[CPD Classification 5.6.1]
[SL Vol Adh - ] [\z Adh-sūcī /] [\w I /]
[SL Page 001] [\x 1/]
Abhidhānappadīpikā.
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa.
1
Tathāgato yo karuṇākaro karo,
Payāta mosajja sukhappadaṃ padaṃ,
Akā paratthaṃ kalisambhave bhave,
Namāmi taṃ kevaladukkaraṃ karaṃ.
2
Apūjayuṃ yammunikuñjarā jarā,
Rujādimuttā yahi muttare tare,
Ṭhitā tivaṭṭambunidhinnarā narā,
Tariṃsu taṃ dhamma maghappahaṃ pahaṃ.
3
Gatammunindo rasasūnutaṃ nutaṃ,
Supuññakhettaṃ bhuvanesu taṃ sutaṃ,
Gaṇampi pāṇī katasaṃvaraṃ varaṃ,
Sadā guṇoghena nirantarantaraṃ.
4
Nāmaliṅgesu kosalla, matthanicchayakāraṇaṃ,
Yato mahabbalaṃ buddha, vacane pāṭavatthinaṃ,
5
Nāmaliṅgānyato buddha, bhāsitassā rahānahaṃ,
Dassayanto pakāsissa, mabhidhānappadīpikaṃ.
6
Bhīyo rūpantarā sāha, cariye na ca katthaci,
kvacā haccavidhānena, ñeyyaṃ thipunnapuṃsakaṃ.
7
Abhinnaliṅginaṃ yeva, dvando ca liṅgavācakā,
Gāthāpādantamajjhaṭṭhā, pubbaṃ yantyapare paraṃ.
8
Pumitthiyaṃ padaṃ dvīsu, sabbaliṅge ca tīsviti,
Abhidhānantarā rambhe, ñeyyaṃ tvantamathādi ca.
9
Bhīyo payogamāgamma, sogate āgame kvaci,
Nighaṇḍu yutti ñcānīya, nāmaliṅgaṃ kathīyati.
1
Buddho dasabalo. Satthā.
Sabbaññū. Dīpaduttamo.
Munindo. Bhagavā. Nātho.
Cakkhumā. 1 Ṅgīraso. Muni.
[Buddha.]
Buduraja 32
2
Lokanātho. 2 Nadhivaro. Mahesī. (Ca) vināyako.
Samantacakkhu. Sugato.
Bhūripañño. (Ca) mārajī.
3
Narasīho. Naravaro.
Dhammarājā. Mahāmuni.
Devadevo. Lokagaru.
Dhammassāmi. Tathāgato.
4
Sayambhū. Sammāsambuddho.
Varapañño. (Ca) nāyako.
Jino.)Sakko (tu) siddhattho.
Suddhodani. (Ca) gotamo.
[Gotama Buddha]
Gautama buduraja 7
5
Sakyasīho. (Tathā) sakyamuni. (Cā) 3 diccabandhu. (Ca)
6
Mokkho. Nirodho. Nibbānaṃ,
Dīpo. Taṇhakkhayo. Paraṃ,
Tāṇaṃ, leṇa, 4 marūpaṃ, (ca)
Santaṃ, sacca, 5 manālayaṃ,
[Nirvana.]
Nivana 46 . . .
7
Asaṅkhataṃ, siva,6 mamataṃ, sududdasaṃ,
Parāyaṇaṃ, saraṇa, 7 manītikaṃ, (tathā)
Anāsavaṃ, dhuva, 8 manidassanā, 9 katā,
10 Palokitaṃ, nipuṇa, 11 mananta, 12 makkharaṃ,
[SL Page 004] [\x 4/]
Saggakaddho 1.
8
Dukkhakkhayo, 1 vyāpajjhaṃ, (ca)
Vivaṭṭaṃ, khema, kevalaṃ,
Apavaggo. Virāgo. (Ca)
Paṇītaṃ, accutaṃ, padaṃ,
9
Yogakkhemo. Pāra, 2 (ma pi)
Mutti[f] santi[f] visuddhi[f] yo
Vimutya[f 3] saṃkhatadhātu[f]
Suddhi[f] nibbutiyo[f] (siyuṃ)
10
Khīṇāsavo. (Tva)4 sekkho.(Ca)
Vītarāgo. (Tathā) 5 rahā.
Devaloko. Divo. Nāko.
Tidivo. Tidasālayo
[Rahats or Priests of Buddha who have destroyed all the evil passions. Heaven.]
Rahathu 4 . . .
Devlova 5 . . .
11
Tidasā. (Tva) 6 marā. Devā.
Vibudhā. (Ca) sudhāsino.
Surā. Maru. Divokā. (Cā)
7 Matapā. Saggavāsino.
[Gods or deities.]
Deviyo 14 . . .
12
Nijjarā. 8 Nimisā. Dibbā.
(Apume) devatāni[f,*] (ca)
13
Siddho. Bhūto. (Ca) gandhabbo.
Guyhako, yakkha. Rakkhasā.
Kumbhaṇḍo. (Ca) pisācā. 9 (Di
Niddiṭṭhā devayoniyo)
[Different orders or gods.]
Dēvayōni 8 . .
14
Pubbadevā. Suraripu.
Asurā. Dānavā. (Pume)
(Tabbisesā) pahārādo.
Sambaro. Bali. (Ādayo)
[Titans.]
[Different orders of Asuros or Titans.]
Asurayo 4 . . .
Asuraviśēṣa 3 . .
15
Pitāmaho. Pitā. Brahmā.
Lokeso. Kamalāsano.
(Tathā) hiraññagabbho. (Ca)
Surajeṭṭho. Pajāpati.
[Brahma,]
Brahmayā 8 . . .
* "Devatā eva devatāni, sakatthe, nippaccayo"ti ṭīkā
[SL Page 005] [\x 5/]
16
Vāsudevo. Hari. Kaṇho.
Kesavo. Cakkapāṇya. 1(Tha)
Mahissaro. Sivo. Sūlī.
Issaro. Pasupatya. 1(Pi)
[Vishnu.]
[Iswara or Siva.]
Viṣṇu 5 . . . .
Īśvarayā 6 . . .
17
Haro.) (Vutto) kumāro. (Tu)
Khandho. Sattidharo. (Bhave)
[Kanda Kumara.]
Kandakumaru 3. . .
18
Sakko. Purindado. Deva-
-Rājā. Vajirapāṇi. (Ca)
Sujampati. Sahassakkho.
Mahindo. Vajirāvudho.
[Sakra, or Indra.]
Śakrayā 20 . . .
19
Vāsavo (ca) dasasata-
-Nayano. Tidivādhibhū.
Suranātho. (Ca) vajira- -hattho. (Ca) bhūtapatya. 3(Pi)
20
Maghavā. Kosiyo. Indo.
Vatrabhū. Pākasāsano.
Viḍojo.) (Tha) sujāta 4 [f](ssa
Bhariyā tha purimbhave)
[His Consort.]
Ohugē bhāryyāva 1.
21
Masakkasāro. Vassoka-
-Sārā[f] (cevā)5 marāvatī[f]
Vejayanto. (Tu pāsādo)
Sudhammā[f] (tu sabhā matā)
[His cities.]
[His place.]
[His council]
Ohugē nuvaraval 3
Ohugē prāsādaya 1
Ohugē sabhāva 1.
22
Vejayanto. (Ratho tassa)
(Vutto) mātali. (Sārathi)
Erāvaṇo. (Gajo) (paṇḍu- kambalo. (Tu silāsanaṃ)
[His car.]
[His charioteer.]
[His elephant.]
[His throne.]
Ohugē rathaya 1 .
Ohugē rathācāryyā 1
Ohugē ätā . 1
Ohugē śilāsanaya 1
23
Suvīro. (Ccādayo puttā)
Nandā[f] (pokkharaṇī bhave)
Nandanaṃ, missakaṃ, citta-
-Latā[f] phārusakaṃ, (vanā)
[A son of his.]
[His pond.]
[His groves or gardens.]
Ohugē pūtrayek 1
Ohugē pokuṇa 1
Ohugē uyan 4 .
[SL Page 006] [\x 6/]
24
Asani.[F] (dvīsu) ku li saṃ.,
Vajiraṃ., (Punnapuṃsake)
Accharāyo [f] (tthiyaṃ vuttā)
Rambhā [f] (cā) 1 lambusā.[F] (dayo)
[His weapon.]
[A goddess.]
Ohugē āyudhaya 3
Devaṅganō 4 . .
25
Devitthiyo [f] (tha gandhabbā)
Pañcasikho. (Ti ādayo)
Vimāno.,(Nitthiyaṃ) vyambhaṃ,
Pīyūsa, 2 mamataṃ, sudhā[f]
[A celestial musician.]
[A place of the gods.]
[Celestial food, ambrosia.]
Gāndharvayek 1 . .
Dev vimana 2 . .
Sudhā bhojanaya 3 .
26
Sineru meru. Tidivā-
-Dhāro. Neru. Sumeru .(Ca)
Yugandharo. Īsadharo.
Karavīko. Sudassano.
[Mount Sumeru]
[The seven mountains that surround Sumeru.]
Mahamera 5 . . .
Satkuḷapav 7 . .
27
Nemindharo vinatako
Assakaṇṇo. (Kulācalā)
Mandākinī [f] (tathā) 3 kāsa-
-Gaṅgā [f] suranadī [f] (pyatha)
[The celestial river.]
Ahasagaṅga 3 . . .
28
Koviḷāro. (Tathā) pāri-
Cchattako. Pārijātako.
Kapparukkho. (Tu) santānā.
(4'Dayo devaddumā siyuṃ)
[A Tree in heaven]
[The celestial tree which confersone's wishes]
Parasatu ruka 2 ..
Devruka 2 ....
29
Pācī [f] patīcyu[f] dicī (tthi)
Pubba pacchima uttarā)
(Disātha dakkhiṇā) 6 pācī[f]
Vidisā[f 7] nudisā[f] (bhave)
[The east.]
[The west.]
[The north.]
[The South.]
[An intermediate point.]
Pūrva, paścima, uturu, diśāvō 1
Dakuṇudiśāva 1..
Anudiga 2...
30
Erāvaṇo, puṇḍarīko.
Vāmano. Kumudo. 8 Ñjano.
Pupphadanto. Sabbabhummo.
Suppatīko. (Disā gajā)
[Elephant at the points.]
Digäthu 8 ...
31
Dhataraṭṭho. (Ca) gandhabbā-
-Dhipo.) Kubhaṇḍasāmi. (Tu)
Virūḷhako.) Virūpakkho.
(Tu) nāgādhipatī. 9 Rito)
[Dharta Rashtra.*]
[Virulha + ]
[Virupaksha ++ ]
Dhṛtarāṣṭravaraṃraja 2
Virūḷhavaraṃraja 2.
Virūpākṣa nam varaṃraja 2...
* [The regent of the East and chief of Gandhabbas, or celestial musicians.]
+ [The regent of the South and chiet of the Kumbhandas,]
++ [The regent of the West and chief of Nagas. ]
[SL Page 007] [\x 7/]
32
Yakkhādhipo. Vessavaṇo.
Kuvero. Naravāhano.
Ālakā [f 1] lakamandā [f] (ssa
Purī) (paharaṇaṃ) gadā [f]
[Vaissravana *]
[His city.]
[His weapon.]
Vaiśravaṇa nam varaṃraja 4
Ohugē nuvara 2.
Ohugē āyudhaya 1.
33
(Catuddisāna madhipā
Pubbādīnaṃ kamā ime)
Jātavedo. Sikhī. Joti.
Pāvako. Dahano. 2 Nalo.
[Fire.]
Gini 18....
34
Hutāvaho. 3Ccimā. Dhūma-
-Ketva. 4 Ggi. Gini. Bhānumā.
Tejo. Dhumasikho. Vāyu-
-Sakho. (Ca) kaṇhavattanī.
35
Vessānaro. Hutāso. (Tha)
Sīkhā [f] jālā [f 5] (cā pume)
Vipphuliṅgaṃ, phuliṅgaṃ. (Ca)
Bhasmaṃ, (tu) seṭṭhi [f] chārikā [f]
[Flame]
[A spark.]
[Ashes, calcined power,]
Ginisiḷa 3...
Ginipupura 2...
Aḷu 3.....
36
Kukkulo. (Tuṇhabhasmasmi)
6 Maṅgāro. 7 Lāta, 8 mummukaṃ,
Samidhā [f] idhumaṃ, (ce) 9 dho
Upādānaṃ, (tathe) 10 ndhanaṃ,
[Hot ashes.]
[Cinder, charcoal]
[Firebrand.]
[Firewood.]
Uṇuaḷu 1...
Aṅguru 1....
Ginipeneli 2..
Dara 5.......
37
(Atho)11bhāso. Pakāso.(Cā)
12Loko.13Jjotā. 14Tapā.(Samā)
Māḷuto. Pavano. Vāyu.
Vāto. 15Nila samīraṇā.
[Light.]
[Air or wind.]
Ālōkaya 5...
Sulaṅga 10.....
38
Gandhavāho. (Tathā) vāyo.
Samīro. (Ca) sadāgati.
(Vāyubhedā ime cho) 16ddhaṃ-
-Gamo.(Cā)17dhogamo.Tathā)
[The six kinds of wind that exist in particular parts of the body.]
Saṭvāyu 6...
39
Kucchiṭṭho. Koṭṭhāsayo.
Assāsa. 18Ṅgānusārino
(Atho) apānaṃ, passāso.
Assāso. Āna, 19 muccate)
[Respiration. Air inhaled.]
Prāśvāsaya 2....
Āśvāsaya 2....
[SL Page 008] [\x 8/]
Vego. Javo. Rayo. (Khippaṃ,
Tu) sīghaṃ, turitaṃ, lahu,
Āsu, tuṇṇa, 1 maraṃ, (cā) 2 vi-
-Lambitaṃ, tuvaṭaṃ, (pi ca)
[Speed.]
[Carefulness.]
Vēgaya 3....
Sīghraya 6.....
41
Satataṃ, niccaṃ, 2 maviratā,
3Nārata,santata,4manavarataṃ(ca)
Bhusa, 5matisayo.(Ca)daḷhaṃ,(dhuvaṃ
Tibbe,6kantā,7timatta, bāḷhāni,
[Continually, uninterrupted.]
[Excessive.]
Nirantaraya 7...
Atiśaya 7.....
42
(Khippādi paṇḍake dabbe
Dabbagā tesu ye tisu)
Aviggaho. (Tu) kāmo. (Ca)
Manobhū. Madano. (Bhave)
[Cupid.]
Anaṃgayā 4....
43
Antako. Vasavattī. (Ca)
Pāpimā. (Ca) pajāpati.
Pamattabandhu. Kaṇho. (Ca)
Māro. Namuci. (Tassa tu)
[Maraya, the mortal enemy of Buddha.]
Vasavarttimārayā. 8.
44
Taṇhā [f] ratī [f] ragā (dhītu)
(Hatthi tu) girimekhalo.
Yamarājā. (Ca) vesāyī.
Yamo.) (Ssa) nayanāvudhaṃ.,
[His daughters.]
[His elephant.]
[God of the infernal regions]
[His weapon.]
Ohugē dūvaru 3.
Ohugē ätā 1.
Yamaraju 3......
Ohugē āyudhaya 1
45
Vepacitti. Pulomo. (Ca)
Kimpuriso. (Tu) kinnaro.
Antalikkhaṃ, kha, 8mādicca-
-Patho 9bbha, gaganā, 10mbaraṃ,
[The Asura Wepachitti.]
[Kuvera's attendants.]
[The firmament, the sky,]
Vēpacitti asurayā 2 *
Kidurā 2.......
Ahasa 15.......
46
Vehāso. (Cā) 11 nilapatho.
Ākāso., (Nitthiyaṃ) nabhaṃ,
Devo. Vehāsayo. Tārā-
-Patho. Surapatho. Aghaṃ,
47
Megho. Valāhako. Devo.
Pajjunno. 12.Mbudharo. Ghano.
Dhārādharo. (Ca) jīmūto.
Vārivāho. (Tathā)13mbudo.
[A cloud.]
Mēghaya 11....
* "Aya mpana saktassa bhariyāya sujātāya pitā" yanu ṭīkāyi.
[SL Page 009] [\x 9/]
48
Abbhaṃ.[F,](tīsvatha) vassaṃ,(ca)
Vassanaṃ, vuṭṭhi [f] (nāriyaṃ)
Sateratā [f 1] kkhaṇā [f] vijju [f]
Vijjūtā [f] (cā) 2 cirappabhā [f]
[Rain.]
[Lightning.]
Vässa 3....
Viduliya 5....
49
(Meghanāde tu) thanitaṃ,
Gajjitaṃ, rasitā,3 (diva)
Indāyudhaṃ, indhadhanu,
(Vātakkhittambu) sīkaro.
[The rattling of thunder.]
[A rainbow]
[Thin rain.]
