[CPD Classification 2.5.13]
[PTS Vol Ap 2 ] [\z Ap /] [\f IIa /]
[PTS Page 339] [\q 339/]
[BJT Vol Ap 2 ] [\z Ap /] [\w IIa /]
[BJT Page 002] [\x 2/]
Suttantapiṭake khuddakanikāye

Apadānapāḷi

Dutiyo bhāgo

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa.

3891. Pabbhārakūṭaṃ nissaya sobhito nāma tāpaso,
Pavattaphalaṃ bhuñjitvā vasani pabbatantare.

3892. Aggiṃ dāruṃ āharitvā ujjālesiṃ ahaṃ tadā,
Uttamatthaṃ gavesanto brahmalokūpapattiyā.

3893. Padumuttaro lokavidū āhutinaṃ paṭiggaho,
Mamuddharitukāmo so āgacchi mama santike

3894. "Kiṃ karosi mahāpuñña dehi me aggidārukaṃ,
Ahamaggiṃ parivare tato me suddhi hehiti. "1

3895. "Subhaddako tvaṃ manuje devate tvaṃ pajānasi,
Tuvamaggiṃ2 paricara handa te aggidārukaṃ. "

3896. Tato kaṭṭhaṃ gahetvāna aggiṃ ujjālayī jino,
Na tattha kaṭṭhaṃ pajjhāyi pāṭihīraṃ3 mahesino.
3897. "Na te aggi pajjalati āhutī te na vijjati,
Niratthakaṃ vataṃ tuyhaṃ aggiṃ paricarassu me. "

3898. "Kīdiso so4 mahāvīra aggi tava pavuccati,
Mahampi kathayasse'taṃ ubho parivarāmase. "

* Metteyyattherāpadānaṃ, sīmu.
1. Bhohiti, machasaṃ.
2. Tuvaṃ aggiṃ, machasaṃ. 3. Pāṭibheraṃ, machasaṃ.
4. Te, syā.

[BJT Page 004] [\x 4/]

3899. "Hetudhamma nirodhāya kilesasamanāya ca,
Issā macchariyaṃ hitvā tayo ete mamā'hunī. "

3900. "Kīdiso tvaṃ mahāvīra kathaṃ gotto'si mārisa,
Ācārapaṭipatti te bāḷahaṃ kho mama ruccatī"

3901. "Khattiyamhi [PTS Page 340] [\q 340/] kule jāto abhiññā pāramiṃ gato,
Sabbāsavaparikkhiṇo natthidāni punabbhavo. "

3902. "Yadi buddhosi sabbaññū pabhaṅkara tamonuda,
Namassissāmi taṃ deva dukkhassantakaro tuvaṃ"

3903. Pattharitvā, jinacammaṃ nisīdana madāsahaṃ,
Nisīda nātha sabbaññu upaṭṭhissamahaṃ tuvaṃ.

3904. Nisīdi bhagavā tattha ajinamhi suvitthate,
Nimantayitvā sambuddhaṃ pabbataṃ agamāsahaṃ.

3905. Khāribhārañca pūretvā tindukaphalamāhariṃ,
Madhunā yojayitvāna phalaṃ buddhassa' dāsahaṃ.

3906. Mama nijjhāyamānassa paribhuñji tadā jino,
Tattha cittaṃ pasādesiṃ pekkhanto lokanāyakaṃ.

3907. Padumuttaro lokavidū āhutīnaṃ paṭiggaho,
Mama'ssame nisīditvā imā gāthā abhāsatha:

3908. "Yo maṃ phalena tappesi pasanno sehi pāṇihi,
Tamahaṃ kittayissāmi suṇātha mama bhāsato.

3909. Pañcavīsatikkhattuṃ so devarajjaṃ karissati,
Sahassakkhattuṃ rājā ca cakkavattī bhavissati.

3910. Tassa saṅkappamaññāya pubbakammasamaṅgino,
Annaṃ pānañca vatthañca sayanañca anāmayo.

3911. Puññakammena saṃyuttā nibbattissanti tāvade,
Sadā pamudito cāyaṃ bhavissati anāmayo.

3912. Upapajjati yaṃ yoniṃ devattaṃ atha mānusaṃ,
Sabbattha sukhito hutvā manussattaṃ gamissati.

3913. Ajjhāyako mantadharo tiṇṇaṃ vedānapāragu,
Sambuddhamupagantvāna arahā so bhavissati. "

[BJT Page 6] [\x 6/]

3914. Yato sarāmi attānaṃ yato pattosmi viññutaṃ,
Bhoge me ūnatā natthi phaladānassidaṃ phalaṃ.

3915. Varadhammamanuppatto rāgadose samūhaniṃ,
Sabbāsavaparikkhiṇo natthidāni punabbhavo,

3916. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samuhatā,
Nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

3917. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

3918. Paṭisambhidā catasso vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā tissametteyyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Tissametteyyattherassa apadānaṃ paṭhama.

402. Puṇṇakattherāpadānaṃ

3919. Pabbhārakūṭaṃ [PTS Page 341] [\q 341/] nissāya sayambhu aparājito,
Ābādhiko garu buddho1 vasatī pabbatantare.

3920. Mama assamasāmantā panādo āsi tāvade,
Buddhe nibbāyamānambhi āloko upapajjatha. 2

3921. Yāvatā vanasaṇḍasmiṃ acchakokataracchakā,
Vyagghā3 ca kesarī sabbe abhigajjiṃsu tāvade.

3922. Uppānaṃ tamahaṃ disvā pabbataṃ4 agamāsahaṃ,
Tattha'ddasāsiṃ sambuddhaṃ nibbutaṃ aparājitaṃ.

3923. Suphullaṃ sālarājaṃva sataraṃsiṃva uggataṃ,
Vītaccikaṃva aṅgāraṃ nibbutaṃ aparājitaṃ.

3924. Tiṇaṃ kaṭṭhañca pūretvā citakaṃ tattha'kāsahaṃ,
Citakaṃ sukataṃ katvā sarīraṃ jhāpayiṃ ahaṃ.

3925. Sarīraṃ jhāpayitvāna gandhatoyaṃ samokiriṃ,
Antalikkhe ṭhito yakkho nāmamaggahi tāvade.

3926. Yaṃ pūritaṃ5 tayā kiccaṃ sayambhussa mahesino,
Puṇṇako nāma nāmena sadā bhohi6 tuvaṃ mune. 7

1. Ābādhiko ca so buddho, machasaṃ.
2. Ādi tāvade, syā udapajjatha, machasaṃ.
3. Vāḷā, machasaṃ.
4. Pabbhāraṃ, machasaṃ.
5. Taṃ puritaṃ, syā.
6. Yadā hosi, syā.
7. Muni, sīmu.

[BJT Page 8] [\x 8/]

3927. Tamhā kāyā cavitvāna devalokaṃ agacchahaṃ,
Tattha dibbamayo gandho antalikkhe pavāyati1.

3928. Tatrāpi nāmadheyyaṃ me puṇṇako'ti ahū tadā,
Devabhūto manusso vā saṅkappaṃ pūrayāmahaṃ.

3929. Idaṃ pacchimakaṃ mayhaṃ carimo vattatī2 bhagavā,
Idhāpi puṇṇako nāma nāmadheyyaṃ pakāsati.

3930. Tosayitvāna sambuddhaṃ gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ,
Sabbāsave pariññāya viharāmi anāsavo.
3931. Ekanavute ito kappe3 yaṃ kammamakariṃ tadā,
Sabbāsavā nābhijānāmi tanukiccassidaṃ phalaṃ.

3932. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Sabbāsavā parikkhiṇā viharāmi anāsavo.

3933. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

3934. Paṭisambhidā catasso vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā puṇṇako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Puṇṇakattherassa apadānaṃ dutiyaṃ.

403. Mettaguttherāpadānaṃ

3935. Himavantassa [PTS Page 342] [\q 342/] avidūre4 asoko nāma pabbato,
Tatthā'si assamo mayhaṃ vissakammena5 māpito.

3936. Sumedho nāma sambuddho aggo kāruṇiko muni,
Nivāsayitvā pubbanhe piṇḍāya maṃ upāgami.

3937. Upāgataṃ mahāvīraṃ sumedhaṃ lokanāyakaṃ,
Paggayha sugatappattaṃ6 sappitelena pūrayiṃ7.

3938. Datvānahaṃ buddhaseṭṭhe sumedhe lokanāyake,
Añjalimpaggahetvāna bhīyo8 hāsaṃ janesahaṃ.

3939. "Iminā sappidānena cetanāpaṇidhīhi ca,
Devabhūto manusso vā labhāmi vipulaṃ sukhaṃ.

3940. Vinipātaṃ vivajjetvā saṃsarāmi bhavābhave,
Tattha cittaṃ paṇidhitvā labhāmi acalaṃ padaṃ. "

1. Antalikkhā pavassati, machasaṃ.
2. Vattate, machasaṃ.
3. Ekanavutito kappe, machasaṃ.
4. Himavattassāvidure, machasaṃ.
5. Visukammena, sīmu.
6. Sugataṃ pattaṃ, sīmu. Subhakaṃ, pattaṃ [PTS.]
7. Sappitelaṃ apūrayiṃ, machasaṃ.
8. Bhiyyo, machasaṃ.
[BJT Page 10] [\x 10/]

3941. "Lābhā tuyhaṃ suladdhaṃ te yaṃ maṃ addakkhi brāhmaṇaṃ, 1
Mama dassanamāgamma arahā tvaṃ bhavissasi.

3942. Vissattho hohi mā bhiyi adhigantvā mahāyasaṃ,
Mamaṃ hi sappiṃ datvāna parimokkhasi jātiyā

3943. Iminā sappidānena cetanāpaṇidhīhi ca,
Devabhūto manusso vā labhase vipulaṃ sukhaṃ.

3944. Iminā sappidānena mettacittavatāya ca,
Aṭṭhārase kappasate devaloke ramissasi

3945. Aṭṭhatiṃsatikkhattuñca devarājā bhavissasi,
Padesarajjaṃ vipulaṃ gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.

3946. Ekapaññāsakkhattuñca cakkavatti bhavissasi,
Cāturanto vijitāvī jambusaṇḍassa2 issaro.

3947. Mahāsamuddova'kkhobho duddharo paṭhavi yathā,
Evameva ca te bhogā appameyyā bhavissare. "

3948. Saṭṭhikoṭi bhiraññassa cajitvā3 pabbajiṃ ahaṃ,
Kiṃ kusalaṃ gavesanto bāvariṃ upasaṅkamiṃ.

3949. Tattha [PTS Page 343] [\q 343/] mante adhīyāmi chaḷaṅgaṃ nāma lakkhaṇaṃ,
Tamandhakāraṃ vidhamaṃ uppajjitvaṃ mahāmuni.

3950. Tava dassanakāmohaṃ āgatomhi mahāmuni,
Tava dhammaṃ suṇitvāna patto'mhi acalaṃ padaṃ.

3951. Tiṃsakappasahassamhi sappiṃ buddhassa'dāsahaṃ,
Etthantare nābhijāne sappi viññāpitaṃ mayā4,

3952. Mama saṅkappamaññāya uppajjati yadicchakaṃ,
Cittamaññāya nibbattaṃ sabbe santappayāmahaṃ.

3953. Aho buddho aho dhammo5 aho no satthusampadā,
Thokaṃ hi sappiṃ datvāna appameyyaṃ labhāmahaṃ.

3954. Mahāsamudde udakaṃ yāvatā nerupassato,
Mama sappiṃ upādāya kalabhāgaṃ na phassati6.

1. Brāhmaṇa, machasaṃ.
2. Jambumaṇḍassa, machasaṃ.
3. Catvā, na, sīmu datvāna, syā
4. Sappiṃ viññāpitaṃ mayā, machasaṃ.
5. Aho buddhā aho dhammā, machasaṃ.
6. Na hessati, machasaṃ. Hissati, syā.

[BJT Page 12] [\x 12/]

3955. Yāmatā cakkavāḷassa kariyantassa1 rāsito,
Mama nibbattavatvatthānaṃ okāso so na sammati.

3956. Pabbatarājā himavā pavaropi siluccayo,
Mamānulittagandhassa upanidhiṃ2 na hessati.

3957. Vatthaṃ gandhañca sappiñca aññañca diṭṭhadhammikaṃ,
Asaṅkhatañca nibbānaṃ sappidānassidaṃ phalaṃ.

3958. Satipaṭṭhānasayano samādhijhānagotaro,
Bojjhaṅgabhojano ajja3 sappidānassidaṃ phalaṃ.

3959. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samuhatā,
Sabbāsavā parikkhiṇā viharāmi anāsavo.

3960. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

3961. Paṭisambhidā catasso vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ ādhismā mettagutthero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Mettaguttherassa apadānaṃ katiyaṃ.

404. Dhotakattherāpadānaṃ

3962. Gaṅgā bhāgirathi nāma himavantā pabhāvitā,
Haṃsavatiyā dvārena anusandati tāvade.

3963. Sobhito nāma ārāmo gaṅgākūle sumāpito,
Tattha padumuttaro buddho vasate lokanāyako.

3964. Tidasehi [PTS Page 344] [\q 344/] yathā indo manujehi purakkhato,
Nisīdi tattha bhagavā asambhito'va kesarī.

3965. Nagare haṃsavatiyā vasāmi4 brāhmaṇo ahaṃ,
Chaḷaṅgo nāma nāmena evannāmo mahāmuni.

3966. Aṭṭhārasasissasatā parivārenti maṃ tadā,
Tehi sissehi samito gaṅgātīrā upāgamiṃ.

3967. Tatthaddasāsiṃ samaṇe nikkuhe dhotapāpake,
Bhāgīrathiṃ tarante'haṃ5 evaṃ cittesi tāvade.

1. Kārayantassa, syā. Kayirantassa, [PTS.]
2. Upanidhaṃ, simu.
3. Bojjhaṅgajanano, syā.
4. Ahosiṃ, syā.
5. Tarantohaṃ, syā.

[BJT Page 14] [\x 14/]

3968. "Sāyaṃ pātaṃ tarantā'me buddhaputtā mahāyasā,
Vihesayanti attānaṃ tesaṃ attā vihaññati.

3969. Sadevakassa lokassa buddho aggo pavuccati.
Natthi me dakkhiṇe kāraṃ gatimaggavisodhanaṃ.

3970. Yannūna buddhaseṭṭhassa setuṃ gaṅgāya kāraye,
Kārāpetvā imaṃ kammaṃ santarāmi imaṃ bhavaṃ. "

3971. Satasahassaṃ datvāna setuṃ kārāpayiṃ ahaṃ,
Saddahanto "kataṃ kārāṃ vipulaṃ me bhavissati. "

3972. Kārāpetvāna taṃ setuṃ upesiṃ lokanāyakaṃ,
Sirasi añjaliṃ katvā idaṃ vacanamabraviṃ.

3973. "Satasahassassa vayaṃ katvā1 kārāpito mayā,
Tavatthāya mahāsetu paṭigaṇha mahāmuni. "

3974. Padumuttaro lokavidū āhutīnaṃ paṭiggaho,
Bhikkhusaṅghe nisīditvā imā gāthā abhāsatha:

3975. "Yo me setuṃ akāresi pasanno sehi pāṇihi, tamahaṃ kittayissāmi suṇātha mama bhāsato.

3976. Darito pabbatāto2vā rukkhāto3 patitopa'yaṃ,
Cutopi lacchati ṭhānaṃ setudānassidaṃ phalaṃ.

3978. Nāssa corā pasahanti nātimaññanti khattiyā,
Sabbe tarissanāmitte setudānassidaṃ phalaṃ.

3979. Abbhokāsagataṃ [PTS Page 345] [\q 345/] santaṃ kaṭhinātapatāpitaṃ,
Puññakammena saṃyuttaṃ na bhavissanti cedanā.

3980. Devaloke manusse vā hatthiyānaṃ sunimmitaṃ,
Tassasa saṅkappamaññāya nibbattissati tāvade.

3981. Sahassassā vātajavā sindhavā sīghavāhanā,
Sāyaṃ pātaṃ upessanti setudānassidaṃ phalaṃ.
3982. Āgantvāna manussattaṃ sukhito'yaṃ bhavissati,
Ihāpi4 manujasseva hatthiyānaṃ bhavissati.

1. Datvā, machasaṃ,
2. Pabbatato, machasaṃ.
3. Rukkhato, machasaṃ.
4. Vehāsaṃ, machasaṃ.

[BJT Page 16] [\x 16/]

3983. Kappasatasahassamhi okkākakulasambhavo,
Gotamo nāma nāmena1 satthā loke bhavissati.

3984. Tassa dhammesu dāyādo oraso dhammanimmito,
Sabbāsave pariññāya nibbāyissata'nāsavo. "

3985. Aho me sukataṃ kammaṃ jalajuttamanāmake,
Tattha kāraṃ karitvāna patto'haṃ āsavakkhayaṃ.

3986. Padhānapahitattomhi upasanto nirūpadhi,
Nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

3987. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

3989. Paṭisambhidā catasso vimokkhapi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā dhotako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Dhotakattherassa apadānaṃ catutthaṃ.

405. Upasivattherāpadānaṃ

3990. Himavantassa avidūre anomo nāma pabbato,
Assamo sukato mayhaṃ paṇṇasālā sumāpitā.

3991. Nadī ca sandatī tattha supatthitthā manoramā,
Anupatitthe jāyantī padumuppalakā bahu.

3992. Pāṭhinā pāvusā macchā valajā muñjarohitā,
Macchakacchapasañchannā nadikā sandate sadā.

3993. Nimirā pupphinā tattha asokā khuddamālakā,
. Punnāgā giripunnāgā sampavanti mamassamaṃ.

1. Gottena, machasaṃ.

[BJT Page 18] [\x 18/]

3994. Kūṭajā [PTS Page 346] [\q 346/] pupphinā tattha tiṇasūlavanāni ca,
Sālā ca salalā tattha campakā pupphitā bahū.

3995. Ajjunā atimuttā ca mahānāmā ca pupphitā,
Asanā madhugandhī ca pupphitā te mamassame.

3996. Uddālakā pāṭalikā yūthikā ca piyaṅgukā,
Bimbijālakasañchannā samantā aḍḍhayojanaṃ.

3997. Mātaṅgavā1 sattaliyo pāṭalī sinduvārakā,
Aṅkolakā bahū tattha tālakūṭā ca2 pupphitā.

3998. Seleyyakā bahū tattha pupphitā mama assame,
Etesu pupphamānesu3 sobhanti pādapā bahu,
Samantā tena gandhena vāyate mama assamo.

3999. Harītakā āmalakā ambā jambu vihīṭakā, 4
Kolā bhallātakā billā phārusakaphalāni ca.

4000. Tindukā ca piyālā ca madhukā kāsumāriyo, 5
Labujā panasā tattha kadalī badarīphalā. 6

4001. Ambāṭakā bahu tattha vallikāraphalāni ca,
Bījapūrasapāriyo7 phalitā mama assame.

4002. Āḷakā isimuggā ca tato modaphalā bahū,
Avaṭā pakkabharitā pilakakhudumbarāni ca.

4003. Pipphalī maricā tattha nigrodhā ca kapitthanā,
Udumbarakā babhavo kaṇḍapakkā ca pāriyo. 8

4004. Ete vaññe ca babhavo phalitā assame mama,
Puppharukkhāpi babhavo pupphitā mama assame.

4005. Āluvā ca kaḷambā ca bilāli takkalāni ca,
Ālakā tālakā ceva vijjanti assame mama.

4006. Assamassā'vīdure me mahājātassaro ahu,
Acchodako sītajalo putatittho manoramo.

4007. Padumuppalā bahū tattha puṇḍarīkasamāyutā,
Mandālakehi [PTS Page 347] [\q 347/] sañchannā nānāgandhasameritā.

1. Mātaggarā, machasaṃ. Mātakarā, syā. Mātaṅgā vā, [PTS.]
2. Tālakuṭṭhī ca, machasaṃ.
3. Pupphajātesu, machasaṃ.
4. Ambajambuvihītakā, machasaṃ.
5. Kāsumārayo, machasaṃ.
6. Candarīphalā, syā. [PTS.]
7. Cirasaṃrasapākā ca, syā.
8. Kaṇḍupaṇṇā ca bhariyo, machasaṃ.

[BJT Page 20] [\x 20/]

4008. Gabbhaṃ gaṇyahanti padumā aññe pupphanti kesarī,
Opupphapattā tiṭṭhanti padumakaṇṇikā1 bahu.

4009. Madhu bhisambhā savati khīraṃ sappī mulāḷihi,
Samantā tena gandhena nānā gandhasameritā.

4010. Kumudā ambagandhī ca nayitā dissare bahū,
Jātassarassānukūlaṃ ketakā pupphitā bahū.

4011. Suphullā bandhujīvā ca setacārī sugandhikā,
Kumbhilā suṃsumārā ca gahakā tattha jāyare.

4012. Uggāhakā ajagarā tattha jātassare bahu,
Pāṭhinā pāvusā macchā valajā2 muñjarohitā.

4013. Macchakacchapa sañchannā atho sampaṭakehi ca,
Pārevatā ravihaṃsā kukutthā3 ca nadīcarā.

4014. Dindibhā cakkavākā ca campakā jivajīvakā,
Kalandakā ukkusā ca senakā uddharā bahu.

4015. Koṭṭhakā sukapotā ca kulīrā4 camarā bahū,
Kāreṇiyo5 ca tilakā upajīvanti taṃ saraṃ.

4016. Sīhā vyagghā ca dīpī ca acchakokataracchakā,
Vānarā kinnarā ceva dissanti mama assame.

4017. Tāni gandhāṇi ghāyanto bhakkhayanto phalānahaṃ,
Gandhodakaṃ pinto ca vasāmi mama assame.

4018. Eṇimigā varāhā ca pasadā khuddarūpakā,
Aggikā jotikā ceva vasanti mama assame.

4019. Haṃsā koñcā mayūrā ca sāḷikā pi ca kokilā,
Mañjarikā bahū tattha kosikā poṭṭhasīsakā.

4020. Pisāvā dānavā ceva kumbhaṇḍā rakkhayā bahū,
Garuḷā pannagā ceva vasanti mama assame.

1. Padumākaṇṇikā, machasaṃ. 2. Balajā, machasaṃ.
3. Kukkutthā syā.
4. Tuliyā, machasaṃ.
5. Kāseniyā, syā.

Piṭuva: 22

4021. Mahānubhāvā isayo santavittā samāhitā, kamaṇḍaludharā [PTS Page 348] [\q 348/] sabbe ajinuttaravāsanā,
Te jaṭābhārabharitā1 vasanti mama assame.

4022. Yugamattañca pekkhantā nipakā santavuttino,
Lābhālābhena santuṭṭhā vasanti mama assame.

4023. Vākacīraṃ dhunantā te phoṭentā'jinacammakaṃ,
Sabalehi upatthaddhā gacchanti ambare sadā. 2

4024. Na te dakaṃ āharanti kaṭṭhaṃ vā aggidārukaṃ,
Sayañca upasampannā pāṭihīrassidaṃ phalaṃ.

4025. Lohadoṇiṃ gahetvāna vanamajjhe vasanti te,
Kuñjarāva mahānāgā asambhītāva kesarī.

4026. Aññe gacchanti goyānaṃ aññe pubbavīdehakaṃ, 3
Aññe ca uttarakuruṃ sakaṃ balamavassitā, 4
Tato piṇḍaṃ āharitvā paribhuñjanti ekato.

4027. Sabbesaṃ pakkamantānaṃ uggatejāna tādinaṃ,
Ajinavammasaddena vanaṃ saddāyate tadā.

4028. Edisā te mahāvīra sissā uggatapā mama,
Parivuto ahaṃ tehi vasāmi mama assame.

4029. Tositā sakakammena vanītāpi samāgatā,
Ārādhayiṃsu maṃ ete sakakammābhilāsino,
Sīlavanto ca nipakā appamaññāsu kovidā.

4030. Padumuttaro lokavidū āhutīnaṃ paṭiggaho,
Samayaṃ saṃviditvāna upagacchi vināyako.

4031. Upagantvāna sambuddho ātāpī nipako muni,
Pattaṃ paggayha sambuddho bhikkhāya mamupāgami.

4032. Upāgataṃ mahāvīraṃ jalajuttamanāyakaṃ,
Tiṇasantharaṃ paññapetvā5 sālapupphehi okiriṃ.

4033. Nisīdetvāna6 sambuddhaṃ haṭṭho saṃviggamānaso,
Khippaṃ pabbatamāruyha agaruṃ aggahiṃ ahaṃ.

1. Jaṭābhārabharitāva, machasaṃ jaṭābhārabharitā ca, syā.
2. Tadā, machasaṃ.
3. Pubbavidehakaṃ, syā [PTS.]
4. Pabamapassitā, syā. [PTS.]
5. Paññāpetvā, machasaṃ.
6. Nisādetvāna, machasaṃ nisīditvāna, syā.

[BJT Page 24] [\x 24/]

4034. Kumbhamattaṃ gahetvāna panasaṃ devagandhikaṃ,
Khandhe āropayitvāna upagacchiṃ vināyakaṃ.

4035. Phalaṃ [PTS Page 349] [\q 349/] buddhassa datvāna agaruṃ anulimpahaṃ,
Pasannacitto sumano buddhaseṭṭhaṃ avandahaṃ. 1
4036. Padumuttaro lokavidū āhutīnaṃ paṭiggaho,
Isimajjhe nisīditvā imā gāthā abhāsatha.

4037. "Yo me phalañca agaruṃ āsanañca adāsi me,
Tamahaṃ cittayissāmi suṇātha mama bhāsato.

4038. Gāme vā yadi vā'raññe pabbhāresu guhāsu vā,
Imassa cittamaññāya nibbattissati bhojanaṃ.

4039. Devaloke manusse vā upapanno ayaṃ naro,
Bhojanehi ca vatthehi parisaṃ tappayissati.

4040. Upapajjati yaṃ yoniṃ devattaṃ atha mānusaṃ,
Akkhobhabhogo hutvāna saṃsarissata'yaṃ naro.

4041. Tiṃsa kappasahassāni devaloke ramissati,
Sahassakkhattuṃ rājā ca saṃsarissata'yaṃ taro.

4041. Tiṃsa kappasahassāni devaloke ramissati,
Sahassakkhattuṃ rājā ca cakkavatti bhavissati.

4042. Ekasattatikkhattuñca devarajjaṃ karissati,
Padesarajjaṃ vipulaṃ gaṇanāto asaṃkhiyaṃ.

4043. Kappasatasahassambhi okkākakulasambhavo,
Gotamo nāma nāmena satthā loke bhavissati.

4044. Tassa dhammesu dāyādo oraso dhammanimmito, 2
Sabbāsave pariññāya viharissata'nāsavo. "

4045. Suladdhalābho laddho me yo'haṃ addakkhiṃ nāyakaṃ,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4046. Gāme vā yadi vā'raññe pabbhāresu guhāsu vā,
Mama saṅkappamaññāya bhojanaṃ hoti me sadā.

4047. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'ca bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4048. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4049. Paṭisambhidā catasso vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷahiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā upasīvo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Upasīvattherassa apadānaṃ pañcamaṃ.

1. Avandihaṃ, machasaṃ.
2. Upasīvo nāma nāmena hessati satthusāvako, syā.

[BJT Page 26] [\x 26/]

406. Nandakattherāpadānaṃ

4050. Migaluddo [PTS Page 350] [\q 350/] pure āsiṃ araññe kānate ahaṃ,
Pasadaṃ migamesanto sayambhuṃ addasaṃ jinaṃ. 1 4051. Anuruddho nāma sambuddho sayambhū aparājito,
Vivekakāmo so dhīro vanamajjhogahī tadā.

4052. Catudaṇḍe gahetvāna catuṭṭhāne ṭhapesahaṃ,
Maṇḍapaṃ sukataṃ katvā padamapupphehi chādayiṃ.

4053. Maṇḍapaṃ chādayitvāna sayambhuṃ abhivādayiṃ,
Dhanuṃ tattheva nikkhippa pabbajiṃ anagāriyaṃ.

4054. Pabbajitassa aciraṃ2 vyādhi me upapajjatha,
Pubbakammaṃ saritvāna tattha kālakato ahaṃ.

4055. Pubbakammena saṃyutto tusitaṃ agamāsahaṃ,
Tattha soṇṇamayaṃ vyamhaṃ nibbattati yadicchakaṃ.

4056. Sahassayuttahavāhiṃ dibbayānamadhiṭṭhito,
Āruhitvāna taṃ yānaṃ gacchāmahaṃ yadicchakaṃ.

4057. Tato me nīyamānassa devabhūtassa me sato,
Samantā yojanasataṃ maṇḍapo me dharīyati.

4058. Sayane'haṃ tuvaṭṭāmi accantaṃ3 pupphasanthate,
Antaḷikkhā ca padumā vassanti4 niccakālikaṃ.

4059. Marīvike phandamāne tappamāne ca ātape,
Na maṃ tāpeti ātāpo maṇḍassa idaṃ phalaṃ.

4060. Duggatiṃ samatikkanto apāyā pihitā mama,
Maṇḍape rukkhamūle vā santāpo me na vijjati.

4061. Mahīsaññaṃ adhiṭṭhāya loṇatoyaṃ tarāmahaṃ,
Tassa me sukataṃ kammaṃ buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

4062. Apathampi5 pathaṃ katvā gacchāmi anilañjase,
Aho me sukataṃ kammaṃ buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

4063. Pubbenivāsaṃ [PTS Page 351] [\q 351/] jānāmi dibbacakkhu visodhitaṃ,
Āsavā me parikkhiṇā buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

4064. Jahitā purimā jāni buddhassa oraso ahaṃ,
Dāyādo'mhi ca saddhamme buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

1. Ahaṃ, machasaṃ.
2. Na ciraṃ pabbajitassa, machasaṃ.
3. Acchante, machasaṃ.
4. Vassante, machasaṃ.
5. Abbhamhi, syā.

[BJT Page 28] [\x 28/]

4065. Ārādhito'mhi sugataṃ gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ,
Dhammaddhajo dhammadāyādo buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

4066. Upaṭṭhitvāna sambuddhaṃ gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ,
Pāraṅgamaniyaṃ maggaṃ apucchiṃ lokanāyakaṃ.

4067. Ajjhiṭṭho kathayī buddho gambhīraṃ nipuṇaṃ padaṃ,
Tassāhaṃ dhammaṃ sutvāna pattomhi āsavakkhayaṃ.

4068. Aho me sukataṃ kammaṃ parimuttomhi jātiyā,
Sabbāsavaparikkhiṇo natthidāni punabbhavo.

4069. Kilesā jhāpitā mayhaṃ sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4070. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4071. Paṭisambhidā catasso vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā nandako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Nandakattherassa apadānaṃ chaṭṭhaṃ.