Mēghadhvaniya 3...
Dēdunna 2.....
Väsipoda 1...
50
Asāro. Dhārā [f] sampāto.*
Karakā [f] (tu) ghanopalaṃ.
Duddinaṃ, (meghacchannāhe)
Pidhānaṃ, (tva)4 padhāraṇaṃ,
[A heavy shower]
[Hail.]
[A cloudy day]
[A lid, a covering]
Dhārāva 3 ....
Pāṇavässa 2...
Välalidavasa 1...
Piyana 6.......
51
Tirodhāna, 5 ntarādhāna,
6Pidhāna, 7cchādanāni, (ca)
Indū. Cando. (Ca) nakkhatta-
Rājā. Somo. Nisākaro.
[The moon.]
Candrayā 14....
52
Osadhīso. Himaraṃsi.
Sasaṃko. Candimā. Sasi.
Sītaraṃsi. Nisānātho.
Uḷurājā. (Ca) mā. (Pume)
53
Kalā [f] (soḷasamo bhāgo)
Bimbaṃ, (tu) maṇḍalaṃ, (bhave)
+Aḍḍho.(Tva)[s] ddho, upaḍḍho (ca
(Vā) khaddha, sakalaṃ.,(Pume)
[A digit, 1-16th part of the moon's diameter.]
[The disc of the moon.]
[A part, ++ a half,]
Kalāva 1...... Sandamaṇḍala 2...
Ardhaya 5 ......
* "Āsāro dhārāsamapāto" yata täna ṭīkāvehi asāraya dhārāya sampāta yayi padatrayak koṭa dakvati-sannayehi hā amarakoṣādiyehi da asāraya dhārā sampātayayi padadvayak kereti.
+ Mē aḍḍha addha upaḍḍha yana śabdatraya asamabhāgayehi väṭenakalhi pulliṅguya, samabhāgayehi väṭenakalhi napuṃsakaliṅgu ättāhuyi. Ema kīha ṭīkāvehi "eteca aḍḍhādayo tayo asamabhāge pume same tu napuṃsake."
++ [The three words] aḍḍha, addha, [and] upaḍḍha, [When applied to unequal parts. Are masculine, but when they denote equal parts, they are neuter and assume another form, as] aḍḍhaṃ, addhaṃ, upaḍḍhaṃ.
[SL Page 010] [\x 10/]
54
Addhaṃ, (vuttaṃ same bhāge)
Pasādo. (Tu) pasannatā [f]
Komudī [F] candikā [f] juṇhā [f]
Kanti [f] sobhā [f] juti [f1]cchavi [f]
[Purity, brightness.]
[Moonlight.]
[Beauty, effulgence.]
Prasannatāva 2....
Sandaräs 3.....
Sōbhāva 4.....
55
Kalaṃko. Lañchanaṃ, lakkha,2
Maṃko. 3Bhiññāṇa, lakkhaṇaṃ,
Ciṇhaṃ, (cāpi tu sobhā tu
Paramā) susamā [F] (tha ca)
[A mark or shot]
[Exquisite beauty.]
Salakuṇa 7....
Utum sōbhāva 1.
56
(Sītaṃ guṇe guṇīliṅgā)
*Sīta, sisira, sītalā,
Himaṃ, tuhina, mussāvo.
Nīhāro. Mahikā [f] (pyatha)
+ [Cold.]
[Dew, snow.]
Sītala 3.....
Pini 5 .....
57
Nakkhattaṃ, joti, bhaṃ, tārā [f]
(Apume) tārako [f, 6] ḷu [f] (ca)
[A star.]
Tārakāva 6....
58
Assayujo, bharaṇī [f] (tthi)
(Sa) kattikā [f] rohiṇī [f] (ceva)
Magasira, 7 maddā [f] (ca) punabbasu.
Phusso. (Cā)8 silesā[f] (pi)
[Names of the 27 constellations]
Asvidādī näkät 27.
59
Maghā [f] (ca) ++ phaggunī [f] (dveca).
Hattho. Cittā [f] (ca) sāti [f] (pi
Visākhā [f 9] nurādhā [f] jeṭṭhā [f]
Mūlā, 10 sāḷhā (duve tathā)
60
Maghā [f] (ca) dhaniṭṭhā [f] (ca)
Satabhisajo. Pubbu 11ttarabhaddapadā [f]
Revatya [f] (12 pīti kamato
Sattādhika vīsa nakkhattā)
* Sīta sisira sītala yana mē śabdatraya guṇayehi väṭenakala napuṃsakaliṅgu ättāhuya, guṇayen viśiṣṭa dravyayehi väṭenakala dravyayā labana liṅgu ättāhuyi.
++ Pubbaphaggunī uttaraphaggunīceti dve yanuda,
Pubbāsāḷha uttarāsāḷhavasena dve nakkhattā yanuda ṭīkāyi.
Pubba yanu bhaddapadā yannaṭa yediyayutu.
[SL Page 011] [\x 11/]
61 Sobbhānu. (Kathito) rāhu.
Sūrā.*(Dī tu navaggahā)
Rāsi. + (Mesā diko) bhadda-
Padā [F] poṭṭhapadā [f] (samā)
[The ascending node,]
[The nineplanets sun, and c,]
[A sign of the Zodiac.]
[A constellation, so called.]
[A constellation, so called,]
Rāhu 2........
Navagrahayō 9....
Rāśidoḷasa 12..
Puvapuṭupaya 1...
Uturupuṭupaya 1
62
Ādicco. Suriyo. Sūro.
Sataraṃsi. Divākaro.
Verocano. Dinakaro.
Uṇharaṃsi. Pabhaṃkaro.
[The sun]
Hiru 19....
63
Aṃsumālī. Dinapati.
Tapano. Ravi. Bhānumā.
Raṃsimā. 1 Bhākaro. Bhānu.
Akko. Sahassaraṃsi. (Ca)
64
Raṃsi [F] (cā) 2 bhā [f] pabhā [f] ditti [f]
Ruci [f] bhā [f] juti [f] dīdhiti. [F]
Marīci [f] (dvīsu) bhānvaṃ. 3Su.
Mayūkho kiraṇo. Karo.
[A ray.]
Raśmiya 14...
65
Paridhī. Pariveso. (Tha)
Marīci [f] migataṇhikā [f]
(Surasso dayato pubbu-
Ṭṭhitaraṃsi siyā) 4 ruṇo.
[The disc of the sun.]
[The mirage.]
[The dawn.]
Iramaṇḍala 2....
Miriṅgu 2......
Aruṇa 1......
66
Kālo 4ddhā. Samayo. Velā[f]
(Tabbisesā khaṇādayo)
Khaṇo. (Dasaccharā kālo)
Khaṇā dasa) layo. (Bhave)
[Time,]
[Kshana 10 snappings of a finger Laya, 10 kshanas.]
Kālaya 4....
Kṣaṇaya 1....
Layaya 1.....
67
Layā dasak) khaṇalayo.
Muhutto. (Te siyā dasa)
(Dasak) khaṇamuhutto (te)
Divaso. (Tu) ahaṃ, dinaṃ,
[Kshanalaya, 10 laya]
[Muhurta, 10 kshanalayas.]
[Ten mohotas, kshanamohota.]
[A day.]
* "Sura. Canda. Aṅgāra. Budha. Jīva. Sukka. Asita. Rāhu. Ketu. Iti ete sūrādayo navaggahā" yanu ṭīkāyi.
+ "Mesādiko dvādasa koṭṭhāso rāsināma, ādisaddena usabha, methuna, kukkuṭa, sīha, kaññā, tulā, vicchikā, dhanu, makara, kumbha, mīne. Saṃgaṇhāti" yanuda ṭīkāyi.
[SL Page 012] [\x 12/]
68
Pabhātaṃ,(ca) vibhātaṃ,(ca)
Paccuso. Kalla, 1(mapyatha)
Abhidoso. Padeso (tha)
Sāyo. Sañajhā [f] (dinaccaye)
[Morning.]
[Nightfall.]
[Evening.]
Aḷuyama 4....
Rātiramukhaya 2...
Savasa 2......
69
Nisā [f] (ca) rajanī [f] ratti[f]
Tiyāmā [f] saṃvarī [f] (bhave)
Juṇhā [f] (tu candikāyuttā)
(Tamussannā) timīsikā [f]
[Night.]
[Moonlight night.]
[A very dark night,]
Rātiraya 5.....
Sandaräsinyut rā̆1.
Andhakāra bahula rā̆1
70
Nisītho, (majjhimā ratti)
Aḍḍharatto. Mahānisā [f]
Andhakāro.Tamo., 2(Nitthi)
Timisaṃ, timiraṃ, (mataṃ)
[Midnight.]
[Darkness.]
Madhyama rātiraya 3...
Andhakāraya 4.....
71
(Caturaṅgaṃ tamaṃ evaṃ +
Kāḷapakkha catuddasī
Vanasaddho ghano megha-
Paṭalaṃ vaḍḍha rattitī)
[The four-fold darkness,viz,the 14th day of the dark fortnight.]
[A dense forest, overclouding of the sky, and midnight,]
*(Caturaṅga kaḷuvaranam)
72
Andhantamaṃ., (Ghanatame)
Pahāro. (Yāmasaññito)
(Pāṭipado tu dutiyā [f]
Tatiyā [f] di) tithī. [F] (dvīsu)
[Thick dareness]
[A watch of the day.]
[A lunar day.]
Ghanāndhakāraya 1..
Yāmaya 1.......
Pā̆laviya diyavaka )
Tiyavakādītithi 1 )
73
Pannarasī [f] pañcadasī [f]
Puṇṇamāsī [f] (tu) puṇṇamā [f]
Amāvasī [f] (pya) 3 māvāsī [f]
(Thiyaṃ pannarasī parā)
[The full-moon day.]
[The last day of the bright fortnight.]
[Day of new moon.]
Pasaḷosvaka 2...
Mädipōya 2....
Avapasaḷosvaka 2.
74
Ghaṭikāsaṭṭhya) 4 horatto.
Pakkho. (Te dasa pañca ca)
(Te tu pubbāparā) sukka.
Kāḷā. Māso.,(Tu te duve)
[A day and night]
[A fortnight, half a lunar month.]
[The light fortnight.]
[The dark fortnight.]
[A month,]
Ahorātiraya 1....
Pakṣaya 1........
Śuklapakṣaya 1.....
Kāḷapakṣaya 1.....
Māsaya 1 .......
* Kṛṣaṇapakṣayehi tudusvakaya, ghanavanalähäbaya, mēghapaṭalaya, maddhyama rātiraya yana mē siv aṅga ekaviṭa hamuvūkalä caturaṃga kaḷuvara namvē.
+ [The greatest possible darkness, attended with four things, viz., The day of the new moon, a dense forest, clouds, midnight.]
[SL Page 013] [\x 13/]
75
Citto. Vesākha. Jeṭṭho.(Cā)
1Sāḷho [f] (dvīsuca) sāvano.
Poṭṭhapādā. 2 Ssayujā. (Ca)
Māsā dvādasa) kattiko.
[March-April,]
[April-May.]
[May-June.]
[June-July,]
[July-August.]
[August-September.]
[September-October.]
[October-November,]
[November-December,]
Bakmasa 1......
Vesakmasa 1....
Posonmasa 1.
Äsaḷamasa 1....
Nikiṇimasa 1.....
Binaramasa 1.....
Vapmasa 1......
Ilmasa 1......
76
Māgasiro. (Tathā) phusso
(Kamena) māgha. Phaggunā.
(Kattikā ssayujā māsā)
Pacchima pubba kattikā.*
[Cecmber-January.]
[January-February.]
[February.]
[March-April.]
[The two months Hil and Wap, September-November.]
Unduvapmasa 1....
Durutumasa 1....
Navammasa 1....
Mädinmasa 1....
Il vap demasa 2.
77
(Sāvano) nikkhamaṇiyo.
(Cittamāso tu) rammako.
[The month, Nikini, July-August.]
[The month Bak. March-April.]
Nikiṇimasa 1...
Bakmasa 1....
78
(Caturo caturo māsā
Kattika kāḷa pakkhato
Kamā hemanta gimhāna
Vassānā utu. [F] yo (dvīsu)
[Winter, hot season.]
[The cold, hot, and rainy seasons, +]
(Ilmasa kālapakṣayehi paṭan sāramasek sāramasek piḷivelin hēmantaya gimhānaya vassānaya yi tun sṛtuhu vet.)
79
Hemanto. ++ Sisira, 3(mutu-
Cha vā) vasanto. (Ca) gimha vassānā.
Sarado. (Ti kamā māsā
Dve dve vuttānu sārena)
[Winter, snow season.]
[The coldseason.]
[Spring.]
[Hot season, rainy season.]
[Sultry season]
Hēmantasṛtuva...
Śiśirasṛtuva 1...
Vasantasṛtuva 1..
Gīrasmasṛtuva 1...
Vassānasṛtuva 1.
Saradasṛtuva 1...
* Mehi kattika śabdaya pacchima, pubba yana śabdadvaya hā samāsava pacchima kattika, pubba kattika, kiyā veyi, ē il vap demasaṭa nami.
+ [Each of these Three comprises four months, the first, viz, Winter, commencing from the beginning of the light half of the month of Hil,]
++ Yathokta pakṣayehi paṭan demasak demasak bägin piḷiveḷin hemanta, sisira, vasanta, gimha, vassāna, sarada yayi sṛtu sayekda vet.
[During the sultry, rainy, and snow seasons the motion of the sun is towards the south, during the other three it is towards the north.]
[SL Page 014] [\x 14/]
80
Uṇho nidāgho. (Gimhetha)
Vasso. Vassāna. Pāvusā.
(Utūhi tīhi vassānā
Dikehi) dakkhiṇāyanaṃ,
[Hot season.]
[Rainy season.]
[The half year when the sun moves to the south of the Equator.]
Gimhānaya 2....
Vassānaya 3....
(Vassānādīvū tun sṛtuvehi sūryyāgē dakṣiṇagamanaveyi anik tun sṛtuvehi uttaragamana veyi. ē piḷiveḷin dakṣiṇāyana uttarāyana nami. Ayanayek nam māsahayaki.)
81
Uttarāyana, (maññehi
Tīhi vasso yanadvayaṃ)
Vassa., Saṃvaccharā, (nitthi)
Sarado. Hāyano. Samā [f]
[The half year when the sun goes to the north of the Equator,]
[A year]
Avurudda 5....
82
Kappakkhayo. (Tu) saṃvaṭṭo.
Yuganta. Palayā. (Api)
[The termination of a kalpa.]
Kapa näsma 4...
Alakkhī [f] kālakaṇṇī [f] (tthi)
(Atha) lakkhī [f] sirī [f] (thiyaṃ)
[The goddess of adversity, misfortune.]
[Prosperity.]
Abhāgyatāva 2...
Śirayāva 1.......
83
Danu [f] (dānava mātā tha)
(Devamātā panā) 1 diti [f]
[The mother of the Asuras.]
[The mother of the gods.]
Asuramava 1.....
Suramava 1.....
84
*Pāpaṃ, (ca) kibbisaṃ, verā,
3Gha, duccarita, dukkataṃ,
Apuññā, 3 kusalaṃ, kaṇhaṃ,
Kalusaṃ, duritā, 4gu, (ca)
[Sin]
Pava 12.....
85
Kusalaṃ, sukaṭaṃ, sukkaṃ,
Puññaṃ, dhamma, 5(manitthiyaṃ)
Sucaritaṃ (ca matho) (diṭṭha- dhammikaṃ,(ce) 6 halokikaṃ,
[Merit, virtue,]
[This world.]
Kusala 6........
Ehelaukikaya 3..
86
Sandiṭṭhika, 7(matho) (pāra-
Lokikaṃ samparāyikaṃ,
Takkālaṃ, (tu) tadāttaṃ. (Co)
8Ttarakālo. (Tu) āyati [f]
[The world to come.]
[Then that time.]
[The future.]
Pāralaukikaya 1..
Ekalayana aruta 2.
Anāgatakālaya 2.
* Pāpa puñña śabdadvaya dravyayehi väṭena kalä tunliṅguyi.
[SL Page 015] [\x 15/]
87
Hāso, 1ttamanatā [f] pīti [f]
Vitti [f] tuṭṭhi [f] (ca nāriyaṃ)
Ānando. Pamudā. 2 Modā.
Santoso. Nandi [f] sammado.
[Delight, joy.]
Santoṣaya 13..
88
Pāmojjaṃ,(ca) pamodo.(Tha)
Sukhaṃ, *sātaṃ, (ca) phāsva, 3(tha)
Bhaddaṃ, seyyo. Subhaṃ, khemaṃ,
Kalyāṇaṃ, maṅgalaṃ, sivaṃ,
[Happiness,]
[Goodness.]
Säpa 3....
Kalyāṇaya 7.
89
Dukkhaṃ, (ca) kasiraṃ, kicchaṃ,
Nīgho.(Ca) vyasanaṃ, aghaṃ,
(Dabbe tu pāpapuññāni
Tīsvā kicchaṃ sukhādi ca)
[Grief, misery.]
Duka 6....
90
Bhāgyaṃ, niyati [f] bhāgo.(Ca)
Bhāgadheyyaṃ, vidhī, 4 rito)
(Atho) uppatti [f] nibbanti [f]
Jāti [f] janana, mu 5 bbhavo.
[Good or bad luck, fate, or destiny.]
[Birth.]
Daivaya 5.....
Utpattiya 5....
91
Nimittaṃ, kāraṇaṃ, ṭhānaṃ,
Padaṃ, bījaṃ, nibandhanaṃ,
Nidānaṃ, pabhavo. Hetu
Sambhavo. Setu. Paccayo
[A cause.]
Kāraṇaya 12...
92
(Kāraṇaṃ yaṃ samāsannaṃ)
Padaṭṭhānaṃ, (ti tammataṃ)
Jīvo. (Tu) puriso. 6Ttā. (Tha
Padhānaṃ, pakatī [f] (tthiyaṃ)
[A primary cause.]
[Self, soul life.]
[The equipoise of the three qualities of nature.]
Āsannakāraṇaya 1......
Paraparikalpita ātmaya 3..
+ Satva rajas tamas yana movungē sāmyāvasthāva 2..
93 Pāṇo. Sarīri. Bhūtaṃ., (Vā)
Satto. Dehī. (Ca) puggalo.
Jīvo. Pāṇi. Pajā. Jantu.
Jano. Loko. Tathāgato.
[Animals.]
Satvayō 13...
* Sukhaśabdayehi paṭan kicchaśabdaya dakvā äti śabdayō dravya vācīkala tunliṅgu ättāhuyi. + Śryya ścauādī guṇa satva nami. Krōdha dveṣa kāmādiya rajas nami. Agñāṇa nāstikyādiya tamas nami.
[SL Page 016] [\x 16/]
94
Rūpaṃ, saddo. Gandha. Rasā.
Phasso. Dhammo. (Ca) (gocaro
Ālambo. Visayo. (Techā)1
Rammaṇā,2 lambanāni, (ca)
[Six objects of sense.]
[An object of sense.]
Rūpādīsaya 6....
Aramuṇa 5.......
95
* Sukko. Goro. Sito. 3Dātā
Dhavalo. Seta. Paṇḍarā.
Soṇo. (Tu) lohito. Ratto.
Tamba. Mañjeṭṭha. Rohitā.
[White.]
[Red.]
Suda 7 ....
Ratu 6.....
96
Nīlo kaṇho 4sito.Kālo
Mevako sāma. Sāmalā.
(Sitapīte tu) paṇḍu.(Tto)
(Īsaṃ paṇḍu tu) dhūsaro.
[Black or dark blue.]
[Yellowish white.]
[Grey.]
Kaḷupähäya 7......
Paṇḍupähäya 1......
Madakpaṇḍu pähäya 1..
97
Aruṇo. (Kiñci rattotha)
Pāṭalo.(Setalohito)
(Atho) pīto haḷidyābho.
Palāso. Harito hari.
[Light red,]
[Pale red or pink]
[Yellow.]
[Green.]
Madakrata 1......
Śvetaraktaya 1...
Ranvanpähäya 2..
Palāvanpähäya 3.
98
Kalāro. Kapilo. (Nīla-
Pītetha) rocanappabhe)
Piṅgo. Pisaṅgo. (Pyathavā
(Kaḷārādī tu piṅgale)
[Tawny,]
[Brown.]
Nil ranvan pähäya 2....
Goradaṭa bandu pähäya 2.
99
Kammāso. Sabaḷo. Citto.
Sāvo. (Tu kaṇhapītake)
(Vāccaliṅgā guṇīnete
Guṇe sukkādayo pume)
[Varigated, spotted.]
[Dark brown, bay.]
Kamburuvanpähäya 3....
Kaḷu ranvanpähäya 1..
100
Naccaṃ, naṭṭaṃ, (ca) naṭanaṃ,
Nattanaṃ, lāsanaṃ, (bhave)
(Naccantu vāditaṃ gīta
Miti) nāṭya, 5 (midattayaṃ)
[Dancing.]
[Symphony.]
Näṭīma 5....
Nāṭyaya 1...
* Mehi sukkanāmayehi paṭan, sāva nāmaya dakvā äti śabdayō guṇamātrayehi väṭenakala pulliṅguya, viśeṣaṇavana kala vācyaliṅguyi. Īṭa udāharaṇa, sukkohaṃso, sukkaṃ haṃsakulaṃ, haṃsassa sukko. Yanādiyayi.
[SL Page 017] [\x 17/]
101
(Naccaṭṭhānaṃ siyā) raṅgo.
1 Bhinayo (succasūcanaṃ)
Aṅgahāro. 2Ṅgavikkhepo.
Naṭṭako. Naṭako. Naṭo.
[A dancing-room]
[Indication of passion by taking a weapon, and c Gesture.]
[A male dancer.]
Nṛtyabhūmiya 1.
Śāstragrahaṇādi ākāra däkvīma 1.
Nṛtya viśeṣa 2...
Naṭannā 3.......
102
Siṅgāro. Karuṇo. Vīrā.3
Bbhūta. Hassa. Bhayāna kā.
Santo. Bībhaccha, ruddāni,
(Nava nāṭyarasā. Ime)
[Dramatic sentiments]
Nāṭyarasaya 9..
103
(Posassa nāriyaṃ pose
Itthiyā saṅgama mpati
Yā pihā esa) siṅgāro.
Rati kīḷādi kāraṇo)
[Sexual passion.]
Śṛṅgāraya 1....
104
Uttamappa katippāyo
Itthi purisa hetuko
So) sambhogo.Viyogo.(Ti
Siṅgāro duvidho mato)
[Two species of above passion.]
Ehima bheda 2...
105
Bhāsitaṃ, lapitaṃ, bhāsā [f]
Vohāro. Vacanaṃ, vaco.,
Utti [f] vācā [f] girā [f] vāṇī [f]
Bhārati [f] (kathītā) vacī [f]
[Voice, word, speech.]
Tepula 12....
106
(Ekākhyāto padacayo
Siyā) vākyaṃ, (sakārako)
Āmeṇḍitaṃ, (tu viññeyyaṃ
Dvattikkhattu mudīraṇaṃ)
[A sentence.]
[Repetition]
Vākyaya 1....
Āmeṇḍitaya 1..
107
(Bhaye kodhe pasaṃsāyaṃ
Turite kotūhalacchare
Hāse soke pasāde ca
Kare āmeṇḍitaṃ budho)
108
Iru[f] (nāri) yaju, 4ssāma,
(Mi ti vedā tayo siyuṃ
Ete eva) tayī [f] (nārī)
Vedo. Manto, suti [f] (tthiyaṃ)
[The three Vedas]
[The aggregate of them.]
[Any one of the Vedas]
Vēdatrayaṭa eka eka nam....
Vēdatraya 4............
[SL Page 018] [\x 18/]
109
Aṭṭako. Vāmako. Vāma-
Devo.(Cā) ṅgīraso. Bhagu.
Yamataggi. (Ca) vāseṭṭho.
Bhāradvājo. (Ca) kassapo.
Vessāmitto. (Ti mantānaṃ
Kattāro isayo ime)
[The ten Rishis, authors of the Vedas.]
Mantrakaḷāvū sṛṣīhu daśadena
110
Kappo, vyākaraṇaṃ, joti-
Satthaṃ, sikkhā[f] nirutti [f](ca)
Chandoviciti [f] (cetāni
Vedaṅgāni vadanti cha)
[The six sciences subordinate to, and in some sense a part of the Vedas.]
Vēdāṅgasaya 6. .
111
Itihāso. (Purāvutta-
Ppabandho bhāratādiko)
(Nāmappakāsakaṃ satthaṃ
Rukkhādīnaṃ) nighaṇḍu. (So)
[History.]
[The science which teaches the names of things.]
Itihāsaya 1......
Nighaṇḍu śāstraya 1..
112
Vitaddhasatthaṃ viññeyyaṃ
Yantaṃ) lokāyataṃ, (iti)
Keṭubhaṃ (tu kirayākappa-
Vikappo kavinaṃ hito)
[Fabulous discussion.]
[Poeticalfiction]
Lokāyata śāstraya * 1.
Kēṭubhaya 1.....
113
Ākhyāyiko[f2] (paladdhatthā)
Pabandhakappanā) kathā[f]
Daddhanītya [f] (tthasatthasmiṃ)
Vuttanto.(Tu) pavatti [f] (ca)
[A tale.]
[A connected narrative,]
[Ethics]
[Tidings of intelligence.]
Ākhyāyikā + 1...
Prabandhakathāva 1...
Artthaśāstraya 1.....
Vārtāva 2........
114
Saññā[f]khyā5vhā[f]samaññā(cā)
6Bhidhānaṃ, nāma, 7mavhayo.
Nāmadheyyā, 8dhivacanaṃ,
Paṭivākyaṃ, (tu co)9ttaraṃ,
[A name or application,]
[An answer.]
Nama 9......
Prativacanaya 2..
* (Lokayehi) vitaṇḍavādīngē yam śāstrayak ädda ē lokāyata śāstra yayi datayutuyi. (ē śāstraya nisā puṇyakirayāvehi sitada nūpadavana bava ṭīkāvehi kiyanaladī. Kavīnṭa hitavū kirayākalpavikalpayayi kiyanalada grantha viśeṣaya keṭubha nam vē, "yo kavīnaṃ paṇḍitānaṃ hito cittabhogasampattā di pa yojanakaro kirayākappavikappo, kavīnaṃ kirayāsaṃkhyāta kappabandhanavidhiyā vidhāyako subodhālaṃkārādiko gantho so keṭubhaṃ nāma."
+ (Kisivakhu visina) labanalada dannālada arttha äti prabandhaviśeṣaya ākhyāyikāyi. (ēnam vāsavadattādiya bava, "anubhūtārttha pratipādakasya vāsavadattāde:" yannen amarakoṣaṭīkāvehi kiyanaladī) prabandhayen kalpitavū (kādambarīyādīvū) kāvya viśeṣaya kathānamvē. (Vṛhaspativaraṇādīn visin praṇītavū) artthaśāstrayehi daṇḍanītiśabdaya väṭē. Artthasya bhūmyāde:śāstraṃ artthaśāstraṃ" yanu amarakoṣaṭīkāyi.
[SL Page 019] [\x 19/]
115
Pañho,[f]tīsva)1nuyogo.(Ca)
Pucchā[f] (pyatha) (nidassanaṃ,
Upogghāto. (Ca) diṭṭhanto.
(Tatho) 2dāharaṇaṃ, (bhave)
[A question,]
[An example or opposite argument.]
Praśnaya 3.....
Udāharaṇaya 4..
116
Samā[f] saṃkhepa saṃhārā.
Samāso. Saṅgaho.(Pyatha)
Satandhārayasī tyādya)3
Bbhakkhānaṃ,(tucchabhāsanaṃ)
[An abridgement.]
[A groundless charge.]
Saṃkṣepaya 5....
Mithyāvacanaya 11..
117
Vohāro. (Tu) vivādo.(Tha)
Sapanaṃ, sapatho. Pi ca)
Yaso. Siloko. Kitti [f] (tthi)
Ghosanā[f](tuccasaddanaṃ)
[A contest or law suit.]
[An oath.]
[Fame and reputation,]
[Making a loud noise.]
Vivādaya 2.....
Divirīma 2......
Kīrttiya 3......
Udghōṣanaya 1..
118
Paṭighoso. Paṭiravo.
(Tho paññāso. Vacīmukhaṃ,
Katthanā [f] (ca) silāghā [f] (ca)
Vaṇṇanā [f] (tha) nuti [f] (t)thuti[f]
[Echo,]
[Exordium.]
[Eulogium.]
[Praise.]
Pratirāvaya 2......
Kathārambhaya 2.....
Varṇṇanāva 3......
Stutiya 4........
119
Thomanaṃ,(ca) pasaṃsā [f] (tha)
Kekā [f] (nādo sikhaḍīnaṃ)
(Gajānaṃ) kuñcanādo. (Tha)
(Matā) hesā [f] (hayaddhani)
[The cry of peacocks.]
[The trumpeting of elephants,]
[The neighing of horses.]
Mayūranādaya 1.....
Ätungē nādaya 1.
Aśvayangē nāda 1.
120
Pariyāyo. Vevacanaṃ,
Sākacchā [f] (tuca) saṃkathā [f]
Upavādo. (Cu)4 pakkosā.
5Vaṇṇavādā. 6Nuvādā. (Ca)
Janavādā. 7Pavādā.(Pi)
Parivādo. (Ca tulyatthā)
[Synonym]
[Conversation,]
[Censure or blame.]
Vvecanaya 2.....
Sākacchāva 2....
Nuguṇa kīma 7.....
121
Khepo.Nindā [f] (tathā) kucchā [f]
Jigucchā [f] garahā (bhave
Nindāpubbo (upārambho)
Paribhāsana, 8(muccate)
[Contempt,]
[Reproof proceeded by insult.]
Nindāva 5......
Nindā peradäri 1
Dōṣārōpaṇaya 1
122
(Aṭṭhā nariya vohāra-
Vasena yā pavattitā)
Ativākyaṃ, (siyāvācā
Sā vītikkama dīpanī)
[Filthy words.]
Ativākyanam 1..
Aṭavädā̆rum 1.. Anāryyavacana 1..
[SL Page 020] [\x 20/]
123
(Muhumbhāsā) 1nulāpo.(Tha)
Palāpo.(Natthikā girā)
(Ādobhāsana mā)2 lāpo.
Vilāpo. (Tu) pariddavo.
[Tautology.]
[Unmeaning or unconnected speech.]
[Address or speaking to.]
[Lamentation.]
Kītepul nävatakīma 1
Arutnäti tepula 1
Ādiyehi biṇīma 1
Välapīma 2........
124
Vippalāpo. Virodhotti [f]
Sandesotti [f] (tu) vācikaṃ,
(Sambhāsanantu) sallāpo.
(Virodha rahita mmithu)
[Quarrel, or mutul contradiction.]
[Message.]
[Friendly conversation.]
Viruddhavacanaya 2..
Sandeśavacanaya 2...
Samagitepula 1...
125
Pharusaṃ. [F,](niṭṭhuraṃ vākyaṃ)
(Manuññaṃ) hadayaṅgamaṃ.[F]
Saṃkulaṃ.[F.](Tu) kiliṭṭhaṃ.[F,](ca)
(Pubbāpara virodhinī)
[Harsh discourse.]
[A kind word.]
[Contradictory.]
Säḍabasa 1.....
Sitkaḷuvacanaya 1..
Perapasuviridubasa 2.
126
(Samudāyattha rahita)
3Mabaddha. [F] (miti kittitaṃ)
Vitathaṃ.[F,](tu) musā-(cātha)
Pharusādi tiliṅgikā)
[Incoherent speech,]
[False.]
Asambandha tepula 1.
Borubasa 1.....
127
Sammā-(vyayaṃ cā) 4vitathaṃ,
Saccaṃ, tacchaṃ. Yathātathaṃ,
(Tabbantā tīsva) 5 likaṃ,(tva)
5Saccaṃ, micchā-musā-(vyayaṃ)
[Truth]
[Falsehood.]
Säbā̆tepula 5...
Borubasa 4.....
128
Ravo ninādo.Ninado.(Ca)saddo
Nigghosa.Nāda.Ddhana.(Yoca)rāvo
Ārāva. Saṃrāva. Virāva. Ghosā
Ravā[f]suti [f](tthi) sara.Nissano.(Ca)
[Sound,]
Haṇḍa 16.....
129
(Vissaṭṭha mañju viññayyā
Savanīyā visārino
Bindugambhīra ninnādi
Tveva maṭṭhaṅgiko saro)
[The eight component parts of sound.]
Svarayehi aṃgaaṭa
130
Tiracchāna gatānaṃ hi
Rutaṃ) vassita, 6(muccate)
Kolāhaḷo. Kala kalo.
Gītaṃ, gānaṃ,(ca) gītikā [f]
[The cry of irrational annimals.]
[A confused or mingled sound.]
[A song.]
Tirisanungē haṇḍa 1...
Kolāhalaya 2.......
Gīhaṇḍa 3...........
[SL Page 021] [\x 21/]
131
(Sarā satta tayo gāmā
Ceka vīsati mucchanā
Ṭhānānekūna paññasā
Iccetaṃ) saramaṇḍalaṃ,
[The Indian gamut consisting of seven musical notes, three scales and twenty one modulations.]
Svaramaṇḍalaya 1.....
132
Usabho. Dhe.Vato. (Ceva)
Chajja. Gandhāra. Majjhimā.