407. Hemakattherāpadānaṃ

4072. Pabbhārakūṭaṃ nissāya anomo nāma tāpayo,
Assamaṃ sukataṃ katvā paṇṇasāle vasī tadā.

4073. Siddhaṃ tassa tapokammaṃ siddhipatto sake bale,
Sakasāmaññavikkanto ātāpī nipako muni.

4074. Visārado sasamaye paravāde ca kovido,
Paṭṭho bhūmantalikkhambhi uppātambhi ca kovido.

4075. Vītasoko nirārambho appāhāro alolupo,
Lābhālābhena santuṭṭho jhāyī jhānarato muni.

4076. Piyadassī nāma sambuddho aggo kāriṇiko muni,
Satte tāretukāmo so karuṇāya pharī tadā.

4077. Bodhaneyyaṃ [PTS Page 352] [\q 352/] janaṃ disvā piyadassī mahāmuni,
Cakkavāḷasahassampi gantvā ovadate muni.

4078. Mamuddharitukāmo so mamassamamupāgami,
Na diṭṭho me jino pubbe na suto pi ca kassa ci.

[BJT Page 30] [\x 30/]

4079. Uppātā supinā mayhaṃ lakkhaṇā suppakāsitā,
Paṭṭho bhūmantalikkhambhi nakkhattapadakovido.

4080. So'haṃ buddhassa sutvāna tattha cittaṃ pasādayiṃ,
Bhuñjanto1 vā nisinno vā sarāmi niccakālikaṃ.

4081. Mayi evaṃ sarantambhi bhagavāpi anussari,
Buddhaṃ anussarantassa pīti me hoti tāvade.

4082. Kālañca punarāgamma upesi maṃ mahāmuni,
Sampattepi na jānāmi ayaṃ buddho mahāmuni.

4083. Anukampako kāruṇiko piyadassī mahāmuni,
Sañjānāpesi attānaṃ ahaṃ buddho sadevake.

4084. Sañjānitvāna sambuddhaṃ piyadassiṃ mahāmuniṃ
Sakaṃ cittaṃ pasādetvaṃ idaṃ pacanamabraviṃ:

4085. "Aññe2 pīṭhe ca pallaṅke āsandīsu nisīdare,
Tuvampi sabbadassāvī nisīdi ratanāsane"

4086. Sabbaratanamayaṃ pīṭhaṃ nimminitvāna tāvade,
Piyadassissa munino adāsiṃ iddhinimmitaṃ.

4087. Ratane ca nisinnassa pīṭhake iddhinimmite,
Kumbhamattaṃ jambuphalaṃ adāsiṃ tāvade ahaṃ.

4088. Mama hāsaṃ janetvāna paribhuñji mahāmuni,
Tadā cittaṃ pasādetvā satthārambhivādayiṃ.

4089. Piyadassī tu bhagavā lokajeṭṭho narāsabho,
Ratanāsanamāsīno imā gāthā abhāsatha:

4090. "Yo me ratanamayaṃ pīṭhaṃ amataṃ ca phalaṃ adā,
Tamahaṃ kittayissāmi suṇātha mama bhāsato.

4091. Sattasattati kappāni devaloke ramissati,
Pañcasattatikkhattuñca cakkavattī bhavissati.

4092. Dvattiṃsakkhattuṃ devindo devarajjaṃ karissati,
Padesarajjaṃ vipulaṃ gaṇanāto asaṃkhiyaṃ.

4093. Soṇṇamayaṃ [PTS Page 353] [\q 353/] rūpimayaṃ pallaṅkaṃ sukataṃ bahuṃ,
Lohitaṅkamayaṃ3 ceva lacchati ratanāmayaṃ.

1. Tiṭṭhanto, machasaṃ.
2. Sabbe, syā.
3. Lohitaṅgamayaṃ, machasaṃ.

[BJT Page 32] [\x 32/]

4094. Caṅkamantampi manujaṃ puññakammasamaṅginaṃ,
Pallaṅkāni anekāni parivārissare tadā.

4095. Kūṭāgārā ca pāsādā sayanañca mahārahaṃ,
Imassa cittamaññāya nibbattissanti tāvade.

4096. Saṭṭhināgasahassāni sabbālaṅkārabhusitā,
Suvaṇṇakacchā mātaṅgā homakappanavāsasā1.

4097. Ārūḷhā gāmaṇiyehi tomaraṅkusapāṇihi2,
Imaṃ paricarissanti ratanapīṭhassi'daṃ phalaṃ3.

4098. Saṭṭhiassasahassāni sabbālaṅkārabhusitā,
Ājānīyāva jātiyā sindhavā sighavāhino.

4099. Ārūḷhā gāmaṇiyehi illiyāvāpadhārihi4,
Imaṃ paricarissanti ratanapīṭhassi'daṃ phalaṃ3.

4100. Saṭṭhirathasahassāni sabbālaṅkārabhūsitā,
Dīpā athopi veyyagghā sannaddhā ussitaddhajā.

4101. Ārūḷhā gāmaṇiyehi cāpahatthehi vammihi,
Parivāressanti' maṃ niccaṃ ratanapīṭhassidaṃ phalaṃ.

4102. Saṭṭhidhenusahassāni dohaññā puṅgavūsabhe,
Vacchake janayissanti ratanapīṭhassi'daṃ phalaṃ.

4103. Soḷasitthisahassāni dohaññā puṅgavūsabhe,
Vacchake janayissanti ratanapīṭhassi'daṃ phalaṃ.

4104. Aḷārapamhā hasulā susaññā tanumajjhimā,
Parivāressanti maṃ niccaṃ ratanapīṭhassidaṃ phalaṃ.

4105. Aṭṭhārase kappasate gotamo nāma cakkhumā,
Namandhakāraṃ vidhametvā5 buddho loke bhavissati.

4106. Tassa dassanamāgamma pabbajissatakiñcano6,
Tosayitvāna satthāraṃ sāsane'śiramissati.

4107. Tassa [PTS Page 354] [\q 354/] dhammaṃ suṇitvāna nilese ghātayissati,
Sabbāsave pariññāya nibbāyissatanāsavo.

4108. Viriyaṃ me dhuradhorayhaṃ yogakkhemādhivāhanaṃ,
Uttamatthaṃ patthayanto sāsane viharāmahaṃ.

4109. Idaṃ pacchimakaṃ mayhaṃ carimo vattate bhavo,
Sabbāsavaparikkhiṇo natthi dāni punabbhavo.

1. Hemakappanivāsanā, sīmu. Syā
2. Illiyācāpadhārīhi, machasaṃ
3. Ratanapiṭhassidaṃ, machasaṃ.
4. Cāpahatthehi cammibhi, sīmu.
5. Vidhamitvā, machasaṃ.
6. Pabbajissati' kiñcano, machasaṃ.

[BJT Page 34] [\x 34/]

4110. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'ca bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4111. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4112. Paṭisambhidā catasso vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā hemako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Hemakattherassa apadānaṃ sattamaṃ.

Sattaraghamaṃ bhāṇavāraṃ.

408. Todeyyattherāpadānaṃ

4113. Rājāsi vijayo1 nāma ketumatipuruttame,
Sūro vikkamasampanno puramajjhāvasī tadā.

4114. Tassa rañño pamattassa aṭaviyo samuṭṭhahuṃ,
Otārā2 tuṇḍikā ceva raṭṭhaṃ viddhaṃsayuṃ tadā.

4115. Paccante kupite khippaṃ sannipātesa'rindamo,
Bhaṭe ceva balatthe ca ariṃ niggāhayī tadā.

4116. Hatthārohā aṇikaṭṭhā sūrā ca cammayodhino,
Dhanuggahā ca uggā ca sabbe sannipatuṃ tadā

4117. Āḷārikā kappakā ca nahāpakā3 mālakārakā,
Sūrā vijitayaṅgāmā sabbe sannipatuṃ tadā.

4118. Khaggahatthā ca purisā vāpahatthā ca cammino,
Luddā vijitasaṅgāmā sabbe sannipatuṃ tadā.

4119. Tidhā pabhinnā mātaṅgā kuñjarā saṭṭhihāyanā,
Suvaṇṇakacchālaṅkārā sabbe sannipatuṃ tadā.

4120. Khamā sītassa uṇhassa ukkāraharaṇassa4 ca,
Yodhājīvā katakammā sabbe sannipatuṃ tadā.

1. Rājā ajitañjayo, machasaṃ. Rājā vijitajayo, syā
2. Uttarā, syā ocarā, [PTS.]
3. Nahāpakā, machasaṃ.
4. Ukkāruharaṇassa, sīmu, machasaṃ.

[BJT Page 36] [\x 36/]

4121. Saṃkhasaddaṃ [PTS Page 355] [\q 355/] bherisaddaṃ atho uddhama1saddakaṃ,
Etehi te hāsayanto sabbe sannipatuṃ tadā.

4122. Tisulakontamantehi kavacehi2 tomarehi3 ca,
Koṭṭayantā4 nipātentā sabbe sannipatuṃ tadā.

4123. Kimevāta'nisāmetvā5 sa rājā ajitaṃ jino, 6
Saṭṭhipāṇasahassāni sule uttāsayī tadā.

4124. Saddaṃ mānusakā'kaṃsu aho rājā adhammiko,
Niraye paccamānassa kadā anto bhavissati.

4125. Sayane'haṃ tuvaṭṭento sayāmi niraye tadā,
Na supāmi divārattiṃ sūlena tajjayanti maṃ.

4126. Kiṃ pamādena rajjena vāhanena balena ca,
Na te pahonti dhāretuṃ tāsayanti7 mamaṃ sadā.

4127. Kiṃ me puttehi dārehi rajjena sakalena ca,
Yannūnā pabbajeyyāhaṃ gatimaggaṃ visodhaye.

4128. Saṭṭhināgasahassāni sabbālaṅkārabhūsite,
Suvaṇṇagacche mātaṅge hemakappanavāsase8.

4129. Āruḷhe gāmaṇiyehi tomaraṅkusapāṇihi,
Saṅgāmāvacare dhāne9 anapekkho vibhāya'haṃ,
Sakakammena santatto nikkhamiṃ anagāriyaṃ.

4130. Saṭṭhiassasahassāni sabbālaṅkārabhusite,
Ājānīye ca jātiyā nindhave sīghavāhane.

4131. Ārūḷhe gāmaṇiyehi cāpahatthehi vammihi,
Pahāyitvāna 10 te sabbe nikkhamiṃ anagāriyaṃ.

4132. Saṭṭhirathasahassāni sabbālaṅkārabhūsite,
Dīpe athopi veyyagghe sannaddhe ussitaddhaje,
Te sabbe parihāretvā11 pabbajiṃ anagāriyaṃ.

4133. Saṭṭhidhenusahassāni [PTS Page 356] [\q 356/] sabbā kaṃsupadhāraṇā,
Tāyopi12 chaḍḍayitvāna pabbajiṃ anagāriyaṃ,

1. Utuja, machasaṃ uddhaṭa, syā uddhava, sīmu.
2. Tisūlakontimattehi, machasaṃ.
3. Kaccatomarehi ca, machasaṃ.
4. Koṭṭettānaṃ, sīmu.
5. Kavacānivāsetvā, syā
6. Ajitañjino, syā. Ajitañjayo, machasaṃ.
7. Tāpayanti, machasaṃ
8. Hemakappanivāsate, machasaṃ.
9. Ṭhāne, machasaṃ
10. Pahāretvāna, machasaṃ.
11. Parivajjetvā, syā
12. Pāpiyo, syā.

[BJT Page 38] [\x 38/]

4134. Saṭṭhiitthisahassāni sabbālaṅkārabhusitā,
Vicittavatthābharaṇā āmuttamaṇikuṇḍalā.

4135. Aḷārapamhā hasulā susaññā tanumajjhimā,
Tā hitvā kandamānāyo pabbajiṃ anagāriyaṃ.

4136. Saṭṭhigāmasahassāni paripuṇṇāni sabbaso,
Chaḍḍayitvāna taṃ rajjaṃ pabbajiṃ anagāriyaṃ.

4137. Nagarā nikkhamitvāna himavantamupāgamiṃ,
Bhāgirathinadītīre assamaṃ māpayiṃ ahaṃ.

4138. Paṇṇasālaṃ karitvāna aggyagāraṃ akāsahaṃ,
Āraddhaviriyo pahitatto vasāmi assame ahaṃ.

4139. Maṇḍape rukkhamūle vā suññāgāre ca jhāyato,
Na tu vijjati tāso me na passe bhayabheravaṃ.

4140. Sumedho nāma sumbuddho aggo kāruṇiko muni,
Ñāṇālokena jotanto loke uppajji tāvade.

4141. Mama assamasāmantā yakkho āsi mahiddhiko,
Buddhaseṭṭhamhi uppanne ārocesi mamaṃ tadā.

4142. "Buddho loke samuppanno sumedho nāma cakkhumā,
Tāreti janataṃ sabbaṃ tampi so tārayissati.

4143. Yakkhassa vacanaṃ sutvaṃ saṃviggo āsi tāvade,
Buddho buddhoti cintento assamaṃ paṭisāmayiṃ.

4144. Aggidāruñca chaḍḍetvā saṃsāmetvāna santhataṃ,
Assamaṃ abhivanditvā nikkhamiṃ vipinā ahaṃ.

4145. Tato vandanamādāya gāmā gāmaṃ purā purā,
Devadevaṃ gavesanto upagacchiṃ vināyakaṃ.

4146. Bhagavā tambhi samaye sumedho lokanāyako,
Catusaccaṃ pakāsento bodheti janataṃ bahuṃ.

4147. Añjalimpaggahetvāna sīse katvāna vandanaṃ,
Samubuddhaṃ abhivādetvā imā gāthā abhāsahaṃ:

4148. "Vassike pupphamānambhi santike upavāyati,
Tvaṃ vīra guṇagandhena disā sabbā pavāyasi.

4149. Campake nāgavanike atimuttakaketake,
Sālesu pupphamānesu anuvātaṃ pavāyati.

[BJT Page 40] [\x 40/]

4150. Tava [PTS Page 357] [\q 357/] gandhaṃ suṇitvāna himavantā idhāgamiṃ,
Pūjemi taṃ mahāvīra lokajeṭṭha mahāyasa.

4151. Varavandanno'nulimpiṃ sumedhaṃ lokanāyakaṃ,
Sakaṃ cittaṃ pasādetvā tuṇhī aṭṭhāsī tāvade

4152. Sumedho nāma bhagavā lokajeṭṭho narāsabho,
Bhikkhusaṅghe nisīditvā imā gāthā abhāsatha:

4153. "Yo meguṇe pakittesi vandanañca apūjayī,
Tamahaṃ kittayissāmi suṇātha mama bhāsato

4154. Ādeyyavākyavacano brahmā uju patāpavā,
Pañcavīsatikappāni sappabhāso bhavissati.

4155. Chabbīsatikappasate devaloke ramissati,
Sahassakkhattuṃ rājā ca cakkavatti bhavissati.

4156. Tettiṃsakkhattuṃ devindo devarajjaṃ karissati,
Padesarajjaṃ vipulaṃ gaṇanāto asaṃkhiyaṃ.

4157. Tato cuto'yaṃ manujo manussattaṃ gamissati,
Puññakammena saṃyutto brahmabandhu bhavissati.

4158. Ajjhāyako mantadharo tiṇṇaṃ vedāna pāragū,
Tilakkhaṇena sampanno bāvarī nāma brāhmaṇo.

4159. Tassa sisso bhavitvāna hessati mantapāragū,
Upagantvāna sambuddhaṃ gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ.

4160. Pucchitvā nipuṇe pañhe bhāvayitvāna añjasaṃ1.
Sabbāsave pariññāya nibbāyissata'nāsavo. "

4161. Tividhaggī nibbutā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Sabbāsave pariññāya viharāmi anāsavo.

4162. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4163. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4164. Paṭisambhidā catasso vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassasa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā todeyyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Todeyyettherassa apadānaṃ aṭṭhamaṃ.

1. Mānasaṃ, syā.

[BJT Page 42] [\x 42/]

409 Jatukaṇṇittherāpadānaṃ.

4165. Nagare haṃsavatiyā seṭṭhiputto ahosahaṃ,
Samappito kāmaguṇe parivāremahaṃ tadā.

4166. Tayo1 [PTS Page 358] [\q 358/] pāsādamāruyha ubbiddhā gehalañchakā2
Tattha taccehi gītehi parivāremahaṃ tadā.

4167. Turiyā āhatā mayhaṃ sammatālasamāhitā,
Naccantā3 itthiyo sabbā haranti yeva me mano.

4168. Velāpikā lāmaṇikā kuñjavāsī timajjhikā4
Laṅghikā sokajjhāyī 5ca parivārenti maṃ sadā.

4169. Vetālino kumbhathūnī naṭā ca naccakā bahū,
Naṭakā nāṭakā ceva parivārenti maṃ sadā.

4170. Kappakā nahāpakā sudā mālākārā sumāpakā, 6
Jallā mallāti sabbeva7 parivārenti maṃ sadā.

4171. Etesu kīḷamānesu sikkhite katupāsane,
Rattindivaṃ na jānāmi indeva tidasaṅgaṇe.

4172. Addhikā pathikā sabbe yācakā carakā bahū,
Upagacchanti te niccaṃ bhikkhayantā mamaṃ gharaṃ.

4173. Samaṇā brāhmaṇā ceva puññakkhettā anuttarā,
Vaḍḍhayantā mamaṃ puññaṃ āgacchanti mamaṃ gharaṃ.

4174. Paṭakā laṭakā8 sabbe nigaṇṭhā pupphasāṭakā,
Tedaṇḍikā ekasikhā āgacchanti mamaṃ gharaṃ.

4175. Ājīvakā viluttāvī godhammā devadhammikā,
Rajojalladharā ete āgacchanti mamaṃ gharaṃ.

4176. Parivattakā siddhipattā9 koṇḍapuggaṇikā10 bahū,
Tapassī vanacārī ca āgacchanti mamaṃ gharaṃ.

4177. Oḍḍakā damiḷā ceva sākulā malayālakā,
Sabarā11 yonakā ceva āgacchanti mamaṃ gharaṃ.

4178. Andhakā [PTS Page 359] [\q 359/] muṇḍakā sabbe kolakā sānuvindakā, 12
Ārāvacīnaraṭṭhā ca āgacchanti mamaṃ gharaṃ.

1. Tato, machasaṃ.
2. Mahābhoge valañjako, machasaṃ. 3. Rañjanti, syā.
4. Vāmanikā syā.
5. Kuñjavā sīhivajjhitā, syā.
6. Supāsakā, machasaṃ.
7. Jallā mallā ca te sabbe, machasaṃ. 8. Paṭagā, machasaṃ.
9. Parittakā santipattā, machasaṃ.
10. Koṭapugganikā, machasaṃ.
11. Savarā, machasaṃ.
12. Hanuvindakā, machasaṃ.

[BJT Page 44] [\x 44/]

4179. Alasandakā pallavakā babbarā bhaggakārusā, 1
Rohitā2 cetaputtā ca āgacchanti mamaṃ gharaṃ.

4180. Mādhurakā kosalakā kāsikā2 hatthiporikā,
Isiṇḍā makkalā ceva āgacchanti mamaṃ gharaṃ.

4181. Celāvakā arammā ca okkalā4 meghalā5 bahū,
Khuddakā suddakā ceva āgacchanti mamaṃ gharaṃ.

4182. Rohaṇā sindhavā ceva citakā ekakaṇṇikā,
Suraṭṭhā aparantā ca āgacchanti mamaṃ gharaṃ.

4183. Suppārakā kikumārā6 malayā7 soṇṇabhūmikā,
Vajjī tārā8 ca te sabbe āgacchanti mamaṃ gharaṃ.

4184. Naḷakārā pesakārā cammakārā ca tacchakā,
Kammārā kumbhakārā ca āgacchanti mamaṃ gharaṃ.

4185. Maṇikārā lohakārā soṇṇakārā ca dussikā,
Tipukārā ca sabbe āgacchanti mamaṃ gharaṃ.

4186. Usukārā bhamakārā pesakārā ca gandhīkā,
Raja kā tunnavāyā ca āgacchanti mamaṃ gharaṃ.

4187. Telikā kaṭṭhahārā ca udahārā ca pessikā,
Supikā suparakkhā ca āgacchanti mamaṃ gharaṃ.

4188. Dovārikā [PTS Page 360] [\q 360/] aṇikaṭṭhā vandikā9 pupphachaḍḍakā,
Hatthāruhā hatthipālā āgacchanti mamaṃ gharaṃ.
4189. Ānandassa mahārañño10 pamattassa11 adāsahaṃ,
Sattavaṇṇena ratanena ūnattaṃ12 pūrayāmahaṃ.

4190. Ye mayā kittitā sabbe nānāvaṇṇā bahujjanā,
Tesā'haṃ cittamaññāya tappayiṃ ratanena'haṃ.

4191. Vaggūsu bhāsamānāsu vajjamānāsu bherisu,
Saṃkhesu dhamayantesu sakagehe ramāmahaṃ.

1. Dhammarāniggamānusā, machasaṃ.
2. Gehikā, machasaṃ.
3. Kaliṅgā, machasaṃ.
4. Ārabbhā, machasaṃ.
5. Oghulā, machasaṃ.
6. Kumārā, machasaṃ.
7. Malla, machasaṃ.
8. Taṅgā, machasaṃ.
9. Bandhikā, machasaṃ. Ganthikā, syā. Sandikā, [PTS.]
10. Ānandassa nāma rañño, syā. Arindamanāmarañño, [PTS.]
11. Mamattassa, machasaṃ samaggassa, syā.
12. Ūnatthaṃ, machasaṃ.

[BJT Page 46] [\x 46/]

4192. Bhagavā tambhi samaye padumuttaranāyako,
Vasīsatasahassehi parikkhīṇāsavehi so.

4193. Bhikkhūhi sahito vīthiṃ paṭipajjittha cakkhumā,
Obhāsento disā sabbā dīparukkho'va jotati.

4194. Vajjanti bheriyo sabbā gacchante lokanāyake,
Pabhā niddhāvate tassa sataraṃsīva uggato.

4195. Kavāṭantarikāyāpi paviṭṭhena ca raṃsinā, 1
Antoghare suvipulo āloko āsi tāvade.

4196. Pabhaṃ disvāna buddhassa pārisajje acocahaṃ,
Nissaṃsayaṃ buddhaseṭṭho imaṃ vīthimupāgato.

4197. Khippaṃ oruyha pāsādā āgamiṃ antarāpaṇaṃ,
Sambuddhambhivādetvā idaṃ vacanamabraviṃ:

4198. Anukampatu me sambuddhaṃ abhinesiṃ sakaṃ gharaṃ,
Tattha annena pānena santappesiṃ mahāmuniṃ.

4199. Nimantayitvā2 sambuddhaṃ abhinesiṃ sakaṃ gharaṃ,
Tattha antena pānena santappesiṃ mahāmuniṃ.

4200. Bhuttāviṃ kālamaññāya buddhaseṭṭhassa tādino,
Sataṅgikena turiyena buddhaseṭṭhaṃ upaṭṭhahiṃ.

4201. Padumuttaro lokavidū āhutinaṃ paṭiggaho,
Antoghare nisīditvā imā gāthā abhāsatha:

4202. "Yo [PTS Page 361] [\q 361/] maṃ turiyehupaṭṭhāsī antapānañca' dāsi me,
Tamahaṃ kittayissāmi suṇātha mama bhāsato.

4203. Pahūtahakkho hutvāna sabhirañño sabhojano,
Catudīpe ekarajjaṃ kārayissata' yaṃ naro.

4204. Pañcasīle samādāya dasakammapathe tato,
Samādāya pavattento parisaṃ sikkhapessati3.

4205. Turiyasatasahassāni nāriyo4 samalaṅkatā,
Vajjayissanti' maṃ niccaṃ upaṭṭhānassasidaṃ phalaṃ.

4206. Tīṃsakappasahassāni devaloke ramissati,
Catusaṭṭhikkhattuṃ devindo devarajjaṃ karissati.

1. Rasaminā, machasaṃ.
2. Nimantetvāna, machasaṃ.
3. Sikkhāpayissati, machasaṃ.
4. Bheriyo, machasaṃ.

[BJT Page 48] [\x 48/]

4207. Catusaṭṭhikkhattuṃ rājā ca cakkavatti bhavissati,
Padesarajjaṃ vipulaṃ gaṇanāto asaṃkhiyaṃ.

4208. Kappasatasahassambhi okkākakulasambhavo,
Gotamo nāma nāmena satthā loke bhavissati.

4209. Upapajjati yaṃ yoniṃ devattaṃ atha mānusaṃ, 1
Anūnabhogo hutvāna manussattaṃ gamissati.

4210. Ajjhāyako bhavitvāna tiṇṇaṃ vedānapāragū,
Uttamatthaṃ gavesanto carissati mahiṃ imaṃ.
4211. So pacchā pabbajitvāna sukkamūlena codito,
Gotamassa bhagavato sāsane'bhi ramissati.

4212. Ārādhayitvā2 sambuddhaṃ gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ,
Kilese jhāpayitvāna arahā'yaṃ bhavissati.

4213. Vipine vyaggharājāva migarājāva kesarī,
Abhīto viharāma'jja sakyaputtassa sāsane.

4214. Devaloke manusse vā daḷidde duggatimbhi vā,
Nibbattiṃ me na passāmi upaṭṭhānassidaṃ phalaṃ.

4215. Vivekamanuyuttombhi upasanto nirūpadhi,
Nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4216. Kilesā jhāpitā mayhaṃ gavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4217. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4218. Paṭisambhidā catasso vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā jatukaṇṇithero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Jatukaṇṇittherassa apadānaṃ navamaṃ.

1. Gottena, machasaṃ.
2. Ārādhayitvāna, machasaṃ.

[BJT Page 50] [\x 50/]

410. Udenattherāpadānaṃ

4219. Himavantassa [PTS Page 362] [\q 362/] avidūre padumo nāma pabbato,
Assamo sukato mayhaṃ paṇṇasālā sumāpitā.

4220. Nadiyo sandare supatitthā manoramā,
Acchodakā sītajalā sundarā1 nadiyo sadā.

4221. Pāṭhinā pāvusā macchā valajā muñjarohitā,
Sobhentā nadiyo ete vasanti nadiyā sadā.

4222. Ambajambūhi sañchannā kareritilakā tathā,
Uddālakā pāṭaliyo sobhenti mama assamaṃ.

4223. Aṅkolakā bimbijālā māyākārī ca pupphitā,
Gandhena upavāyantā sobhenti mama assamaṃ.

4224. Atimuttā sattalikā nāgā sālā ca pupphitā,
Dibbagandhaṃ2 sampavantā sobhenti mama assamaṃ.

4225. Kosambā salalā nīpā aṭṭhaṅgā ca supupphitā,
Dabbagandhaṃ sampavantā sobhenti mama assama.
4226. Harītakā āmalakā ambajambu vibhīṭakā,
Kolā bhallātakā billā phalāni bahu assame.

4227. Kalambā kandalī tattha pupphanti mama assame,
Dibbagandhaṃ sampavantā sobhenti mama assamaṃ.

4228. Asokapiṇḍī cavarī3 nimbarukkhā ca pupphitā,
Dibbagandhaṃ sampavantā sobhenti mama assamaṃ.

4229. Punnāgā giripunnāgā timirā tattha pupphitā,
Dibbagandhaṃ smapavantā sobhenti mama assamaṃ.

4230. Nigguṇḍī sirinigguṇḍī camparukkhettha pupphitā,
Dibbagandhaṃ sampavantā sobhenti mama assamaṃ.

4231. Avidūre pokkharaṇī cakkavākūpakūjitā,
Mandalakehi sañchannā padumuppalakehi ca.

1. Sandare, machasaṃ.
2. Dibbagandhā, sīmu.
3. Asokapiṇḍicārī va, machasaṃ.

[BJT Page 52] [\x 52/]

4232. Acchodakā [PTS Page 363] [\q 363/] sītajalā supatitthā manoramā,
Acchā phalikasamānā sobhenti mama assamaṃ.

4233. Padumā pupphare tattha puṇḍarīkā ca uppalā,
Mandalakehi sañchannā sobhenti mama assamaṃ.

4234. Pāṭhinā pāvusā macchāvalajā muñjarohitā,
Vicarantā ca te tattha sobhenti mama assamaṃ.

4235. Kumbhīlā suṃsumārā ca kacchapā ca gahā bahū,
Oguhā1 ajagarā ca sobhenti mama assamaṃ.

4236. Pārevatā ravihaṃsā cakkavākā nadīcarā,
Dindibhā sālikā cettha sobhenti mama assamaṃ.

4237. Nayitā ambagandhī ca ketakā tattha pupphitā,
Dibbagandhaṃ sampavantā sobhenti mama assamaṃ.

4238. Sīhā vyagghā ca dīpī ca acchakokataracchakā,
Anusañcarantā pavane sobhenti mama assamaṃ.

4239. Jaṭābhārena bharitā ajinuttaravāsanā,
Anusañcarantā pavane sobhenti mama assamaṃ.

4240. Ajīnāni dharā ete nipakā santavuttino,
Appahārā ca te sabbe sobhenti mama assamaṃ.

4241. Khāribhāraṃ gahetvāna ajjhogayha vanaṃ tadā,
Mūlaphalāni bhuñjantā vasanti assame sadā.

4242. Na te dāruṃ āharanti udakaṃ pādadhovanaṃ,
Sabbesaṃ ānubhāvena sayamevāharīyati.

4243. Cullāsīti sahassāni isayettha samāgatā,
Sabbeva jhāyino ete uttamatthagavesakā.

4244. Tapassīno brahmacārī codentā appaṇāvate,
Ambarāvacarā sabbe vasanti assame tadā.

4245. Pañcāhaṃ sannīpatanti ekaggā santavuttino,
Aññoññaṃ abhivādetvā pakkamanti disāmukhā.

1. Ogahā, machasaṃ.

[BJT Page 54] [\x 54/]

4246. Padumuttaro nāma jino sabbadhammānapāragū,
Tamandakāraṃ1 vidhamaṃ uppajji tāvade jino.

4247. Mama [PTS Page 364] [\q 364/] assamasāmantā yakkho āsi mahiddhiko,
So me saṃsittha sambuddhaṃ jalajuttamanāyakaṃ.

4248. Esa buddho samuppanno padumuttaro mahāmuni,
Khippaṃ gantvāna sambuddhaṃ payirupāsaya2 mārisa.

4249. Yakkhassa vacanaṃ sutvā vippasannena cetasā,
Assamaṃ saṃsāmetvāna nikkhamiṃ vipinā tadā.

4250. Ceḷeva ḍayhamānambhi nikkhamitvāna assamā,
Ekarattiṃ nivasitvā3 upagacchiṃ vināyakaṃ.

4251. Padumuttaro lokavidu āhutīnaṃ paṭiggaho,
Catusaccaṃ pakāsonto desesi amataṃ padaṃ.

4252. Supullaṃ padumaṃ gayha upagantvā mahesino,
Pasannacitto sumano buddhassa abhiropayiṃ.

4253. Pūjayitvāna sambuddhaṃ jalajuttamanāyakaṃ,
Ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā santhaviṃ lokanāyakaṃ.

4254. Yena ñāṇena sambuddho vasatīha anāsavo,
Taṃ ñāṇaṃ kittayissāmi suṇotha mama bhāsato.

4255. Saṃsārasotaṃ chinditvā tāresi sabbapāṇino,
Tava dhammaṃ suṇitvāna taṇhāsotaṃ taranti te.

4256. Tuvaṃ satthā ca ketu ca dhajo yūpo ca pāṇinaṃ,
Parāyaṇo patiṭṭhā ca dīpo ca dipaduttama. 4

4257. Yāvatā gaṇino loke satthavāhā pavuccare,
Tuvaṃ aggosi sabbaññu tava antogadhāva te.

4258. Tava ñāṇena sabbaññu tāresi janataṃ bahuṃ,
Tava dassanamāgamma dukkhassantaṃ karissare.

4259. Ye keci me gandhajātā loke vāyanti cakkhuma,
Tava gandhasamo natthi puññakkhette mahāmune.

1. Mahandhakāraṃ, sīmu.
2. Payirupāsa, machasaṃ.
3. Nivāsetvā, machasaṃ.
4. Dvīpaduttama, machasaṃ.

[BJT Page 56] [\x 56/]

4260. Tiracchānayoniṃ nirayaṃ parimocesi1 cakkhuma,
Asaṃkhataṃ padaṃ santaṃ desesi2tvaṃ mahāmune.

4261. Padumuttaro lokavidū āhutīnaṃ paṭiggaho,
Bhikkhusaṅghe nisīditvā imā gāthā abhāsatha:

4262. "Yo [PTS Page 365] [\q 365/] me ñāṇaṃ apūjesi pasanno sehi pāṇihi,
Tamahaṃ kittayissāmi suṇātha mama bhāsato.

4263. Tiṃsakappasahassāni devaloke ramissati,
Sahassakkhattuṃ rājā ca cakkavattī bhavissati. "

4264. Suladdhalābhaṃ laddhombhi tosayitvāna subbataṃ,
Sabbāsave pariññāya viharāmi anāsavo.

4265. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samuhatā,
Nāgova bandhanaṃ chetvā vibharāmi anāsavo.