Pañcamo.(Ca) nisādo. (Ti
Sattete gaditā sarā)
[Names of the seven musical notes]
Saptasvarayaṭa eka eka nam)....
133
(Nadanti usabhaṃ gāvo.
Turagā dhevataṃ tathā
Chajja mmayūrā gandhāra
Majā koñcā ca majjhimaṃ
[The creatures which utter seven notes of music.]
Saptasvara haṇḍannō)...
134
Pañcamaṃ parapuṭṭhā dī
Nisāda mpi ca vāraṇā
Chajjo ca majjhimo gāmā
Tayo sādhāraṇo, ti ca
135
Saresu Tesu pacceke
Tisso tisso hi mucchanā
Siyuṃ tatheva ṭhānāni
Satta satteva labbhare
136
Tisso duve catasso ca catasso kamato sare
Tisso duve catassoti
Dvāvīsati sutī siyuṃ)
137
(Uccatare rave) tāro. [F,]
(Thāvyattamadhure) kalo. [F,]
(Gambhīre tu rave) mando. [F,]
Tārādi tīsva) (tho kale)
Kākalī [f] (sukhume (vutto)
(Kirayā di samatā) layo.
[A high tone.]
[An inarticulate but pleasing tone]
[A bass or low tone.]
[A minute tone,]
[Equal time in music and dance]
Itā ushaṇḍa 1....
Miyuru aviyathaṇḍa 1.
Gämburuhaṇḍa 1.....
Siyum miyuru aviyat haṇḍa 1 gītādīn hā näṭīmehi sāmyaya 1
138
Vīṇā [f] (ca) vallakī [f] (satta
Tanti sā) parivādinī [f]
Pokkharo. (Doṇi vīṇāya)
Upavīṇo. (Tu. Veṭhako)
[Lute.]
[The lute with seven strings.]
[The belly of the lute.]
[The neck of the lute. ]
Vīṇāva 2.......
Tatsatakäti vīṇāva
Karāviya 1......
Vīṇādaṇḍa 1.....
[SL Page 022] [\x 22/]
139
Ātataṃ, ceva) vitata,
Mātatavitataṃ ghanaṃ, susiraṃ, (ceti turiyaṃ
Pañcaṅgika mudīritaṃ)
[The five sorts of musical instruments.]
Pañcāṅgika tūryya 5.
140
Ātataṃ, (nāma cammāva-
Naddhesu bheri yādisu
Talekekayutaṃ kumbha-
Thūṇa daddari kā dikaṃ)
[A sort oi drum covered with leather on one side.]
Ek muhuṇin yut tūryyaviśeṣaya 1
141
Vitataṃ, (cobhayatalaṃ
(Turiyaṃ murajā dikaṃ)
(Ātatavitataṃ, (sabba
(Vinaddhaṃ paṇavā dikaṃ)
[Another sort, covered on both sides.]
[A sort of drum completely covered with leather.]
Demuhuṇu äti tūryya viśeṣaya 1
Sarvabhāgayen veḷanaladaturyya viśeṣa
142
Susiraṃ,(vaṃsa saṃkhādi)
(Sammatālādikaṃ) ghanaṃ,
Ātojjaṃ,(tuca) vādittaṃ,
Vāditaṃ, vajja, 1 (muccate)
[A wind instrument.]
[A cymbal, belt.]
[Playing on musical instruments.]
Huṇakulalādiya 1
Kuḷutālamādiya 1
Ātatādi pasa 4..
143
Bheri [f] dundubhi. (Vuttotha)
Mudiṅgo. Murajo. (Ssa tu.)
Āliṅgaṃ. 2Kyo. 3Ddhakā.(Bhedā)
Tiṇavo. (Tuca) deṇḍimo.
[A sort of drum]
[Another sort of drum.]
[Three sorts of drums.]
[A sort of drum,]
Bera 2......
Mihiṅgubera 2..
Ehima bheda 3..
Gäṭabera 2...
144
Āḷambaro. (Ca) paṇavo.
Koṇo. (Vīṇādivādanaṃ)
Daddarī. Paṭaho. (Bheri
Ppabhedā) maddalā. (Dayo)
[A sotr of drum.]
[Bow, quill.]
[A large kettledrum.]
Paṇābera 2.....
Kaṇḍippu ādiya 1.
Beraviśeṣa 3....
145
(Janappiye vimaddutthe
Gandhe) parimalo. (Bhave)
(Sotvā)4 modo. (Duragāmī
Vissantā tīsvi to paraṃ)
[A pleasing scent extracted by rubbing fragrant substances]
[Diffusive fragrance,]
Pemkarusuvanda . 1
Itā vihidena ema suvanda 1
146
Iṭṭhagandho.[F,](ca)surabhī.[F,]
Sugandho.[F,](ca) sugandhi.[F,](ca)
Pūtigandhi.[F,](tu) duggandho.[F.]
(Tha) vissaṃ.[F,] (āmagandhiyaṃ)
[Any perfume]
[An ill smell. The smell like that of rawmeat.]
Suganda 4......
Duganda 2......
Minidum ādiya...
[SL Page 023] [\x 23/]
147
Kuṃkumaṃ, (ceva) yavana-
Pupphaṃ,(ca) tagaraṃ,(tathā)
Turukkho. (Ti ca tujjāti-
Gandhā ete pakāsitā)
[Four sorts of perfume as safron, yavanapupha, tabernal montanna, coronaria, and incense.]
Kokumyon pup tuvaralā tu ruktel yana sivdā̆ganda 4....
148
Kasāvo.(Nitthiyaṃ)titto.
Madhuro.Lavaṇo.(Ime)
Ambilo. Kaṭuko. (Ceti
Charasā tabbatī tīsu)
[The six tastes, viz., Astringent, bitter, sweet, salt, sour, and pungent.]
Kasāvaya. Tittaya. Madhuraya. Lavaṇaya. Ambilaya. Kaṭukaya yana ṣaṭrasaya 6..
149
(Siyā) phasso.(Ca) phoṭṭhabbo.
Vīsayī, (tva) 1kkha, 2 mindriyaṃ,
Nayanaṃ, (tva)3kkhi, nentaṃ,(ca) locanaṃ, (cā) 4cchi, cakkhu,(ca)
[Touch.]
[An orgon of sense.]
[The eye]
Sparśaya 2....
Indriyayō 3..
Äsa 6.....
150
Sotaṃ, saddaggaho. Kaṇṇo
Savanaṃ, suti[f] natthu [f] (tu)
Nāsā [f] (ca) nāsikā [f] ghānaṃ,
Jivhā [f] (tu) rasanā [f] (bhave)
[The ear,]
[The nose.]
[The tongue.]
Kaṇa 5.....
Nāsaya 4...
Diva 2.....
151
Sarīraṃ, vapu, gattaṃ,(cā) 5
Ttabhāvo. Bondi. Viggaho.
Dehaṃ, (vā purise) kāyo.
(Thiyaṃ) tanu [f] kalebaraṃ,
[The body.]
Śarīraya 10...
152
Cittaṃ, ceto. Mano.,(Titthi,
Viññāṇaṃ, hadayaṃ, (tathā)
Mānasaṃ, dhī [f](tu) paññā [f] (ca)
Buddhi [f] medhā [f] mati [f] muti [f]
[The mind or faculty of reason.]
[Understanding.]
Sita 6.....
Pragñāva 14..
153
Bhūrī [f] mantā [f] (ca, paññānaṃ,
Ñāṇaṃ, vijjā [f] (ca) yoni [f](ca)
Paṭibhāna 7mamoho. (Tha)
(Paññābhedā) vipassanā [f]
[Clear discernment.]
Pragñāviśeṣa 2...
154
Sammādiṭṭhi [f] (ppabhutikā)
Vīmaṃsā [f](tu vicāraṇā)
Sampajaññaṃ, (tu) nepakkaṃ,
Vedayitaṃ,(tu) vedanā [f]
[Judgment.]
[Prudence, discrimination.]
[Sensation.]
Tīraṇapragñāva 1...
Artthānartthādiya salakana pragñāva 2...
Vēdanāva 2...
[SL Page 024] [\x 24/]
155
Takko.Vitakko.Saṃkappo.
1Ppano [f] hā[f]3yu,(tu) jīvitaṃ,
Ekaggatā [f] (tu) samatho).
Avikkhepo. Samādhi. (Ca)
[Reasoning a resolve, or act of determination.]
[Life.]
[Mental tranquillity.]
Vitarkaya 5.....
Jīvitindriya 2...
Samādhiya 4....
156
Ussāhā. 4Tappa. Paggāhā
Vāyāmo. (Ca) parakkamo.
Padhānaṃ, viriyaṃ, (ce)5 hā [f]
Uyyāmo.(Ca) dhitī [f] (tthiyaṃ)
[Perseverance or fortitude.]
Vīryyaya 10...
157
Cattāri viriyaṅgāni
Tacassa ca nahāruno
Avasissana maṭṭhissa
Maṃsalohita sussanaṃ
[Fourfold fortitude.]
Caturvidha vīryyāṅga..
158
Ussoḷhi [f] (tvadhimattehā
Sati [f] (tva) 6nussati [f] (tthiyaṃ)
Lajjā [f] hiri [f] samānātha)
Otappaṃ, pāpabhīrutā [f]
[Strenuous effort.]
[Recollection.]
[Shame.]
[Fear of committing sin,]
Adhikavīryya 1.....
Smṛtiya 2......
Lajjāva 2......
Pāpayehi bhaya 2..
159
Majjhattatā[f](tu)7 pekkhā[f](ca)
Adukkha masukhā [f] (siyā)
Cittābhego. Manakkāro.
Adhimokkho.(Tu) nicchayo.
[Indifference.]
[Consciousness of pleasure or pain, sensibility. Certainty.]
Upekṣāva 3....
Menehikirīma 2...
Adhimokṣaya 2...
160
Dayā[f 8]nukampā [f] kāruññaṃ,
Karuṇā [f] (ca) anuddayā[f]
(Thiyaṃ) veramaṇī [f] (ceva)
Viratyā [f 9] rati [f] (cāpyatha)
[Compassion, mercy.]
[Abstinence,]
Karuṇāva 5....
Viratiya 3......
161
Titikkhā [f] khanti [f] khamanaṃ,
Khamā[f]mettā[f](tu)mettya10(tha)
Dassanaṃ, diṭṭhi [f] laddhi [f] (tthi)
Siddhanto, samayo. (Bhave)
[Patience, forbearance.]
[Friendship.]
[Religious persuasion, belief.]
Kṣamāva 4.....
Maitiraya 2.....
Labdhiya 5......
162
Taṇhā [f] (ca) tasinā [f] ejā [f]
Jālinī [f] (ca) visattikā [f]
Chando. Jaṭā [f] nikantyā[f11]sā[f]
Sibbanī bhavanetti [f](ca)
[Desire.]
Tṛṣṇāva 25...
[missing]
[SL Page 033] [\x 33/]
216
Sopāno.,(Vā)1 rohaṇaṃ,(ca)
Nisseṇī [f] (sā)2 dhirohiṇī [f]
Vātapānaṃ, gavakkho.(Ca)
Jālaṃ,(ca) sīhapañjaraṃ,
[Stairs.]
[A ladder.]
[A window or air hole.]
Hiṇa 2.......
Daṇḍuhiṇa 2....
Kavuḷudora 5.
217
Ālokasandhi. (Vuttotha)
Laṅgi [f] (tthi) paligho. (Bhave)
Kapisīso.3 Ggaḷatthambho.
Nibbaṃ, (tu chadda koṭiyaṃ)
[The bolt or bar of a door.]
[The post to which the bolt is fastened.]
[The edge of a roof.]
Kanayama 2......
Aguḷu kaṇuva 2..
Chadana keḷavara 1.
218
Chadanaṃ, paṭalaṃ, chaddaṃ,
Ajiraṃ, vaccarā,4ṅgaṇaṃ,
Paghāṇo paghaṇā. 5 Ḷindā.
Pamukha, dvāra bandhanaṃ,
[The thatch of a roof.]
[A court of a yard.]
[A terrace before a house.]
Chadanaya 3....
Midula 3.....
Āḷindaya(akderiya)5
219
Piṭṭhasaṃghāṭaka, dvāra-
Bāhā[f] kūṭaṃ, (tu) kaṇṇikā [f]
Dvāraṃ (ca) paṭihāro (tha)
Ummāro. Dehinī [f] (tthiyaṃ)
[A door post.]
[The upper part of the frame of a circular roof.]
[A door or gate]
[The threshhold]
Dorabāva 2....
Karṇikāva 2.....
Dvāraya 2......
Elipata 4.......
220
Eḷako. Indakhīlo. (Tha)
Thambho. Thūṇo. [F] (pumitthiyaṃ)
Pāṭikā [f] (ṇḍendupāsāṇe)
Giñjakā [f] (tuca) iṭṭhakā[f]
[A pillar, post.]
[A stone step at the entrance of a house, serving as the scraper for the feet.]
[Tiles.]
Ṭämba 2......
Sandakaḍapahaṇa 1.
Uḷu 2......
221
(Vaḷabhi cchādi dārumhi
Vaṃke) gopānasī [f] (tthiyaṃ)
(Kapota pālikāyaṃ tu)
Viṭaṃko., (Nitthiyaṃ bhave)
[The rafters of a house.]
[A dove-cot or aviary.]
Gonässa 1..........
Kobō geḍi vaḷalla 1..
222
Kuñcikāvivaraṃ, tāla-
Cchiggalo. ((Pyatha) kuñcikā [f]
Tālo 6 vāpuraṇaṃ, (cātha)
Vedikā [f] vedi [f] (kathyate)
[The keyhole.]
[The key.]
[A covered terrace in the yard.]
Kesisidura 2....
Kessa 3......
Piḷikaḍa hō vēdikāva 2.
[SL Page 034] [\x 34/]
Bhūkaṇḍassa puravaggo [II.-2.]
223
Saṃghāṭo. Pakkhapāso.(Ca)
(Mandiraṅgā) tulā [f] (api)
(Thiyaṃ) sammuñjanī [f] (ceva)
Sammajjanī [f] (ca) sodhanī [f]
[The principal upright timber of a house.]
[The planks of the ceiling.]
[A beam.]
[A broom.]
Däva vaḷalla 1.....
Pälanpōruva 1...
Talāndaya 1.......
Musna 3..........
224
Saṃkaṭīraṃ, (ca) saṃkāra-
Dhānaṃ, saṃkārakūṭakaṃ,
(Atho) kacavaro. 1 Klāpo.
Saṃkāro. (Ca) kasambu.(Pi)
[A dunghill.]
[Dust or sweepings.]
Kasaḷagoḍa 3....
Kasaḷa 4........
225
(Gharādi bhū mataṃ) vatthu.
Gāmo. Saṃvasatho. (Tha so
Pākaṭo) nigamo. (Bhoga-
Maccādibhyo)2dhi (tūdito)
[The site of a house.]
[A village.]
[A market town.]
[A boundary.]
Gṛhādīngē bhūmiya 1..
Gama 2............
Niyangama 1.........
Sīmāva 3..........
226
Sīmā [f] (ca) mariyādā [f] (tha)
Ghoso. Gopālagāmako.
Pura vaggo [II.-2. =============== A Village of herdsmen.]
Gopalugama 2....
Namo buddhāya.
227
Manusso. Mānuso. Macco.
Māṇavo. Manujo. Naro.
Poso. Pumā.(Ca) puriso.
Poriso. (Pyatha) paṇḍito.
[Man.]
[Wise or learned men.]
Manuṣyayō 10..
Paṇḍitayō 26..
228
Budho. Vidvā. Vibhāvī. (Ca)
Santo. Sappañña. Kovidā.
Dhīmā. Sudhī. Kavī. Vyatto.
Vicakkhaṇa. Visāradā.
229
Medhāvī. Matimā. Pañño.
Viññā̆.(Ca) viduro. Vidū.
Dhīro. Vipassī. Dosaññā̆.
Buddho. (Ca) dabba. Viddasu.
[SL Page 035] [\x 35/]
230
Itthī [f] sīmantinī [f] nārī [f]
Thi [f] vadhu [f] vanitā [f 1] ṅganā[f]
Pamadā [f] sundarī [f] kantā [f]
Ramaṇī [f] dayitā [f 2] balā [f]
Stīra 15.....
231
Mātugāmo. (Ca) mahiḷā [f]
Lalanā [f] bhīru [f] kāminī [f]
Kumārikā [f] (tu) kaññā [f] (tha)
Yuvatī [f] taruṇī [f] (bhave)
[Various discriptions of women.]
[A maiden.]
[A young woman]
Viśiṣṭha stīra 3.....
Bāla stīra 2......
Yvaauni 2......
232
Mahesī [f] (sābhisekaññā)
Bhoginī [f] (rājanāriyo)
(Dhavatthinī tu saṃketaṃ
Yāti yā sā)3 bhisārikā [f]
[A queen.]
[Other wives of a king.]