4266. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4267. Paṭisambhidā catasso vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chalabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā udeno thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Udenattherassa apadānaṃ dasamaṃ.

Uddānaṃ:

Metteyyo puṇṇako thero mettagū dhotako'pi ca,
Upasīvo ca nando ca hemako sattamo tahiṃ
Todeyyo jatukaṇṇī ca udeno ca mahāyaso,
Tīṇi gāthāsatānettha asīti tīṇi cuttarīṃ.

Metteyyavaggo ekacattāḷīsatimo. 3

1. Parimocehi, syā.
2. Desehi, syā.
3. Ekacattāḷīsamo, sīmu, machasaṃ.

[BJT Page 58] [\x 58/]

411 Bhaddālittherāpadānaṃ

4268. Sumedho nāma sambuddho aggo kāruṇiko muni,
Vivekakāmo lokaggo himavantamupāgami.

4269. Ajjhogahetvā himavaṃ sumedho lokanāyako,
Pallaṅkamābhujitvāna nisīdi purisuttamo.

4270. Samādhiṃ so samāpanto sumedho lokanāyako,
Sattarattindivaṃ buddho nisīdi purisuttamo.

4271. Khārikājaṃ1 gahetvāna vanamajjhogahiṃ ahaṃ,
Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ oghatiṇṇamanāsavaṃ.

4272. Sammajjaniṃ gahetvāna sammajjitvāna assamaṃ,
Catudaṇḍe thambhītvāna2 akāsiṃ maṇḍapaṃ tadā.

4273. Sālapupphaṃ [PTS Page 366] [\q 366/] āharitvā maṇḍapaṃ jādayiṃ ahaṃ,
Pasannacitto sumano abhivandiṃ tathāgataṃ.

4274. Yaṃ vadanti sumedhoti bhūripaññaṃ sumedhasaṃ,
Bhikkhusaṅghe nisīditvā imā gāthā abhāsatha.

4275. Buddhassa giramañña sabbe devā samāgamuṃ,
Asaṃsayaṃ buddhaseṭṭho imā gāthā abhāsatha.

4276. Sumedho nāma sambuddho āhutīnaṃ paṭiggaho,
Devasaṅghe nisīditvā imā gāthā abhāsatha.

4277. "Yo me sattāhaṃ maṇḍapaṃ dhārayī sālachāditaṃ,
Tamahaṃ kittayissāmi suṇātha mama bhāsato.

4278. Devabhūto manusso vā hemavaṇṇo bhavissati,
Pahūtabhogo hutvāna kāmabhogī bhavissati.

4279. Saṭṭhināgasahassāni sabbālaṅkārabhūsitā,
Suvaṇṇakacchā mātaṅgā hemakappanavāsasā.

4280. Ārūḷhā gāmaṇiyehi tomaraṅgusapāṇihi,
Sāyaṃpāto3 upaṭṭhānaṃ āgamissanti'maṃ naraṃ,
Tehi nāgehi parivuto ramissati ayaṃ naro.

1. Bāribhāraṃ - machasaṃ.
2. Ṭhapetvāna - machasaṃ.
3. Sāyapāto - [PTS]
[BJT Page 60] [\x 60/]

4281. Saṭṭhīassahasahassāni sabbālaṅkārabhūsitā,
Ājānīyā va jāniyā sindhavā sīghavāhino.

4282. Ārūḷhā gāmaṇiyehi illiyācāpadhārihi,
Parivāressanti maṃ niccaṃ buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

4283. Saṭṭhirathasahassāni sabbālaṅkārabhūsitā,
Dīpā athopi veyyagghā sannaddhā ussitaddhajā.

4284. Ārūḷhā gāmaṇīyehi cāpahatthehi vammihi,
Parivāressanti maṃ niccaṃ buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

4285. Saṭṭhigāmasahassāni paripuṇṇāni sabbaso,
Pahūtadhanadhaññāni susamiddhāni sabbaso,
Sadā pātubhavissanti buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

4286. Hatthi assā rasā patti senā ca caturaṅgini,
Parivāressanti maṃ niccaṃ buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

4287. Aṭṭhārase kappasate devaloke ramissati,
Sahassakkhattuṃ rājā ca cakkavatti bhavissati.

4288. Satānaṃ [pts page 367] tīṇikkhatatuñca devarajjaṃ karissati,
Padesarajjaṃ vipulaṃ gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.

4289. Tiṃsakappasahassamhi okkākakulasambhavo,
Gotamo nāma nāmena satthā loke bhavissati.

4290. Tassa dhammesu dāyādo oraso dhammanimmito,
Sabbāsave pariññāya viharissatanāsavo.

4291. Tiṃsakappasahassambhi addasaṃ lokanāyakaṃ,
Etthantaramupādāya gavesiṃ amataṃ padaṃ.

4292. Lābhā mayhaṃ suladdhaṃ me yamahaññāsi sāsanaṃ,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4293. Namo te purisājañña namo te purisuttama,
Tava ñāṇaṃ pakittetvā pattombhi acalaṃ padaṃ.

4294. Yaṃ yaṃ yonuppajjāmi devattaṃ atha mānusaṃ,
Sabbattha sukhito homi phalaṃ me ñāṇakittane,

[BJT Page 62] [\x 62/]

4295. Idaṃ pacchimakaṃ mayhaṃ carimo vattane bhavo,
Nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4296. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4297. Svāgataṃ vana me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4298. Paṭisambhidā catasso vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhaddāli thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Bhaddālittherassa apadānaṃ paṭhamaṃ.

412. Ekachattiyattherāpadānaṃ

4299. Candabhāgānadītīre assamo sukato mama,
Susuddhapulinākiṇṇā paṇṇasālā sumāpitā.

4300. Uttānakūlā nadikā supatitthā manoramā,
Macchakacchapasampannā susumāranisevitā.

4301. Acchā mayūrā dīpī ca karavīkā ca sālikā,
Kūjanti sabbadā ete sobhayantā mama'ssamaṃ.

4302. Kokilā mañjubhāṇī va haṃsā ca madhurassarā,
Abhikujanti te tattha sobhayantā mamassamaṃ.

4303. Sīhā vyagghā varāhā ca cakā1 kokataracchakā,
Giriduggambhi nādenti sobhayantā mamassamaṃ.

4304. Eṇīmigā [PTS Page 368] [\q 368/] ca sarabhā bheraṇḍā sūkarā bahū,
Giriduggambhi nādenti sobhayantā mamassamaṃ.

4305. Uddālakā campakā ca pāṭalī sinduvārakā2,
Atimuttā asokā ca pupphanti mama assame.

4306. Aṅkolā yūthikā ceva sattalī bimbijālikā,
Kaṇṇikā kaṇikārā ca pupphanti mama assame.

1. Acchā - machasaṃ
2. Sinducārikā - sīmu.

[BJT Page 64] [\x 64/]

4307. Nāgā sālā ca saḷalā puṇḍarīkettha pupphitā,
Dibbagandhaṃ sampavantā sobhayanti mamassamaṃ.

4308. Ajjunā asanā cettha mahānāmā ca pupphitā,
Sālā ca kaṅgupupphā ca sobhanti mamassamaṃ.

4309. Ambā jambu ca tilakā nimbā ca sālakalyāṇi, dibbagandhaṃ sampavantā sobhayanti mamassamaṃ.

4310. Asokā ca kapitthā ca bhaginimālettha1 pupphitā,
Dibbagandhaṃ sampavantā sobhayanti mamassamaṃ.

4311. Kadambā kadalī ceva isimuggā ca ropitā,
Dhuvaṃ phalāni dhārenti sobhayantā mamassamaṃ.

4312. Harītakā āmalakā ambā jambu vibhītakā,
Kolā bhallātakā billā phalino mama assame,
4313. Avidūre pokkharaṇī supatitthā manoramā,
Mandālakehi sañjinnā padumuppalakehi ca.

4314. Gabbhaṃ gaṇhanti padumā aññe pupphanti kesarī,
Opattakaṇaṇikā ceva pupphanti mama assame.

4315. Pāṭhinā pāvusā macchā valajā2 muñjarohitā,
Acchodakambhi vicaraṃ sobhayanti mamassamaṃ.

4316. Nayitā ambagandhi ca anukūle ca ketakā, dibbagandhaṃ sampavantā sobhayanti mamassamaṃ.

4317. Madhū bhisambhā khirasappi mulāḷihi,
Dibbagandhaṃ sampavantā sobhayanti mamassamaṃ.

4318. Pulinā sobhanā tattha ākiṇṇā jalasevitā,
Opupphā pupphitā senti sobhayantā mamassamaṃ.

4319. Jaṭābhārena bharitā ajinuttaravāsanā,
Vākacīradharā sabbe sobhayanti mamassamaṃ.

4320. Yugamattamapekkhantā [PTS Page 369] [\q 369/] nipakā santavuttino,
Kāmabhoge anapekkhā vasanti mama assame.

1. Hiricālettha, machasaṃ
2. Khajā, machasaṃ.

[BJT Page 66] [\x 66/]

4321. Parūḷhakacchanakhalomā paṅkadantā rajassirā,
Rajojalladharā sabbe vasanti mama assame.

4322. Abhiññāpāramippattā antalikkhacarā ca te,
Uggacchantā nabhaṃ ete sobhayanti mamassamaṃ.

4323. Tehi sissehi parivuto vasāmi vipine tadā,
Rattindivaṃ na jānāmi sadā jhānasamappito.

4324. Bhagavā tambhi samaye atthadassi mahāmuni,
Tamandhakāraṃ nāsento uppajji lokanāyako.

4325. Atha aññataro sisso āgacchi mama santikaṃ,
Mante ajjhetukāmo so chaḷaṅgaṃ nāmalakkhaṇaṃ.

4326. Buddho loke samuppanno atthadassī mahāmuni,
Catusaccaṃ pakāsento deseti amataṃ padaṃ.

4327. Tuṭṭhahaṭṭho pamudito dhammantaragatāsayo,
Assamā abhinikkhamma imaṃ vacanamabraviṃ:

4328. "Buddho loke samuppanto battiṃsavaralakkhaṇo,
Hatha sabbe gamissāma sammāsambuddhasantikaṃ. "

4329. Ovādapaṭikarā te saddhamme pāramiṅgatā,
Sādhū'ti sampaṭicchiṃsu uttamatthaṃ gavesakā.

4330. Jaṭābhārabharitā te ajinuttaravāsino,
Uttamatthaṃ gavesanto1 nikkhamiṃsu vanā tadā.

4331. Bhagavā tamhi samaye atthadassī mahāyaso,
Catusaccaṃ pakāsento deseti amataṃ padaṃ.

4332. Setacchattaṃ gahetvāna buddhaseṭṭhassa dhārayiṃ,
Ekāhaṃ dhārayitvāna buddhaseṭṭhamavandahaṃ.

4333. Atthadassī tu bhagavā lokajeṭṭho narāsabho,
Bhikkhusaṅghe nisīditvā imā gāthā abhāsatha:

4334. "Yo me chattamadhāresi pasanno sehi pāṇihi,
Tamahaṃ kittayissāmi suṇātha mama bhāsato.

4335. Imassa jāyamānassa devatte atha mānuse,
Dhāressati sadā chattaṃ chattadānassidaṃ phalaṃ.

1. Gavesantā, machasaṃ.

[BJT Page 68] [\x 68/]

4336. Sattasattatikappāni [PTS Page 370] [\q 370/] devaloke ramissati,
Sahassakkhattuṃ rājā ca vakkavattī bhavissati.

4337. Sattasattatikkhattuñca devarajjaṃ karissati,
Padesarajjaṃ vipulaṃ gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.

4338. Aṭṭhārase kappasate gotamo sakyapuṅgavo,
Tamandhakāraṃ nāsento uppajjissati cakkhumā.

4339. Tassa dhammesu dāyādo oraso dhammanimmito,
Sabbāsave pariññāya viharissatanāsavo. "

4340. Yato ahaṃ kammamakaṃ chattaṃ buddhassa dhārayaṃ,
Etthantare na jānāmi setacchattaṃ adhāritaṃ.

4341. Idaṃ pacchimakaṃ mayhaṃ carimo vattate bhavo,
Chattadhāraṇamajjāpi vattate niccakālikaṃ.

4342. Aho me sukataṃ kammaṃ atthadassissa tādino,
Sabbāsavaparikkhiṇo natthi'dāni punabbhavo.

4343. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4344. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4345. Paṭisambhidā vatasso vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekachattiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Ekachattiyattherassa apadānaṃ dutiyaṃ.

413. Tiṇasulakachadaniyattherāpadānaṃ

4346. Jātijarañca maraṇaṃ paccavekkhiṃ ahaṃ tadā,
Ekato abhinikkhamma pabbajiṃ anagāriyaṃ.

4347. Caramāno' nupubbena gaṅgātīra mupāgamiṃ,
Tatthaddasāsiṃ paṭhaviṃ gaṅgātīre samunnataṃ.

[BJT Page 70] [\x 70/]

4348. Asasmaṃ tattha māpetvā vasāmi assame ahaṃ,
Sukato caṅkamo mayhaṃ nānādijagaṇāyuto.

4349. Mamupenti ca vissatthā kūjanti ca manoharaṃ,
Ramamāno saha tehi vasāmi assame ahaṃ.

4350. Mama assamasāmantā migarājā catukkamo,
Āsayā abhinikkhamma gajji so asanī viya.

4351. Nidite [PTS Page 371] [\q 371/] migarāje ca hāso me upapajjatha,
Migarājaṃ gavesanto addasaṃ lokanāyakaṃ.

4352. Disvānahaṃ devadevaṃ tissaṃ lokagganāyakaṃ,
Haṭṭho haṭṭhena cittena pūjayiṃ nāgakesaraṃ.

4353. Uggacchattaṃva suriyaṃ sālarājaṃva pupphitaṃ,
Osadhiṃva virocantaṃ santhaviṃ lokanāyakaṃ.

4354. Tava ñāṇena sabbaññu mocesī'maṃ sadevakaṃ,
Tavaṃ ārādhayitvāna jātiyā parimuccare.

4355. Adassanena sabbaññu buddhānaṃ sabbadassinaṃ,
Patantyavīcinirayaṃ rāgadosehi ophuṭā. 1

4356. Tava dassanamāgamma sabbaññu lokanāyaka,
Pamuccanti bhavā sabbe phusanti amataṃ padaṃ.

4357. Yadā buddhā cakkhumanto uppajjanti pabhaṅkarā,
Kilese jhāpayitvāna ālokaṃ dassayanti te.

4358. Kittayitvāna sambuddhaṃ tissaṃ lokagganāyakaṃ,
Haṭṭho haṭṭhena cittena tiṇasūlaṃ apūjayiṃ.

4359. Mama saṅkappamaññāya tisso lokagganāyako,
Sakāsane nisīditvā imā gāthā abhāsatha:

4360. "Yo maṃ pupphehi chādehi pasanno sehi pāṇihi,
Tamahaṃ kittayissāmi suṇātha mama bhāsato.

4361. Pañcavīsatikkhattuṃ so devarajjaṃ karissati,
Pañcasattatikkhattuñca cakkacatti bhavissati.

1. Otthaṭā, syā.

[BJT Page 72] [\x 72/]

4362. Padesarajjaṃ vipulaṃ gaṇanāto asaṃkhiyaṃ,
Tassa kammassa nissando1 pupphānaṃ pūjanāya ca. 2

4363. Sīsaṃ nahāto ca'yaṃ poso pupphamākaṅkhate yadi,
Puññakammena saṃyutto3 purato pātubhavissati.

4364. Yaṃ yaṃ icchati kāmehi taṃ taṃ pātubhavissati,
Saṃkappaṃ paripūretvā nibbāyissatanāsavo. "

(Aṭṭhārasamaṃ bhāṇavāraṃ. )

4365. Kilese jhāpayitvāna sampajāno patissato,
Ekāsane nisīditvā arahattamapāpuṇiṃ.

4366. Caṅkamanto [PTS Page 372] [\q 372/] nipajjanto nisinno udavā ṭhīto,
Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna viharāmi ahaṃ sadā.

4367. Cīvare piṇḍapāte ca paccaye sayanāsane,
Tattha me ūnatā natthi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

4368. So'dāni patto amataṃ santaṃ padamanuttaraṃ,
Sabbāsave pariññāya viharāmi anāsavo.

4369. Dvenavute ito kappe yaṃ pupphamabhipūjayiṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

4370. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgoca bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4371. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4372. Paṭisambhidā catasso vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā tiṇasūlakachadaniyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Tiṇasulakachadaniyattherassa apadānaṃ tatiyaṃ.

414. Madhumaṃsadāyakattherāpadānaṃ

4373. Nagare bandhumatiyā sukariyo ahosahaṃ,
Ukkoṭakaṃ randhayitvā madhu maṃsambhi okiriṃ.

4374. Sannipātaṃ ahaṃ gantvā ekaṃ pattaṃ gahesahaṃ,
Pūrayitvāna taṃ pattaṃ bhikkhusaṅghassa'dāsahaṃ.

1. Kammanissandena, machasaṃ.
2. So, syā, [PTS.]
3. Saṃyuttaṃ, machasaṃ

[BJT Page 74] [\x 74/]

4375. Yo'ttha therataro bhikkhu niyyādesi mamaṃ tadā,
Iminā pattapūrena labhassu vipulaṃ sukhaṃ.

4376. Dvesampattiyo bhutvā sukkamūlena codito,
Pacchime vattamānambhi kilese jhāpayissati.

4377. Tattha cittaṃ pasādetvā tāvatiṃsaṃ agacchahaṃ,
Tattha bhutvā pivitvā ca labhāmi vipulaṃ sukhaṃ.

4378. Maṇḍape rukkhamūle vā pubbakammaṃ anussariṃ,
Annapānābhivasso me abhivassati tāvade.

4379. Idaṃ pacchimakaṃ mayhaṃ carimo vattate bhavo,
Idhāpi annapānaṃ me vassate sabbakālikaṃ.

4380. Teneva maṃsadānena1 sandhāvinvā bhave ahaṃ,
Sabbāsave pariññāya viharāmi anāsavo.

4381. Ekanavute [PTS Page 373] [\q 373/] ito kappe yaṃ dānamadadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi madhudānassidaṃ phalaṃ.

4382. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samuhatā,
Nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4383. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4384. Paṭisambhidā catasso vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā madhumaṃsadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Madhumaṃsadāyakattherassa apadānaṃ catutthaṃ.

415. Nāgapallavakattherāpadānaṃ*

4385. Nagare bandhumatiyā rājuyyāne vasāmahaṃ,
Mama assamasāmantā nisīdi lokanāyako.

4386. Nāgapallavamādāya buddhassa abhiropayiṃ, pasannacitto sumano sugataṃ abhivādayiṃ.

4387. Ekanavute ito kappe yaṃ pallavamapūjayiṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

1. Madhudānena, machasaṃ.
* Nāgapallavatthera, machasaṃ.

[BJT Page 76] [\x 76/]

4388. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samuhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4389. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisse vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4390. Paṭisambhidā catasso vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā nāgapallavako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Nāgapallavakattherassa apadānaṃ pañcamaṃ.

416. Ekadīpiyattherāpadānaṃ

4391. Parinibbutambhi1 sugate siddhatthe lokanāyake,
Sadevamānusā sabbe pūjenti dipaduttamaṃ.

4392. Āropite ca citake siddhatthe lokanāyake,
Yathāsakena thāmena citaṃ pūjenti satthuno.

4393. Avidūre citakassa dīpamujjālayiṃ ahaṃ,
Yāva udeti suriyo dīpaṃ me tāva ujjali.

4394. Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca,
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsamagacchahaṃ.

4395. Tattha me sukataṃ vyamhaṃ ekadīpiti ñāyati,
Dīpasatasahassāni vyamhe pajjalare mama.

4396. Udayantoma [PTS Page 374] [\q 374/] suriyo deho me jotate sadā,
Sabbabhāhi sarīrassa āloko hoti me sadā.

4397. Tirokuḍḍaṃ tiroselaṃ sasamatiggayhaṃ pabbataṃ,
Samantā yojanasataṃ passāmi cakkhunā ahaṃ.

4398. Sattasattatikkhattuñca devaloke ramiṃ ahaṃ,
Ekatiṃsatikkhattuñca devarajjamakārayiṃ.

4399. Aṭṭhivīsatikkhattuñca cakkavattī ahosahaṃ,
Padesarajjaṃ vipulaṃ gaṇanāto asaṃkhiyaṃ.

4400. Devalokā cavitvāna nibbattiṃ mātukucchiyaṃ,
Mātukucchigatassāpi akkhi me na nimīlati.

4401. Jātiyā catumassohaṃ pabbajiṃ anagāriyaṃ,
Aḍḍhamāse asampatte arahattamapāpuṇiṃ.

1. Parinibbute, machasaṃ.

[BJT Page 78] [\x 78/]

4402. Dibbacakkhuṃ visodhesiṃ bhavā sabbe samūhatā,
Sabbe kilesā sañchinnā ekadīpassidaṃ phalaṃ.

4403. Tirokuḍḍaṃ tiroselaṃ pabbatañcāpi kevalaṃ,
Samatiktamma passāmi ekadīpassidaṃ phalaṃ.

4404. Visamā me samā honti andhakāro na vippati,
Nāhaṃ passāmi timiraṃ ekadīpassidaṃ phalaṃ.

4405. Catunavute ito kappe yaṃ dīpamadadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi dīpadānassidaṃ phalaṃ.

4406. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4407. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4408. Paṭisambhidā catasso vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekadīpiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Ekadīpiyattherassa apadānaṃ chaṭṭhaṃ.

417. Ucchaṅgapupphiyattherāpadānaṃ

4409. Nagare bandhumatiyā ahosiṃ māliko tadā,
Ucchaṅgaṃ pūrayitvāna agamaṃ antarāpaṇaṃ.

4410. Bhagavā tamhi samaye bhikkhusaṅghapurakkhato,
Mahatā anubhāvena niyyāti lokanāyako.

4411. Disvāna [PTS Page 375] [\q 375/] lokapajjotaṃ vipassiṃ lokatāraṇaṃ,
Pupphaṃ paggayha ucchaṅgā buddhaseṭṭhaṃ apūjayiṃ.

4412. Ekanavute ito kappe yaṃ pupphamabhipūjayiṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

4413. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgoca bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4414. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4415. Paṭisambhidā vatasso vimokkho pi ca aṭṭhime,
Jaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ucchaṅgapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Ucchaṅgapupphiyattherassa apadānaṃ sattamaṃ

[BJT Page 80] [\x 80/]

418. Yāgudāyakattherāpadānaṃ

4416. Atitiṃ me gahetvāna agacchiṃ gāmakaṃ tadā,
Sampuṇṇanadikaṃ disvā saṅghārāma mupāgamiṃ.

4417. Āraññakā dhutadharā jhāyino lukhacīvarā,
Vivekābhiratā dhīrā saṅgharāme vasanti te.

4418. Gatī tesaṃ upacchinnā suvimuttāna tādinaṃ,
Piṇḍāya te na gacchanti oruddhanaditāya hi.

4419. Pasannacitto sumano vedajāto katañjalī,
Taṇḍulaṃ me gahetvāna yāgudānamadāsahaṃ.

4420. Pañcannaṃ yāguṃ datvāna pasanno sehi pāṇihi,
Sakakammābhiraddho'haṃ tāvatisaṃsamagacchahaṃ.

4421. Maṇimayañca me vyamhaṃ nibbatti tidase gaṇe,
Nārīgaṇehi sahito modāmi vyambhamuttame.

4422. Tetatiṃsakkhattuṃ devindo devarajjamakārayiṃ,
Tiṃsakkhattuṃ cakkavattimahārajjamakārayiṃ.

4423. Padesarajjaṃ vipulaṃ gaṇanāto asaṃkhiyaṃ,
Devaloke manusse vā anubhotvā yasaṃ ahaṃ.

4424. Pacchimabhave sampatte pabbajiṃ anagāriyaṃ,
Saha oropite kese sabbaṃ sampaṭivijjhahaṃ.

4425. Khayato vayato vā pi sammasanto kalebaraṃ,
Pure sikkhāpadā dānā arahatta mapāpuṇiṃ.

4426. Sudinnaṃ [PTS Page 376] [\q 376/] me dānavaraṃ vāṇijjaṃ suppayojitaṃ,
Teneva yāgudānena patto'mbhi acalaṃ padaṃ.

4427. Sokaṃ pariddavaṃ vyādhiṃ darathaṃ cittatāpanaṃ,
Nābhijānāmi uppannaṃ yāgudānassidaṃ phalaṃ.

4428. Yāguṃ saṅghassa datvāna puññakkhette anuttare,
Pañcānisaṃse anubhomi aho yāgu suyiṭṭhatā.

4429. Avyādhitā rūpavatā khippaṃ dhammanisantitā,
Lābhitā annapānassa āyu pañcamakaṃ mama.

[BJT Page 82] [\x 82/]

4430. Yo koci vedaṃ janayaṃ saṅghe yāguṃ dadeyya so,
Imāni pañcaṭhānāni patigaṇheyya paṇḍito. *

4431. Tiṃsa kappasahassambhi yaṃ dānamadadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi yāgudānassidaṃ phalaṃ.

4432. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo ca bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4433. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4434. Paṭisambhidā catasesā vimokkhā pi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā yāgudāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Yāgudāyakattherassa apadānaṃ aṭṭhamaṃ.

419. Patthodanadāyakatthepāpadānaṃ

4435. Vanacārī pure āsiṃ satataṃ vanakammiko,
Patthodanaṃ gahetvāna kammantaṃ āgamāsahaṃ.

4436. Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ sayambhuṃ aparājitaṃ,
Vanā piṇḍāya nikkhantaṃ disvā cittaṃ pasādayiṃ.

4437. Parakammāyane yutto puññañca me na vijjati,
Ayaṃ patthodano atthi bhojayissāmimaṃ1 muniṃ.

4438. Patthodanaṃ gahetvāna sayambhussa adāsahaṃ,
Mama nijjhāyamānassa paribhuñji tadā muni.

4439. Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca,
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsaṃ agacchahaṃ.

4440. Chattiṃsakkhattuṃ [PTS Page 377] [\q 377/] devindo deverajjamakārayiṃ,
Tettiṃsakkhattuṃ rājā ca cakkavattī ahosahaṃ.

4441. Padesarajjaṃ vipulaṃ gaṇanāto asaṅkhiyaṃ,
Sukhito yasavā homi patthodanassidaṃ phalaṃ.

4442. Bhavābhave saṃsaranto labhāmi amitaṃ dhanaṃ,
Bhoge me ūnatā natthi patthodanassidaṃ phalaṃ.

* Karaṇiyaṃ kataṃ sabbaṃ bhavā ugghāṭitā mayā,
Sabbāsavā parikkhiṇā natthidāni punabbhavo.
So ahaṃ vicarissāmi gāmāgāmaṃ purāpuraṃ,
Namassamāno sambuddhaṃ dhammassa ca sudhammataṃ - machasaṃ.
1. Bhojayissāmahaṃ, sīmu.

[BJT Page 84] [\x 84/]

4443. Nadīsotapaṭibhāgā bhogā nibbattare mama,
Parimetuṃ na sakkomi patthodanassidaṃ phalaṃ.

4444. Imaṃ khāda imaṃ bhuñja imamhi sayane saya,
Tenāhaṃ sukhito bhomi patthodanassidaṃ phalaṃ.

4446. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4447. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4448. Paṭisambhidā catasso vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā patthodanadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthātī.

Patthodanadāyakattherassa apadānaṃ navamaṃ.

420. Mañcadāyakattherāpadānaṃ

4449. Parinibbute kāruṇike siddhatthe lokanāyake,
Vitthārite pāvacane devamānusasakkate.

4450. Caṇḍālo āsahaṃ tattha āsandipīṭhakārako,
Tena kammena jīvāmi tena posemi dārake.

4451. Āsandiṃ sukataṃ katvā pasanno sehi pāṇihi,
Sayamevupagantvāna bhikkhusaṅghassa'dāsahaṃ.

4452. Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca,
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsamagacchahaṃ.

4453. Devalokagato santo modāmi tidasaṅgaṇe, 1
Sayanāni mahagghāni nibbattanti yadicchakaṃ.

4454. Paññāsakkhattuṃ devindo devarajjamakārayiṃ,
Asītikkhattuṃ rājā ca cakkavatti ahosahaṃ.

1. Tidase gaṇe, machasaṃ.

[BJT Page 86] [\x 86/]

4455. Padesarajjaṃ [PTS Page 378] [\q 378/] vipulaṃ gaṇanāto asaṅkhiyaṃ,
Sukhito yasavā homi mañcadanissidaṃ phalaṃ.

4456. Devalokā cavitvāna emi ce mānusaṃ bhavaṃ,
Mahārahā susayanā sayameva bhavanti me.

4457. Ayaṃ pacchimako mayhaṃ carimo vattate bhavo,
Ajjāpi sayane kāle1 sayanaṃ upatiṭṭhati.

4458. Catunavute ito kappe yaṃ dānamaddiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi mañcadānassidaṃ phalaṃ.

4459. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4460. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4461. Paṭisambhidā catasso vimokkhāpi ca aṭṭhīme,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā mañcadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Mañcadāyakattherassa apadānaṃ dasamaṃ.

Uddānaṃ:

Bhaddālī ekachatto ca tiṇasūlo ca maṃsado,
Nāgapallaviko dīpī ucchaṅgī yāgudāyako.
Patthodanī mañcadado gāthāyo gaṇitā ciha,
Dvesatāni ca gāthānaṃ gāthā cekā taduttariṃ. *

Bhaddālivaggo dvācattāḷisatimo.

421. Sakiṃsammajjakattherāpadānaṃ.

4462. Vipassino bhagavato pāṭaliṃ bodhimuttamaṃ,
Disvāva taṃ pādapaggaṃ tattha cittaṃ pasādayiṃ.

4463. Sammajjaniṃ gahetvāna bodhiṃ sammajji tāvade,
Sammajjitvāna taṃ bodhiṃ avandiṃ pāṭaliṃ ahaṃ.

4464. Tattha cittaṃ pasādetvā sire katvāna añjaliṃ,
Namassamāno taṃ bodhiṃ gacchiṃ paṭikūṭī2 ahaṃ.

4465. Cārimaggena3 gacchāmi saranto bodhimuttamaṃ,
Ajagaro maṃ pīḷesi ghorarūpo mahābalo.

1. Sayanakāle, syā.
2. Paṭikuṭiṃ, machasaṃ.
3. Tādimaggena, machasaṃ.
* Asmiṃ vagge dissamānagāthānaṃ
Gaṇanā ekasatacatunavutīti paññāyati.

[BJT Page 88] [\x 88/]

4466. Āsanne [PTS Page 379] [\q 379/] me kataṃ kammaṃ phalena tosayī mamaṃ,
Kaḷebaraṃ1 me gilati devaloke ramāmahaṃ

4467. Anāvilaṃ mama cittaṃ visuddhaṃ paṇḍaraṃ sadā,
Sokasallaṃ na jānāmi cittasantāpanaṃ mama.

4468. Kuṭṭhaṃ gaṇḍo kilāso ca apamāro vitacchikā,
Daddu kaṇḍu ca me natthi phalaṃ sammajjane idaṃ. 2

4469. Soko ca paridevo ca hadaye me na vijjati,
Abhantaṃ ujukaṃ cittaṃ phalaṃ sammajjane idaṃ.

4470. Samādhīsu na sajjāmi3 visadaṃ hoti mānasaṃ,
Yaṃ yaṃ samādhimicchāmi so so sampajjate mama. 4

4471. Rajanīye na rajjāmi atho dosaniyesu ca, 5
Mohanīye na muyhāmi phalaṃ sammajjane idaṃ.

4472. Ekanavute ito6 kappe yaṃ kammamakariṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi phalaṃ sammajjane idaṃ.

4473. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'ca bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4474. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4475. Paṭisambhidā catasso vimokkhā pi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sakiṃsammajjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Sakiṃsammajjakattherassa apadānaṃ paṭhamaṃ.

422. Ekadūssadāyakattherāpadānaṃ

4476. Nagare haṃsavatiyā ahosiṃ tiṇahārako,
Tiṇahārena jīvāmi tena posemi dārake.

4477. Padumuttaro nāma jino sabbadhammānapāragū,
Tamandhakāraṃ nāsetvā uppajji lokanāyako.

1. Kaḷevaraṃ, machasaṃ.
2. Sammajjanāyidaṃ, machasaṃ.
3. Namajjāmi, machasaṃ.
4. Sampajjaye, sīmu. Sampajjate mamaṃ, machasaṃ.
5. Dussaniyesu ca, machasaṃ.
6. Ekanavutito, machasaṃ.

[BJT Page 90] [\x 90/]

4478. Sake ghare nisīditvā evaṃ cittesi tāvade,
Buddho loke samuppanno deyyadhammo na vijjati.

4479. Idaṃ me sāṭakaṃ ekaṃ natthi me koci dāyako,
Dukkho nirayasamphasso ropayissāmi dakkhiṇaṃ.

4480. Evāhaṃ cinnayitvāna sakaṃ cittaṃ pasādayiṃ, ekaṃ dussaṃ gahetvāna buddhaseṭṭhassadāsahaṃ.
4481. Ekadussaṃ [PTS Page 380] [\q 380/] daditvāna ukkuṭṭhiṃ sampavattayiṃ,
Yadi buddho tvaṃ vīra tārehi maṃ mahāmuni.

4482. Padumuttaro lokavidū āhūtinaṃ paṭiggaho,
Mama dānaṃ pakittento akā me anumodanaṃ:

4483. "Iminā ekadussena cetanāpaṇidhīhi ca,
Kappasatasahassāni vinipātaṃ na gacchasi.

4484. Chattiṃsakkhattuṃ devindo devarajjaṃ karissasi,
Tettiṃsakkhattuṃ rājā ca cakkavatti bhavissasi.

4485. Padesarajjaṃ vipulaṃ gaṇanāto asaṅkhiyaṃ,
Devaloke manusse vā saṃsaranto tuvaṃ bhave.

4486. Rūpavā guṇasampanno anavakkantadehavā,
Akkhobhaṃ amitaṃ dussaṃ labhissasi yadicchakaṃ. "

4487. Idaṃ vatvāna sambuddho jalajuttamanāyako,
Nabhaṃ abbhuggamī dhīro haṃsarājā'va ambare.

4488. Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi devattaṃ atha mānusaṃ,
Bhoge me ūnatā natthi ekadussassidaṃ phalaṃ.

4489. Paduddhāre paduddhāre dussaṃ nibbattate mama,
Heṭṭhā dussambhi niṭṭhāmi uparicchadanaṃ mama.

4490. Cakkavāḷamupādāya sakānanaṃ sapabbataṃ,
Icchamāno cahaṃ ajja dussehacchādayeyya taṃ.

4491. Teneva ekadussena saṃsaranto bhavābhave,
Suvaṇṇavaṇṇo hutvāna saṃsarāmi bhavābhave.

[BJT Page 92] [\x 92/]

4492. Vipākaṃ ekadussassa nājjhagaṃ katthacikkhayaṃ,
Ayaṃ me antimā jāti vipaccati idhāpi me.

4493. Satasahasse ito kappe yaṃ dussamadadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi ekadussassidaṃ phalaṃ.

4494. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samuhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4495. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4496. Paṭisambhidā catasesā vimokkhā'pi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekadussadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Ekadussadāyakattherassa apadānaṃ dutiyaṃ.

423. Ekāsanadāyakattherāpadānaṃ

4497. Himavantassa [PTS Page 381] [\q 381/] avidūre gosito nāma pabbato,
Assamo sukato mayhaṃ paṇṇasālā sumāpitā.

4498. Nārado iti nāmena kassapo iti maṃ vidū,
Suddhimaggaṃ gavesanto vasāmi gosite tadā.

4499. Padumuttaro nāma jino sabbadhammānapāragū,
Vivekakāmo sambuddho āgacchi anilañjasā.

4500. Vanagge gacchamānassa disvā raṃsiṃ mahesino,
Kaṭṭhamañcaṃ paññapetvā ajinañca apatthariṃ.

4501. Āsanaṃ paññapetvāna sire katvāna añjaliṃ,
Somanassaṃ pavedetvā idaṃ vacanamabraviṃ:

4502. Sallakatto mahāvīra āturānaṃ tikicchako,
Mamaṃ rogaparetassa tikicchaṃ dehi nāyaka.

4503. Kallatthikā ye passanti buddhaseṭṭha tuvaṃ mune,
Dhuvatthasiddhiṃ papponti etesaṃ jajjaro bhavo.

[BJT Page 94] [\x 94/]

4504. Na me deyyaṃ tava atthi1 pavattaphalabhoji'haṃ,
Idaṃ me āsanaṃ atthi nisīdi kaṭṭhamañcake.

4505. Nisīdi tattha bhagavā asambhīto'va2 kesarī, muhuttaṃ vītināmetvā idaṃ vacanamabravī:

4506. "Vissattho3 hohi mā bhāyī laddho jotiraso tayā,
Yaṃ tuyhaṃ patthitaṃ sabbaṃ paripūrissatanāgate. 4

4507. Na moghaṃ taṃ kataṃ tuyhaṃ puññakkhette anuttare,
Sakkā uddharituṃ attā yassa cittaṃ paṇihitaṃ.

4508. Imināsanadānena cetanāpaṇidhīhi ca,
Kappasatasahassāni vinipātaṃ na gacchasi.

4509. Paññāsakkhattuṃ devindo devarajjaṃ karissasi,
Asītikkhattuṃ rājā ca cakkavatti bhavissasi.

4510. Padesarajjaṃ [PTS Page 382] [\q 382/] vipulaṃ gaṇanāto asaṅkhiyaṃ,
Sabbattha sukhito hutvā saṃsāre saṃsarissasi. "

4511. Idaṃ vatvāna sambuddho jalajuttamanāyako,
Nabhaṃ abbhuggamī dhīro haṃsarājāva ambare.

4512. Hatthiyānaṃ assayānaṃ sarathaṃsandamānikaṃ,
Labhāmi sabbamevetaṃ ekāsanassidaṃ phalaṃ.

4513. Kānanaṃ pavisitvāpi yadā icchāmi āsanaṃ,
Mama saṅkappamaññāya pallaṅko upatiṭṭhati.

4514. Vārimajjhagato santo yadā icchāmi āsanaṃ,
Mama saṅkappamaññāya pallaṅko upatiṭṭhati.

4515. Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi devattaṃ atha mānusaṃ,
Pallaṅkasatasahassāni parivārenti maṃ sadā.

4516. Duve bhave saṃsarāmi devatte atha mānuse,
Duve kule pajāyāmi khattiye atha brāhmaṇe.

4517. Ekāsanaṃ daditvāna puññakkhette anuttare,
Dhammapallaṅkamādāya viharāmi anāsavo.

4518. Satasahasse ito kappe yaṃ dānamadadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi ekāsanannidaṃ phalaṃ.

1. Na me deyyadhammo atthi, machasaṃ.
2. Acchambhitoca, machasaṃ.
3. Vissaṭṭho, machasaṃ.
4. Paripūressati nāgato, machasaṃ. Paripūrissatāsanaṃ, syā

[BJT Page 96] [\x 96/]

4519. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4520. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4521. Paṭismabhidā catasso vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekāsanadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Ekāsanadāyakattherassa apadānaṃ tatiyaṃ.

424. Sattakadambapupphiyattherāpadānaṃ

4522. Himavantassa avidūre kadambo1 nāma pabbato,
Tasmiṃ pabbatapassambhi satta buddhā vasiṃsu te.

4523. Kadambaṃ pupphitaṃ disvā paggahetvāna añjaliṃ,
Satta mālā gahetvāna puññacittena okiriṃ.

4524. Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca,
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsamagacchahaṃ.

4525. Catunavute [PTS Page 383] [\q 383/] ito kappe yaṃ kammamakariṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

4526. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4527. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4528. Paṭisambhidā catasso vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sattakadambapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Sattakadambapupphiyattherassa apadānaṃ catutthaṃ.

1. Kukkuṭo, machasaṃ

[BJT Page 98] [\x 98/]

425. Koraṇḍapupphiyattherāpadānaṃ

4529. Vanakammiko pure āsiṃ pitumātumatenahaṃ, 1
Pasumārena jīvāmi kusalaṃ me na vijjati.

4530. Mama āsayasāmantā tisso lokagganāyako,
Padāti tīṇi dassesi anukampāya cakkhumā.

4531. Akkante ca pade disvā tissanāmassa satthuno,
Haṭṭho haṭṭhena cittena pade cittaṃ pasādayiṃ.

4532. Koraṇḍaṃ pupphitaṃ disvā pādapaṃ dharaṇiruhaṃ,
Sakoṭakaṃ2 gahetvāna padaseṭṭhe apūjayiṃ. 3

4533. Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca,
Chahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsamagacchahaṃ.

4534. Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi devattaṃ atha mānusaṃ,
Koraṇḍavaṇṇako yeva sappabhāso bhavāmahaṃ.

4535. Devanavute ito kappe yaṃ kammamakariṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi padapūjāyidaṃ phalaṃ.

4536. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4537. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuttā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4538. Paṭisambhidā catasso vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā koraṇḍapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Koraṇḍapupphiyattherassa apadānaṃ pañcamaṃ.

426. Ghatamaṇḍadāyakattherāpadānaṃ

4539. Sucintitaṃ bhagavantaṃ lojeṭṭhaṃ narāsabhaṃ.
Upaviṭṭhaṃ mahāraññaṃ vātābādhena pīḷitaṃ.
Disvā cittaṃ pasādetvā ghatamaṇḍaṃ upānayiṃ.

4540. Katattā [PTS Page 384] [\q 384/] ācitattā ca gaṅgā bhāgīrathi ayaṃ,
Mahāsamuddā cattāro ghataṃ sampajjare mama.

1. Pitupetāmahenahaṃ, sīmu.
2. Sakosakaṃ, machasaṃ.
3. Padaseṭṭhamapūjayiṃ, machasaṃ.

[BJT Page 100] [\x 100/]

4541. Ayaṃ ca paṭhavī ghorā appamāṇā asaṅkhiyā,
Mama sanaṅkappamaññāya bhavate madhusakkharā.

4542. Catudīpā1 ime rukkhā pādapā dharaṇīruhā,
Mama saṅkappamaññāya kapparukkhā bhavanti te.

4543. Paññāsakkhattuṃ devindo devarajjamakārayiṃ,
Ekapaññāsakkhattuñca cakkavatti ahosahaṃ,
Padesarajjaṃ vipulaṃ gaṇanāto asaṃkhiyaṃ.
4544. Catunavute ito kappe yaṃ dānamadadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi ghatamaṇḍassidaṃ phalaṃ.

4545. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgoca bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4546. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4547. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ghatamaṇḍadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Ghatamaṇḍadāyakattherassa apadānaṃ chaṭṭhaṃ.

427. Ekadhammasavaṇiyattherāpadānaṃ

4548. Padumuttaro nāma jino sabbadhammānapāragū,
Catusaccaṃ pakāsento santāresi bahuṃ janaṃ.

4549. Ahaṃ tena samayena jaṭilo uggatāpano,
Dhunanto vākacīrāni gacchāmi ambare tadā.

4550. Buddhaseṭṭhassa upari gantuṃ na visahāmahaṃ,
Pakkhīva selamāsajja gamanaṃ na labhāmahaṃ.

4551. Udake'vokkamitvāna evaṃ gacchāmi ambare,
Na me idaṃ bhūtapubbaṃ iriyāpathavikopānaṃ.

4552. Handametaṃ gavesissaṃ appeva'tthaṃ labheyyahaṃ,
Orohanto antalikkhā saddamassosi satthuno.

1. Cātuddasā, syā. Catuddīpā, machasaṃ.

[BJT Page 102] [\x 102/]

4553. Sarena rajanīyena savaṇiyena vaggunā,
Aniccataṃ kathentassa taññeva uggahiṃ tadā.

4554. Aniccasaññaṃ [PTS Page 385] [\q 385/] uggayha agamāsiṃ mamassamaṃ,
Yāvatāyuṃ vasitvāna tattha kālakato ahaṃ.

4555. Carime vattamānamhi saddhammamasavaṇaṃ sariṃ,
Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca,
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsamagacchahaṃ.

4556. Tiṃsakappasahassāni devaloke ramiṃ ahaṃ,
Ekapaññāsakkhattuñca devarajjamakārayiṃ.

4557. Ekavīsatikkhattuñca cakkavatti ahosahaṃ,
Padesarajjaṃ vipulaṃ gaṇanāto asaṃkhiyaṃ.

4558. Anubhosiṃ1 sakaṃ puññaṃ sukhitohaṃ bhavābhave,
Anussarāmi taṃ saññaṃ saṃsaranto bhavābhave,
Na koṭiṃ paṭivijjhāmi nibbānaṃ accutaṃ padaṃ.

4559. Pitu gehe nisīditvā samaṇo bhāvitindiyo,
Kathayaṃ2 paridīpentā aniccatamudāhari.

4560. Aniccā vata saṃkhāra uppādavayadhammino,
Uppajjitvā nirujjhanti tesaṃ vupasamo sukho.

4561. Saha gāthaṃ suṇitvāna pubbasaññamanussariṃ,
Ekāsane nisīditvā arahattamapāpuṇiṃ.

4562. Jātiyā sattavassena arahattamapāpuṇiṃ,
Upasampādayī buddho dhammasavaṇassidaṃ phalaṃ.

4563. Satasahasse ito kappe yaṃ dhammamasuṇiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi dhammasavaṇassidaṃ phalaṃ.

4564. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4565. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

1. Anubhomi, machasaṃ.
2. Kathaṃsa, machasaṃ.

[BJT Page 104] [\x 104/]

4566. Paṭisambhidā vatasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷibhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekadhammasavaṇiyo thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Ekadhammasavaṇiyattherassa apadānaṃ sattamaṃ.

428. Sucintitattherāpadānaṃ

4567. Nagare haṃsavatiyā ahosiṃ kassako tadā,
Kasikammena jīvāmi tena posemi dārake.

4568. Susampannaṃ [PTS Page 386] [\q 386/] tadā khettaṃ dhaññaṃ me phalitaṃ1 ahu,
Pākakāle ca sampatte evaṃ citetasahaṃ tadā.

4569. Tacchannaṃ nappatirūpaṃ jānantassa guṇāguṇaṃ,
Yo'haṃ saṅghe adatvāna aggaṃ bhuñjeyya ce tadā.

4570. Ayaṃ buddho asamasamo dvattiṃsavaralakkhaṇo,
Tato pabhāvito saṅgho puññakkhetto anuttaro.

4571. Tattha dassāmahaṃ dānaṃ navasassaṃ pure pure,
Evāhaṃ cintayitvāna haṭṭho pīṇitamānaso.

4572. Khettato dhaññamāhatvā2 sambuddhamupasaṅkamiṃ,
Upasaṅkamma samubuddhaṃ lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ,
Vanditvā satthuno pāde imaṃ vacanamabraviṃ.

4573. Navasassaṃ ca sampannaṃ āyāgo pi3 ca tvaṃ mune,
Anukampamupādāya adhivāsehi cakkhuma.

4574. Padumuttaro lokavidū āhutinaṃ paṭiggaho,
Mama saṅkappamaññāya imaṃ4 vacanamabravi.

4575. "Cattāro ca paṭipannā cattāro ca phale ṭhitā,
Esa saṅgho ujubhūto paññāsīlasamāhito.

4576. Yajantānaṃ manussānaṃ puññapekkhānapāṇinaṃ,
Karotopadhikaṃ puññaṃ saṅghe dinnaṃ mahapphalaṃ.

1. Phalinaṃ, machasaṃ.
2. Dhaññamāritvā, sīmu.
3. Āyāgosi, machasaṃ. Idhahosi, syā.
4. Idaṃ, machasaṃ.

[BJT Page 106] [\x 106/]

4577. Tasmiṃ saṅghe padātabbaṃ1 navasassaṃ? Tathetaraṃ,
Saṅghato uddisitvāna bhikkhū tetvāna saṃgharaṃ,
Paṭiyattaṃ ghare yantaṃ3 bhikkhusaṅghassa dehi tvaṃ. "

4578. Saṅghato uddisitvāna bhikkhu netvānahaṃ gharaṃ,
Yaṃ ghare paṭiyattaṃ me bhikkhusaṅghassadāsahaṃ.

4579. Tena kammena sukatena cetanā paṇidhīhi ca,
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsamagacchahaṃ.

4580. Tattha me sukataṃ vyamhaṃ sovaṇṇaṃ sappabhassaraṃ,
Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ tiṃsayojanavitthataṃ.

(Ekūnavīsatimaṃ bhāṇavāraṃ. )

4581. Ākiṇṇaṃ bhavanaṃ mayhaṃ nārigaṇasamākulaṃ,
Tattha bhutvā pivitvā ca vasāmi tidase ahaṃ.

4582. Satānaṃ tīṇikkhattuṃ ca devarajjamakārayiṃ,
Satānaṃ piñcakkhattuṃ ca cakkavatti ahosahaṃ,
Padesarajjaṃ vipulaṃ gaṇanāto asaṅkhiyo.

4583. Bhavābhave [PTS Page 387] [\q 387/] saṃsaranto labhāmi amitaṃ dhanaṃ,
Bhoge me ūnatā natthi navasassassidaṃ phalaṃ.

4584. Hatthiyānaṃ assayānaṃ sivikaṃ sandamānikaṃ,
Labhāmi sabbamevetaṃ navasassassidaṃ phalaṃ.

4585. Navavatthaṃ navaphalaṃ navaggarasabhojanaṃ,
Labhāmi sabbamevetaṃ navasassassidaṃ phalaṃ.

4586. Koseyyakambaliyāni khomakappāsikāni ca,
Labhāmi sabbamevetaṃ navasassassidaṃ phalaṃ.

4587. Dāsīgaṇaṃ dāsagaṇaṃ nāriyo ca alaṅkatā,
Labhāmi sabbamevetaṃ navasassassidaṃ phalaṃ.

4588. Na maṃ sītaṃ vā uṇhaṃ vā pariḷāho na vijjati,
Atho cetasikaṃ dukkhaṃ hadaye me na vijjati.

4589. Imaṃ khāda imaṃ bhuñja imamhi sayane saya,
Labhāmi sabbamevetaṃ navasassassidaṃ phalaṃ.

1. Saṅghedātabbaṃ, machasaṃ. Saṅghe ca dātabbaṃ syā. [PTS.]
2. Tava sassaṃ, machasaṃ.
3. Santaṃ, machasaṃ.

[BJT Page 108] [\x 108/]

4590. Ayaṃ pacchimakodāni carimo vattane bhavo,
Ajjāpi deyyadhammo1 me phalaṃ toseti sabbadā.

4591. Navasassaṃ daditvāna saṅghe gaṇavaruttame,
Aṭṭhānisaṃse anubhomi kammānucchavike mama.

4592. Vaṇṇavā yasavā homi mahābhogo anītiko,
Mahesakkho2 sadā homi abhejjapariso sadā.

4593. Sabbe maṃ apavāyanti ye keci paṭhavissitā,
Deyyadhammā ca ye keci pure pure labhāmahaṃ.

4594. Bhikkhusaṅghassa vā majjhe buddhaseṭṭhassa sammukhā,
Sabbepi samatikkamma denti mayheva3 dāyakā.

4595. Paṭhamaṃ navasassaṃ hi datvā saṅghe gaṇuttame,
Imānisaṃse anubhomi navasassassidaṃ phalaṃ.

4596. Satasahasse ito kappe yaṃ dānamadadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi navasassassidaṃ phalaṃ.

4597. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4598. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4599. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sucintito thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Sucintitattherassa apadānaṃ aṭṭhamaṃ.

429. Soṇṇakiṅkaṇiyattherāpadānaṃ

4600. Saddhāya [PTS Page 388] [\q 388/] abhinikkhamma pabbajiṃ anagāriyaṃ,
Vākacīradharo āsiṃ tapokammamapassito.

4601. Atthadassī tu bhagavā lokajeṭṭho narāsabho,
Upapajji tamhi samaye tārayanto mahājanaṃ.

1. Deyyadhamme, sīmu.
2. Mahāsakkho, syā.
3. Mameva, machasaṃ.

[BJT Page 110] [\x 110/]

4602. Balañca vata me khīṇaṃ vyādhinā paramena tu,
Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna pulite thūpamuttamaṃ-

4603. Karitvā haṭṭhavittohaṃ sahatthena samokiriṃ,
Soṇṇakiṅkaṇipupphāni udaggamanaso ahaṃ.

4604. Sammukhā viya sambuddhaṃ phūpaṃ parivariṃ ahaṃ,
Tena cetopasādena atthidassissa tādino.

4605. Devalokaṃ gato santo labhāmi vipulaṃ sukhaṃ,
Suvaṇṇavaṇṇo tatthāsiṃ buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

4606. Asītikoṭiyo mayhaṃ nāriyo samalaṅkatā,
Sadā mayhaṃ upaṭṭhanti buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

4607. Saṭṭhituriyasahassāni bheriyo paṇavāni ca,
Saṅkhā ca deṇḍimā1 tattha vagguṃ nadanti2 dunduhi.

4608. Cullāsītisahassāni hatthino samalaṅkatā,
Tidhāpabhinnamātaṅgā kuñjarā saṭṭhīhāyanā -

4609. Hemajālāhi sañchannā upaṭṭhānaṃ karonti me,
Balakāye gaje ceva ūnatā me ne vijjati.

4610. Soṇṇakiṅkaṇipupphānaṃ cakkavatti ahosahaṃ,
Pathavyārajjaṃ ekasataṃ mahiyā kārayiṃ ahaṃ.

4611. Ekasattatikkhattuñca cakkavatti ahosahaṃ,
Pathavyārajjaṃ ekasataṃ mahiyā kārayiṃ ahaṃ.

4612. Sodāni patto amataṃ3 asaṅkhataṃ sududdasaṃ, 4
Saṃyojanaparikkhīṇo natthidāni punabbhavo.

4613. Aṭṭhārase kappasate yaṃ pupphambhiropayiṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

4614. Kilesā [PTS Page 389] [\q 389/] jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4615. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4616. Paṭisambhidā catasesā ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sovaṇṇakiṅkaṇiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Sovaṇṇakiṅkaṇiyattherassa apadānaṃ navamaṃ.

1. Ḍiṇḍimā, machasaṃ.
2. Vagguvajjanti, machasaṃ.
3. Amataṃ patto, machasaṃ.
4. Gambhīraṃ draddasaṃ padaṃ, syā.

[BJT Page 112] [\x 112/]

430. Soṇṇanakontarikattherāpadānaṃ

4617. Manobhāvanīyaṃ buddhaṃ attadantaṃ samāhitaṃ,
Irīyamānaṃ brahmapathe cittavūpasame rataṃ.

4618. Nittiṇṇaoghaṃ sambuddhaṃ jhāyiṃ jhānarataṃ muniṃ,
Upaviṭṭhaṃ samāpannaṃ indīvaradalappabhaṃ.

4619. Alābunodakaṃ gayha buddhaseṭṭhamupāgamiṃ,
Buddhassa pāde dhovitvā alābudakamadāsahaṃ.

4620. Āṇāpesi ca sambuddho padumuttaranāyako,
Iminā dakamāhatvā1 pādamūle ṭhapehi me,

4621. Sādhūti'haṃ paṭissutvā satthugāravatāya ca,
Dakaṃ alābunā'hitvā2 buddhaseṭṭhamupānayiṃ.

4622. Anumodi mahāvīro cittaṃ nibbāpayaṃ mama,
Iminā lābudānena saṅkappo te samijjhatu.

4623. Paṇṇarasasu kappesu devaloke ramiṃ ahaṃ,
Tiṃsatikkhattuṃ rājā ca cakkavatti ahosahaṃ.

4624. Divā vā yadi vā rattiṃ caṅkamantassa tiṭṭhato,
Sovaṇṇakontaraṃ gayha tiṭṭhate3 purato mama.

4525. Buddhassa lābuṃ datvāna4 labhāmi soṇṇakontaraṃ,
Appakampi kataṃ kāraṃ vipulaṃ hoti tādisu.

4526. Satasahasse ito kappe yaṃ lābumadadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi alābussa idaṃ phalaṃ.

4527. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4528. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā soṇṇakontariko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Soṇṇakontarikattherassa [PTS Page 390] [\q 390/] apadānaṃ dasamaṃ.

1. Imino dakamāhatvā, sīmu.
2. Alābunābhitvā, sīmu.
3. Tiṭṭhanti, sīmu
4. Datvāna lābu, machasaṃ.

[BJT Page 114] [\x 114/]

Uddānaṃ:

Sakiṃsammajjako thero ekadussī ekāsanī,
Kadambakoraṇḍakadā1 ghataṃ savaṇiko2 pi ca.

Sucintito kiṅkaṇiko soṇṇakontariko pi ca,
Ekaṃ gāthāsatañceva3 ekasattatimeva ca.

Sakiṃsammajjakavaggo tevattāḷisamo.

431. Ekavihāriyattherāpadānaṃ

4630. Imamhi bhaddake kappe brahmabandhu mahāyaso,
Kassapo nāma gottena uppajji vadataṃ varo.

4631. Nippapañco nirālambo ākāsasamamānaso,
Suññatābahulo tādī animittarato vasī.

4632. Asaṅgacitto nikleso4 asaṃsaṭṭho kule gaṇe,
Mahākāruṇiko vīro vinayopāyakovido.

4633. Uyyutto parakiccesu vinayanto sadevake,
Nibbānagamanaṃ maggaṃ gati5paṅkavisosanaṃ.

4634. Amataṃ paramassādaṃ6 jarāmaccunivāraṇaṃ,
Mahāparisamajjhe so nisinno lokatāraṇo7.

4635. Karavīkaruto8 nātho brahmaghoso tathāgato,
Uddharanto mahāduggā vipannaddhe9 anāyake,

4636. Desento virajaṃ dhammaṃ diṭṭho me lokanāyako,
Tassa dhammaṃ suṇitvāna pabbajiṃ anagāriyaṃ.

4637. Pabbajitvā tadā cāhaṃ10 cintento jinasāsanaṃ,
Ekakova vane ramme vasiṃ saṃsaggapīḷito.
4638. Sakāyavupakasso11 me hetubhuto mahābhavi12,
Manaso vūpakassassa13 saṃsaggahayadassino.

4639. Kilesā [PTS Page 391] [\q 391/] jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

1. Kadambakoraṇḍakado, machasaṃ.
2. Ghatassavanikopica, machasaṃ.
3. Ekagāthā satañcettha, machasaṃ.
4. Nillepo, syā.
5. Gatiṃ, machasaṃ.
6. Paramassāsaṃ, sīmu.
7. Lokatārako, machasaṃ.
8. Karavikarudo, syā.
9. Vippanaṭṭho, sīmu. Machasaṃ.
10. Pāhaṃ, machasaṃ.
1. Sakkāyavūpakāso, machasaṃ.
12. Mamāgamī, syā. [PTS.]
13. Vūpakāsassa, machasaṃ.

[BJT Page 116] [\x 116/]

4640. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4661. Paṭisambhidā catasesā ca vimokkhāpi ca aṭṭhīme,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekavihāriyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti

Ekavihāriyattherassa apadānaṃ paṭhamaṃ.

432. Ekasaṃkhiyattherāpadānaṃ

4642. Vipassino bhagavato mahābodhimaho ahu,
Mahājanā samāgamma pūjenti bodhimuttamaṃ.

4643. Na hi taṃ orakaṃ maññe buddhaseṭṭho bhavissati,
Yassāyamediso1 bodhi pūjanīyo2 ca satthuno.

4644. Tato saṅkhaṃ gahetvāna bodhirukkhaṃ upaṭṭhahiṃ, 3
Dhamento sabbadivasaṃ avandiṃ bodhimuttamaṃ.

4645. Āsannake kataṃ kammaṃ devalokaṃ apāpayī,
Kaḷebaraṃ me patitaṃ devaloke ramāmahaṃ.

4646. Saṭṭhituriyasahassāni tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā,
Sadā mayhaṃ upaṭṭhanti buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

4647. Ekasattatime kappe rājā āsiṃ sudassano,
Cāturanto vijitāvī jambusaṇḍassa issaro.

4648. Tato aṅgasatā turā4 parivārenti maṃ sadā,
Anubhomi sakaṃ kammaṃ upaṭṭhānassidaṃ phalaṃ.

4649. Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi devattaṃ atha mānusaṃ,
Mātukucchigatassāpi vajjare bheriyo sadā.

4650. Upaṭṭhahitvā5 sambuddhaṃ anubhotvāna6 sampadā,
Sivaṃ sukhemaṃ amataṃ pattomhi acalaṃ padaṃ.

4651. Ekanavute ito kappe yaṃ kammamakariṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

4652. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

1. Yassāyaṃ īdisā, machasaṃ. Yassāyamedisā, sī. Mu.
2. Pūjaniyo, syā. Sīmu. Machasaṃ.
3. Upaṭṭhahaṃ, sī.
4. Turiyā, machasaṃ
5. Upaṭṭhitvāna, machasaṃ.
6. Anubhutvāna, machasaṃ.

[BJT Page 118] [\x 118/]

4653. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4654. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekasaṅkhiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Ekasaṅkhiyattherassa apadānaṃ dutiyaṃ.

433 Pāṭihīrasaññakattherāpadānaṃ

4655. Padumuttaro [PTS Page 392] [\q 392/] nāma jino āhutīnaṃ paṭiggaho,
Vasīsatasahassehi nagaraṃ pāvisī tadā.

4656. Nagaraṃ pavisantassa upasantassa tādino,
Ratanāni pajjotiṃsu1 nigghoso āsi tāvade.

4657. Buddhassa anubhāvena bherī vajjumaghaṭṭitā,
Sayaṃ vīṇā pavajjanti buddhassa visato2 puraṃ.

4658. Buddhaseṭṭhaṃ na passāmi3 padumuttaraṃ mahāmuniṃ,
Pāṭihīraṃ ca passitvā tattha cittaṃ pasādayiṃ.

4659. Aho buddho aho dhammo aho no satthusampadā.
Acetanāpi turiyā sayameva pavajjare.

4660. Satasahasse ito kappe yaṃ saññamalabhiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi buddhasaññāyidaṃ phalaṃ.

4661. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgoma bandhanaṃ chetvā vihārāmi anāsavo.

4662. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4663. Paṭismabhidā catasso ca vimokkhopi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā pāṭihīrasaññako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Pāṭihīrasaññakattherassa apadānaṃ tatiyaṃ.

1. Panādiṃsu, [PTS.]
2. Pacisato, machasaṃ.
3. Namassāmi, machasaṃ.

[BJT Page 120] [\x 120/]

434. Ñāṇatthavikattherāpadānaṃ

4664. Kaṇikāraṃva jalitaṃ dīparukkhaṃva jotitaṃ,
Kañcanaṃva virocannaṃ addasaṃ dipaduttamaṃ.

4665. Kamaṇḍaluṃ phapetvāna vākacīraṃ ca kuṇḍikaṃ,
Ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā buddhaseṭṭhaṃ thaviṃ ahaṃ.

4666. Tamandhakāraṃ vidhamaṃ mohajālasamākulaṃ,
Ñāṇālokaṃ dassayitvā1 nittiṇṇosi mahāmuni.

4667. Samuddharasimaṃ lokaṃ sabbāvantamanuttara2,
Ñāṇe te upamā natthi yāvatā jagato gati. 3

4668. Tena ñāṇena sabbaññu iti buddho pavuccati,
Vandāmi taṃ mahāvīra sabbaññutamanāvaraṃ.

4669. Satasahasse [PTS Page 393] [\q 393/] ito4 kappe buddhaseṭṭhaṃ thaviṃ ahaṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi ñāṇatthavāyidaṃ5 phalaṃ.