[A woman who goes on assignation.]
233
Gaṇikā [f] vesiyā [f] vaṇṇa-
Dāsī [f] nagarasobhinī [f]
Rūpūpajīvinī [f] ve sī [f]
Kulaṭā [f] (tu ca) bandhakī [f]
[A harlot.]
[A disloyal or unchaste woman]
Veśyāva 6.....
Dhūrtta stīra 2.....
234
Varāroho [f 4] ttamā [f] matta-
Kāsinī [f] varavaṇṇinī [f]
Patibbatā [f] (tvapi) satī [f]
Kulitthi [f] kula pālikā [f]
[An excellent woman.]
[A virtuous and faithful wife.]
[A waman of rank.]
Utum stīra 4...
Pativratā stīra 2.
Kula stira 2....
235
Vidhavā [f] (pati suññā tha)
Patiṃ varā [f] sayaṃ varā [f]
Vijātā [f] (tu) pasūtā [f] (ca)
Jātāpaccā [f] pasūtikā [f]
[A widow.]
[A woman who chooses her husband.]
[A woman who has borne children.]
Sämi nättī 1...
Sve cchāven vallabhayan soyannī 2..
Daruvan lada stīra 4....
236
Dūtī [f] sadvārikā [f] (dāsī [f]
(Tu) ceṭī [f] kuṭadhārikā [f]
Vāruṇī [f 5] kkhaṇikā [f] (tulyā)
Khattiyānī [f] (tu) khattiyā
[A bawd, a procuress.]
[A maid-servant.]
[A fortune-teller.]
[A woman of the royal caste.]
Dūtakamkaraṇṇī 2...
Dāsī 3........
Nimiti kiyannī* 2..
Rāja stīra 2.....
* "Subhāsubha nirūpinī" yanu ṭīkāyi.
[SL Page 036] [\x 36/]
237
Dāro. Chāyā [f] kaḷattaṃ,(ca)
Gharaṇī [f] bhariyā [f] piyā [f]
Pajāpatī [f] (ca) dutiyā [f]
(Sā) pādaparicārikā [f]
[A wife.]
Bhāryyāva 2....
238
Sakhī [f] (tvā)1 lī [f] vayassā [f] (tha)
Jārī [f] (cevā)2 ticāriṇī [f]
(Pume) utu. Rajo. Pupphaṃ,
Utunī [f] (tu) rajassalā [f]
[A woman's female friend.]
[An adulteress.]
[The courses.]
[A woman in her courses.]
Yahaḷu stī 3...
Sora ambu 2...
Osap 3.......
Osapvū stīra 3...
239
Pupphavatī [f] garugabbhā [f]
3 Pannasattā [f] (ca) gabbhinī [f]
Gabbhāsayo. Jalābū. 4 (Pi)
Kala laṃ, (punnapuṃsake)
[Pregnant woman.]
[The womb]
[A foetus.]
Däri ättī 3....
Dalabuva 2........
Kalala rūpaya 1....
240
Dhavo.(Tu) sāmiko. Bhattā.
Kanto. Pati. Varo. Piyo.
(Atho)5 papati. Jāro. (Thā)
6 Paccaṃ,putto.7Trajo.Suto.
[A husband.]
[Paramour.]
[A son.]
Vallabhayā 7.....
Sora sämiyā 2.
Daruvā 7......
241
Tanujo tanayo. Sūnu. *
(Puttādī dhītari tthiyaṃ)
(Nāriyaṃ) duhitā [f] dhītā [f]
(Sañjātetvo)8 raso.(Sute)
[A daughter.]
[A legitimate son.]
Dhītṛva 2......... Tamāṭa dā putrayā 1.
242
Jāyāpatī. Jānipatī.
Jayampati.(Tu) dampati
(Atha) vassavaro. (Vutto)
Paṇḍako.(Ca) napuṃsakaṃ,
[A husband and wife.]
[An eunuch.]
Ambusämidedenā 4
Napuṃsakayā 3....
243
Bandhavo.Bandhu. Sajano.
Sagotto. Ñāti. Ñātako.
Sālohito. Sapiṇḍo. (Ca)
Tāto.(Tu) janako. Pitā.
[A kinsman.]
[A blood or near kinsman.]
[Father.]
Nā̆yā 6.......
Saha lē nā̆yā 2.
Piyā 3........
244
Ammā [f 9] mbā [f] jananī [f] mātā [f]
Janettī [f] janikā [f] (bhave)
Upamātā [f] (tu) dhātī [f] (tthi)
Sālo. (Jāyāya bhātiko)
[Mother.]
[A wet nurse.]
[Wife's brother.]
Vädū mavu 6......
Kiri mavu 2.......
Massinā.........
* Mehi puttādi śabda saya dūn kerehi väṭenakalä stīra liṅguyi.
[SL Page 037] [\x 37/]
245
Nanandā [f] sāmibhaginī [f]
Mātāmahī [f] (tu) ayyakā [f]
Mātulo. (Mātu bhātāssa)
Mātulānī [f] (pajāpati)
[Husband's sister.]
[Grandmother.]
[Maternal uncle]
[Maternal uncle's wife.]
Nā̆nā 2......
Gā̆ṇumuttā 2...
Māmā 1......
Nändā 1.....
246
(Jāyā patīnaṃ jananī)
Sassu [f] (vuttā (tha tappitā)
Sasuro. (Bhāgineyyo.(Tū
Putto bhaginiyā bhave)
[Husband's or wife's mother.]
[Husband's or wife's father.]
[Sister's son.]
Ambu sämi dedenāgē mavuvaru 1
Ovungē piyavaru 1
Bā̆nā 1.......
247
Nattā.(Vutto) paputto.(Tha)
(Sāmi bhātā tu) devaro.
(Dhītu pati tu) jāmātā.
Ayyako.(Tu) pitāmaho.
[A grand son.]
[Husband's brother.]
[Daughter's husband.]
[Grandfather.]
Munupurā 2.......
Sämiyāgē sahōdarayā 1
Duvagē sämiyā 1.....
Muttā 2............
248
Mātucchā [f] (mātu bhaginī)
Pitucchā [f] (bhaginī pitu)
Papitāmaho. Payyako.(Tu)
Suṇhā [f] (tu) suṇisā [f] husā [f]
[Mother's sister]
[Father's sister.]
[Great grandfather.]
[Daughter-in-law.]
Mavugē sahōdarī 1
Piyāgē sahōdarī 1
Mīmuttā 2.......
Yeheḷi 3.......
249
Sodariyo. Sagabbho. (Ca)
Sodaro. Sahajo (pyatha)
(Mātā pitu te) pitaro.
Puttā. (Tu puttadhītaro)
[A brother,]
[Parents.]
[Son and daughter.]
Sahōdarayā 4.....
Mavupiyō 7.......
Putun hā dūn 1....
250
Sasurā. (Sassu sasurā)
(Bhātu bhagini) bhātaro.
Bālattaṃ, bālatā [f] bālyaṃ,
Yobaññaṃ, (tuva) yobbanaṃ,
[Husband's or wife's father and mother.]
[Brother and sister ]
[Childhood.]
[Youth.]
Nädimayilō 1......
Kusehi hottō 1..
Bāla bava 3........
Yvaauna bava 2......
251
(Sukkā tu) palitaṃ, (kesā
Dayo tha) jaratā [f] jarā [f]
Puthuko. Pillako. Chāpo.
Kumāro. Bāla. Potakā.
[Grey hair.]
[Old age.]
[A child.]
Palitaya 1.......
Jarāva 2.......
Bālayā 6......
252
(Atho1ttānasayo,[f 2]ttāna-
-Seyyako, [f] thanapo (pica)
[An infant.]
Bālatarayā 3......
[SL Page 038] [\x 38/]
253
Taruṇo, [f] (ca) vayaṭṭho,[f] (ca)
Daharo, [f] (ca) yuvā,[f] susu, [f]
Māṇavo,[f] dārako,[f] (cātha)
Sukumāro,[f] sukhedhito,[f*]
[A young man.]
[One delicately nurtured.]
Taruṇayā 7......
Suvasē väḍunahu 2..
254
Mahallako,[f] (ca) vuddho,[f] (ca)
Thero: jiṇṇo:(ca) jiṇṇako:
Aggajo,[f] pubbajo,[f] jeṭṭho,[f]
Kaniṭṭho,[f] kaniyo,[f 1] nujo,
[An old man.]
[The elder brother.]
[The younger brother.]
Mahaḷu aya 5........
Väḍimal sahōdarayā 3.
Bāla sahōdarayā 3.
255
Valittaco,[f] (tu) valino,[f]
(Tīsu ttāna sayādayo)
[Wrinkled.]
Äṅga räliväṭīma..
256
Sīso, 2 ttamaṅgāni, siro.
Muddhā.(Ca) matthako.(Bhave)
Keso.(Tu) kuntalo.Vālo.
3 Tta maṅgaruha. Muddhajā.
[The head. The hair.]
Hisa 5.......
Kēśayō 6...
257
Dhammillo.(Saṃyatā kesā)
Kāka pakkho. Sikhaddhako.
Pāso. Hattho. (Kesacaye)
(Tāpasānaṃ tahiṃ jaṭā [f]
[Braided hair.]
[A tuft of hair.]
[A mass of hair.]
[The matted hair worn by certain ascetics.]
Koṇḍaya 1.....
Kuḍumbiya 2.......
Kēśakalāpaya 2...
Jaṭāva 1.......
258
(Thiyaṃ veṇi [f] paveṇi [f] (ca)
(Atho) cūḷā [f] sikhā [f] (siyā)
Sīmanto. (Tumato nāri
Kesa majjhamhi paddhati)
[The hair twisted and undecorated.]
[A knot of hair on the crown of the head.]
[A seperation of the hair on each side so as to leave a distinct line on the top of the head,]
Gävasū kēśaya 2...
His mudunē bändi koṇḍaya 2
Liyangē kēśa madhyapaddhatiya
259
Lomaṃ, tanuruhaṃ, romaṃ,
Pamhaṃ, pakhuma, makkhigaṃ,
Massu, (vuttaṃ puma mukhe)
Bhū [f] (tvitthi) bhamuko. Bhamu.
[Hair on body.]
[Eyelash]
[The beard.]
[The eyebrow.]
Rōma 3......
Akṣigatarōma...
Rävula 1......
Bäma 3.......
* "Sukhocito" kiyāt pāṭhayi.
039
[missing]
[SL Page 049] [\x 49/]
335
Rājañño. Khattiyo. Khattaṃ.
Muddhābhisitta. Bāhujā.
Sabbabhummo. Cakkavattī.
(Bhūpoñño) maṇḍalissaro.
[A man of the Kshatriya tribe.]
[An universal monarch.]
[A ruler, a sovereign.]
Kṣatirayayā 5.....
Sakviti raja 2....
Pradēśa raja 1....
336
(Pume) licchavi. Vajjī.(Ca)
Sakko. (Tu) sākiyo.(Thava)
Bhaddakaccānā [f] rāhula-
-Mātā [f] bimbā [f] yasodharā [f]
[Lichchavi Princes]
[Prince of the Sakya.]
[The queen Yasodara.]
Licchavī raja 2..
Śākya raja 2..
Yasōdharādēvi 4.
337
(Koṭīnaṃ heṭṭhimantena
Sataṃ yesaṃ nidhānagaṃ-
Kahāpaṇānaṃdivasa
Valañjo vīsatammaṇaṃ
[Opulent persons of the kshatriya tribe.]
Kṣatiraya mahāsārayō nam 1
338
Te) khattiya mahāsālā.
(Sīti koṭi dhanāni tu
Nidhāna gāni divasa-
Valañjo ca dasammaṇaṃ
[Opulent Brahmans.]
Bamuṇu mahāsārayō nam 1
339
Yesaṃ)dvija mahāsālā.
Tadupaḍḍhe nidhānage
Valañjo ca) gahapati-
-Mahāsālā. (Dhane siyuṃ)
[Opulant persons of the Grahapati tribe.]
Gṛhapati mahāsārayō nam 1
340
Mahāmatto. Padhānaṃ, (ca)
Matisativo. (Ca) mantini.
Sajīvo. Sacivo. 1Macco
Senānī.(Tu) ca mūpatī.
[The king's companion: primeminister.]
[A minister of counsellor.]
[A privy counsellor.]
[A general.]
Mahā ämatiyā 2...
Mantirayā 2........
Viśvāsa ämatiyā 3.
Sēnāpatiyā 2.....
341
(Nyāsādīnaṃ vivādāna-)
2 Ma kkhadasso. (Padaṭṭhari)
Dovāriko. Paṭihāro.
Dvāraṭṭho. Dvārapālako.
[A judge.]
[The warder or porter.]
Adhikaraṇa nāyakayā 1..
Dvārapālakayā 4....
342
Anīkaṭṭho. (Ti rājuna-
Maṅgarakkhagaṇo mato)
Kañcukī. Sovidallo (va)
Anujīvī. (Tu) sevako.
[A body-guard women.]
[Attendants on]
[A servant.]
Aṅgarakṣakayā 2.....
Säṭṭalana ämatiyā 2.
Sēvāyā 2........
[SL Page 050 ] [\x 50/] bhukaṇḍe, catubbaṇṇavaggassa khattiyavaggo [II.-1.]
343
Ajjhakkho. 1Dhikako. (Ceva)
Heraññiko. (Tu) nikkhiko
(Sadesā nantaro) sattu.
Mitto. (Rājā tato paraṃ)
[A superintendent,]
[The treasurer.]
[A neighbouring prince.]
[An ally.]
Satisvädā̆rum karmayehi niyuktayā 2
Ran balannā 2.......
Svadēśayaṭa anaturu raṭa valandana raja 1
Anaturu bhūmiyen piṭataraṭa vaḷandana raja 1
344
Amitto. Ripu. Verī.(Ca)
Sapattā. 2 Rāti. Satva. 3Ri.
Paccatthiko. Paripanthī.
Paṭipakkhā. 4 Hitā. Paro.
[An enemy.]
Saturā 19...
345
Paccāmitto. Vipakkho.(Ca)
Paccanīka. Virodhi (no)
Viddesī.(Ca) diso. Diṭṭho.
(Thā)6 nurodho. 7 Nuvattanaṃ.
[Complaisance]
Anukūlatvaya 2...
346
Mitto., (Nitthi) vayasso.(Ca)
Sahāyo. Suhado. Sakhā.
Sambhatto. Daḷha mitto.(Ca)
Sandiṭṭho. (Diṭṭhamattako)
[A friend.]
[A firm friend.]
[A friend at first sight,]
Mitrayā 5......
Dṛṭha mitayā 2..
Dṛṣṭa mitrayā 1.
347
Caro.(Ca) guḷhapuriso.,
Pathāvī. Pathiko. 3 Ddha gū.
Dūto. (Tu) sandesaharo
Gaṇako. (Tu) muhuttiko)
[A spy,]
[Traveller.]
[A messenger.]
[An astrologer.]
Cara puruṣayā 2.
Pathikayā 3.....
Dūtayā 2......
Näkättā 2...
348
Lekhako. Lipikāro.(Ca)
Vaṇṇo (tu) akkharo. Pyatha)
Bhedo. Daṇḍo. Sāma, dānā,-
(Nyupāyā caturo ime)
[A scribe.]
[A letter of the alphabet.]
[Four means of success.]
Liyannā 2...
Akura 2.....
(Caturōpāyanam)
349
Upajāpo. (Tu) bhedo. (Ca)
Daṇḍo.(Tu) sāhasaṃ, damo.
[Disunion.]
[Punishment.]
Bhedaya 2....
Daṇḍanaya 3...
350
Sāmya. 9Macco.Sakhā.Koso
Duggaṃ,(ca) vijitaṃ, balaṃ,
(Rajjaṅgāni ca satte te
Siyuṃ pakatiyo pica)
[The seven requisites of regal administration.]
Sapta rājyaṅganam)
[SL Page 051] [\x 51/]
351
Pabhāvu. 1Ssāha. Mantānaṃ
(Vasā tisso hi sattiyo)
Pabhāvo. (Daṇḍajo tejo)
Patāpo. (Tu ca kosajo)
[The three-fold power.]
[Majesty arising from the power of punishing.]
[Dignity arising from the possession of wealth.]
Tiravidha śaktīhu nam
Prabhāva 1.....
Pratāpaya 1....
352.
Manto.(Ca) mantaṇaṃ,(so tu)
Catukkaṇṇo (dvigocaro)
(Tigocaro tu chakkaṇṇo.
Rahassaṃ, guyha, (muccate)
[Secret counsel.]
[A council heard only by 2 people.]
[A council heard only by 3 people]
[A secret.]
Mantraṇaya ....
Catukkarṇṇaya 1.
Chakkarṇṇaya 1..
Rahasa 2.....
353
(Tīsu) vivitta. [F] vijana [f] (ca)
Chaṇṇā.[F,]raho-(rahovyayaṃ)
Vissāso. (Tuva) vissambho.