4670. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4671. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

7672. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ñāṇatthaviko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Ñāṇatthavikattherassa apadānaṃ catutthaṃ.

435. Ucchukhaṇḍikattherāpadānaṃ

4673. Nagare bandhumatiyā dvārapālo abhosahaṃ,
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ sabbadhammāna pāraguṃ.

4674. Uccukhaṇḍakamādāya buddhaseṭṭhassadāsahaṃ,
Pasannacitto sumano vipassissa mahesino.

4675. Ekanavute ito kappe yaṃ ucchumadadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhājānāmi ucchukhaṇḍassidaṃ phalaṃ.

1. Dassetvāna, machasaṃ.
2. Anuttaraṃ, sabbattha.
3. Yāvatā ca gatogati, [PTS.]
4. Satasahassito, machasaṃ.
5. Ñāṇathavanāyidaṃ, sīmu.

[BJT Page 122] [\x 122/]

4676. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4677. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4678. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ucchukaṇḍiko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Ucchukhaṇḍikattherassa apadānaṃ pañcamaṃ.

436 Kalambadāyakattherāpadānaṃ

[PTS Page 394 [\q 394/] 4679.] Romaso nāma sambuddho vasanī pabbatantare,
Kalambaṃ tassa pādāsiṃ pasanno sehi pāṇihi

4680. Catunavute ito kappe yaṃ dānamadadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi kalambassa idaṃ phalaṃ.

4681. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4682. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4683. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kalambadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Kalambakattherassa apadānaṃ chaṭṭhaṃ.

437. Ambāṭakadāyakattherāpadānaṃ

4684. Vipine buddhaṃ disvāna sayambhuṃ aparājitaṃ,
Ambāṭakaṃ gahetvāna sayambhussa adāsahaṃ.

4685. Ekatiṃse ito kappe yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi phaladānassidaṃ phalaṃ.

[BJT Page 124] [\x 124/]

4686. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4687. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4688. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ambāṭakadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Ambāṭakadāyakattherassa apadānaṃ sattamaṃ.

438. Harītakadāyakattherāpadānaṃ

4689. Harītakaṃ āmalakaṃ ambajambu vibhitakaṃ,
Kolaṃ bhallātakaṃ billaṃ sayamevāharāmahaṃ.

4690. Disvāna pabbhāragataṃ jhāyiṃ jhānarataṃ muniṃ,
Ābādhena papīḷentaṃ1 adutiyaṃ mahāmuniṃ.

4691. Harītakaṃ gahetvāna sayambhussa adāsahaṃ,
Katamattambhi2 bhesajje vyādhi passambhi tāvade.

4692. Pahīnadaratho buddho anumodanīyaṃ akā3,
Bhesajjadāneniminā vyādhivūpasamena ca.

4693. Devabhūto manusso vā jāto vā aññajātiyā,
Sabbattha sukhito hohi4 mā ca te vyādhi āgamā. 5

4694. Idaṃ vatvāna sambuddho sayambhu aparājito,
Nabhaṃ abbhuggami dhīro haṃsarājāva ambare.

4695. Yato harīṭakamadaṃ6 sayambhussa mahesino,
Imaṃ jātimupādāya vyādhi me nupajjatha.

4696. Ayaṃ pacchimako mayhaṃ carimo vattate bhavo.
Tisso vijjā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

1. Āpīḷentaṃ, machasaṃ.
2. Khādamattamhi, machasaṃ.
3. Anumodamakāsi me, machasaṃ.
4. Hotu, machasaṃ.
5. Byādhimāgamā, machasaṃ.
6. Harītakaṃ dinnaṃ, machasaṃ.

[BJT Page 126] [\x 126/]

4697. Catunavute ito kappe bhesajjamadadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi bhesajjassa idaṃ phalaṃ.

4698. Kilesā [PTS Page 395] [\q 395/] jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4699. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4700. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhā'pi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchakatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā harītakadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Harītakadāyakattherassa apadānaṃ aṭṭhamaṃ.

439. Ambapiṇḍiyattherāpadānaṃ

4701. Hatthirājā tadā āsiṃ īsādanto urūḷhavā,
Vivaranto brahāraññe addasaṃ lokanāyakaṃ.

4702. Ambapiṇḍiṃ1 gahetvāna adāsiṃ satthuno ahaṃ,
Paṭigaṇhi mahāvīro siddhattho lokanāyako.

4703. Mama nijjhāyamānassa paribhuñji tadā jino,
Tattha cittaṃ pasādetvā tusitaṃ upapajjahaṃ.

4704. Tato ahaṃ cavitvāna cakkavatti ahosahaṃ,
Eteneva upāyena anubhotvāna sampadā.

4705. Padhānapahitattohaṃ upasanto nirūpadhi,
Sabbāsave pariññāya viharāmi anāsavo.

4706. Catunavute ito kappe yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi phaladānassidaṃ phalaṃ.

4707. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

1. Ambapīṇḍaṃ, machasaṃ.

[BJT Page 128] [\x 128/]

4708. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4709. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ambapiṇḍiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Ambapiṇḍiyattherassa apadānaṃ navamaṃ.

440. Jambuphaliyattherāpadānaṃ

4710. Padumuttarabuddhassa lokajeṭṭhassa tādino,
Piṇḍāya vivarantassa dhāreto1 uttamaṃ yasaṃ.

4711. Aggaphalaṃ gahetvāna vippasantena cetasā,
Dakkhiṇeyyassa vīrassa adāsiṃ satthuno ahaṃ.

4712. Tena kammena dipadinda2 lokajeṭṭha narāsabha,
Pattomhi acalaṃ ṭhānaṃ hitvā jayaparājayaṃ.

4713. Satasahasse [PTS Page 396] [\q 396/] ito kappe yaṃ dānamadadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi aggadādanassīdaṃ phalaṃ.

4714. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo ca bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4715. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4716. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā jambuphaliyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Jambuphaliyattherassa apadānaṃ dasamaṃ.

Uddānaṃ:

Thero ekavihārī ca saṅkhiko3 pāṭihīrako,
Thaviko ucchukhaṇḍi ca kalambambāṭakappadā4,
Harītakambapiṇḍi ca jambudo5 dasamo sati. Chaḷāsīti ca gāthāyo gaṇitāyo vibhāvīhi.

Ekavihārivaggo catuttāḷisamo.

1. Dhārato, machasaṃ.
2. Dvipadinda, machasaṃ.
3. Saṅkhiyo, machasaṃ.
4. Kalambaambāṭakado, machasaṃ.
5. Ambado, machasaṃ.
* Ambaphaliyatthera apadānaṃ, machasaṃ.

[BJT Page 130] [\x 130/]

441. Vibhīṭakamiñjiyattherāpadānaṃ

4717. Kakusandho mahāvīro sabbadhammānapāragū,
Gaṇamhā vūpakaṭṭho so agamāsi vanantaraṃ.

4718. Bījamiñjaṃ gahetvāna latāya āvuṇiṃ ahaṃ,
Bhagavā tamhi samaye jhāyate pabbatantare.

4719. Disvānahaṃ devadevaṃ vippasannena cetasā,
Dakkhiṇeyyassa vīrassa bījamiñjamadāsahaṃ

4720. Imasmiññeva kappasmiṃ1 yaṃ phalaṃ adadiṃ2 tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi bījamiñjassidaṃ phalaṃ.

4721. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4722. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4723. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā vibhiṭakamiñjiyo3 thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Vibhiṭakamiñjiyattherassa apadānaṃ paṭhamaṃ.

442 Koladāyakattherāpadānaṃ

4724. Ajinena [PTS Page 397] [\q 397/] nivatthehaṃ vākavīradharo tadā,
Khāribhāraṃ haritvāna4 kolamāharimassamaṃ. 5

4725. Tamhi kāle sikhī buddho eko adutiyo ahu,
Mamassamamupāgañchi6 jānanto sabbakālikaṃ.

4726. Sakaṃ cittaṃ pasādetvā vanditvāna ca subbataṃ,
Ubho hatthehi paggayha kolaṃ buddhassadāsahaṃ.

4727. Ekatiṃse ito kappe yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi koladānassidaṃ phalaṃ.

1. Kappamhi, machasaṃ.
2. Miñjamadadiṃ, machasaṃ. Bījamadadiṃ, syā.
3. Vibhitakamiñjiyo, machasaṃ.
4. Khāriyā pūrayitvāna, machasaṃ.
5. Kolaṃhāsiṃ mamassamaṃ, machasaṃ.
6. Mamassamamupāgacchi, sīmu.

[BJT Page 132] [\x 132/]

4728. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4729. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ

4730. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā koladāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Koladāyakattherassa apadānaṃ dutiyaṃ.

443. Billaphaliyattherāpadānaṃ*

4731. Candabhāgānadītīre assamo sukato mama,
Billarukkhehi1 ākiṇṇo nānādumanisevito.

4732. Sugandhaṃ beluvaṃ disvā buddhaseṭṭhamanussariṃ,
Khāribhāraṃ pūrayitvā tuṭṭho saṃviggamānaso.

4733. Kakusandhaṃ upāgamma billapakkamadāsahaṃ,
Puññakkhettassa vīrassa vippasannena cetasā.

4734. Imasmiṃ yeva kappasmiṃ yaṃ phalaṃ adadiṃ2 tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi phaladānassidaṃ phalaṃ.

4735. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4736. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ

4737. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā billaphaliyatthero thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Billaphaliyattherassa apadānaṃ tatiyaṃ.

1. Belurukkhehi, sīmu. Beluvarukkhehi, syā.
2. Yaṃ phalamadadiṃ, machasaṃ.
* Bilaliyatthera apadāna, machasaṃ.

[BJT Page 134] [\x 134/]

444. Bhallātakadāyakattherāpadānaṃ*

4738. Suvaṇṇavaṇṇaṃ [PTS Page 398] [\q 398/] sambuddhaṃ khattiṃsavaralakkhaṇaṃ,
Pavanaggena1 gacchantaṃ sālarājaṃva phullitaṃ

4739. Tiṇattharaṃ paññapetvā buddhaseṭṭhamayācahaṃ,
Anukampatu maṃ buddho bhikkhamicchāmi dātave.

4740. Anukampako kāruṇiko atthadassī mahāyaso,
Mama saṅkappamaññāya oruhī mama assame.

4741. Oruhitvāna2 sambuddho nisīdi paṇṇasanthare,
Bhallātakaṃ gahetvāna buddhaseṭṭhassadāsahaṃ.

4742. Mama nijjhāyamānassa paribhuñji tadā jino,
Tattha cittaṃ pasādetvā abhivandiṃ tadā jinaṃ.

4743. Aṭṭhārase kappasate yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi phaladānassidaṃ phalaṃ.

4744. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4745. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ

4746. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Bhallātakadāyakattherassa apadānaṃ catutthaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā koladāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

445. Uttalipupphiyattherāpadānaṃ

4747. Nigrodhe haritobhāse saṃvirūḷhamhi pādape,
Uttalimālaṃ3 paggayha bodhiyā abhiropayiṃ.

4748. Imasmiṃ yeva kappamhi yaṃ pupphambhiropayiṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi bodhipūjāyidaṃ phalaṃ.

1. Vipinaggena, machasaṃ.
2. Oruyahitvāna, sīmu. Orohitvāna, machasaṃ.
3. Ummāmālaṃ hi, syā.
* Bhallātadāyakattherāpadānaṃ, machasaṃ.

[BJT Page 136] [\x 136/]

4749. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4750. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ

4751. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā uttalipupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Uttalipupphiyattherassa apadānaṃ pañcamaṃ.

446. Ambāṭakiyattherāpadānaṃ

4752. Supupphitaṃ [PTS Page 399] [\q 399/] sālavanaṃ ogayha vessabhu muni,
Nisīdi giriduggesu abhijātova kesarī.

4753. Pasannacitto sumano ambāṭakamapūjayiṃ,
Puññakkhettaṃ mahāvīraṃ1 pasanno sehi pāṇihi.

4754. Ekatiṃse ito kappe yaṃ pupphambhiropayiṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

4755. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4756. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ

4757. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ambāṭakiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Ambāṭakiyakattherassa apadānaṃ chaṭṭhaṃ.

447. Sīhāsanikattherāpadānaṃ

4758. Padumuttarassa bhagavato sabbabhūtahitesino,
Pasannacitto sumano sīhāsanamadāsahaṃ.

4759. Devaloke manusse vā yattha yattha vasāmahaṃ,
Labhāmi vipulaṃ vyamhaṃ sīhāsanassidaṃ phalaṃ.

1. Anuttaraṃ, machasaṃ.

[BJT Page 138] [\x 138/]

4760. Soṇṇamayā rūpimayā lohitaṅkamayā1 bahū,
Maṇimayā ca pallaṅkā nibbattanti mamaṃ sadā.

4761. Bodhiyā āsanaṃ katvā jalajuttamanāmino,
Ucce kule pajāyāmi aho dhammasudhammatā.

4762. Satasahasse ito kappe sīhāsanamakāsahaṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi sīhāsanassidaṃ phalaṃ.

4763. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4764. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ

4765. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sīhāsaniko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Sīhāsanikattherassa apadānaṃ sattamaṃ.

448. Pādapīṭhiyattherāpadānaṃ

4766. Sumedho [PTS Page 400] [\q 400/] nāma sambuddho aggo kāruṇiko muni,
Tārayitvā bahū satte nibbuto so mahāyaso.

4767. Sīhāsanassa sāmantā sumedhassa mahesino,
Pasannacitto sumano pādapīṭhamakārayiṃ.

4768. Katvāna kusalaṃ sukhapākaṃ sukhudrayaṃ,
Puññakammena saṃyutto tāvatiṃsamagacchahaṃ.

4769. Tattha me vasamānassa puññakammasamaṅgino,
Padāni uddhārantassa soṇṇapīṭhā bhavanti me.

4770. Lābhā tesaṃ suladdhaṃ vo ye labhanti upassutiṃ,
Nibbute kāraṃ katvāna labhanti vipulaṃ sukhaṃ.

1. Lohitaṅgamayā, machasaṃ.

[BJT Page 140] [\x 140/]

4771. Mayāpi sukataṃ kammaṃ vāṇijjaṃ suppayojitaṃ,
Pādapīṭhaṃ karitvāna soṇṇapīṭhaṃ labhāmahaṃ.

4772. Yaṃ yaṃ disaṃ pakkamāmi kenaci paccayenahaṃ, 1
Soṇṇapīṭhe akkamāmi puññakammassidaṃ phalaṃ.

4773. Tiṃsakappasahassambhi yaṃ kammamakariṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi pādapīṭhassidaṃ phalaṃ.

4774. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4775. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ

4776. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā pādapīṭhiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Pādapīṭhīyattherassa apadānaṃ aṭṭhamaṃ.

449. Vedikārakattherāpadānaṃ

4777. Padumuttarabuddhassa2 bodhiyā pādaputtame,
Vedikaṃ sukataṃ katvā sakaṃ cittaṃ pasādayiṃ.

4778. Atoḷārāni3 bhaṇḍāni katāni akatāni ca,
Antaḷikkhā pavassanti vedikāya idaṃ phalaṃ.

4779. Ubhato vyuḷhasaṅgāme pakkhandanto bhayānake,
Bhayabheravaṃ na passāmi vedikāya idaṃ phalaṃ.

4780. Mama [PTS Page 401] [\q 401/] saṅkappamaññāya vyambhaṃ nibbattate subhaṃ,
Sayanāni mahagghāni vedikāya idaṃ phalaṃ.

4781. Satasahasso ito kappe yaṃ vedikamakārayiṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi vedikāya idaṃ phalaṃ.

4782. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

1. Kiccayenahaṃ, machasaṃ.
2. Padumuttarassa bhagavato, machasaṃ.
3. Athoḷārāni, sīmu. Aggoḷārāni, syā.
[BJT Page 142] [\x 142/]

4783. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ

4784. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā vedikārako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Vedikārakattherassa apadānaṃ navamaṃ.

450. Bodhighariyattherāpadānaṃ*

4785. Siddhatthassa bhagavato dipadindassa tādino,
Pasannacitto sumano bodhigharamakārayiṃ.

4786. Tusitaṃ upapannomhi vasāmi ratane ghare,
Na me sītaṃ vā uṇhaṃ vā vāto gatte na samaphuse.

4787. Pañcasaṭṭhimhito kappe cakkavatti ahosahaṃ,
Kāyikaṃ nāma nagaraṃ vissakammena1 māpitaṃ.

4788. Dasayojanaāyāmaṃ aṭṭhayojanavitthataṃ,
Na tamhi nagare atthi kaṭṭhaṃ vallī ca mattikā.

4789. Tiriyaṃ yojanaṃ āsi aḍḍhayojanacitthato, 2
Maṅgalo nāma pāsādo vissakammena māpito.

4790. Cullāsītisahassāni thamhā soṇṇamayā ahuṃ,
Maṇimayā ca niyyuhā chadanaṃ rūpiyaṃ ahu.

4791. Sabbasoṇṇamayaṃ gharaṃ vissakammena māpitaṃ,
Ajjhāvutthaṃ mayā etaṃ gharadānassidaṃ phalaṃ.

4792. Te sabbe anubhotvāna devamānusake bhave,
Ajja pattomhi nibbānaṃ santipadamanuttaraṃ.

4793. Catunavute ito kappe3 bodhigharamakārayiṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi gharadānassidaṃ phalaṃ.

4794. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4795. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ

1. Visukammena, syā.
2. Addhayojanacitthataṃ, machasaṃ.
3. Tiṃsakappasahassamhi, machasaṃ.
* Bodhigharadāyakattherāpadāna, machasaṃ.

[BJT Page 144] [\x 144/]

4796. Paṭisambhidā [PTS Page 402] [\q 402/] catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā bodhighariyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Bodhighariyattherassa apadānaṃ dasamaṃ.

Vibhīṭakavaggo pañcacattāḷisamo.

Uddānaṃ:

Viṭabhīkī kolaphalī billa bhallātakappadā1
Uttalambāṭakī2 ceva āsanī pādapīṭhako,
Vediko bodhighariko gāthāyo gaṇitā viha,
Ekūnāsītikā sabbā asmiṃ vagge sakittitā.

451. Jatatidāyakattherāpadānaṃ

4797. Dhammadassissa munino bodhiyā pādaputtame,
Pasannacitto sumano jagatiṃ kārayiṃ ahaṃ.

4798. Darito pabbatāto vā3 rukkhoto patito ahaṃ,
Cuto patiṭṭhaṃ vindāmi jagatiyā idaṃ phalaṃ.

4799. Na me corā pasahanti4 nātimaññeti khattiyo, 5
Sabbāmitte'tikkamāmi jagatiyā idaṃ phalaṃ.

4800. Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi devattaṃ atha mānusaṃ,
Sabbattha pūjato homi jagatiyā idaṃ phalaṃ.

4801. Aṭṭhārase kappasate jagatiṃ kārayiṃ ahaṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi jagatidānassidaṃ phalaṃ.

4802. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4803. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ

4804. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā jagatidāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Jagatidāyakattherassa apadānaṃ paṭhamaṃ.

1. Billabhallātakappado, machasaṃ.
2. Nigrodhambāṭakī, sīmu
3. Darito pabbatato vā, machasaṃ.
4. Vibhesanti, machasaṃ.
* Nātimaññanti khantiyā, machasaṃ.

[BJT Page 146] [\x 146/]

452. Morahatthiyattherāpadānaṃ

4805. Morahatthaṃ [PTS Page 403] [\q 403/] gahetvāna upesiṃ lokanāyakaṃ,
Pasannacitto sumano morahatthamadāsahaṃ.

4806. Iminā morahatthena cetanā paṇīdhīhi ca,
Nibbāyiṃsu tayo aggī labhāmi vipulaṃ sukhaṃ.

4807. Aho buddhā1 aho dhammā2 aho no satthusampadā,
Datvānahaṃ morahatthaṃ labhāmi vipulaṃ sukhaṃ.

4808. Tiyaggī3 nibbutā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Sabbāsavā parikkhīṇā natthi'dāni punabbhavo.

4809. Ekatiṃse ito kappe yaṃ dānamadadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi morahatthassidaṃ phalaṃ.

4810. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4811. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ

4812. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā morahatthiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Morahatthiyattherassa apadānaṃ dutiyaṃ.

453. Sīhāsanavījakattherāpadānaṃ

4813. Tissassāhaṃ bhagavato bodhirukkhamavandisaṃ,
Paggayhaṃ vījaniṃ tattha sīhāsanamavījayiṃ.

4814. Dvenavute ito kappe sīhāsanamavījahaṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi vījanāya idaṃ phalaṃ.

4815. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

1. Buddho, machasaṃ.
2. Dhammo, machasaṃ.
3. Tidhagagī, syā. Tivaggī, [PTS.]

[BJT Page 148] [\x 148/]

4816. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ

4817. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sīhāsanavījako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Sīhāsanavījakattherassa apadānaṃ tatiyaṃ.

454. Tiukkādhārakattherāpadānaṃ

4818. Padumuttarabuddhassa [PTS Page 404] [\q 404/] bodhiyā pādaputtame,
Pasannacitto sumano tayo ukkā adhārayiṃ.

4819. Satasahasse ito kappe sohaṃ ukkamadhārayiṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi ukkādānassidaṃ phalaṃ.

4820. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4821. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ

4822. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā tiukkādhārako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Tiukkādhārakattherassa apadānaṃ catutthaṃ.

455. Akkamanadāyakattherāpadānaṃ

4823. Kakusandhassa munino brāhmaṇassa vusīvato,
Divāvihāraṃ vajato akkamanamadāsahaṃ.

4824. Imasmiṃ yeva kappasmiṃ yaṃ dānamadadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi akkamanassidaṃ phalaṃ.

4825. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

[BJT Page 150] [\x 150/]

4826. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ

4827. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā akkamanadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Akkamanadāyakattherassa apadānaṃ pañcamaṃ.

456. Vanakoraṇḍiyattherāpadānaṃ

4828. Siddhatthassa bhagavato lokajeṭṭhassa tādino,
Vanakoraṇḍamādāya buddhassa abhiropayiṃ.

4829. Catunavute ito kappe yaṃ pupphambhiropayiṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

4830. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4831. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ

4832. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā vanakoraṇḍiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Vanakoraṇḍiyattherassa apadānaṃ chaṭṭhiṃ.

Vīsatimaṃ bhāṇavāraṃ.

457. Ekachattiyattherāpadānaṃ

4833. Aṅgārajātā [PTS Page 405] [\q 405/] paṭhavī1 kukkulānugatā mahī,
Padumuttaro bhagavā abbhokāsambhi caṅkami.

4834. Paṇḍaraṃ chattamādāya addhāna paṭipajjahaṃ,
Tattha disvāna sambuddhaṃ vitti me upapajjatha.

1. Pathavavī, machasaṃ.

[BJT Page 152] [\x 152/]

4835. Marīciyotthaṭā1 bhūmi aṅgārava mahī ayaṃ,
Upavāyanti2 mahāvātā sarīrassāsukhepanā. 3

4836. Sītaṃ uṇhaṃ vihanantaṃ4 vātātapanivāraṇaṃ,
Paṭigaṇha imaṃ chattaṃ phassayissāmi nibbutiṃ.

4837. Anukampako kāruṇiko padumuttaro mahāisi, 5
Mamasaṅkappamaññāya paṭigaṇhi tadā jino.

4838. Tiṃsakappāni devindo devarajjamakārayiṃ,
Satānaṃ pañcakkhattuñca cakkavatti sukatamattano.

4839. Padesarajjaṃ vipulaṃ gaṇanāto asaṅkhiyaṃ,
Anubhomi sakaṃ kammaṃ pubbe sukatamattano.

4840. Ayaṃ me pacchimā jāti carimo vattate bhavo,
Ajjāpi setacchattaṃ me sabbakālaṃ dharīyati.

4841. Satasahasse ito kappe yaṃ chattamadadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi chattadānassidaṃ phalaṃ.

4842. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4843. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ

4844. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekachattiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Ekachattiyattherassa apadānaṃ sattamaṃ.

458. Jātipupphiyattherāpadānaṃ

4845. Jarinibbute bhagavati padumuttare mahāyase,
Pupphavaṭaṃsake katvā6 sarīrambhiropayiṃ.

4846. Tattha cittaṃ pasādetvā nimmāṇaṃ agamāsahaṃ,
Devalokagato santo puññakammaṃ sarāmahaṃ.

1. Marīcivophunā, syā, marīcivophuṭā, [PTS]
2. Upahanti, machasaṃ.
3. Sarīrakāyukhopana, syā.
4. Vibhanti, syā
5. Mahāyaso, machasaṃ.
6. Pupphacaṅkoṭake gahetvā, syā.

[BJT Page 154] [\x 154/]

4847. Ambarā [PTS Page 406] [\q 406/] pupphavasso me sabbakālaṃ pavassati,
Saṃsarāmi manusse ce rājā homi mahāyaso.

4848. Tahiṃ kusumavasso me abhivassati sabbadā,
Tasseva1 pupphapūjāya vāhasā sabbadassino

4849. Ayaṃ pacchimako mayhaṃ carimo vattate bhavo,
Ajjāpi pupphavasso me abhivassati sabbadā.

4850. Satasahasse ito kappe yaṃ pupphambhiropayiṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi dehapūjāyidaṃ phalaṃ.

4851. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4852. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ

4853. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā jātipupphiyo2 thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Jātipupphiyattherassa apadānaṃ aṭṭhamaṃ.

459. Paṭaṭipupphiyattherāpadānaṃ

4854. Nīharante sarīrambhi vajjamānāsu bherisu,
Pasannacitto sumano paṭṭipupphamapūjayiṃ,

4855. Satasahasse ito kappe yaṃ pupphambhipūjayiṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi dehapūjāyidaṃ phalaṃ.

4856. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4857. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ

4858. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā paṭaṭipupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Paṭaṭipupphiyayattherassa apadānaṃ navamaṃ.

1. Kāyesu, syā tāyeva, [PTS.]
2. Sattipaṇṇiyo, syā. [PTS.]

[BJT Page 156] [\x 156/]

460. Gandhapūjakattherāpadānaṃ

4859. Citesu kayiramānesu1 nānāgandhe samāhaṭe
Pasanna citto sumano gandhamuṭṭhimapūjayiṃ.

4860. Satasahasse ito kappe citakaṃ yamapūjayiṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi citapūjāyidaṃ phalaṃ.

4861. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4862. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4863. Paṭisambhidā [PTS Page 407] [\q 407/] catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā gandhapūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Gandhapūjakattherassa apadānaṃ dasamaṃ.

Uddānaṃ:

Jagatī morahatthi ca āsanī ukkadhārako,
Akkamī vanakoraṇḍi chattado jātipūjako.
Paṭṭipupphī ca yo thero dasamo gandhapūjako,
Sattasaṭṭhi ca gāthāyo gaṇitāyo vibhāvihi.

Jagatidāyakavaggo chacattāḷīsamo,

461. Sālakusumiyattherāpadānaṃ

4864. Parinibbute bhagavati jalajuttamanāmake,
Āropitambhi catake sālapupphamapūjayiṃ.

4865. Satasahasse ito kappe yaṃ pupphambhiropayiṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi citapūjāyidaṃ2 phalaṃ.

4866. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Sabbāsavā parikkhīṇā viharāmi anāsavo.

1. Citāsu kurumānāsu, machasaṃ.
2. Buddhapūjāyidā, syā.

[BJT Page 158] [\x 158/]

4867. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

4868. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sālakusumiyo thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Sālakusumiyattherassa apadānaṃ paṭhamaṃ.

462. Citakapūjakattherāpadānaṃ

4869. Jhāyamānassa bhagavato sikhino lokabandhuno,
Aṭṭhacampakapupphāni citakaṃ abhiropayiṃ.

4870. Ekatiṃse ito kappe yaṃ pupphambhiropayiṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi citakapūjāyidaṃ phalaṃ.

4871. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4872. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4873. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā citakapūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Citakapūjakattherassa apadānaṃ dutiyaṃ.

463. Citakanibbāpakattherāpadānaṃ

4874. Dayhamāne [PTS Page 408] [\q 408/] sarīrambhi vessabhussa mahesino,
Gandhodakaṃ gahetvāna citaṃ nibbāpayiṃ ahaṃ.

4875. Ekatiṃse ito kappe citaṃ nibbāpayiṃ ahaṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi gandhodakassidaṃ phalaṃ.

4876. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.
[BJT Page 160] [\x 160/]

4877. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4878. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā citakanibbāpako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Citakanibbāpakattherassa apadānaṃ tatiyaṃ.

464. Setudāyakattherāpadānaṃ

4879. Vipassino bhagavato caṅkamantassa sammukhā,
Pasannacitto sumano setuṃ kārāpayiṃ ahaṃ.

4880. Ekanavute ito kappe yaṃ setuṃ kārayiṃ ahaṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi setudānassidaṃ phalaṃ.

4881. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4882. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4883. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā setudāyakatthero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Setudāyakattherassa apadānaṃ catutthaṃ.

465. Sumanatālavaṇṭiyattherāpadānaṃ

4884. Siddhatthassa bhagavato tālavaṇṭadāsahaṃ,
Sumanehi paṭicchannaṃ dhārayāmi mahāyasaṃ.

4885. Catunavute ito kappe tālavaṇṭamadāsahaṃ:
Duggatiṃ nābhijānāmi tālavaṇṭassidaṃ phalaṃ.

4886. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

162

4887. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4888. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sumanatālavaṇṭiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Sumanatālavaṇṭiyattherassa apadānaṃ pañcamaṃ.

466. Avaṇṭaphaliyattherāpadānaṃ

4889. Sataraṃsi [PTS Page 409] [\q 409/] nāma bhagavā sayambhu aparājito,
Vivekakāmo sambuddho gocarāyābhinikkhami.

4890. Phalahattho ahaṃ disvā upagacchiṃ narāsabhaṃ,
Pasannacitto sumano avaṇṭaṃ adadiṃ phalaṃ. 1

4891. Catunavute ito kappe yaṃ phalamadadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi phaladānassidaṃ phalaṃ.

4892. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4893. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4894. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā avaṇṭaphaliyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Avaṇṭaphaliyattherāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

467. Labujadāyakattherāpadānaṃ

4895. Nagare bandhumatiyā ārāmiko ahuṃ tadā,
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ gacchantaṃ anilañjase.

1. Adāsiṃ avaṭaṃ phalaṃ, sīmu.

[BJT Page 164] [\x 164/]

4896. Labujaṃ phalamādāya buddhaseṭṭhassadāsahaṃ,
Ākāseva ṭhito santo paṭiggaṇhi mahāyaso.

4897. Cintisañjanano mayhaṃ diṭṭhadhammasukhāvaho,
Phala buddhassa datvāna vippasannena cetasā.

4898. Adhigacchiṃ tadā pītiṃ vipulaṃ sukhamuttamaṃ,
Uppajjate ca1 ratanaṃ nibbantassa nahiṃ tahiṃ.

4899. Ekanavute ito kappe yaṃ phalamadadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi phaladānassidaṃ phalaṃ.

4900. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4901. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4902. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā labujadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Labudāyakattherassa apadānaṃ sattamaṃ.

468. Pilakkhaphaladāyakattherāpadānaṃ

4903. Vanante [PTS Page 410] [\q 410/] buddhaṃ disvāna2 atthadassiṃ mahāyasaṃ,
Pasannacitto sumano pilakkhassa3 phalaṃ adaṃ4.

4904. Aṭṭhārase kappasate yaṃ phalamadadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi phaladānassidaṃ phalaṃ.

4905. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4906. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4907. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā pilakkhaphaladāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Pilakkhaphaladāyakattherassa apadānaṃ aṭṭhamaṃ.

1. Uppajjateva, machasaṃ. Uppajjate me, syā
2. Vanantare buddhaṃ disvā, machasaṃ.
3. Pilakkhussa, machasaṃ.
4. Adā, machasaṃ.