Yuttaṃ.[F,](tvo)2 pāyikaṃ [f,](tisu)
[Solitary place.]
[Trust or confidence.]
[Right, fit, proper.]
Vijanasthānaya 4..
Viśvāsaya 2....
Yuktisahagata kirayāva
354
Ovādo. (Cā) 3 nusiṭṭhi [f] tthi)
(Pu ma va jje)4 nusāsanaṃ,
Āṇā [f] (ca) sāsanaṃ, (ñeyyaṃ)
Uddānaṃ (tu ca) bandhanaṃ,
[Admonition.]
[An order or command.]
[Binding.]
Avavādaya 3..
Āgñāva 2...
Bandhanaya 2...
355
Āgu,(vutta)5 maparādho.
Karo. (Tu) bali (muccate)
Puṇṇapatto. (Tuṭṭhidāye)
Upadā [f] (tuca) pābhataṃ,
[Offence.]
[Royal revenue.]
[A present.]
[A present sent.]
Aparādhaya 2...
Karavuvara 2....
Satuṭupaṇḍura 1..
Huntänaṭa yavana paṇḍura 6
356
(Tato)6 pāyana,7 mukkoco
Paṇṇākāro. Paheṇakaṃ,
Suṅkaṃ, (tvanitthigumbādi deyo) (thā)8 yo.Dhanāgamo.
[Toll.]
[Receipt of revenue.]
Suṃkama 1....
Dhanaprāptiya 2.
357
Ātapattaṃ, (tathā) chattaṃ,
Raññantu hemamāsanaṃ)
Sīhāsana,)9 (matho) vāla-
-Vijanī [f] (tthi ca) cāmaraṃ,
[Parasol.]
[A throne of gold]
[A tail of the bosgruniuns used as a fan,]
Chatraya 2.....
Siṃhāsanaya 1.
Cāmaraya 2...
358
Khaggo.(Ca) chatta, 10muṇhīsaṃ,
Pādukā [f] vālavijanī [f]
(Imekakudhabhaddhāni
Bhavanti pañcarājūnaṃ)
[The five emblems of royalty.]
(Pañcarāja kakudha bhāṇḍanam)
[SL Page 052] [\x 52/]
359
Bhaddakumbho. Puṇṇakumbho.
Bhiṃkāro. Jaladāyako.
Hattha 1 ssa. Ratha. Pattī.(Tu)
Senā [f] hi caturaṅginī)
[An auspicious jar.]
[A golden vase.]
[The four-fold army.]
Punkalasa 2....
Rankeṇḍiya 2..
Sivraṅgasenaganam.
360
Kuñjaro. Vāraṇo. Hatthi.
Mātaṅgo. Dvirado. Gajo.
Nāgo. Ñcipo. Ibho. Dantī.
Yūthajeṭṭho (tu) yūthapo.
[An elephant.]
[The leader of a wild herd]
Ätā 10.....
Nāyaka ätā 2.
361
Kāḷāvaka. Gaṅgeyyā.
Paṇḍara. Tambā.(Ca) piṅgalo. Gandho.
Maṅgala. Hemo.2 Posatha.
Chaddantā (gajakulāni etāni)
[Ten tribes of elephants,]
Daśaätkulayō.
362
Kaḷaho. (Ceva) bhiṃko.(Tha)
Pabhinno. Matta. Gajjitā
Hatthi ghaṭā [f] (tu) gajatā [f]
Hatthinī [f] (tu) kaṇerukā [f]
[A young elephant.]
[A furious elephant.]
[A herd of elephants.]
[A female elephant.]
Ät päṭavā 2..
Matätā 3......
Ätsamūhayā 2...
Ätinna 2......
363
Kumbho (hatthi siro piṇḍo)
(Kaṇṇamūlantu) cūḷikā [f]
Āsanaṃ, (khandha desamhi)
(Puccha mūlantū) mecako.
[The frontal globes of an elephant.]
[Root of his ear.]
[His withers.]
[Root of his tail.]
Kumbhasthalaya 1....
Kammula 1.......
Ätungēkanda 1..
Vāladhiya mula 1...
364
Ālāna,2 māḷhako. Thambho.
(Nitthitu) nigaḷo, 3 nduko.
Saṃkhalaṃ.[F,] (tīsvatho)) gaṇḍo.
Kaṭo,) dānaṃ, (tu somado)
[Post to which he is secured.]
[Chain for his feet.]
[His temples.]
[The juice flowing from his temples]
Ätun bandina ṭämba
Ätun bandina dama 3
Ätungē kapōlaya 2
Ätungē mada 1....
365
Soṇḍo.[F] (tu) dvīsu) hattho.(Tha)
Karaggaṃ, pokkharaṃ, (bhave)
(Majjhamhi bandhanaṃ) kacchā [f]
Kappano. (Tu kuthādayo)
[His trunk.]
[The tip of his trunk.]
[Leathern girth.]
[An elephant's trappings.]
Soṇḍa 2....
Soṇḍa aga 2.
Porodda 1.
Ätunpiṭa aturaṇa palas ādiya 1
366
Opavayho. Rājavayho.
Sajjito. (Tuca) kappito.
Tomaro.,(Nitthiyaṃ pāde
Siyā vijjhana kaṇṭako)
[An elephant for the king to ride on.]
[An elephant caparisoned.]
[A sharp instrument for piercing his feet.]
Rājavāhana ätā..
Sā̆dū ätā 2....
Ätungē pā vidinā kaṭuva 1
[SL Page 053] [\x 53/]
367
Tuttaṃ, (tu kaṇṇamūlamhi)
(Matthakamhi tu) aṃkuso.
Hatthāroho. Hatthimeṇḍo.
Hatthipo. Hatthigopako.
[A pike to guide an elephant.]
[Hook to quiet him.]
[An elephant driver or keeper.]
Kaṇamulavidina kaṭuva
Akussa 1.....
Ätgovvā 4
368
Gāmaṇiyo. (Tu mātaṅga
Hayādyācariyo bhave)
Hayo. Turaṅgo. Turaṅgo.
Vāho. Asso. (Ca) sindhavo.
[One who trains elephants, and c.]
[A horse.]
Hastyādīn hikmavana ācāryyayā 1
Aśvayā 6.....
369
(Bhedo) assataro. (Tassā)
[F] jānīyo. (Tu) kulīnako.
Sukhāvāhī. Vinīto (tha)
Kisoro. Hayapotako.
[A mule.]
[Horses of a good breed.]
[Well - trained horse.]
[Colt,]
Aśvatarayā 1....
Jātimat asun 2..
Suvayen usulana asun 2
Aspäṭavā 2.......
370
Ghoṭako. (Tu) khaluṅko.(Tha)
Javano. (Ca) javādhiko.
Mukhādhānaṃ, khalīno, (vā)
Kasā [f] (tvassādi tāḷinī
[A sort of horse]
[A fleet horse.]
[The bit of a bridle.]
[A whip.]
Askuṇḍayō 2....
Javasampanna asun 2.
Muva vaḷalla 2.....
Kasaya 1.........
371
Kusā [f] (tu nāsā rajjumhi)
Vaḷavā [f 2] ssā [f] khuro. Saphaṃ,
Pucchaṃ.,3 (Manitthi) naṅguṭṭhaṃ,
Vālahattho.(Ca) vāladhi.
[A nose rope.]
[A mare.]
[The hoof.]
[The tail.]
Nāslanuva 1....
Veḷamba 2......
Kuraya 2.......
Vāladhiya 4.....
372
Sandano. (Ca) ratho. Pussa-
-Ratho. (Tunaraṇāyaso)
(Cammāvuto ca) veyyaggho.
Dīpo. Vyagghassa dīpino)
[A war chariot.]
[Any other car.]
[A car covered with a panther's skin.]
[A car covered with the skin of a tiger.]
Rathaya 2........
Pussa rathaya 1....
Vyāghrasamin valandanalada rathaya 1
Divisamin valandanalada rathaya 1..
373
Sivikā [f] yāpyayānaṃ, (vā)
(Nitthi tu) sakaṭo., (Pya)4 naṃ,
Cakkaṃ, (rathaṅga mākhyātaṃ)
(Tassanto) nemi [f] (nāriyaṃ)
[A litter.]
[A cart.]
[A wheel.]
[Its periphery.]
Sivigeya 2.....
Gäla 2.......
Rathasaka 1......
Nimvaḷalla 1....
[SL Page 054] [\x 54/]
374
(Tammajjhe piṇḍikā) nābhi [f]
Kubbaro. (Tu) yugandharo.
(Akkhaggakīle) āṇī [f] (tthi)
Varūtho. Rathagutya [f1] (tha)
[Its nave.]
[The pole to which the yoke is fixed.]
[The linch pin.]
[The fender of a carriage.]
Rathanäba 1....... Rathayehi kimbulmuva 2. Akura aga gasana kaṇuva 1
Ayōmaya rathāvaraṇaya 2
375
Dhuro. (Mukhe rathassaṅgā
Tva)2 kkho. 3Pakkhara (ādayo)
Yānaṃ, (ca) vāhanaṃ, yoggaṃ,
(Sabba hatthādi vāhane)
[Th fore part of a carriage.]
[Parts of a carriage.]
[Any vehicle.]
Dhuraya 1........
Rathayehi avayava 2.
Vāhanaya 3......
376
Rathācārī. (Tu) sūto. (Ca)
Pājitā. (Ceva) sārathi.
Rathāroho. (Ca) rathiko.
Rathi.) Yodho. (Tu yo) bhaṭo
[A charioteer.]
[Warriors in chariot.]
[Warrior.]
Rathācāriyā 4....
Rathayehi siṭa yuddhakarannā 3
Yōdhayā 2......
377
Padāti. Pattī. (Tu pu me)
Padago padiko. (Mato)
Sannāho. Kaṃkaṭo. Vammaṃ,
Vavaco.,(Vā) uracchado.
[A foot soldier]
[Armour, mail.]
Pābala senaga 4..
Sannāhaya 6.....
378
Jālikā[f] (thaca) sannaddho [f,]
Sajjo.[F] (ca) vammito.(Bhave)
Āmutto.[F,] paṭimukko. [F,](tha)
Pure cārī. [F,] purecaro. [F,]
[One who is armed.]
[Clothed or accoutred.]
[A leader.]
Sannāha sannaddhayā 3.
Yuddhayē däḍikoṭa händagat vastrādiya
Nettiyehi yana yōdhayā 4
379
Pubbaṅgamo.[F,] puregāmī. [F,]
Mandagāmī.[F] (tu) mattharo.[F,]
Javano.[F,] turito.[F,] vegī [f,]
(Jetabbaṃ) jeyya.[F,4](muccate)
[One marching slowly.]
[A runner or express.]
[To be conquered.]
Läsigaman yannā.
Śīghra java ättā 2
Diniya yuktā 1...
380
Sūra,[f,]vīrā.[F](tu) vikkanto.[F,]
Sahāyo.[F, 5] nucaro [f,] (samā) (sannaddhappabhutītīsu)
Pātheyyaṃ,(tuca) sambalaṃ,
[A hero,]
[A companion.]
[Provision for a journey.]
Sāhasika yōdhayā 3
Anucarayā 2......
Mārggōpakaraṇa 2..
[SL Page 055] [\x 55/]
381
Vāhinī [f] dhajinī [f] senā [f]
Camu [f] cakkaṃ, balaṃ, (tathā)
Anīko. (Cātha) (vinyāso)
Vayūho. (Senāya kathyate)
[An army or forces.]
[Array of troops.]
Sēnāva 7.....
Sēnāvagē padmabyuhākārayen siṭīma 1
382
(Hatthi dvādasa posoti
Puriso turago ratho
Catuposoti etena
Lakkhaṇenādhamantato)
[Different bodies or divisions of an army.]
Hastyānīka, hayānīka, rathānīka, pattānīkayō nam)
383
Hatthānīkaṃ, hayānīkaṃ,
Rathānīkaṃ, (tayo tayo
Gajādayo sa satthā (tu)
Pattānīkaṃ, (catujjanā)
384
(Saṭṭhivaṃsakalāpesu
Paccekaṃ saṭṭhidaṇḍisu
Dhūlikatesu senāya
Yantiyā)*1kkhohiṇī [f] (tthiyaṃ)
[A complete army.]
Akṣohiṇiyanam 1...
385
Sampatti [f] sampadā [f] lakkhī [f]
Sirī [f] vipatti [f] (cā) 1 padā [f]
(Athā) 2 yudhaṃ, (ca) hetī [f] (tthi)
Satthaṃ, paharaṇaṃ, (bhave)
[Prosperity.]
[Adversity.]
[A weapon.]
Sampattiya 4.....
Vipattiya 2......
Āyudhaya 4......
386
(Muttā mutta mamutta ñca
Pāṇito muttameva ca
Yanta muttanti sakala-
Māyudhaṃ taṃ catubbidhaṃ)
[Four sorts of weapons,]
Muttāmuttādi vasayen siyaluma āyudha caturvidhayi
387
Muttā muttaṃ, (ca yaṭṭhyādi
Amuttaṃ, (churikādikaṃ)
Pāṇimuttaṃ, (tu satyādi)
Yantamuttaṃ, (sarādikaṃ)
[A bludgeon.]
[A knife or dagger, and c.]
[A javelin and c.]
[A weapon propelled by mechanical means, as an arrow.]
Mudgarādi āyudha 1..
Kiricci ādiya 1....
Aḍayaṭi ādiya 1....
Śara ādiya 1......
388
Issāso. Dhanu. Kodaṇḍaṃ,
Cāpo.,(Nitthi) sarāsanaṃ,
(Atho) guṇo jiyā [f] jyā [f](tha)
Saro. Pattī. (Ca) sāyako.
* "Akkhohinī"ti ṭīkā.
[A bow.]
[A bow-string.]
[An arrow.]
Dunna 5....
Dunudiya 3...
Śaraya 9....
[SL Page 056] [\x 56/]
389
Bāṇo, kaṇḍa,1 musu. [F] (vīsu)
Khurappo. Tejanā, 2 sanaṃ,
Tuṇī [f] (tthiyaṃ) kalāpo. (Ca)
Tūṇo. Tūṇīra. Bāṇadhi.
[A quiver.]
Hiyavura 5..
390
Pakkho. (Tu) vājo. Diddho.(Tha)
Visapīto saro. (Bhave)
Lakkhaṃ, vejjhaṃ, saravyaṃ, (ca)
Sarābhyāso. (Tu) 3 pāsanaṃ,
[Feather of an arrow.]
[A poisoned arrow.]
[A butt or mark.]
[Archery.]
Hīpatraya 2......
Visapev hīya 2..
Ilakkaya 3.....
Dunuśilpa igänvīma
391
Maṇḍalaggo (tu) nettiṃso.
Asi. Khaggo. (Ca) sāyako.
Kosi [f] (tthi tappidhāne tho)
Tharu. (Khaggādimuṭṭhiyaṃ)
[A sword.]
[Its sheath.]
[The hilt of a sword.]
Kaḍuva 5......
Kaḍukopuva 1..
Kaḍu miṭa 1....
392
Kheṭakaṃ, phalakaṃ, cammaṃ,
Illī [f] (tū) karapālikā [f]
Churikā [f] satya [f 4] siputti [f]
Laguḷo. (Tuva) muggaro.
[A shield.]
[A cudgel.]
[A knife.]
[A mailet.]
Paliha 3.....
Kayisaraṇḍuva 2.
Siriya 3.....
Muṅgura 2....
393
Sallo.,(Nitthi) saṃku. (Pume)
Vāsī [f] (tu) tacchanī [f] (tthiyaṃ)
Kuṭhārī [f] (tthi) pharasu. (So)
Ṭaṃko. (Pāsāṇa dāraṇo)
[A stake.]
[An adze.]
[An axe.]
[A hatchet, a stone - cutter's instrument.]
Hulahō hellaya 2..
Vā̆ya 2..........
Keṭēriya 2.......
Gal paḷana penuma 1..
394
Kaṇayo. Bhindivāḷo. (Ca)
Cakkaṃ, kunto. Gadā [f] (tathā)
Satyā 5 [f] (di sattha bhedā tha)
Koṇo. 6Sso. Koṭi[f](nāriyaṃ)
[Different kinds of weapons.]
[An end.]
Āyudhaviśēṣa 6...
Koṇa 3.......
395
Niyyānaṃ, gamanaṃ, yātrā [f]
Paṭṭhānaṃ,(ca)gamo. Gati [f]
Cuṇṇo. Paṃsu. Rajo. (Ceva)
Dhūlī [f] (tthi) reṇu. [F] ca dvisu
[March of an assailant.]
[Dust.]
Gamana 6....
Dhūli 5.....
396
Māgadho. Madhuko. (Vutto)
Vandi.(Tu) thuti pāṭhako. Vetāḷiko. Bodhakaro.
Cakkiko. (Tuca) ghaṇṭiko.