[BJT Page 166] [\x 166/]

469. Sayampaṭibhāṇiyatthorapadānaṃ

4908. Kakudhaṃ vilasantaṃva devadevaṃ narāsabhaṃ,
Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ ko disvā nappasīdati.

4909. Tamandhakāraṃ nāsetvā santāretvā bahuṃ janaṃ,
Ñāṇālokena jotannaṃ ko disvā nappasīdati.

4910. Vasīsatasahassehi niyyantaṃ lokanāyakaṃ,
Uddharantaṃ bahu satte ko disvā nippasīdati.

4911. Āhanantaṃ1 dhammabheriṃ maddantaṃ titthiye gaṇe,
Sīhanādaṃ vinadantaṃ ko disvā nappasīdati.

4912. Yāvatā brahmalokato āgantvāna sabrahmakā,
Pucchanti nipuṇe pañhe ko disvā nappasīdati.

4913. Yassañjaliṃ karitvāna āyācanti sadevakā,
Tena puññaṃ anubhonti ko disvā nappasīdati.

4914. Sabbe janā samāgamma2 sampavārenti cakkhumaṃ,
Na vikampati ajjhiṭṭho ko disvā nappasīdati.

4915. Nagaraṃ pavisato yassa ravanti bheriyo bahū,
Vinadanti gajā mattā ko disvā nappasīdati.

4917. Vyāharantassa [PTS Page 411] [\q 411/] buddhassa cakkavāḷambhi sūyati,
Sabbe satte viññāpeti ko disvā nappasīdati.

4918. Satasahasse ito kappe yaṃ buddhambhikittayiṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi kittanāya idaṃ phalaṃ.

4919. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

1. Āhanitvā, machasaṃ.
2. Samāgantvā, machasaṃ.

[BJT Page 168] [\x 168/]

4920. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4921. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sayampaṭibhāṇiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Sayampaṭibhāṇiyattherassa apadānaṃ navamaṃ.

470. Nimittavyākaraṇiyattherāpadānaṃ

4922. Ajjhogahetvā himavaṃ mante vācemahaṃ tadā,
Catupaññāsahassāni sissā mayhaṃ upaṭṭhahuṃ.

4923. Adhītā vedagū sabbe chaḷaṅge pāramiṅgatā,
Sakavijjāhupatthaddhā himavante vasanti te.

4924. Cavitvā tusitā kāyā devaputto mahāyaso,
Uppajji mātukucchismiṃ sampajāno patissato.

4945. Sambuddhe upapajjante dasasahassī pakampatha, 1
Andhā cakkhuṃ alabhiṃsu uppajjantamhi nāyake.

4926. Sabbākāraṃ pakampittha kevalā vasudhā ayaṃ,
Nigghosasaddaṃ sutvāna ubbijjiṃsu2 mahājanā.

4927. Sabbe janā samāgamma āgacchuṃ mama santikaṃ,
Vasudhā'yaṃ pakampittha kiṃvipāko bhavissati.

4928. Avavāsiṃ3 tadā tesaṃ 'mā bhetha4 natthi vo bhayaṃ,
Vissatthā hotha sabbepi uppādeyaṃ suvatthiko. 5

4929. Aṭṭhahetūhi samphussa vasudhāyaṃ pakampati,
Tathā nimittā dissanti obhāso vipulo mahā.

4930. Asaṃsayaṃ buddhaseṭṭho uppajjissati cakkhumā,
Saññāpetvāna janataṃ pañcasīle kathesahaṃ.

4931. Sutvāna [PTS Page 412] [\q 412/] pañcasīlāni buddhappādañca dullabhaṃ,
Ubbegajātā sumanā tuṭṭhahaṭṭhā ahaṃsu te.

1. Kampatha, machasaṃ.
2. Vimbhayisu, syā.
3. Vidassāmi, syā.
4. Mābhāyittha, syā.
5. Sukhatthiko, syā

[BJT Page 170] [\x 170/]

4932. Devanapute ito kappe yaṃ nimittaṃ viyākariṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi vyākaraṇassidaṃ phalaṃ.

4933. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4934. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4935. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā nimittavyākaraṇiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Nimittavyākaraṇiyattherāpadānaṃ dasamaṃ.

Sālakusumiyavaggo1 sattacattāḷīsamo.

Uddānaṃ:

Sālakusumiyo thero pūjānibbāpako pica
Setudo tālavaṇṭī ca avaṇṭa labujappado
Pilakkha paṭibhāṇi ca veyyākaraṇiyo2 dijo
Dvesattati3 gāthāyo gaṇitāyo vibhāvihi

471. Naḷamāliyattherāpadānaṃ

4936. Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ āhutinaṃ paṭiggahaṃ,
Pavanaggena4 gacchantaṃ addasaṃ lokanāyakaṃ.

4937. Naḷamālaṃ gahetvāna nikkhamantova tāvade,
Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ oghatiṇṇamanāsavaṃ.

4938. Pasannacitotā sumano naḷamālaṃ apūjayiṃ,
Dakkhiṇeyyaṃ mahāvīraṃ sabbalokānukampakaṃ.

4939. Ekatiṃse ito kappe yaṃ pupphamabhiropayiṃ, 5
Duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

4940. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

1. Sālapupphiyamaggo, sīmu.
2. Veyyākaraṇako, sīmu.
3. Deva satañceca, sīmu.
4. Vipinaggena, machasaṃ.
5. Mālambhiropayiṃ, machasaṃ.

[BJT Page 172] [\x 172/]

4941. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4942. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā naḷamāliyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Naḷamāliyattherassa apadānaṃ paṭhamaṃ.

472. Maṇipūjakattherāpadānaṃ

4943. Padumuttaro [PTS Page 413] [\q 413/] nāma jino sabbadhammāna pāragu,
Vivekakāmo sambuddho gacchate anilañjase.

4944. Avidūre himavato mahājātassaro ahu,
Tattha me bhavanaṃ āsi puññakammena saṃyutaṃ.

4945. Bhavanā abhinikkhamma addasaṃ lokanāyakaṃ,
Indivaraṃva jalitaṃ ādittaṃva hutāsanaṃ.

4946. Vicinaṃ nāddasaṃ1 pupphaṃ pūjayissanti nāyakaṃ,
Sakaṃ cittaṃ pasādetvā avandiṃ satthuno ahaṃ.

4947. Mama sīse maṇiṃ gayha pūjayiṃ lokanāyakaṃ,
Imāya maṇipujāya vipāko hotu bhaddako.

4948. Padumuttaro lokavidū āhutīnaṃ paṭiggaho,
Antaḷikkhe ṭhīto satthā imaṃ gāthaṃ abhāsatha.

4949. So te ijjhatu saṅkappo labhassu vipulaṃ sukhaṃ,
Imāya maṇipūjāya anubhohi mahāyasaṃ.

4950. Idaṃ vatvāna bhagavā jalajuttamanāmako,
Agamāsi buddhaseṭṭho yattha cittaṃ paṇihitaṃ.

4951. Saṭṭhikappāni devindo devarajjamakārayiṃ,
Anekasatakkhattuñca cakkavattī ahosahaṃ.

4952. Pubbakammaṃ sarantassa devabhūtassa me sato,
Maṇi nibbattate mayhaṃ ālokakaraṇo mamaṃ.

4953. Chaḷāsītisahassāni nāriyo me pariggahā,
Vicittavatthābharaṇā āmuttamaṇikuṇḍalā2

4954. Aḷārapamhā hasulā sutthanā3 tanumajjhimā,
Parivārenti maṃ niccaṃ maṇipūjāyidaṃ phalaṃ.

1. Naddasa, machasaṃ.
2. Āmukkamaṇikuṇḍalā, machasaṃ.
3. Susoññā, sīmu.

[BJT Page 174] [\x 174/]

4955. Soṇṇamayā maṇimayā lohitaṅkamayā tathā,
Bhaṇḍā me sukatā honti yadicchāya1 piḷandhanā.

4956. Kūṭāgārā guhā rammā sayanañca mahārahā,
Mama saṅkappamaññāya nibbattanti yadicchakaṃ.

4957. Lābhā tesaṃ suladdhaṃ ca ye labhanti upassutiṃ,
Puññakkhettaṃ manussānaṃ osadhaṃ sabbapāṇinaṃ.

4958. Mayhampi [PTS Page 414] [\q 414/] sukataṃ kammaṃ yohaṃ addakkhi2 nāyakaṃ,
Vinipātā pamuttomhi pattomhi acalaṃ padaṃ.

4959. Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi devattaṃ atha mānusaṃ,
Samantā sattaratanā3 āloko hoti me sadā.

4960. Tāyeva maṇipūjāya anubhotvāna sampadā,
Ñāṇāloko mayā diṭṭho pattemhi acalaṃ padaṃ.

4961. Satasahasse ito kappe yaṃ maṇiṃ abhipūjayiṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi maṇipūjayidaṃ phalaṃ.

4962. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4963. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4964. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā maṇipūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Maṇipūjakattherassa apadānaṃ dutiyaṃ.

473. Ukkāsatikattherāpadānaṃ

4965. Kosiko nāma bhagavā cittakūṭe vasī tadā,
Jhāyī jhānarato buddho vivekābhirato muni.

4966. Ajjhogahetvā4 himavantaṃ nārigaṇapurakkhato,
Addasaṃ kosikaṃ buddhaṃ puṇṇamāseva candimaṃ.

1. Yadicchanti, machasaṃ.
2. Adakkhī, machasaṃ.
3. Divasañceca rattiñca, machasaṃ.
4. Ajjhogāhetvā, machasaṃ.

[BJT Page 176] [\x 176/]

4967. Ukkāsate gahetvāna parivāresahaṃ tadā,
Sattarattindivaṃ ṭhatvā1 aṭṭhamena agacchahaṃ.

4968. Vuṭṭhītaṃ kosikaṃ buddhaṃ sayambhuṃ aparājitaṃ,
Pasannacitto vanditvā ekaṃ bhikkhaṃ adāsahaṃ.

4969. Tena kammena rattiñca āloko hoti me sadā,
Samantā yojanasataṃ obhāsena pharāmahaṃ.

4970. Divasañceva rattiñca āloko hoti me sadā,
Samantā yojanasataṃ obhāsena pharāmahaṃ.

4971. Pañcapaññāsakappamhi cakkavantī ahosahaṃ,
Cāturanto vijitāvī jambusaṇḍassa2 issaro,

4972. Tadā me nagaraṃ ādi iddhaṃ phītaṃ sunimmitaṃ,
Tiṃsayojanamāyāmaṃ vitthārena ca vīsati.

4973. Sobhanaṃ nāma nagaraṃ vissakammena māpitaṃ,
Dasasaddāvicittantaṃ sammatāḷasamāhita.

4974. Na [PTS Page 415] [\q 415/] tasmiṃ3 nagare atthi valli kaṭṭhaṃ ca matatikā,
Sabbasoṇṇamayaṃ yeva jotate kiccakālikaṃ.
4975. Catupākaraparikkhittaṃ tayo āsuṃ maṇimayā,
Cemajjhe tālapantī ca vissakammena māpitā,

4976. Dasasahassā pokkharañño padumuppalachāditā,
Puṇḍarīkehi4 sañchannā nānāgandhasameritā.

4977. Catunavute ito kappe yaṃ ukkaṃ dhārayiṃ ahaṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi ukkādhārassidaṃ phalaṃ.

4978. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4979. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
1. Buddho, syā
2. Jambumaṇḍassa, machasaṃ.
3. Tambhi, machasaṃ.
4. Puṇḍarīkādi, syā.

[BJT Page 178] [\x 178/]

4980. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ukkāsatiko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Ukkāsatikattherassa apadānaṃ tatiyaṃ.

474. Sumanavījaniyattherāpadānaṃ

4981. Vipassīno bhagavato bodhiyā pādaputtame,
Sumanāvavījaniṃ1 gayha avījiṃ bodhimuttamaṃ.

4982. Ekanavute ito kappe avījiṃ bodhimuttamaṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi vījanāya idaṃ phalaṃ.

4983. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4984. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4985. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sumanavījaniyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Sumanavījaniyattherassa apadānaṃ catutthaṃ.

475. Kummāsadāyakattherāpadānaṃ

4986. Esanāya carantassa vipassīssa mahesino,
Rittakaṃ pattaṃ disvāna kummāsaṃ purayiṃ ahaṃ.

4987. Ekanavute ito kappe yaṃ bhikkhamadadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi kummāsassa idaṃ phalaṃ.

4988. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4989. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
1. Sumanovījani. Machasaṃ.

[BJT Page 180] [\x 180/]

4990. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kummāsadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Kummāsadāyakattherassa apadānaṃ pañcamaṃ.

476. Kusaṭṭhadāyakakattherāpadānaṃ

4991. Kassapassa [PTS Page 416] [\q 416/] bhagavato brāhmaṇassa vusīmato,
Pasannacitto sumano kusaṭṭhakamadāsahaṃ.

4992. Imasmiṃ yeva kappasmiṃ kusaṭṭhakamadāsahaṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi kusaṭṭhakassidaṃ phalaṃ.

4993. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4994. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
4995. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kusaṭṭhadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Kusaṭṭhadāyakattherassa apadānaṃ chaṭṭhaṃ.

477. Giripunnāgiyattherāpadānaṃ

4996. Sobhito nāma samubuddho cittakūṭe vasī tadā,
Gahetvā giripunnāgaṃ sayambhumbhipūjayiṃ.

4997. Catunavute ito kappe yaṃ buddhambhipūjayiṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

4998. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

4999. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
[BJT Page 182] [\x 182/]

5000. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā giripunnāgiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Giripunnāgiyattherassa apadānaṃ sattamaṃ.

478. Vallikāraphaladāyakattherāpadānaṃ

5001. Sumano nāma sambuddho takkarāyaṃ vasī tadā,
Vallikāraphalaṃ gayha sayambhussa adāsahaṃ.

5002. Ekatiṃse ito kappe yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi phaladānassidaṃ phalaṃ.

5003. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5004. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
5005. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā vallikāraphaladāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Vallikāraphaladāyakattherassa apadānaṃ aṭṭhamaṃ.

479. Pānadhidāyakattherāpadānaṃ

5006. Anomadassī [PTS Page 417] [\q 417/] bhagavā lokajeṭṭho narāsabho,
Divivihārā nikkhamma pathamāruhi cakkhumā.

5007. Pānadhiṃ sukataṃ gayha addhānaṃ paṭipajjahaṃ,
Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ pattikaṃ cārudassanaṃ.

5008. Sakaṃ cittaṃ pasādetvā nīharitvāna pānadhiṃ,
Pādamūle ṭhapetvāna idaṃ vacanamabraviṃ.

5009. Abhirūha mahāvīra sugatinda vināyaka,
Ito phalaṃ labhissāmi yo me attho samijjhatu.

[BJT Page 184] [\x 184/]

5010. Anomadassī bhagavā lokajeṭṭhā narāsabho,
Pānadhiṃ abhirūhitvā idaṃ vacanamabravī:

5011. "Yo pānadhiṃ me addā pasanno sehi pāṇihi,
Tamhaṃ kittayissāmi, suṇotha mama bhāsato. "

5012. Buddhassa giramaññāya sabbe devā samāgatā,
Uddaggacittā sumanā vedajātā katañjalī.

5013. "Pānadhīnaṃ padānena sukhitoyaṃ bhavissati,
Pañcapaññāsakkhatatuñca devarajjaṃ karissati.

5014. Sahassakkhattuṃ rājā ca cakkavattī bhavissati,
Padesarajjaṃ vipulaṃ gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.

5015. Aparimeyye ito kappe okkākakulasambhavo,
Gotamo nāma nāmena satthā loke bhavissati.

5016. Tassa dhammesu dāyādo oraso dhammanimmito,
Sabbāsave pariññāya nibbāyissatanāsavo.

5017. Devaloke manusso vā nibbattissati puññavā,
Devayānapaṭibhāgaṃ yānaṃ paṭilabhissati".

5018. Pāsāda sīvikā mayhaṃ1 hatthino samalaṅkatā,
Rathā vājaññasaṃyuttā sadā pātubhavanti me.

5019. Agārā nikkhamantopi ratena nikkhamiṃ ahaṃ,
Kesesu chijjamānesu arahattamapāpuṇiṃ.

5020. Lābhā mayhaṃ suladdhaṃ me vāṇijjaṃ suppayojitaṃ,
Datvāna pānadhiṃ ekaṃ pattomhi acalaṃ padaṃ.

5021. Aparimeyye ito kappe yaṃ pānadhimadāsabhaṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi pānadhissa idaṃ phalaṃ.

5022. Kilesā [PTS Page 418] [\q 418/] jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5023. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
5024. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā pānadhidāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Pānadhidāyakattherassa apadānaṃ navamaṃ.

1. Vayhaṃ, sīmu.

[BJT Page 186] [\x 186/]

480. Pulinacaṅkamiyattherāpadānaṃ

5025. Migaluddo pure āsi araññe kānane ahaṃ,
Vātamigaṃ gavesanto caṅkamaṃ addasaṃ ahaṃ.

5026. Ucchaṅgā pulinaṃ gayha caṅkamaṃ okiriṃ ahaṃ,
Pasannacitto sumano sugatassa sirīmato.

5027. Ekatiṃse ito kappe pulinaṃ okiriṃ ahaṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi pulinassa idaṃ phalaṃ.

5028. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5029. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
5030. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā pulinacaṅkamiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Pulinacaṅkamiyattherassa apadānaṃ dasamaṃ.

Uddānaṃ:

Naḷamālī maṇidado ukkāsatika - vījanī,
Kummāso ca kusaṭṭho ca giripunnāgiyopi ca.
Vallikāro pānadhido atho pulinacaṅkamo,
Gāthāyo pañcanavuti gaṇitāyo vibhāvihi.

Naḷamālīvaggo aṭṭhacattāḷisamo.

481. Paṃsukūlasaññakattherāpadānaṃ

5031. Tisso nāmāsi bhagavā sayambhu aggapuggalo,
Paṃsukūlaṃ ṭhapetvāna vihāraṃ pāvisī jino.

5032. Vinataṃ dhanumādāya bhakkhatthāya cariṃ ahaṃ,
Maṇḍalaggaṃ gahetvāna kānanaṃ pāvisiṃ ahaṃ.

5033. Tatthaddasaṃ [PTS Page 419] [\q 419/] paṃsukūlaṃ dumagge laggitaṃ tadā,
Cāpaṃ tattheva nikkhippa sirekatvāna añjaliṃ.

[BJT Page 188] [\x 188/]

5034. Pasannacitto sumano vipulāya ca pītiyā,
Buddhaseṭṭhaṃ paritvāna paṃsukūlaṃ avandahaṃ.

5035. Dvenavute ito kappe paṃsukūlamavandahaṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi vandanāya idaṃ phalaṃ.

5036. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5037. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
5038. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā paṃsukūlasaññako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Paṃsukūlasaññakattherassa apadānaṃ paṭhamaṃ.

482. Buddhasaññakakattherāpadānaṃ

5039. Ajjhāyako mantadharo tiṇṇaṃ vedānapāragū,
Lakkhaṇe itihāse ca sanighaṇḍusakeṭubhe.

5040. Nadīsotapaṭibhāgā sissā āyanti me tadā,
Tesāhaṃ mante vācemi ratatindivamatandito.

5041. Siddhattho nāma sambuddho loke uppajji tāvade,
Tamandhakāraṃ nāsetvā ñāṇālokaṃ pavattayī.

5042. Mama aññataro sisso sissānaṃ so kathesi me,
Sutvāna te etamatthaṃ ārocesuṃ mamaṃ tadā.

5043. "Buddho loke samuppanno sabbaññū lokanāyako,
Tassānuvattati jano lābho amhaṃ na hessati. "

5044. Adhiccuppattikā buddhā cakkhumanto mahāyasā,
Yannūnanahaṃ buddhaseṭṭhaṃ passeyyaṃ lokanāyakaṃ.

5045. Ajinaṃ me gahetvāna vākacīraṃ kamaṇḍaluṃ,
Assamā abhinikkhahamma sisse āmantayiṃ āha.

[BJT Page 190] [\x 190/]

5046. "Audumbarikapupphaṃ ca candamhi sasakaṃ yathā,
Vāyasānaṃ yathā khīraṃ dullabhā lokanāyakā. 1

5047. Buddho lokamhi uppanno manussattampi dullahaṃ,
Ubhosu vijjamānesu savaṇaṃ ca sudullabhaṃ.

5048. Buddho loke samuppanno cakkhuṃ lacchāma no bhavaṃ,
Etha sabbe gamissāma sammāsambuddhasantikaṃ. "

5049. Kamaṇḍaludharā [PTS Page 420] [\q 420/] sabbe kharājinanivāsino,
Te jaṭābhārabharitā nikkhamuṃ vipinā tadā.

5050. Yugamattaṃ pekkhamānā uttamatthagavesino,
Āsatidosarahitā2 asambhitāva kesarī.

5051. Appakicchā aloluppā nipakā santavuttino,
Uñchaya caramānā te buddhaseṭṭhaṃ upāgamuṃ.

5052. Diyaḍḍhayojane sese vyādhi me upapajjatha,
Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna tattha kālakato ahaṃ.

5053. Catunavute ito kappe yaṃ saññamalabhiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi buddhasaññā idaṃ3 phalaṃ.

5054. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5055. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
5056. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā buddhasaññako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Buddhasaññakattherassa apadānaṃ dutiyaṃ.

1. Dullabhaṃ lokanāyakaṃ, - machasaṃ.
2. Āyanatī nāgapotāca [PTS.]
3. Buddhasaññayidaṃ, sabbattha

[BJT Page 192] [\x 192/]

483. Bhisadāyakattherāpadānaṃ

5057. Ogayhāhaṃ pokkharaṇiṃ nānākuñjarasevitaṃ,
Uddharāmi bhisaṃ tattha ghāsahetu ahaṃ tadā.

5058. Bhagavā tamhi samaye padumuttarasavhayo,
Rattambaradharo buddho gacchati anilañjase.

5059. Dhunanto paṃsukūlāni saddamassosahaṃ tadā,
Uddhaṃ nijjhāyamānohaṃ addasaṃ lokanāyakaṃ.

5060. Tattheva ṭhitako santo āyāciṃ lokanāyakaṃ,
Madhuṃ bhisehi sahitaṃ khīraṃ sappiṃ muḷālikaṃ. 1

5061. Patigaṇhātu me buddho anukampāya cakkhumā,
Tato kāruṇiko satthā oruhitvā mahāyaso.

5062. Paṭigaṇhi mamaṃ bhikkhuṃ anukampāya cakkhumā,
Paṭiggahetvā sambuddho akā me anumodanaṃ.

5063. "Sukhī hohi mahāpuñña, gati tuyhaṃ samijjhatu,
Iminā bhisadānena labhassu vipulaṃ sukhaṃ. "

5064. Idaṃ [PTS Page 421] [\q 421/] vatvāna sambuddho jalajuttamanāmako,
Bhikkhamādāya sambuddho ambarena' gamā jino.

5065. Tato bhisaṃ gahetvāna sañcālesi vanaṃ tadā,
Ākāso abhinādittha asaniyā phalantiyā.

5066. Mahāvāto vuṭṭhahitvā sañcālesi vanaṃ tadā,
Ākāyo abhinādittha asaniyā phalantiyā.

5067. Tato me asanīpāto matthake nipati tadā,
Sohaṃ nisinnako santo tattha kālakato ahuṃ.

5068. Puññakammena saṃyutto tusitaṃ upapajjahaṃ,
Kalekharaṃ me patitaṃ devaloke ramiṃ abhaṃ.

5069. Chaḷāsītisahassāni nāriyo samalaṅkatā,
Sāyapātaṃ upaṭṭhanti bhisadānassidaṃ phalaṃ.

5070. Manussayo nimāgantvā sukhito homahaṃ sadā,
Bhoge me ūnatā natthi bhisadānassidaṃ phalaṃ.

5071. Anukampitako tena devadevena tādinā,
Sabbāsavaparikkhīṇo natthidāni punabbhavo.

1. Madhūbhisehi sacati khīrasappimuḷālihi, machasaṃ [PTS.]

[BJT Page 194] [\x 194/]

5072. Satasahasse ito kappe yaṃ bhikkhamadadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi bhisadānassidaṃ phalaṃ.

5073. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5074. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
5075. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhiyadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Bhisadāyakattherassa apadānaṃ tatiyaṃ.

484. Ñāṇatthavikattherāpadānaṃ

5076. Dakkhiṇe himavantassa sukato assamo mama,
Uttamatthaṃ gavesanto vasāmi vipine tadā.

5077. Lābhālābhena santuṭṭho mulena ca phalena ca,
Anvesanto ācariyaṃ vasāmi ekako ahaṃ.

5078. Sumedho nāma sambuddho loke uppajji tāvade,
Catusaccaṃ pakāseti uddharanto mahājanaṃ.

5079. Nāhaṃ suṇomi sambuddhaṃ napi me kovi bhāsati,
Aṭṭhavasse atikkante assosiṃ lokanāyakaṃ.

5080. Aggidāruṃ [PTS Page 422] [\q 422/] nīharitvā sammajjitvāna assamaṃ,
Khāribhāraṃ gahetvāna nikkamiṃ vipinā ahaṃ.

5081. Ekarattiṃ vasantohaṃ gāmesu nigamesu ca,
Anupubbena candavatiṃ tadāhaṃ upasaṅkamiṃ.

5082. Bhagavā tamhi samaye sumedho lokanāyako,
Uddharanto bahū satte deseti amataṃ padaṃ.

5083. Janakāyamatikkamma vanditvā jinasāgaraṃ,
Ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā santhaviṃ lokanāyakaṃ:

5084. "Tuvaṃ satthā ca ketu ca dhajo yūpo ca pāṇinaṃ,
Parāyaṇo patiṭṭhā ca dīpo ca dipaduttamo.

(Ekavīsatimo bhāṇavāro. )

[BJT Page 196] [\x 196/]

5085. Nepuñño dassane vīro tāresi janataṃ tuvaṃ,
Natthañño tārako loke tavuttaritaro mune.

5086. Sakkā bhave kusaggena pametuṃ sāgaruttamo,
Nattheva tava sabbaññū ñāṇaṃ sakkā pametave.

5087. Tulāmaṇḍale ṭhapetvāna mahiṃ sakkā dharetave,
Natveva tava paññāya pamāṇaṃ atthi cakkhuma.

5088. Ākāso minitu sakkā rajjuyā aṅgulena vā,
Natveva tava sabbaññū sīlaṃ sakkā pametave.

5089. Mahāsamudde udakaṃ ākāso ca vasundharā,
Parimeyyāni etāni appameyyosi cakkhuma. "

5090. Chahi gāthāhi sabbaññuṃ kittayitvā mahāyasaṃ.
Añjaliṃ paggahetvāna tuṇhī aṭṭhāsahaṃ tadā. .

5091. Yaṃ vadanti sumedhoti bhuripaññaṃ sumedhasaṃ,
Bhikkhusaṅghe nisīditvā imā gāthā abhāsatha:

5092. "Yo me ñāṇaṃ pakittesi pasanno sena cetasā,
Tamahaṃ kittayissāmi suṇotha mama bhāsato:

5093. Sattasattatikappāni devaloke ramissati,
Sahassakkhattuṃ devindo devarajjaṃ karissati.

5094. Anekasatakkhattuñca cakkavattī bhavissati,
Padesarajjaṃ vipulaṃ gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.

5095. Devabhūto [PTS Page 423] [\q 423/] manusso vā puññakammasamāhito,
Anūnamanasaṅkappo tikkhapañño bhavissati.

5096. Tiṃsakappasahassamhi okkākakulasambhavo,
Gotamo nāma nāmena satthā loke bhavissati.

5097. Agārā abhinikkhamma pabbajissatakiñcano,
Jātiyā sattavassena arahattaṃ phusissati. "

[BJT Page 198] [\x 198/]

5098. Yato sarāmi attānaṃ yato pattesmi sāsanaṃ,
Etthantare na jānāmi cetanaṃ amanoramaṃ.

5099. Saṃsaritvā bhave sabbe sampattānubhaviṃ ahaṃ,
Bhoge me ūnatā natthi phalaṃ ñāṇassa thomane.

5100. Tivaggī nibbutā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Sabbāsavā parikkhīṇā natthidāni punabbhavo.

5101. Tiṃsakappasahassamhi yaṃ ñāṇambhithomayiṃ.
Duggatiṃ nābhijānāmi phalaṃ ñāṇassa thomane.

5102. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5103. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
5104. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ñāṇatthaviko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Ñāṇatthavikattherassa apadānaṃ catutthaṃ.

485. Candanamāliyattherāpadānaṃ

5105. Pañcakāmaguṇe hitvā piyarūpe manorame,
Asītikoṭiyo hitvā pabbajiṃ anagāriyaṃ.

5106. Pabbajitvāna kāyena pāpakammaṃ vivajjayiṃ,
Vacīduccaritaṃ hitvā nadīkule vasāmahaṃ.

5107. Ekakaṃ maṃ viharantaṃ buddhaseṭṭho upāgami,
Nāhaṃ jānāmi buddhoti akāsiṃ paṭisantharaṃ. 1

5108. Karitvā paṭisanthāraṃ nāmagottamapucchahaṃ,
Devatānu'si gandhabbo ādu sakko purindado.

5109. Ko vā tvaṃ kassa vā putto mahābrahmā idhāgato,
Virocesi disā sabbā udayaṃ suriyo yathā.

5110. Sahassārāni [PTS Page 424] [\q 424/] cakkāni pāde dissanti mārisa,
Ko vā tvā kassa vā putto kathaṃ jānemu taṃ mayaṃ.
Nāmagottāṃ pavedehi saṃsayaṃ apanehi me.

1. Paṭisatthāraṃ, machasaṃ.

[BJT Page 200] [\x 200/]

5111. "Namhi devo na gandhabbo nāpi sakko purindado,
Brahmabhāvo ca me natthi etesaṃ utatamo ahaṃ.

5112. Atīto visayaṃ tesaṃ dālayiṃ kāmabandhanaṃ.
Sabbe kilese jhāpetvā patto sambodhimuttamaṃ".

5113. Tassa vācaṃ suṇitvāhaṃ idaṃ vacanamabraviṃ:
Yadi buddhosi sabbaññu nisīda tvaṃ mahāmuni,
Tamhaṃ pūjayissāmi dukkhassantakaro tuvaṃ.

5114. Pattharitvājinavammaṃ adāsiṃ satthuno ahaṃ,
Nisīdi tattha bhagavā sīhova girigabbhare.

5115. Khippaṃ pabbatamāruyha ambassa phalamaggahiṃ,
Sālakalyāṇikaṃ pupphaṃ candanaṃ ca mahārahaṃ.

5116. Khippaṃ paggayha taṃ sabbaṃ upetvā lokanāyakaṃ,
Phalaṃ buddhassa datvāna sālapupphamapūjayiṃ.

5117. Candanaṃ anupimpitvā avandiṃ satthuno ahaṃ,
Pasannacitto sumano vipulāya ca pītiyā.

5118. Ajinambhi nisīditvā sumedho lokanāyako,
Mama kammaṃ pakittesi haṃsayanto1 mamaṃ tadā:

5119. "Iminā phaladānena gandhamālehi cūbhayaṃ,
Pañcavīse kappasate devaloke ramissati.
Anūnamanasaṃkappo vasavattī bhavissati.

5120. Chabbisatikappasate manussattaṃ gamissati.
Bhavissati cakkavatti cāturanto mahiddhiko.

5121. Vebhāraṃ nāma nagaraṃ vissakammena māpitaṃ.
Hessati sabbasovaṇṇaṃ nānāratanabhusitaṃ,

5122. Eteneva upāyena saṃsarissati so bhave.
Sabbattha pūjito hutvā devatte atha mānuse.
Pacchime2 bhave sampatte brahmabandhu bhavissati.

5123. Agārā abhinikkhamma anagāri bhavissati,
Abhiññāpāragū hutvā nibbāyissatanāsavo. "

5124. Idaṃ [PTS Page 425] [\q 425/] vatvāna sambuddho sumedho lokanāyako,
Mama nijjhāyamānassa pakkāmi anilañjase.

1. Hāsayanto, machasaṃ.
2. Pacchima bhave, sīmu.
3. Nibbāyissatināsavo, machasaṃ.

[BJT Page 202] [\x 202/]

5125. Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca,
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsamagacchahaṃ.

5126. Tusitāto1 cavitvāna nibbattiṃ mātukucchiyaṃ,
Bhoge me ūnatā natthi yamhi gabbhe vasāmahaṃ.

5127. Mātukucchigate mayhaṃ2 annaṃ3 pānañca bhojanaṃ,
Mātuyā mama chandena nibbattati yadicchakaṃ.

5128. Jātiyā pañcavassena pabbajiṃ anagāriyaṃ,
Oropitamhi kesamhi arahattamapāpuṇiṃ.

5129. Pubbakammaṃ gavesanto orena nāddasaṃ ahaṃ,
Tisakappasahassamhi mama kammaṃ anussariṃ.

5130. Namo te purisājañña namo te purisuttama,
Tava sāsanamāgamma pattomhi acalaṃ padaṃ.

5131. Tiṃsakappasahassamhi yaṃ buddhambhipūjayiṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

5132. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5133. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5134. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā candanamāliyo thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Candanamāliyattherassa apadānaṃ pañcamaṃ.

486. Dhātupūjakattherāpadānaṃ

5135. Nibbute lokanāthamhi siddhatthe lokanāyake,
Mama ñātī samānetvā dhātupūjaṃ akāsahaṃ.

5136. Catunavute ito kappe yaṃ dhātumbhipūjayiṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi dhātupūjāyidaṃ phalaṃ.

5137. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5138. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

1. Tusitato, machasaṃ.
2. Mayi, machasaṃ.
3. Anna, machasaṃ.

[BJT Page 204] [\x 204/]

5139. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā dhātupūjako thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Dhātupūjakattherassa apadānaṃ chaṭṭhaṃ.

487. Pulinuppādakattherāpadānaṃ

5140. Pabbate [PTS Page 426] [\q 426/] himavantamhi devaḷo nāma tāpaso,
Tattha me caṅkamo āsi amanussehi māpito.

5141. Jaṭābhārena1 bharito kamaṇḍaludharo tadā,
Uttamatthaṃ gavosanto pavanā abhinikkhamiṃ. 2

5142. Cullāsasītisahassāni sissā mayhaṃ upaṭṭhahuṃ,
Sakakammābhipasutā vasanti pavane3 tadā.

5143. Assamā abhinikkamma akaṃ pulinacetiyaṃ,
Nānāpupphaṃ samānetvā taṃ cetiyamapūjayiṃ.

5144. Tattha cittaṃ pasādetvā assamaṃ pavisāmahaṃ,
Sabbe sissā samāgantvā etamatthamapukacchu maṃ4.

5145. "Pulinena kate thupe5 yaṃ tvaṃ devaṃ6 namassasi,
Mayampi ñātumicchāma puṭṭho ācikkha no tuvaṃ"

5146. Niddiṭṭhā no7 mantapade cakkhumanto mahāyasa,
Te kho ahaṃ namassāmi buddhaseṭṭhe mahāyase.

5147. "Kīdisā te mahāvīrā sabbaññu lokanāyakā,
Kathaṃ vaṇṇā kathaṃ sīlā kīdisā te mahāyasā?"

5148. Khattiṃ salakkhaṇā buddhā cattārīsadvijāpi ca,
Nettā gopakhumā tesaṃ jiñjukāphalasannibhā.

5149. Gacchamānā ca te buddhā yugamattaṃva8 pekkhare,
Na tesaṃ jāṇu nadati sandhisaddo na suyyati.

5150. Gacchamānā ca sugatā uddharantāva gacchare,
Paṭhamaṃ dakkhiṇaṃ pādaṃ buddhānaṃ esa dhammatā.

5151. Asambhitā ca te buddhā migarājāva kesarī, nevukakkaṃsenti attānaṃ no ca vambhenti pāṇinaṃ.

1. Jaṭābhārassa, syā,
2. Vipīnā nikkhamiṃ tadā, machasaṃ.
3. Vipine, machasaṃ.
4. Etamatthaṃ pucchiṃsu maṃ, machasaṃ.
5. Kato thūpo, machasaṃ.
6. Deva, machasaṃ.
7. Niddiṭṭhānu, machasaṃ. Diṭṭhāno vo, syā.
8. Yugamattañca, machasaṃ.

[BJT Page 206] [\x 206/]

5152. Mānāvamānato muttā samā sabbesu pāṇisu,
Anattukkaṃsakā buddhā buddhānaṃ esa dhammatā.

5153. Uppajjantā ca sambuddhā ālokaṃ dassayanti te,
Chappakāraṃ pakampenti kevalaṃ vasudhaṃ imaṃ.

5154. Passanti [PTS Page 427] [\q 427/] nirayaṃ cete nibbāti nirayo tadā,
Pavassati mahāmegho buddhānaṃ esa dhammatā.

5155. Edisā te mahānāgā atulyā1 ca mahāyasā,
Vaṇṇato anatikkantā appameyyā tathāgatā.

5156. Anumodiṃsu me vāyyā sabbe sissā sagāravā,
Tathā ca paṭipajjiṃsu yathāsatti2 yathābalaṃ.

5157. Patipūjenti pulinaṃ sakakammābhilāsino,
Saddahantā mamaṃ3 vākyaṃ buddhattagatamānasā.

5158. Tadā cavitvā tusitā devaputto mahāyaso,
Uppajji mātukucchismiṃ4 dasasahassī pakampatha. 5

5159. Assamassāvidurambhi caṅkamamhi ṭhito ahaṃ,
Sabbe sissā samāgantvā āgacchuṃ mama santikaṃ. 6

5160. Usabho'va mahī nadati migarājā'va kujati,
Suṃsumāro'va7 salati kiṃ vipāko bhavissati.

5161. "Yaṃ patittemi sambuddhaṃ sikatāthupasantike,
So dāni bhagavā satthā mātukucchimupāgami. "

5162. Tesaṃ dhammakathaṃ katvā kittayitvā mahāmuniṃ,
Uyyojetvā sake sisse pallaṅkaṃ ābhujiṃ ahaṃ.

5163. Balañca vata me khīṇaṃ vyādhito8 paramenahaṃ, 9
Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna tattha kālakato10 ahaṃ.

5164. Sabbe sissā samāgantvā akaṃsu citakaṃ tadā,
Kalebaraṃ ca me gayha citakaṃ abhiropayuṃ.

5165. Citakaṃ parivāretvā sīse katvāna añjaliṃ,
Sokasallaparetā te vikandiṃsu11 samāgatā.

1. Atulā, machasaṃ.
2. Yathāsantiṃ, sīmu.
3. Mama, machasaṃ.
4. Mātukucchimhi, machasaṃ.
5. Kampatha, machasaṃ.
6. Mama santike, machasaṃ.
7. Susumāroma, machasaṃ.
8. Byādhinā, machasaṃ.
9. Paramena taṃ, machasaṃ.
10. Kālaṅkato, machasaṃ.
11. Vikkandiṃsu, machasaṃ.

[BJT Page 208] [\x 208/]

5166. Tesaṃ lālappamānānaṃ agamāsiṃ citantikaṃ1,
"Ahaṃ ācariyo tumhaṃ mā sovittha sumedhasā.

5167. Sadatthe vāyameyyātha rattindivamatanditā,
Mā vo pamattā ahuvattha2 khaṇo vo paṭipādito"

5168. Sako sissenusāyitvā devalokaṃ punāgamiṃ,
Aṭṭhārasa ca kappāni devaloke ramiṃ ahaṃ.

5169. Satānaṃ [PTS Page 428] [\q 428/] pañcakkhattuñca cakkavatti ahosahaṃ,
Anekasatakkhattuñca devarajjamakārayiṃ.

5170. Avasesesu kappesu vekiṇṇaṃ saṃsariṃ ahaṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi pulinapūjāyidaṃ phalaṃ4.

5171. Yathā komudike māse bahū pupphanti pādapā,
Tathomahampi samaye pupphitomhi mahesinā.

5172. Viriyameva dhuradhorayhaṃ yogakkhomādhivāhanaṃ,
Nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5173. Satasahasse ito kappe yaṃ buddhambhikittayiṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi kittanāya idaṃ phalaṃ.

5174. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5175. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5176. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā pulinuppādako thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Pulinuppādakattherassa apadānaṃ sattamaṃ.

488. Taraṇiyattherāpadānaṃ

5177. Atthadassī tu bhagavā sayambhu lokanāyako,
Vinakānadiyā tīraṃ upagacchi tathāgato.

5178. Udakā abhinikkhamma kacchapo vārigocaro,
Buddhaṃ tāretukāmohaṃ upesiṃ lokanāyakaṃ.

1. Agamaṃ citakaṃ tadā, machasaṃ.
2. Ahuttha, machasaṃ.
3. Vokiṇṇo, machasaṃ.
4. Uppādassa idaṃ phalaṃ, machasaṃ.

[BJT Page 210] [\x 210/]

5179. Abhirūhatu maṃ buddho atthadassi mahāmuni,
Ahaṃ taṃ tārayissāmi dukkhassantakaro tumaṃ.

5180. Mama saṅkappamaññāya atthadassī mahāyaso,
Āruhitvāna1 me piṭṭhiṃ aṭṭhāsi lokanāyako.

5181. Yato sarāmi attānaṃ yato pattosmiṃ viññutaṃ,
Sukhaṃ me tādisaṃ natthi phuṭṭhe pādatale yathā.

5182. Uttaritvāna sambuddho atthadassī mahāyaso,
Nadītīramhi ṭhatvāna imā gāthā abhāsatha.

5183. "Yāvatā [PTS Page 429] [\q 429/] vattate cittaṃ gaṅgāsotaṃ tarāmahaṃ,
Ayañca kacchapo rājā tāresi mama paññavā.

5184. Iminā buddhataraṇena mettacittavatāya ca,
Aṭṭhārase kappasate devaloke ramissati.

5185. Devalokā idhāgantvā sukkamūlena vodito,
Ekāsane nisīditvā kaṅkhāsotaṃ karissati. "

5186. Yathāpi bhaddake khette bījamappampi ropitaṃ,
Sammādhare pavacchante2 phalaṃ toseti kassakaṃ.

5187. Tathevidaṃ buddhakhettaṃ sammāsambuddhadesitaṃ,
Sammādhare pavacchante phalaṃ maṃ tosayissati.

5188. Sadhānahitattomhi upasanto nirūpadhi,
Sabbāsave pariññāya viharāmi anāsavo.

5189. Aṭṭhārase kappasate yaṃ kammamakariṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi taraṇāya idaṃ phalaṃ.

5190. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5191. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

1. Abhiruhitvā, machasaṃ.
2. Pavassante, sīmu.

[BJT Page 212] [\x 212/]

5192. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā taraṇiyo thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Taraṇiyattherassa apadānaṃ aṭṭhamaṃ.

489. Dhammarucittherāpadānaṃ*

5193. Yadā dīpaṅkaro buddho sumedhaṃ vyākari jino,
"Aparimeyye ito kappe ayaṃ buddho bhavissati.

5194. Imassa jātiyā mātā māyā nāma bhavissati,
Pitā suddhodano nāma ayaṃ bhessati gotamo.

5195. Padhānaṃ padahitvāna katvā dukkarakārikaṃ,
Assanthamūle sambuddho bujjhissati mahāyaso.

5196. Upatisso kolito ca aggā bhessanti sāvakā,
Ānando nāmupaṭṭhāko1 upaṭṭhīssatimaṃ jinaṃ.

5197. Khemāuppalavaṇṇā ca aggā hessanti sāvikā,
Citto āḷavako ceva aggā hessantupāsakā.

5198. Khujjuntarā nandamātā aggā hessantupāsikā,
Bodhī imassa vīrassa assatthoti pavuccati. "

5199. Idaṃ [PTS Page 430] [\q 430/] sutvāna vacanaṃ asamassa mahesino,
Amoditā naramarū namassanti katañjalī.

5200. Tadāhaṃ māṇavo āsiṃ megho nāma susikkhito,
Sutvā vyākaraṇaṃ seṭṭhaṃ sumedhassa mahāmune. -

5201. Saṃvissattho bhavitvāna sumedhe karuṇāsaye2,
Suddhājīvo sato vīro jinasāsanakārako.

5202. Saṃvuto pātimokkhasmiṃ indriyesu ca pañcasu,
Suddhājīvo sato vīro jinasāsanakārako.

5203. Evaṃ viharamānohaṃ pāpamittena kenaci,
Niyojito anācāre sumaggā paradhāsito.

5204. Vitakkavasiko hutvā sāsanāto3 apakkamiṃ,
Pacchā tena kumittena payutto mātughātanaṃ.

*Dhammaruciyattherāpadānaṃ, machasaṃ.
1. Ānandonāmanāmena, sīmu.
2. Karuṇālaye, syā.
3. Sāsanato, machasaṃ.

[BJT Page 214] [\x 214/]

5205. Akariṃ ānantariyaṃ ghātayiṃ duṭṭhamānaso,
Tato cuto mahāvīciṃ upapanno sudāruṇaṃ.

5206. Vināpātagato santo sañcariṃ dukkhito ciraṃ,
Na puto addasaṃ vīraṃ sumedhaṃ narapuṅgavaṃ.

5207. Asmiṃ kappe samuddamhi maccho āsiṃ timiṅgalo,
Disvāhaṃ sāgare nāvaṃ gocaratthamupāgamiṃ.

5208. Disvā maṃ vāṇijā bhītā buddhaseṭṭhamanussaruṃ.
Gotamoti mahāghosaṃ hutvā tehi udīrutaṃ,

5209. Pubbasaññaṃ saritvāna tato kālakato1 ahaṃ, sāvatthiyaṃ kule iddhe jāto brāhmaṇajātiyaṃ.

5210. Āsiṃ dhammaruci nāma sabbapāpajigucchako,
Disvāhaṃ lokapajjotaṃ jātiyā sattavassiko.

5211. Mahājetavanaṃ gantvā pabbajiṃ anagāriyaṃ,
Upemi buddhaṃ nikkhattuṃ rattiyā divasassa ca.

5212. Tadā disvā munī āha ciraṃ dhammarucīti maṃ,
Tatohaṃ avacaṃ buddhaṃ pubbakammapabhāvitaṃ:

5213. "Suciraṃ satapuññalakkhaṇaṃ patipubbena visuddhapaccayaṃ
Ahamajja [PTS Page 431] [\q 431/] supekkhanaṃ vata tava passāmi nirūpaviggahaṃ2

5214. Suviraṃ vihatattamo tayā sucirakkhena nadī visositā
Suciraṃ amalaṃ visodhitaṃ tayanaṃ ñāṇamayaṃ mahāmune.

5215. Cirakālaṃ samaṅgito3 tayā na vinaṭṭho4 punarantaraṃ ciraṃ,
Punarajja samāgato tayā na bhi nassanti katāni gotama. "

5216. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5217. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5218. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā dhammarucitthero imā gāthāyo abhisitthāti.

Dhammarucittherassa apadānaṃ navamaṃ.

1. Kālaṅkato, machasaṃ.
2. Nirupamaṃ viggahaṃ, machasaṃ. Nirūpamaggahaṃ, sīmu.
3. Ciragānasamaṅgito, machasaṃ. Cirakālaṃ samagato, [PTS.]
4. Avinaṭṭho, machasaṃ.
[BJT Page 216] [\x 216/]

490. Sālamaṇḍapiyattherāpadānaṃ

5219. Ajjhogahetvā sālavataṃ sukato assamo mama,
Sālapupphehi sañchanno vasāmi vipine tadā.

5220. Piyadassī ca bhagavā sayambhū aggapuggalo,
Vivekakāmo sambuddho sālavanamupāgamī.

5221. Assamā abhinikkhamma pavanaṃ agamāsahaṃ,
Mūlaphalaṃ gavesanto āhiṇḍāmi vane tadā.

5222. Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ piyadassiṃ mahāyasaṃ,
Sunisinnaṃ samāpannaṃ virocantaṃ mahāvane.

5223. Catudaṇḍe ṭhapetvāna buddhassa uparī ahaṃ,
Maṇḍapaṃ sukataṃ katvā sālapupphehi chādayiṃ.

5224. Sattāhaṃ dhārayitvāna maṇḍapaṃ sālachāditaṃ,
Tattha cittaṃ pasādetvā buddhaseṭṭhaṃ avandahaṃ. 1

5225. Bhagavā [PTS Page 432] [\q 432/] tamhi samaye vuṭṭhahitvā samādhito,
Yugamattaṃ pekkhamāno nisīdi purisuttamo.

5226. Sāvako varuṇo nāma piyadassissa satthuno, vasīsatasahassehi upagacchi vināyakaṃ.

5227. Pidassī ca bhagavā lokajeṭṭho narāsabho,
Bhikkhusaṅghe nisīditvā sītaṃ pātukarī jino.

5228. Anuruddho upaṭṭhāko piyadassissa satthuno,
Ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā apucchittha mahāmuniṃ:

5229. Ko nu kho bhagavā hetu sitakammassa satthuno,
Kāraṇe vijjamānambhi satthā pātukare sītaṃ.

5230. "Sattāhaṃ pupphachadanaṃ2 yo me dhāresi māṇavo,
Tassa kammaṃ saritvāna sītaṃ pātukariṃ ahaṃ.

5231. Okāsāhaṃ3 na passāmi yattha4 puññaṃ vipaccati,
Devaloke manusse vā okāso ca5 na sammati.

5232. Devaloke vasantassa puññakammasamaṅgino,
Yāvatā parisā tassa sālacchannā bhavissati.

5233. Tattha dibbehi taccehi gītehi vāditehi ca,
Ramissati sadā santo puññakammasamāhito.

1. Buddhaseṭṭhamavandahaṃ, machasaṃ.
2. Sālacchadanaṃ, machasaṃ
3. Anokāsaṃ, machasaṃ.
4. Yaṃ taṃ, syā. [PTS.]
5. Okāso va, machasaṃ.

[BJT Page 218] [\x 218/]

5234. Yāvatā parisā tassa gandhagandhī bhavissati,
Sālassa pupphavasso ca pavassissati tāvade.

5235. Tato cutoyaṃ manujo mānusaṃ āgamissati,
Idhāpi sālacchadanaṃ sabbakālaṃ dharīyati.

5236. Idha naccañca gītañca sammatālasamāhitaṃ,
Parivāressantimaṃ niccaṃ buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

5237. Uggacchante ca suriye sālavassaṃ pavassati,
Puññakammena saṃyuttaṃ vassate sabbakālikaṃ.

5238. Aṭṭhārase kappasate okkākakulasambhavo,
Gotamo nāma nāmena1 satthā loke bhavissati.

5239. Tassa dhammesu dāyādo oraso dhammanimmito,
Sabbāsave pariññāya nibbāyisastanāsavo.

5240. Dhammaṃ abhisamentassa sālacchadanaṃ bhavissati,
Citake jhāyamānassa chadanaṃ tattha hessati. "

5241. Vipākaṃ kittayitvāna piyadassīmahāmuni,
Parisāya dhammaṃ desesi tappento dhammavuṭṭhiyā.

5242. Tiṃsakappāni [PTS Page 433] [\q 433/] devesu devarajjamakārayiṃ,
Saṭṭhi ca sattakkhattuñca cakkavatti ahosahaṃ.

5243. Devalokā idhāgantvā labhāmi vipulaṃ sukhaṃ,
Idhāpisālacchadanaṃ hessati sabbakālikaṃ.

5244. Mahāmuniṃ tosayitvā gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ,
Pattomhi acalaṃ ṭhānaṃ hitvā jayaparājayaṃ.

5245. Aṭṭhārase kappasate yaṃ buddhambhipūjayiṃ,
Duggatiṃ nābhājānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

5246. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5247. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5248. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sālamaṇḍapiyo thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Sālamaṇḍapiyattherassa apadānaṃ dasamaṃ.

1. Gottena, machasaṃ.

[BJT Page 220] [\x 220/]

Uddānaṃ:

Paṃsukūla buddhasaññi bhisado ñāṇakittako
Candanī dhātupūjī ca pulinuppādako pica
Taraṇo dhammaruciko sālamaṇḍapiyo tathā
Gāthāsatāni dve honti1 ūnavīsati eva ca.

Saṃsukulavaggo ekunapaññāsamo.

491. Tikiṅkaṇipupphiyattherāpadānaṃ

5249. Kaṇikāraṃva jotantaṃ nisinnaṃ pabbatantare,
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ vipassiṃ lokanāyakaṃ.

5250. Tīṇi kiṅkaṇipupphāni paggayha abhiropayiṃ,
Sambuddhambhipūjetvā gacchāmi dakkhiṇāmukho.

5251. Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca,
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsamagacchahaṃ.

5252. Ekanavute ito kappe yaṃ buddhambhipūjayiṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

5253. Kilesā [PTS Page 434] [\q 434/] jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5254. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5255. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā tikiṅkaṇipupphiyo thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Tikiṅkaṇipupphiyattherassa apadānaṃ paṭhamaṃ.

492. Paṃsukūlapujakattherāpadānaṃ

5256. Himavantassa avidūre udaṅgaṇo nāma pabbato,
Tatthaddasaṃ paṃsukūlaṃ dumaggamhi vilambitaṃ.

5257. Tīṇi kiṅkaṇipupphāni ocinitvānahaṃ tadā,
Haṭṭho haṭṭhena cittena paṃsukūlaṃ apūjayiṃ.

5258. Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca,
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsamagacchahaṃ.

1. Satāni dve honti gāthā, machasaṃ.

[BJT Page 222] [\x 222/]

5259. Ekanavute ito kappe yaṃ kammamakarīṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi pujetvā arahaddhajaṃ.

5260. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5261. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5262. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā paṃsukūlapūjako thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Paṃsukūlapujakattherassa apadānaṃ dutiyaṃ.

493. Koraṇḍapupphiyattherāpadānaṃ

5263. Vanakammiko pure āsiṃ pitupitāmahenahaṃ1,
Pasumārena jīvāmi kusalaṃ me na vijjati.

5264. Mama āsayasāmantā tisso lokagganāyako,
Tīṇi padāni2 dassesi anukampāya cakkhumā.

5265. Akkante ca pāde disvā tissanāmassa satthuno,
Haṭṭho haṭṭhena cittena pāde cittaṃ pasādayiṃ.

5266. Koraṇḍaṃ pupphitaṃ disvā pādapaṃ dharaṇiruhaṃ,
Sakosakaṃ gahetvāna padaseṭṭhamapūjayiṃ3.

5267. Tena [PTS Page 435] [\q 435/] kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca,
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsamagacchahaṃ.

5268. Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi devattaṃ atha mānusaṃ,
Koraṇḍakacchavī4 homi passabhāso5 bhavāmahaṃ.

5269. Dvenavute ito kappe yaṃ kammamakariṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi padapūjāyidaṃ phalaṃ.

5270. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

1. Pitumātumatenahaṃ, machasaṃ.
2. Padāni tīṇi, machasaṃ.
3. Padaseṭṭhe apūjayiṃ, sīmu.
4. Koraṇḍakachavi, machasaṃ.
5. Suppabhāso, machasaṃ.

Piṭava: 224

5271. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5272. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā koraṇḍapupphiyo thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Koraṇḍapupphiyattherassa apadānaṃ tatiyaṃ.

494. Kiṃsukapupphiyattherāpadānaṃ

5273. Kiṃsukaṃ pupphitaṃ disvā paggahetvāna añjaliṃ,
Buddhaseṭṭhaṃ saratvāna ākāse abhipūjayiṃ.

5274. Tena kammena sukatena cetanā paṇidhīhi ca,
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatisamagacchahaṃ.

5275. Ekatiṃse ito kappe yaṃ kammamakariṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

5276. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5277. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5278. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kiṃsukapupphiyo thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Kiṃsukapupphiyattherassa apadānaṃ catutthaṃ.

495. Upaḍḍhadussadāyakattherāpadānaṃ

5279. Padumuttarassa bhagavato sujāto nāma sāvako,
Paṃsukūlaṃ gavesanto saṃkāre caratī1 tadā,

5280. Nagare haṃsavatiyā paresaṃ bhatako ahaṃ,
Upaḍḍhadussaṃ datvāna sirasā abhivādayiṃ.

5281. Tena kammena sukatena cetanāpaṇīdhihi ca,
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsamagacchahaṃ.

1. Carate, machasaṃ.

[BJT Page 226] [\x 226/]

5282. Tettiṃsakkhattuṃ [PTS Page 436] [\q 436/] devindo devarajjamakārayi,
Sattasattatikkhattuñca cakkavattiṃ ahosahaṃ.

5283. Padesarajjaṃ vipulaṃ gaṇanāto asaṅkhiyaṃ,
Upaḍḍhadussadānena modāmi akutobhayo.

5284. Icchamāno cahaṃ ajja sakātanaṃ sapabbataṃ,
Khomadussehi chādeyyaṃ aḍḍhadussassidaṃ phalaṃ.

5285. Satasahasse ito kappe yaṃ dānamadadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi aḍḍadussassidaṃ phalaṃ.

5286. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5287. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5288. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā upaḍḍhadussadāyako thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Upaḍḍhadussadāyakattherassa apadānaṃ pañcamaṃ.

496. Ghatamaṇḍadāyakattherāpadānaṃ

5289. Sacintitaṃ bhagavantaṃ lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ,
Upaviṭṭhaṃ mahāraññaṃ1 mātābādhena pīḷitaṃ.
Disvā cittaṃ pasādetvā ghatamaṇḍaṃ upānayiṃ. 2

5290. Katattā ācitattā ca3 gaṅgā bhāgīrathi4 ayaṃ,
Mahāsamuddā cattāro ghataṃ sampajjare mama.

5291. Ayaṃ ca paḍhavī ghorā appamāṇā asaṃkhiyā,
Mama saṅkappamaññāya bhavate madhusakkharā. 5

5292. Cātuddipā ime rukkhā pādapā dharaṇiruhā,
Mama saṅkappamaññāya kapparukkhā bhavanti te.

5293. Paññāsakkhattuṃ devindo devarajjamakārayiṃ,
Ekapaññāsakkhattuñca cakkavattī ahosahaṃ.
Padesarajjaṃ vipulaṃ gaṇanāto asaṃkhiyaṃ.

5294. Channavute ito6 kappe yaṃ dānamadadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi ghatamaṇaḍassidaṃ phalaṃ.

1. Mahāvīraṃ, sīmu.
2. Ghatamaṇḍamupānayiṃ, machasaṃ.
3. Upacittāca, syā.
4. Bhāgīrasī, sīmu,
5. Madhusakkarā, machasaṃ.
6. Catunnavutito, machasaṃ.

[BJT Page 228] [\x 228/]

5295. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5296. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5297. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ghatamaṇḍadāyako thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Ghatamaṇḍadāyakattherassa apadānaṃ chaṭṭhaṃ.

497. Udakadāyakattherāpadānaṃ

5298. Padumuttarabuddhassa [PTS Page 437] [\q 437/] bhikkhusaṅghe anuttare,
Pasannacitto sumano pānīyaghaṭamapūjayiṃ1.

5299. Pabbatagge dumagge vā ākāse vātha bhūmiyaṃ,
Yadā panīyamicchāmi khippaṃ nibbattate mama.

5300. Satasahasse ito kappe yaṃ dānamadadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi dākadānassidaṃ2 phalaṃ.

5301. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5302. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5303. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā udakadāyako thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Udakadāyakattherassa apadānaṃ sattamaṃ.

498. Pulinathūpiyattherāpadānaṃ

5304. Himavantassa avidūre yamako nāma pabbato,
Assamo sukato mayhaṃ paṇṇasālā sumāpitā.

5305. Nārado nāma nāmena jaṭilo uggatāpano,
Catuddasasahassāni sissā paricaranti maṃ.

1. Pānīyaghaṭamapūrayiṃ, machasaṃ.
2. Ghatamaṇḍassidaṃ, sīmu.

[BJT Page 230] [\x 230/]

5206. Paṭisallīnako santo evaṃ cintesahaṃ tadā:
Sabbo jano maṃ pūjeti nāhaṃ pūjemi kiñcanaṃ.

5307. Na me ovādako atthi vattā koci na vijjati,
Anācariyupajjhāyo vane vāsaṃ upemahaṃ.

5308. Upāsamāno yamahaṃ garucittaṃ upaṭṭhahe,
So me ācariyo natthi vanavāso niratthako.

5309. Āyāgamme gavesissaṃ garuṃ bhāvaniyaṃ tathā,
Sāvassayo vasissāmi na koci karahissati.

5310. Uttānakūlā nadikā supatitthā manoramā,
Susuddhapulinākiṇṇā avidūre mamassamaṃ.

5311. Nadiṃ amarikaṃ nāma upagantvanahaṃ tadā,
Saṃvaḍḍhayitvā pulinaṃ akaṃ pulinacetiyaṃ.

5312. Ye [PTS Page 438] [\q 438/] te ahesuṃ sambuddhā bhavantakaraṇā munī,
Tesaṃ etādiso thūpo tantimittaṃ karomahaṃ.

5313. Karitvā pulinaṃ1 thūpaṃ sovaṇṇaṃ māpayiṃ ahaṃ,
Soṇṇakiṅkapupphānaṃ2 sahasse tīṇi pūjayiṃ.

5314. Sāyaṃ pātaṃ namassāmi vedajāto katañjali,
Sammukhā viya sambuddhā vandiṃ pulinacetiyaṃ.

5315. Yadā kilesā jāyanti vitakkā gehanissitā,
Sarāmi sugataṃ3 thūpaṃ paccavekkhāmi tāvade.

5316. Upanissāya viharaṃ satthamāhaṃ vināyakaṃ,
Kilese saṃvaseyyāsi na yutta tava mārisa.

5317. Saha āvajjite thūpe gāravaṃ hoti me tadā,
Kuvitakke vinodemi4 nāgo tuttaṭṭito yathā.

5318. Evaṃ viharamānaṃ maṃ maccurājābhimaddatha,
Tattha kālakato5 santo brahmalokaṃ agacchahaṃ. 6

5319. Yāvatāyuṃ vasitvāna tidase upapajjahaṃ,
Asītikkhattuṃ devindo devarajjamakārayiṃ.

5320. Satānaṃ tīṇikkhattuñca cakkavatti ahosahaṃ,
Padesarajjaṃ vipulaṃ gaṇanāto asaṃkhiyaṃ.

1. Puline, sīmu. Syā. [PTS.]
2. Soṇṇakiṅkaṇipupphāni, machasaṃ.
3. Sukataṃ, machasaṃ.
4. Vinodesiṃ, machasaṃ
5. Kālaṅkato, machasaṃ.
6. Brahmalokamacchahaṃ, machasaṃ.

[BJT Page 232] [\x 232/]

5321. Tesaṃ kiṅkaṇipupphānaṃ1 vipākaṃ anubhomahaṃ,
Dhānīsatasahassāni parivārenti maṃ bhave.

5322. Thūpassa pariciṇṇattā rajojallaṃ na limpati,
Gatte sedā na muccanti sappabhāso2 bhavāmahaṃ.

5323. Aho me sukato thūpo sudiṭṭhāmarikā nadī,
Thūpaṃ katvāna pulinaṃ3 pattomhi acalaṃ padaṃ.

5324. Kusalaṃ kattukāmena jantunā sāgāhinā,
Natthi khettaṃ akhettā vā paṭipattīva sādhakā4.

5325. Yathāpi balavā poso aṇṇavaṃ taritussahe,
Parittaṃ kaṭṭhamādāya pakkakhandeyya mahāsaraṃ:

5326. Imāhaṃ kaṭṭhaṃ nissāya tarissāmi mahodadhiṃ,
Ussāhena ca viriyena tareyya udadhiṃ naro.

5327. Tatheva [PTS Page 439] [\q 439/] me kataṃ kammaṃ parittaṃ thokakañca yaṃ,
Taṃ kammaṃ upanissāya saṃsāraṃ samatikkamiṃ.