[A bard.]
[A panegyrist.]
[An awakener.]
[A ballad singer.]
Vaṃśa däna stutikarannā 2
Viryyādīn stuti karannā 2
Vandibhaṭṭayō 2.......
Bohōdenā ekva vakrava siṭa stutikaraṇa vandihu
[SL Page 057] [\x 57/]
397
Ketu. 1 Ddhajo. Patākā [f] (ca)
Kadalī [f] ketanaṃ, (pyatha)
Yohaṃkāroññamaññassa
Sā) 3 hamahamikā [f] (bhave)
[A flag or banner.]
[Conceit of superiority.]
Patākaya 5....
Ovunovunṭa karaṇa ahaṃkāraya 1
398
Balaṃ, thāmo. Sahaṃ, satti [f]
Vikkamo. (Tvatisūratā) *
(Raṇe jitassa yaṃ pānaṃ)
Jayapānaṃ, (titammataṃ)
[Strength.]
[Great power.]
[A draught of victory.]
Śaktiya 4....
Vikramaya 1....
Jayapānaya 1..
399
Saṅgāmo. Sampahāro.(Cā
Nitthiyaṃ) samaraṃ., Raṇaṃ,
Āji [f] (tthi) āhavo. Yuddha,
3 Mā yodhanaṃ, (ca) saṃyugaṃ,
[War, battle.]
Yuddhaya 9...
400
Bhaṇḍanaṃ,(ca) vivādo. (Ca)
Viggaho. Kalaha. Medhagā.
Mucchā [f] moho. (Tha) pasayho.
Balakkāro. Haṭṭho. (Bhave)
[Contention, strife.]
[Fainting.]
[Violence.]
Kalahaya 5.....
Mūrchāva 2....
Balātkāraya 3.
401
Uppādo. (Bhūtavikati
Yā subhā subha sūcikā)
Īti [f] (tacitthi) ajaññaṃ,(ca)
Upasaggo. Upaddavo.
[A portent,]
[A danger.]
Bhūta vikṛtiya 1....
Upadravaya 4.......
402
Nibbuddhaṃ, (malla yuddhamhi)
Jayo (tu) vijayo. (Bhave)
Parājayo, (raṇe bhaṅgo)
Paḷāyana, 4 mapakkamo.
[Close fight.]
[Victory.]
[Defeat.]
[Flight.]
Malla yuddhaya 1...
Dinīma 2........
Päradīma 1......
Bindī paḷāyāma 2.
403
Māraṇaṃ, hananaṃ, ghāto.
Nāsanaṃ,(ca) nisūdanaṃ,
Hiṃsanaṃ saraṇaṃ. Hiṃsā [f]
Vadho. Sasana, ghātanaṃ,
[Slaughter.]
Märīma hevat vadhaya 11
404
Maraṇaṃ, kālakiriyā [f]
Palayo. Maccu. (Cā)5 ccayo.
Nidhano., (Nitthiyaṃ) nāso.
Kālo. 6Nto. Vacanaṃ, (bhave)
[Death.]
Maraṇaya 10...
[SL Page 058] [\x 58/]
405
(Tisu) peto.[F,] pare to.[F,](ca)
Mato.[F,](tha) citako. Citā [f]
Āḷāhanaṃ. Susāṇaṃ, (cā
Nitthiyaṃ) kuṇapo., Chavo.,
[The dead.]
[A funeral pile.]
[A cemetery,]
[A corpse.]
Maḷāhu 3.....
Darasā̆ya 2....
Sohona 2..
Miniya 2......
406
Kavandho.,(Nitthiyaṃ deho
Siro suñño sahakirayo)
(Atha) sivathikā [f] vuttā
Susānasmiṃ hi āmake)
[A headless trunk]
[A place where dead bodies are cast.]
Hisa näti, kirayā sahita śarīraya 1
Amusohona 1...........
407
Vandī [f] (tthiyaṃ) karamaro.
Pāṇo. (Tva) 1 su. (Pakāsito)
Kārā [f] (tu) bandhanāgāraṃ,
Kāraṇā [f] (tu ca) yātanā [f]
Khattiyavaggo.
[A captive.]
[Life.]
[A prison.]
[Agony, pain.]
Balātkārayen geṇā manuṣyādīhu 2
Prāṇaya 2......
Hirageya 2.....
Kamkaṭula 2.....
408
Brahmabandhu dvijo. Vippo.
Brahmā bhovādi. Brāhmaṇo.
Sotthiyo. Chandaso. (So tha)
Sissā. 2Ntevāsi. No(pume
[A Brahman.]
[A pupil.]
Brāhmaṇayō 8....
Śiṣyayō 2......
409
Brahmacārī. Gahaṭṭho.(Ca)
Vānapattho. (Ca) bhikkhū. (Ti
Bhavanti caturo ete)
Assamā.,(Punnapuṃsake)
[A religious student, house-holder, hermit, mendicant.]
Caturāśramayō nam 4.
410
(Carantā saha sīlādī)
Sabrahmacāri. No (mithu)
Upajjhāyo. Upajjhā. (Thā)
3Cariyo.(Nissaya dādiko)
[One who practices duties in association with others.]
[A spiritual preceptor.]
[A teacher.]
Sabraṃsaru 1....
Upādhyāyayā 2.
Ācāryyayā 1..
411
(Upanīyā thavā pubbaṃ
Veda majjhāpaye dvijo
Yo sāṅgaṃsarahassaṃ cā
4 Cariyo brāhmaṇesu so)
412
Pārampariyaṃ, 5 me tihyaṃ,
6 Mu padeso. (Tathe)7 tihā-
Yāgo. Ku) katū yañño. (Tha)
Vedi [f] (tthi bhu parikkhatā)
[Traditional inatruction.]
[A sacrifice.]
[An alter.]
Upadēśa paramparāva 4.
Yāgaya 3..........
Yāga vēdikāva 1....
[SL Page 059] [\x 59/]
413
Assamedho. (Ca) purisa- medho. (Ceva) niraggaḷo.
Sammāpāso. Vājapeyyaṃ,1
(Miti yāgā mahā ime)
[The five great sacrifices.]
Pasmaha yāga nam.
414
Iritacijo. Yājako. (Tha)
Sabhyo. Samājiko. (Pyatha)
Parisā [f] sabhā [f] samajjā [f] (ca)
(Tathā) samiti [f] saṃsado.
[Officiating priest]
[A member of an assembly.]
[An assembly or meeting.]
Yāgakarannā 2....
Sabhā niyuktayā 2..
Sabhāva 5........
415
(Catasso parisā) bhikkhū.
Bhikkhunī [f] (ca) upāsakā
Upāsikā [f] yo (ti imā
Thavāṭṭhaparisā siyuṃ)
[The four classes of Buddha's disciples.]
[The eight classes of Buddha's disciples.]
Siv pirisa nam....
Aṭa pirisa nam....
416
Tāvatiṃsa dvijakkhatta
Māra ggahapatissa (ca)
Samaṇānaṃ (vasā) cātu-
Mmahārājika brahmunaṃ
417
(Gāyatti pamukhaṃ) chandaṃ,
(Catu vīsa kkharantu yaṃ
Vedāna mādibhūtaṃ sā)
Sāvittī [f] (tthi padaṃ siyā)
[Metre.]
[A Vedic verse savitri.]
Chandasa 1......
Enam chandasa 1..
418
(Havyapāke) caru. (Mato)
Sujā [f] (tu homa dabbiyaṃ)
(Paramannaṃ tu) pāyāso.
Havyaṃ. (Tu) havi, (kathyate)
[A prepared oblation for the gods.]
[A sacrificial ladle.]
[Rice boiled in milk.]
[The articles to be offered in sacrifice.]
Yāga dravya pisīma 1.
Yāga sända 1....
Pāyāsaya 1......
Yāga dravyaya 2....
419
Yūpo. (Thūṇāya) (nimmanthya
Dārumhi tva)2 raṇī [f] (dvīsu)
Gāhapaccā. 3 Havanīyo.
Dakkhiṇaggi. (Tayoggayo)
[A sacrificial post.]
[Wood for kindling fire by attrition.]
[Three sacred fires.]
Yāga sthambhaya 1...
Ginigāna daṇḍa 1...
Tiravidhāgniya 3.....
420
Cāgo. Vissajjanaṃ, dānaṃ,
Vossaggo. (Ca) padesanaṃ,
Vissānanaṃ, vitaraṇaṃ,
Vihāyitā, 4 pavajjanaṃ,
[Gift or donation.]
Tyāgaya 9...
[SL Page 060] [\x 60/]
Bhūkaṇḍe, catubbaṇṇavaggassa, brāhmaṇavaggo [II-4.]
421
Pañcamahā pariccāgo. (Vutto) seṭṭhadhanassa (ca) (vasena) puttadārānaṃ
Rajjassa ṅgāna (me vaca)
[The five great donations,]
Pañcamahā parityāgayanam...
422
Annaṃ, pānaṃ, gharaṃ, vatthaṃ,
Yānaṃ, mālaṃ [f] vilepanaṃ,
Gandho. Seyyo [f] padīpeyyaṃ,
(Dānavatthusiyuṃdasa)
[Ten objects suitable for gifts.]
Daśadāna vastunam..
423
(Matatthaṃ tadahe dānaṃ
Tīsvetamu)1 ddhadehikaṃ.[F,]
(Pitudānaṃ tu) nīcāpo.
Saddhaṃ,(tu taṃva satthato)
[Funeral obsequies.]
[Gifts in honour of a deceased.]
[A funeral repast.]
Maḷavun piṇisa edavas dena dānaya 1
Maḷa piyan piṇisa dena dānaya ....
Mataka bata 1...
424
(Pume) atithī āgantu.[F,]
Pāhunā [f,2] vesikā.[F,](pyatha)
(Aññattha gantu micchanto)
Gamiko.[F,](thā)3ggha.[F,4]magghiyaṃ
[A guest,]
[A traveller]
[Hospitality.*]
Amuttā 4....
Gamikayā 1....
Āgantuka satkāraya 2
425
Pajjaṃ.[F,](pādodakādo tha
Sattāgantvā dayo tisu)
Apacitya [f5] ccanā [f] pūjā [f]
6 Pahāro. Bali. Mānanā [f]
[Water for washing the feet,]
[Offering.]
Pādōnāpänādiya 1
Pūjāva 6...
426
Namassā [f] (tu) namakkāro.
Vandanā [f](cā)7 bhivādanaṃ,
Patthanā [f] paṇidhānaṃ, (ca)
(Purise) paṇidhī. (Rite)8
[Worship.]
[Asking or begging.]
Vändīma 4.....
Prārtthanāva 3...
427
Ajjhesanā [f] (tu sakkāra-
Pubbaṅgama niyojanaṃ)
[Request or solicitation]
Ārādhanāva 1...
428
Pariyesanā [f 9] nvesanā [f]
Pariyeṭṭhi [f] gavesanā [f.]
Upāsanaṃ, (tu) sussūsā [f]
(Sā))pāricariyā [f] (bhave)
[Research or inquiry.]
[Service.]
Sevīma 4.......
Pāri cariyāva 3..
[SL Page 061] [\x 61/]
429
Mona, 1 mabhāsanaṃ tuṇhī-
Bhāvo.) (Tha) paṭipāṭi [f] (sā)
Anukkamo. Pariyāyo.
Anupubbya 2 [f](pume) kamo.
[Silence]
[Order, method.]
Nobiṇīma 3...
Piḷiveḷa 5....
430
Tapo, (ca) saṃyamo, sīlaṃ,
Nīyamo.(Tu) vataṃ., (Ca vā)
Vītikkamo.3 Jjhācāro (tha)
Viveko. Puthugattatā [f]
[Religious austerity.]
[Meritorious act.]
[Transgression.]
[Discrimination.]
Śīlaya 3.....
Vrataya 2.....
Vyatikramaya 2..
Vivēkaya 2...
431
(Khuddānu khuddakaṃ) ābhi-
Samācārika,(4 muccate)
Ādi brahma cariyaṃ,(tu
Tadaññaṃ sīla mīritaṃ)
[The minor duties of a devotee]
[The higher duties of morality.]
Kṣūdrānu kṣudu cāritra śīlaya 1..
Eyin anya cāritra śīlaya 1....
432
(Yo pāpehi upāvatto
Vāso saddhiṃ guṇe hi so)
Upavāso. (Ti viññeyyo
Sabbabhoga vivajjito)
[A fast.]
Upavāsaya 1...
433
Tapassī. Bhikkhu. Samaṇo.
Pabbajito. Tapodhano.
Vācaṃyamo. (Tu) muni. (Ca)
Tāpaso. (Tu) isī. 5(Rito)
[A mendicant, an ascetic.]
[A sage.]
[Saints.]
Pravrajitayō 5....
Dhyāyīhu 2......
Tāpasayō 2....
434
(Yesaṃ yatindriya gaṇā)
Yata yo vasī. No (ca te)
Sāriputto. 6Patisso (tu)
Dhammasenāpatī. 7(Rito)
[A Buddhist monk.]
[The priest Sariputta.]
Yatīhu 2.......
Säriyut mahaterindu 3.
435
Kolito. Moggallāno. (Tha)
Ariyā. 3 (Dhigatāsiyuṃ)
(Sotāpannādikā) sekhā.
9 Nariyo.(Tu). Puthujjano.
[The priest Moggallana.]
[Holy men.]
[Those who have still some passion to eradicate.]
Mugalan mahaterindu 2...
Āryyayō 1........
Śkaiṣayō 1.......
Pṛthag janayō 2.....
[SL Page 062] [\x 62/]
Aññā [f] (tu) arahattaṃ, (ca)
Thūpo. (Tu) cetiyaṃ. (Bhave)
Dhammabhaṇḍā gāriko. (Ca)
Ānando. (Dve samā tha ca)
[The final sanctification.]
[A relic shrine.]
[The priest.]
[Ananda.]
Rahat phalaya 2......
Sā̆ya 2..........
Anandamahaterindū 2..
437
Visākhā [f] migāramātā [f]
Sudatto. 1 Nāthapiṇḍiko.
[Visakha, a female devotee.]
[A wealthy lay disciple, so called.]
Visākhāva 2.......
Anēpiṇḍumahasiṭu 2...
438
Bhikkhū. 2(Pi) sāmaṇero.(Ca)
Sikkhamānā [f] (ca) bhikkhunī [f]
Sāmaṇerī [f] (ti kathitā)
(Pañcete sahadhammikā)
[The five classes practising the same religious duties.]
Passaha dämyō nam..
439
Patto. Ticīvaraṃ, kāya-
Bandhanaṃ, vāsi [f] sucī [f] (ca)
Parissāvana, 3 (miccete
Parikkhāraṭṭha bhāsitā)
[The eight requisities of a priest.]
Aṭapirikara nam....
440
Sāmaṇero. (Ca) samaṇu-
Ddeso (cātha) digambaro.
Aceḷako. Nigaṇṭho.(Ca)
Jaṭilo. (Tu) jaṭādharo.
[A novice.]
[A naked ascetic.]
[An ascetic wearing clotted hair.]
Heraṇa 2.......
Nivaṭahu 3.......
Jaṭādharayō 2...
441
(Kuṭīsakā dikācatut-
Tiṃsadvāsaṭṭhi diṭṭhiyo
Iticchannavutī ete)
Pāsaddhā. (Sampakāsitā)
[Non-Buddhist religionists.]
Pāṣāddhayō 1...
442
Pavitto.[F,] payato.[F,]pūto.[F,]
Cammaṃ,(tu) ajinaṃ, (pyatha)
Dantapoṇo. Dantakaṭṭhaṃ,
Vakkalo.,(Vā) tirīṭakaṃ,
[Pure,]
[The hide of an animal.]
[A tooth cleaner.]
[The bark of tree,]
Pavitrayā 3.....
Carmmaya 2......
Dähäṭi 2.....
Riṭi sumbuḷa 2....
[SL Page 063] [\x 63/]
443
Patto. Pātī [f](tthiyaṃ) (nitthi)
Kamaṇḍalu.,(Tu) kuṇḍikā [f]
(Athālambana daṇḍasmiṃ)
Kattarayaṭṭhi [f] (nāriyaṃ)
[An alms bowl,]
[Water pot used by an ascetic.]
[His walking stick.]
Pātraya 2......
Keṇḍiya 2.....
Särayaṭiya 1....
444
(Yandeha sādhanā pekkhaṃ
Niccaṃ kamma mayaṃ) yamo.
(Āgantūsādhanaṃ kamma.
Maniccaṃ) niyamo. (Bhave)
[Restraint a perpetual duty,]
[A self-imposed religious observance.]
Yamaya 1.....
Niyamaya 1....
Brāhmaṇa vaggo.
-
445
Vesso. (Ca) vesiyāno.(Tha)
Jīvanaṃ, vuntī [f] jīvikā [f]
Ājīvo. Vattanaṃ, (cātha)
Kasikammaṃ, kasī [f] (tthiyaṃ)
[A man of the Vaisya tribe.]
[Livelihood,]
[Agriculture, ploughing.]
Vaiśyayō 2...
Jīvikāva 5......
Sī sā̆ma 2......
446
Vāṇijjaṃ, (ca) vaṇijjā [f] (tha)
Gorakkhā [f] pasupālanaṃ,
(Vessassa vuttiyo tisso)
Gahaṭṭhā 1 gārikā gihī.
[Trade.]
[A householder.]
Veḷandāma 2....
Geri räkīma 2...
Gṛhasthayā 3....
447
Khettājīvo. Kassako. (Tha)
Khettaṃ, kedāra 2 (muccate)
Leḍḍu. (Tto mattikā khaddho
Khaṇittī [f] (tthya)3 vadāraṇaṃ,
[A cultivator.]
[A field,]
[A clod of earth.]
[A spade or hoe.]
Goviyā 2.....
Keta 2........
Mäṭikäṭa 1.....
Bima kaṇina hula 2..
448
Dāttaṃ, lavitta, (ma) 4 sitaṃ,
Patodo. Tutta, pācanaṃ,
Yottaṃ, (tu) rajju [f] rasmi [f] (tthi)
Phālo.(Tu) kasako. (Bhave)
[A sickle.]
[A goad,]
[A rope.]
[The ploughshare]
Dā̆kätta 3....
Käviṭa 3......
Rähäṇa 3.....
Sīväla 2......
449
Naṅgalaṃ, (ca) haḷaṃ, sīro.
Īsā [f] (naṅgaladaṇḍake), sammā [f] (tuyugakīlasmiṃ)
Sītā [f] (tu) haḷapaddhati [f]
[A plough,]
[The pole of a plough.]
[The pin of a yoke.]
[A furrow.]
Naṅgula 3.......
Naṅgulisdaṇḍa 1...
Viyadaṇḍehi gasana petta 1
Hīviṭa 2...
450
(Muggādike) 5 parannaṃ,(ca)
Pubbannaṃ,(sāli ādike)
Sāli, vīhi. (Ca) kudrūso)
Godhumo. Varako. Yavo.
[Kidney beans.]
[Rice, etc]
[The seven sorts of grain.]
Muṃ undu ādiya 1...
Häl ādiya 1......
Saptavidha dhānya nam...
[SL Page 064] [\x 64/]
Bhūkaṇḍe, catubbaṇṇavaggassa, vessavaggo [II-4.]
451
Kaṅgu. (Tisattadhaññāni)
Nīvārā. (Di tu tabbhidā)
Vaṇako (ca) kaḷāyo. (Tha)
Siddhattho. Sāsapo. (Bhave)
[A wild grain.]
[Chick pea]
[Mustard.]
Dhānya viśēṣayak 1...
Kaḍala 2...........
Aba 2............
452
(Atha) kaṅgu [f] piyaṅgu [f] (tthi)
Ummā [f] (tu) atasī [f] (bhave)
Kiṭṭhaṃ, (ca) sassaṃ, (viññeyyaṃ)
Vīhi. 1 Tthambhakarī. (Rito)
[Pinic seed.]
[Lin linseed.]
[Growing corn.]
[Rice of corn.]
Taṇa 2.......
Dhānya viśēṣayak 2
Goyam 2......
Vī 2..........
453
Kaṇḍo,(tu) nāḷa, 2(mathaso)
Palālaṃ, (nitthi nipphale)
Bhusaṃ, kaḷiṅgaro. (Cātha)
Thuso. (Dhaññattacetha ca)
[Stalk or culm.]
[Straw.]
[Chaff.]
[Husk of rice.]
Goyam daṇḍa 2...
Piduru 1........
Bol 2........
Vī potu 1......
454
Setaṭṭhikā [f] sassarogo)
Kaṇo. (Tu) kuṇḍako. (Bhave) khalo (ca) dhaññakaraṇaṃ, thambho. Gumbo tiṇādinaṃ)
[Blight, mildew.]
[The powder which adheres to the grain.]
[A threshing floor]
[Clump of grass, etc.]
Śasya rōgaya 1..
Kuḍu 2.........
Kalaviṭa 2.......
Pandura 1.......
455
Ayoggo. Musalo, (nitthi)
Kullo, suppa, 3 (manitthiyaṃ)
(Atho) 4 ddhanaṃ, (ca) cullī [f] (tthi)
Kilajo. (Tu kaṭo. (Bhave)
[A pestle for pounding rice.]
[A winnowing basket.]
[A fireplace.]
[A mat.]
Mōla 2....
Kulla 2.....
Uduna 2.....
Kaḷāla 2....
456
Kumbhī [f] (tthī pīṭharo. Kuddhaṃ,
Khalopyū 5 kkhali [f] thālayu 6 [f]khā
Koḷambo ) (cātha maṇikaṃ,
Bhāṇako.(Ca) arañjaro.
[A pot.]
[A jar.]
Säḷiya 8...
Maha säḷiya 3
457
Ghaṭo. [F] (dvīsu) kuṭo,(nitthi)
Kumbho. Kalasa. Vārakā.
Kaṃso. (Bhuñjanapattotha)
7 Mattaṃ, patto. (Ca) bhājanaṃ,
[A water pot.]
[A bowl to eat from.]
[A vessel.]
Kalaya 5.....
Batkana taliya 1
Vaḷanda 3....
458
Aṇḍupakaṃ cumbaṭakaṃ,
Sarāvo. (Tuca) mallako.
(Pume) kaṭacchu. Dabbī [f] (tthi)
Kusūlo. Koṭṭha,8 (muccate)
[A circular roll of cloth used as a stand.]
[A lid.]
[A ladle or spoon.]
[A granary.]
Daraṇuva 3....
Malāva 2....
Sända 2....
Koṭuva 2...
[SL Page 065] [\x 65/]
Sāko. (Anitthiyaṃ) ḍāko.
Siṅgiveraṃ, (tu) addakaṃ,
Mahosadhaṃ. (Tu taṃ sukkhaṃ)
Maricaṃ, (tu ca) kolakaṃ,
[A pot herb.]
[Green ginger.]
[Dried ginger.]
[Pepper.]
Palā 2...... Iṅguru 2....
Viyali iṅguru 1
Miris 2......
460
Sovīraṃ, kaṃjiyaṃ, (vuttaṃ)
Āranāḷaṃ, thusodakaṃ,
Dhaññambīlaṃ, bilaṅgo. (Tha)
Lavaṇaṃ, loṇa, 2 (muccate)
[Sour gruel.]
[Salt.]
Kāḍi 6.....
Luṇu 2......
461
Sāmuddaṃ, sindhavo.,(Nitthi)
Kāḷaloṇaṃ.(Tu) ubbhidaṃ,
Biḷāḷaṃ, (ceti pañcete)
Pabhedā lavaṇassahi)
[The five kinds of salt.]
Luṇu pasa nam 5
462
Guḷo. (Ca) pāṇitaṃ, khaddho.
Macchaṇḍī [f] sakkharā [f] (iti)
(Ime ucchu vikārā tha)
(Guḷasmiṃ) visakaṇṭakaṃ,
[Products of the sugar cane.]
[A sort of sugar.]
Ikṣuvikāra 5
Uksakuru 1
463
Lājo (siyā)3 kkhataṃ, (cātha)
Dhānā [f] (bhaṭṭhayave bhave)
(Atho) sattu (ca mattho.(Ca)
Pūpā.4 Pūpā.(Tu) piṭṭhako.
[Fried grain.]
[Fried barley]
[Flour.]
[Cake.]
Vilanda 2
Bädiyava 1
Atsuṇu 2
Pūpa 2
464
Bhattakāro. Sūpakāro.
Sūdo. Āḷāriko. (Tathā)
Odaniko .(Ca) rasako.
Sūpo. (Tu) vyañjanaṃ, (bhave)
[A cook.]
[Sauce, condiment.]
Arakkämiyā 6
Māḷuva 2
465
Odano. (Vā) kuraṃ, bhattaṃ,
Bhikkhā [f] (cā) 5 nna 6(mathā) 7 sanaṃ,
Āhāro. Bhojanaṃ, ghāso.
Taralaṃ, yāgu [f] (nāriyaṃ)
[Boiled rice.]
[Food.]
[Rice gruel.]
Bat 5
Āhāra 4
Kända 2
466
Khajjaṃ,(tu) bhojja, leyyāni,
Peyyaṃ, (ticatudhāsanaṃ)
Nissāvo.(Ca tathā)8 cāmo.
Ālopo. Kabaḷo. (Bhave)
[Four-fold food.]
[Scum of boiling rice]
[A lump of ball of food.]
Catuvidha āhāra nam
Batin perū kända
Ālōpaya 2
[SL Page 066] [\x 66/]
467
Maṇḍo. (Nitthi rasaggasmiṃ)
Vighāso. (Bhuttasesako)
Vighāsādo. (Ca) damako.
Pipāsā [f] (tuca) tassanaṃ,
[Scum.]
[Leavings.]
[One who eats the remains of food.]
[Thirst,]
Agra rasaya 1
Kā itiri deya 1
Indul kannā 2
Pipāsaya 2
468
Khudā [f] jighacchā [f]((maṃsassa)
Paṭicchādaniyaṃ, (rase)
Udreko. (Ceva) uggāro.
Sohiccaṃ, titti [f] tappanaṃ,
[Hunger.]
[Flavour of meat.]
[Spitting out vomiting.]
[Satisfaction.]
Kṣudhāva 2
Māṃśa rasaya 1
Tälinägīma 2
Tṛptiya 3
469
Kāmaṃ, (tvi)1 ṭṭhaṃ, nikāmaṃ, (ca)
Pariyattaṃ, yathicchitaṃ,
Kayavikkayiko. Sattha-
Vāhā. 2Paṇika. Vāṇijā.
[Voluntarily.]
[A trader.]
Sitsē yana aruta
Veḷendā 4
470
Vikkayiko.(Tu) vikketā
Kayiko. (Tuca) kāyiko.
Uttamaṇṇo. (Ca) dhaniko.
3 Dhamaṇṇo.(Tu) iṇāyiko.
[A vendor.]
[A buyer.]
[A creditor.]
[A debtor.]
Vikuṇannā 2
Vikiṇīgannā 2
Naya dun aya 2
Naya gat aya 2
471
Uddhāro.(Tu) iṇaṃ,(vuttaṃ)
Mūlaṃ,(tu) pābhataṃ, (bhave)
Saccāpaṇaṃ, saccakāro.
Vikkeyyaṃ [f,] paṇiyaṃ.[F,] (tisu)
[A debt.]
[Price money.]
[Ratification of a bargain.]
[Vendible]
Naya 2
Mila
Attikārama 2
Vikiṇiyayutu vastuva
472
Patidānaṃ, parivatto.
Nyāso (tu)4 paṇidhī 5(rito)
(Aṭṭhāra santāsaṃkheyye
Saṃkhyā ekādayo tisu)
[The return of a deposit.]
[A deposit.]
Tamā ayiti dē dīma 2
Ukasa 2
473
Saṃkhyānetu ca saṃkheyye
Ekatte vīsatā dayo
Vaggabhede bahuttepi
Tā ānavuti nāriyaṃ)
474
Sataṃ, sahassaṃ, nahutaṃ,
Lakkhaṃ, koṭi [f] pakoṭi [f] yo
Koṭippakoṭi [f] nahutaṃ,
(Tathā) ninnahutaṃ, (pica)
[Numerals.]
Saṃkhyāviśēṣa
[SL Page 067] [\x 67/]
475
Akkhohiṇi [f] (tthiyaṃ) bindu,
Abbudaṃ, (ca) nirabbudaṃ,
Ahahaṃ, ababaṃ, (cevā)
1 Ṭaṭaṃ, sogandhiku, 2ppalaṃ,
476
Kumudaṃ, puṇḍarīkaṃ, (ca)
Padumaṃ, kathānaṃ, (pi ca.)
Mahākathānā,3 saṃkheyyā,
Niccetāsu satādica
477
Koṭyādikaṃ dasa guṇaṃ
Satalakkha guṇaṃ kamā)
(Catutthoḍḍhena) aḍḍhuḍḍho. [F,]
(Tatiyo)4ḍḍhatiyo [f.] (Tathā)
[Three and a half]
[Two and a half.]
Tuna hamāra 2
Deka hamāra 2
478
Aḍḍhateyyo [f,] diyaḍḍho.[F,] (tu)
Divaḍḍho. [F,](dutiyo (bhave)
(Tulā pattha ṅguli vasā
Tidhā māṇa matho siyā)
[One and a half]
Ekahamāra 2
479
(Cattāro. Vīhayo guñjā [f]
(Dve guñjā) māsako. (Bhave)
(Dve) akkhā. (Māsakā pañcā)*
(Kkhānaṃ) dharaṇa 5 (maṭṭhakaṃ)
[A gunja.]
[A masaka.]
[An akkhas.]
[A dharana.]
Satara viyaṭek 1
Ek madaṭek 1
Akek 1
Ek kalandek 1
480
Suvaṇṇo. (Pañca dharaṇaṃ)
Nikkhaṃ, (tvanitthi pañcate)
Pādo (bhāge catutthetha)
(Dharaṇāni) palaṃ, (dasa)
[A suwanna.]
[A nikkha.]
[One fourth]
[A pala.]
Pas kalandek 1
Svarṇapasek
Sataren koṭasa
Palama 1
481
Tulā [f] (pala sataṃ cātha)
Bhāro. (Vīsati tā tulā)
(Atho) kahāpaṇo. (Nitthi
Kathyate) karisāpaṇo
[A tula, 100 palas,]
[A bhara, or 20 tulas.]
[A kahawanu.]
Siyak palama 1
Tulā vissek 1
Kahavaṇuva 2
482
Kuḍubo. Pasato. (Eko)
Pattho. (Te caturo siyuṃ)
Āḷhako, (caturo patthā)
Doṇaṃ., (Vā caturāḷhakaṃ)
[A kuduba.]
[A pattha]
[An alhaka,]
[A drona.]
Uḷakkuva 2
Uḷakku satarek
Näli satarek 1
Droṇaya 8
* "Māsakā pañca, mandaṭa pasak, dve akkhā," deakek vē yanu sannayi.
[SL Page 68] [\x 68/]
483
Māṇikā [f] (caturo doṇā)
Khāri [f](tthi catumāṇikā)
(Dhāriyo vīsa) vāho.(Tha)
(Siyā) kumbho. (Dasammaṇaṃ)
[A mani.]
4 [Manika, I khari 20 khari, I vaha. A kumbha.]
Satara droṇayak 1
Khāriyek 1
Khāri vssek 1
Daśa amuṇek 1
484
Āḷhako, (nitthiyaṃ) tumbo.
Pattho.(Tu) nāḷi [f] (nāriyaṃ)
Vāho. (Tu) sakaṭo. (Cekā-
Dasa doṇā tu) ammaṇaṃ,
[An dalhaka, or laha.]
[Neli.]
[A cart load, or vaha.]
[An amuna.]
Lāssa 2
Näḷiya 2
Yāla 2
Amuṇa 1
485
Paṭiviṃso (ca) koṭṭhāso.
Aṃso. Bhāgo.) Dhanaṃ, (tu) so
Dabbaṃ, cittaṃ, sāpateyyaṃ,
Vasva1ttho vibhavo (bhave)
[A portion.]
[Wealth.]
Koṭasa 4
Dhanaya 8
486
Koso, hiraññaṃ, ca katā-
Kataṃ kañcanarūpiyaṃ)
Kuppaṃ, (tadaññaṃ tambādi)
Rūpiyaṃ, (dvayamāhataṃ)
[Wrought and unwrought gold and silver.]
[Any metals except gold and silver.]
[Bullion.]
Kaḷa nokaḷa ran ridī
Tamba lō ādiya
Rūpiya 1
487
Suvaṇṇaṃ, kanakaṃ. Jāta-
Rūpaṃ, soṇṇa, (ñca.) Kañcanaṃ,
Satthuvaṇṇo.Hari. Kambu.
Cāru, hemaṃ, (ca) hāṭakaṃ
[Gold]
Ratran 13
488
Tapanīyaṃ, hiraññaṃ,(ta-
Bbhedā) cāmīkaraṃ,(pica)
Sātakumbhaṃ, (tathā) jambu-
Nadaṃ, siṅgī [f] (ca nāriyaṃ)
[Different sort of gold]
Ratran viśēṣa 4
489
Rūpīyaṃ, rajataṃ, sajjhu,
Rūpi, sajjha,)2 (matho) vasu, ratanaṃ, (ca) maṇi. [F] (dvīsu)
Phussarāgā. (Ditabbhidā)
[Silver.]
[A gem.]
[Different kinds of gems]
Ridī 5
Ruvan 3
Ruvan bheda
490
Suvaṇṇaṃ, rajataṃ, muttā [f]
Ma