5328. Pacchime bhave sampatte sukkamūlena vodito,
Sāvatthiyaṃ pure jāto mahāsāle suaḍḍhake.

5329. Saddhā mātāpitā mayhaṃ buddhassa saraṇaṃ gatā,
Ubho diṭṭhapadā ete anuvattanti sāsanaṃ.

5330. Bodhipapaṭikaṃ gayha soṇṇathūpaṃ akārayuṃ,
Sāyaṃpātaṃ namassanti sakyaputtassa sambukhā.

5331. Uposathamhi divase soṇṇathūpaṃ vinīharuṃ,
Buddhassa vaṇṇaṃ kittentā tiyāmaṃ vītināmayuṃ.

5332. Saha disvānahaṃ thūpaṃ sariṃ pulinacetiyaṃ,
Ekāsane nisīditvā arahattamapāpuṇiṃ.

(Dvāvīsatimaṃ bhāṇavāraṃ. )

5333. Gavesamāno taṃ vīraṃ dhammasenāpatiddasaṃ,
Agārā nikkhamitvāna pabbajiṃ tassa santike.

5334. Jātiyā sattavassena arahattamapāpuṇiṃ,
Upasampādayī buddho guṇamaññāya cakkhumā

1. Soṇṇakiṅkaṇipupphānaṃ, machasaṃ.
2. Suppabhāso, machasaṃ.
3. Puline, sīmu.
4. Sāritā, [PTS.] Sāratā, syā.

[BJT Page 234] [\x 234/]

5336. Dārakeneva santena kiriyaṃ niṭṭhitaṃ mayā,
Kataṃ me karaṇiyajja sakyaputtassa sāsane.

5337. Sabbaverabhayānīto sabbasaṅgātigo isi,
Sāvako te mahāvīra soṇṇapupphassasidaṃ phalaṃ.

5338. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5339. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5340. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā pilinathūpiyo thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Pulinathūpiyattherassa apadānaṃ aṭṭhamaṃ.

499. Naḷakuṭidāyakattherāpadānaṃ

5341. Himavantassa [PTS Page 440] [\q 440/] avidūre hārito nāma pabbato,
Sayambhū nārado nāma rukkhamūle vasī tadā.

5342. Naḷāgārā karitvāna tiṇena chādayiṃ ahaṃ,
Caṅkamaṃ sodhayitvāna sayambhussa adāsahaṃ.

5343. Tena kamemana sukatena cetanāpaṇidhīhi ca,
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsamagacchahaṃ.

5344. Tattha me sukataṃ vyambhaṃ naḷakuṭikāya nimmitaṃ,
Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ tiṃsayojanavitthataṃ.

5345. Catuddasasu kappesu devaloke ramiṃ ahaṃ,
Ekasattatikkhattuñca devarajjamakārayiṃ.

5346. Catuttiṃsakkhattuñca cakkavattī ahosahaṃ,
Padesarajjaṃ vipulaṃ gaṇanāto asaṃkhiyaṃ.

5347. Dhammapāsādamāruya sabbākāravarūpamaṃ,
Yadicchakāhaṃ vihare sakyaputtassa sāsane.

[BJT Page 236] [\x 236/]

5348. Ekatiṃse ito kappe yaṃ kammamakariṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi naḷakuṭiyā idaṃ phalaṃ.

5349. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5350. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5351. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā naḷakuṭidāyako thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Naḷakuṭidāyakattherassa apadānaṃ navamaṃ.

500. Piyālaphaladāyakattherāpadānaṃ

5352. Migaluddo pure āsi vipine vicaraṃ tadā,
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ sabbadhammānapāraguṃ.

5353. Piyālaphalamādāya buddhaseṭṭhassadāsahaṃ,
Puññakkhettassa vīrassa pasanno sehi pāṇihi.

5354. Ekatiṃse ito kappe yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi phaladānassidaṃ phalaṃ.

5355. Kilesā [PTS Page 441] [\q 441/] jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5356. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5357. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā piyālaphaladāyako thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Piyālaphaladāyakattherassa apadānaṃ dasamaṃ.

Tikiṅkaṇipupphiyavaggo paññāsamo.

Uddānaṃ:

Kiṅkaṇi paṃsukūlañca koraṇḍamatha kiṃsakaṃ
Upaḍḍhadussī ghatado udakaṃ thupakārako
Naḷāgārī ca navamo piyālaphaladāyako. Sataṃ eka ca gāthānaṃ navakañca taduttariṃ.

Atha vagguddānaṃ:

Metteyyavaggo bhaddāli sakiṃsammajjako pi ca
Ekavihārī vībhīṭakī jagatī sālapupphiyo
Naḷāgāraṃ paṃsukūlaṃ kiṅkaṇipupphiyo tathā.
Asīti dve ca gāthāyo catuddasasatāni ca.

Metteyyavaggadasakaṃ.

Pañcamaṃ satakaṃ samattaṃ.

501. Tikaṇikārapupphiyattherāpadānaṃ

5358. Sumedho nāma sambuddho battiṃsavaralakkhaṇo,
Vivekakāmo bhagavā himavantamupāgami. 1

5359. Ajjhogahetvā hivavantaṃ aggo kāruṇiko muni,
Pallaṅkaṃ ābhujitvāna nisīdi purisuttamo.

5360. Vijjādhare tadā āsiṃ antalikkhavaro ahaṃ,
Tisulaṃ sukataṃ gayha gacchāmi ambare tadā.

5361. Pabbatagge yatha aggi puṇṇamāsīva2 candimā,
Vane obhāsate buddho sālarājāva phullito.

5362. Vanaggā [PTS Page 442] [\q 442/] nikkhamitvāna buddharaṃsī vidhāvare, 3
Naḷaggivaṇṇasaṅkāsā disvā cittaṃ pasādayiṃ.

5363. Vicinaṃ addasaṃ pupphaṃ kaṇikāraṃ devagandhikaṃ,
Tīṇi pupphāni ādāya buddhaseṭṭhaṃ apūjayiṃ.

5364. Buddhassa ānubhāvena tīṇi pupphāni me tadā,
Uddha vaṇṭā adhopattā chāyaṃ kubbanti satthuno.

6365. Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca,
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsamagacchahaṃ.

1. Mupāgamiṃ, machasaṃ.
2. Puṇṇamāseva, machasaṃ.
3. Buddharaṃsīhidhāvare, machasaṃ

[BJT Page 240] [\x 240/]

5366. Tattha me sukataṃ vyahmaṃ kaṇikārīti ñāyati,
Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ tiṃsayojanavitthataṃ.

5367. Sahassakaṇḍaṃ sataheṇḍu dhajālu haritāmayaṃ,
Satasahassaniyyuhā vyambhe pātubhaviṃsu me.

5368. Soṇṇamayā maṇimayā lohitaṅkamayāpi ca,
Phalikāpi ca pallaṅkā yenicchakā yadicchakā1.

5369. Mahārahañca sayanaṃ tulikāvikatīyutaṃ,
Uddalomika2 ekantaṃ bimbohanasamāyutaṃ.

5370. Bhavanā nikkhaminvāna caranto devacārikaṃ,
Yadā icchāmi gamanaṃ devasaṅghapurakkhato.

5371. Pupphassa heeṭhā tiṭṭhāmi uparicchadanaṃ mama,
Samantā yojanasataṃ kaṇikārehi chāditaṃ.

5372. Saṭṭhituriyasahassāni sāyaṃ pātaṃ upaṭṭhahuṃ,
Parivārenti maṃ niccaṃ rattindivamatanditā.

5373. Tattha nachi gītehi tālehi vāditehi ca,
Ramāmi khiḍiḍāratiyā modāmi kāmakāmahaṃ3.

5374. Tattha bhutvā pivitvā ca modāmi tidase tadā,
Nārīgaṇehi sahito modāmi vyamhamuttame.

5375. Satānaṃ pañcakkhattuñca devarajjamakārayiṃ,
Satānaṃ tīṇikkhattuñca cakkavatti ahosahaṃ,
Padesarajjaṃ vipulaṃ gaṇanāto asaṃkhiyaṃ.

5376. Bhavābhave saṃsaranto mahābhogaṃ labhāmahaṃ,
Bhoge me ūnatā natthi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

5377. Duve [PTS Page 443] [\q 443/] bhave saṃsarāmi devatte atha mānuse,
Aññaṃ gatiṃ na jānānami budadhapūjāyidaṃ phalaṃ.

5378. Duve kule pajāyāmi khattiye cāpi brāhmaṇe,
Nīce kule na jānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

1. Yenicchakā yadicchakaṃ, syā.
2. Uddhalomika, sīmu machasaṃ.
3. Kāmakāmihaṃ, machasaṃ.

[BJT Page 242] [\x 242/]

5379. Hatthiyānaṃ assayānaṃ sivikaṃ sandamānikaṃ,
Labhāmi sabbamevetaṃ buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

5380. Dāsigaṇaṃ dāsagaṇaṃ nāriyo samalaṅkatā,
Labhāmi sabbamevetaṃ buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

5381. Koseyyakambalīyāni khomakappāsikāni ca,
Labhāmi sabbamevataṃ buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

5382. Navavatthaṃ navaphalaṃ navaggarasabhojanaṃ,
Labhāmi sabbamevataṃ buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

5383. Imaṃ khāda imaṃ bhuñja imamhi sayane saya
Labhāmi sabbamevataṃ buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

5384. Sabbattha pūjito homi yaso abbhuggato mama,
Mahāpakkho sadā homi abhejjapariso sadā,
Ñātīnaṃ uttamo homi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

5385. Sītaṃ uṇhaṃ na jānāmi pariḷāho na vijjati,
Atho cetasiṃka dukkhaṃ hadaye me na vijjati.

5386. Suvaṇṇavaṇṇo hutvāna saṃsarāmi bhavābhave,
Vevaṇṇiyaṃ na jānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

5387. Devalokā cavitvāna sukkamūlena codito,
Sāvatthiyaṃ pure jāto mahāsāle suaḍḍhake,

5388. Pañcakāmaguṇe hitvā pabbajiṃ anagāriyaṃ,
Jātiyā sattavassehaṃ arahattamapāpuṇiṃ.

5389. Upasampādayi buddho guṇamaññāya cakkhumā,
Taruṇo jūjanīyohaṃ buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

5390. Dibbacakkhu visusaddhaṃ me samādhukusalo ahaṃ,
Abhiññāpāramippatto buddhapūjayidaṃ phalaṃ.
5391. Paṭisambhidā anuppatto iddhipādesu kovido,
Dhammesu pāramippatto buddhajūjāyidaṃ phalaṃ.

5392. Tiṃsakappasahassamhi [PTS Page 444] [\q 444/] yaṃ buddhambhipūjayiṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

5393. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5394. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

1. Mama buddhassa santike machasaṃ.

[BJT Page 244] [\x 244/]

5395. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā tikaṇikārapupphiyo thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Tikaṇikārapupphiyattherassa apadānaṃ paṭhamaṃ.

502. Ekapattadāyakattherāpadānaṃ

5396. Nagare haṃsavatiyā kumbhakāro ahosahaṃ,
Addasaṃ virajaṃ buddha oghatiṇṇamanāsavaṃ.

5397. Sukataṃ mattikāpattaṃ buddhaseṭṭhassa'dāsahaṃ,
Pattaṃ datvā bhagavato ujubhūtassa tādino.

5398. Bhave nibbattamānohaṃ soṇṇathāle labhāmahaṃ,
Rūpimaye ca sovaṇṇe taṭiṭike ca maṇīmaye.
5399. Pātiyo paribhuñjāmi puññakammassidaṃ phalaṃ,
Yasānañca dhanānañca1 pattabhūto2 ca homahaṃ.

5400. Yathāpi bhaddake khette bījamappampi ropitaṃ,
Sammā dhāre3 pavecchante phalaṃ toseti kassakaṃ.

5401. Tathevimaṃ4 pattadānaṃ buddhakkhettamhi ropitaṃ,
Pītidhāre pavassante phalaṃ maṃ tosayissati.

5402. Yāvatā khettā vijjanti saṅghāpi ca gaṇāpi ca,
Buddhakkhettasamo natthi sukhado sabbapāṇinaṃ.

5403. Namo te purisājañña namo te purisuttama,
Ekapattaṃ daditvāna pattomhi acalaṃ padaṃ.

5404. Ekanavute ito kappe yaṃ pattamadadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi pattadānassidaṃ phalaṃ.

5405. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5406. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

1. Yassā ca janānañca, syā.
2. Aggabhūto, machasaṃ. 3. Sammādhāraṃ, machasaṃ.
4. Tathevidaṃ, machasaṃ.

[BJT Page 246] [\x 246/]

5407. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekapattadāyako thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Ekapattadāyakattherassa apadānaṃ dutiyaṃ.

503. Kāsumāriphaladāyakattherāpadānaṃ*

5408. Kaṇikāraṃ'va [PTS Page 445] [\q 445/] jotantaṃ nisinnaṃ pabbatantare,
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ.

5409. Pasannacitto sumano sire katvāna añjaliṃ,
Kāsumārikamādāya buddhaseṭṭhassa'dāsahaṃ.

5410. Ekatiṃse ito kappe yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi phaladānassidaṃ phalaṃ.

5411. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5412. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5413. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kāsumāriphaladāyako thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Kāsumāriphaladāyakattherassa apadānaṃ tatiyaṃ.

504. Avaṭaphaliyattherāpadānaṃ

5414. Sahassaraṃsī bhagavā sayambhu aparājito,
Vivekā vuṭṭhahitvāna gocarāyābhinikkhami.

5415. Phalahattho ahaṃ disvā upagacchiṃ narāsabhaṃ,
Pasannacitto sumano avaṭaṃ adadiṃ phalaṃ.

5416. Catunavute ito kappe yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi phaladānassidaṃ phalaṃ.

* Kāsumāraphaliyattheraapadāna, machasaṃ.

[BJT Page 248] [\x 248/]

5417. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5418. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5419. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā avaṭaphaliyo thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Avaṭaphaliyattherassa apadānaṃ catutthaṃ.
.
505. Vāphaliyattherāpadānaṃ*

5420. Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ āhutīnaṃ paṭiggahaṃ,
Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ vāraphalamadāsahaṃ. 1

5421. Ekanavute ito kappe yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi phaladānassidaṃ phalaṃ.

5422. Kilesā [PTS Page 446] [\q 446/] jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5423. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5424. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā vāraphaliyo thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Vāraphaliyattherassa apadānaṃ pañcamaṃ.

506. Mātuluṅgaphaladākattherāpadānaṃ

5425. Kaṇikāraṃva jalitaṃ puṇṇamāseva candimaṃ,
Jalantaṃ dīparukkhaṃ va addasaṃ lokanāyakaṃ.

5426. Mātuluṅgaphalaṃ gayha adāsiṃ satthuno ahaṃ,
Dakkhiṇeyyassa dhīrassa pasanno sehi pāṇihi.

5427. Ekatiṃse ito kappe yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi phaladānassidaṃ phalaṃ.

* Pādaphaliyattherāpadāna, machasaṃ.
1. Pādaphalā, machasaṃ. Cāraphalaṃ, syā.

[BJT Page 250] [\x 250/]

5428. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5429. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5430. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā mātuluṅgaphaladāyako thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Mātuluṅgaphaladāyakattherassa apadānaṃ chaṭṭhaṃ.

507. Ajeliphaladāyakattherāpadānaṃ

5431. Ajjuno nāma sambudedhā himavante vasī tadā,
Caraṇena ca sampanno samādhikusalo muni.

5432. Kumhamattaṃ gahetvāna ajeliṃ jīvajīvakaṃ,
Chattapaṇṇaṃ gahetvāna adāsiṃ satthuno ahaṃ.

5433. Catunavute ito kappe yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi phaladānassidaṃ phalaṃ.

5434. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5435. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5436. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ajeliphadāyako thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Ajeliphaladāyakattherassa apadānaṃ sattamaṃ.

508. Amodaphaliyettherāpadānaṃ

5437. Suvaṇṇavaṇṇaṃ [PTS Page 447] [\q 447/] sambuddhaṃ āhutīnaṃ paṭiggahaṃ,
Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ amodamadadiṃ phalaṃ.

5438. Ekanavute ito kappe yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi phaladānassidaṃ phalaṃ.

[BJT Page 252] [\x 252/]

5439. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5440. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5441. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā amodaphaliyo thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Amodaphaliyattherassa apadānaṃ aṭṭhamaṃ.

509. Tālaphaladāyakattherāpadānaṃ

5442. Sataraṃsī nāma bhagavā sayambhu aparājito,
Vivekā vuṭṭhahitvāna gocarāyābhinikkhami.

5443. Phalahattho ahaṃ disvā upagacchiṃ narāsahaṃ,
Pasannacitto sumano tālaphalamadāsahaṃ.

5444. Catunavute ito kappe yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi phaladānassidaṃ phalaṃ.

5445. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5446. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5447. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā tālaphaladāyako thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Tālaphaladāyakattherassa apadānaṃ navamaṃ.

510. Nāḷikeradāyakattherāpadānaṃ

5448. Nagare bandhumatiyā ārāmiko ahaṃ tadā,
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ gacchantaṃ anilañjase.

[BJT Page 254] [\x 254/]

5449. Nāḷikeraphalaṃ yagha buddhaseṭṭhassadāsahaṃ,
Ākāse ṭhitako santo patigaṇhī mahāyaso.

5450. Vittisañjananaṃ [PTS Page 448] [\q 448/] mayhaṃ diṭṭhadhammasukhāvahaṃ,
Phalaṃ buddhassa datvāna vippasannena cetasā.

5451. Adhigacchiṃ tadā pītiṃ vipulaṃ ca sukhuttamaṃ,
Uppajjate ca ratanaṃ nibbattassa tahiṃ tahiṃ.

5452. Ekanavute ito kappe yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi phaladānassidaṃ phalaṃ.

5453. Dibbacakkhu visuddhaṃ me samādhikusalo ahaṃ,
Abhiññāpāramippatto phaladānassidaṃ phalaṃ.

5454. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5455. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5456. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā nāḷikeradāyako thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Nāḷikeradāyakattherassa apadānaṃ dasamaṃ.

Uddānaṃ:

Kaṇikārekapatto ca kāsumārī tathāvaṭaṃ,
Vārañca mātuluṅgañca ajelāmodameva ca.
Tālaṃ tathā nāḷikeraṃ gāthāyo gaṇitā ciha,
Ekaṃ gāthāsataṃ hoti ūnādhikavivajjitaṃ.

Kaṇikāravaggo ekapaññāsamo.

511. Kurañjiyaphaladāyakattherāpadānaṃ

5457. Migaluddo pure āsiṃ vipine vicaraṃ ahaṃ,
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ sabbadhammānapāraguṃ.

5458. Kurañjiyaphalaṃ gayha buddhaseṭṭhassa'dāsahaṃ,
Puññakkhettassa vīrassa pasanno sehi pāṇihi.

5459. Ekatiṃse ito kappe yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi phaladānassidaṃ phalaṃ.

[BJT Page 256] [\x 256/]

5460. Kilesā [PTS Page 449] [\q 449/] jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5461. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5462. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kurañjiyaphaladāyako thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Kurañjiyaphaladāyakattherassa apadānaṃ paṭhamaṃ.

512. Kapitthaphaladāyakattherāpadānaṃ

5463. Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ āhutīnaṃ paṭiggahaṃ,
Rathiyā paṭipajjantaṃ kapitthaṃ phalaṃ.

5464. Ekanavute ito kappe yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi phaladānassidaṃ phalaṃ.

5465. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5466. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5467. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kapitthaphaladāyako thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Kapitthaphaladāyakattherassa apadānaṃ dutiyaṃ.

513. Kosumbhaphaladāyakattherāpadānaṃ

5468. Kakudhaṃ vilasantaṃva devadevaṃ narāsabhaṃ,
Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ kosumbhaṃ adadiṃ phalaṃ.

5469. Ekanavute ito kappe yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi phaladānassidaṃ phalaṃ.

5470. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.
[BJT Page 258] [\x 258/]

5471. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5472. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kosumbhaphaladāyako1 thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Kosumbhaphaladāyakattherassa2 apadānaṃ tatiyaṃ.

514. Ketakapupphiyattherāpadānaṃ

5473. Vinatānadiyā tīre vihāsi purisuttamo,
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ ekaggaṃ susamāhitaṃ.

5474. Madhugandhassa pupphena ketakassa ahaṃ tadā,
Pasannacitto sumano buddhaseṭṭhaṃ apūjayiṃ.

5475. Ekanavute [PTS Page 450] [\q 450/] ito kappe yaṃ pupphamabhipūjayiṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

5476. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5477. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5478. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ketakapupphiyo thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Ketakapupphiyattherassa apadānaṃ catutthaṃ.

515. Nāgapupphiyatthorāpadānaṃ

5479. Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ āhutīnaṃ paṭiggahaṃ,
Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ nāgapupphaṃ apūjayiṃ.

5480. Ekanavute ito kappe yaṃ pupphamabhipūjayiṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

5481. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

1. Kosambaphaliyo, machasaṃ.
2. Kosambaphalisattherassa, machasaṃ.

[BJT Page 260] [\x 260/]

5482. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5483. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā nāgapupphiyo thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Nāgapupphiyattherassa apadānaṃ pañcamaṃ.

516. Ajjunapupphiyattherāpadānaṃ

5484. Candabhāgānadītīre ahosiṃ kinnaro tadā,
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ sayambhuṃ aparājitaṃ.
5485. Pasannacitto sumano vedajāto katañjalī,
Gahetvā ajjunaṃ pupphaṃ sayambhuṃ abhipūjayiṃ.
5486. Tena kammena sukatena cetanā paṇīdhīhi ca,
Jahitvā kinnaraṃ dehaṃ tāvatiṃsamagacchahaṃ.

5487. Chattiṃsakkhattuṃ devindo devarajjamakārayiṃ,
Dasakkhattuṃ cakkavattī mahārajjamakārayiṃ.

5488. Padesarajjaṃ vipulaṃ gaṇanāto asaṃkhiyaṃ,
Sukhette vapitaṃ bījaṃ sayambhusmiṃ aho1 mama.

5489. Kusalaṃ vijjate mayhaṃ pabbajiṃ anagāriyaṃ,
Pūjāraho ahaṃ ajja sakyaputtassa sāsane.

5490. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5491. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5492. Paṭisambhidā [PTS Page 451] [\q 451/] catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ajjunapupphiyo thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Ajjunapupphiyattherassa apadānaṃ chaṭṭhaṃ.

1. Ahosi me, syā.

[BJT Page 262] [\x 262/]

517. Kuṭajapupphiyattherāpadānaṃ

5493. Himavantassa avidūre cāvalo1 nāmapabbato,
Buddho sudassano nāma vasate pabbatattare.

5494. Pupphaṃ hemavataṃ gayha vehāsaṃ agamāsahaṃ,
Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ oghatiṇṇamanāsavaṃ.

5495. Pupphaṃ kuṭajamādāya sire katvāna añjaliṃ, 2
Buddhassa abhiropesiṃ sayambhussa mahesino.

5496. Ekaṃtisse ito kappe yaṃ pupphamabhipūjayiṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

5497. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5498. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5499. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kuṭajapupphiyo thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Kuṭajapupphiyattherassa apadānaṃ sattamaṃ.

518. Ghosasaññatattherāpadānaṃ

5500. Migaluddo pure āsiṃ araññe kānane ahaṃ,
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ devasaṃghapurakkhataṃ.

5501. Ghose cittaṃ pasādesiṃ asamappaṭipuggale,
Tattha cittaṃ pasādetvā atariṃ3 duttaraṃ bhavaṃ.

5502. Ekatiṃse ito kappe yaṃ saññamalabhiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi ghosaññāyidaṃ phalaṃ.

5504. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5505. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

1. Vasalo, machasaṃ. Accayo, syā.
2. Sīre katvānahaṃ tadā, syā [PTS.]
3. Uttariṃ, machasaṃ.

[BJT Page 264] [\x 264/]

5504. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ghosasaññako thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Ghosasaññakattherassa apadānaṃ aṭṭhamaṃ.

519. Sabbaphaladāyakattherāpadānaṃ

5505. Varuṇo [PTS Page 452] [\q 452/] nāma nāmena brāhmaṇo mantapāragu,
Chaḍḍetvā dasa puttāni vanamajjhogahiṃ tadā.

5506. Assamaṃ sukataṃ katvā suvibhattaṃ manoramaṃ,
Paṇṇasālaṃ karitvāna vasāmi vipine ahaṃ.

5507. Padumuttaro lokavidū āhutīnaṃ paṭiggaho,
Mamuddharitukāmo so āgacchi mama assamaṃ.

5508. Yāvatā vanasaṇḍasmiṃ1 obhāso vipulo ahu,
Buddhassa ānubhāvena pajjali vipinaṃ tadā.

5509. Disvāna pāṭibhīraṃ taṃ2 buddhaseṭṭhassa tādino,
Pattapuṭaṃ gahetvāna phalena pūrayiṃ ahaṃ.

5510. Upagantvāna sambuddhaṃ sahakhārimadāsahaṃ,
Anukampāya me buddho idaṃ3 vacanamabravī:

5511. "Khāribhāraṃ gahetvāna pacchato ehi me tuvaṃ,
Paribhutte ca saṅghamhi puññaṃ tava bhavissati. "

5512. Puṭakaṃ taṃ gahetvāna bhikkhusaṃghassadāsahaṃ,
Tattha cittaṃ pasādetvā tusitaṃ upapajjahaṃ.

5513. Tattha dibbehi naccehi gītehi vāditehi ca,
Puññakammena saṃyuttaṃ anubhomi sadā sukhaṃ.

5514. Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi devattaṃ atha mānusaṃ,
Bhoge me ūnatā natthi phaladānassidaṃ phalaṃ.

5515. Yāvatā caturo dīpā sasamuddā sapabbatā,
Phalaṃ buddhassa datvāna issaraṃ kārayāmahaṃ.

5516. Yāvatā me pakkhigaṇā ākāse uppatti ca,
Tepi maṃ vasamenventi phaladānassidaṃ phalaṃ.

1. Vanasaṇḍamhi machasaṃ.
2. Disvāna taṃ pāṭihīraṃ, machasaṃ.
3. Imaṃ. Sīmu.

[BJT Page 266] [\x 266/]

5517. Yāvatā vanasaṇḍasmiṃ yakkhā bhūtā ca rakkhasā,
Kumbhaṇḍā garuḷā cāpi pāricariyaṃ upenti me.

5518. Kummā [PTS Page 453] [\q 453/] soṇā madhukarā ḍaṃsā ca makasā ubho,
Tepi maṃ vasamanventi phaladānassidaṃ phalaṃ.

5519. Supaṇṇā nāma sakuṇā pakkhijātā mahabbalā,
Tepi maṃ saraṇaṃ yanti phaladānassidaṃ phalaṃ.
5520. Yepi dīghāyukā nāgā iddhimanto mahāyasā,
Tepi me vasamanventi phadalānassidaṃ phalaṃ.

5521. Sīhā vyagghā ca dīpi ca acchakokataracchakā,
Tepi me vasamanventi phaladānassidaṃ phalaṃ.

5522. Osadhi tiṇavāsī ca ye vaca ākāsavāsino,
Sabbe maṃ saraṇaṃ yanti phaladānanassidaṃ phalaṃ.

5523. Sududdasaṃ sunipuṇaṃ gambhiraṃ suppakāsitaṃ,
Phassayitvā viharāmi phaladānassīdaṃ phalaṃ.
5524. Vimokkhe aṭṭha phassitvā viharāmi anāsavo,
Ātāpī tipako cāhaṃ phaladānassidaṃ phalaṃ.

5525. Ye phalaṭṭhā buddhaputtā khīṇadosā mahāyasā,
Ahamaññataro tesaṃ phaladānassidaṃ phalaṃ.

5526. Abhiññāpāramiṃ gantvā sukkamūlena codito,
Sabbāsave pariññāya viharāmi anāsavo.

5527. Tevijjā iddhipattā ca buddhaputtā mahāyasā,
Dibbasotaṃ samāpannā tesamaññataro ahaṃ.

5528. Satasahasse ito kappe yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi phaladānassidaṃ phalaṃ.

5529. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

[BJT Page 268] [\x 268/]

5530. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5531. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sabbaphaladāyako thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Sabbaphaladāyakattherassa apadānaṃ navamaṃ.

520. Padumadhārakattherāpadānaṃ*

5532. Himavantassa avidūre romaso nāma pabbato,
Buddhopi sambhavo nāma abbhokāse vasī tadā.

5533. Bhavanā nikkhamitvāna padumaṃ dhārayiṃ ahaṃ,
Ekāhaṃ dhārayitvāna bhavanaṃ punarāgamiṃ.

5534. Ekatiṃse [PTS Page 454] [\q 454/] ito kappe yaṃ buddhambhipūjayiṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

5535. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5536. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5537. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā padumadhārako thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Padumadhārakattherassa apadānaṃ dasamaṃ.

Phaladāyakavaggo dvipaññāsamo.

Uddānaṃ:

Kurañjiyaṃ kapitthañca kosumbhamatha ketakaṃ, 1
Nāgapupphajjunaṃ ceva kuṭajī ghosasaññako,
Thero ca sabbaphalado tathā padumadhārako2,
Asīti cettha gāthāyo tisso gāthā taduttarī.

1. Kosambamathaketakaṃ, machasaṃ.
2. Padumadhāriko, machasaṃ.
* Padumadhārikattherāpadānaṃ, machasaṃ.
[BJT Page 270] [\x 270/]

521. Tiṇamuṭṭhidāyakattherāpadānaṃ

5538. Himavantassa avidūre lambako nāma pabbato,
Tatthopatisso1 sambuddho abbhokāsambhi caṅkami.

5539. Migaluddo pure āsiṃ araññe kānane ahaṃ,
Disvāna taṃ devadevaṃ tiṇamuṭṭhiṃ adāsahaṃ.

5540. Nisīdanatthaṃ buddhassa datvā cittaṃ pasādayiṃ,
Sambuddhambhivādetvā pakkāmiṃ uttarāmukho.

5541. Aciraṃ gatamattaṃ maṃ2 migarājā aheṭhayi, 3
Sīhena pātito4 santo tattha kālakato5 ahaṃ.

5542. Āsanne me kataṃ kammaṃ buddhaseṭṭha anāsave,
Sumutto saravegova devalokaṃ agacchahaṃ.

5543. Yūpo tattha subho āsi puññakammābhinimmito,
Sahassakaṇḍo satabheṇḍu dhajālu haritāmayo.

5544. Pabhā niddhāvate tassa sataraṃsīva uggato,
Ākiṇṇo devakaññāhi āmodiṃ kāmakāmahaṃ. 6

5545. Devalokā [PTS Page 455] [\q 455/] ito kappe nisīdanamadāsahaṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi tiṇamuṭṭhimbhidaṃ phalaṃ. 7

5547. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5548. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5549. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā tiṇamuṭṭhidāyako thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Tiṇamuṭṭhidāyakattherassa apadānaṃ paṭhamaṃ.

1. Tattheva tisso, machasaṃ.
2. Aciraṃgatamattassa, machasaṃ.
3. Apothayī, machasaṃ.
4. Pophito, machasaṃ
5. Kālaṅkato, machasaṃ.
6. Kāmakāmihaṃ, machasaṃ.
7. Tiṇamuṭṭhe idaṃ phalaṃ, machasaṃ.

[BJT Page 272] [\x 272/]

522. Mañcadāyakattherāpadānaṃ

5550. Vipassinona bhagavato lokajeṭṭhassa tādino,
Ekamañcaṃ1 mayā dinnaṃ pasannena sapāṇinā.

5551. Hatthiyānaṃ assayānaṃ dibbayānaṃ samajjhagaṃ,
Tena mañcakadānena pattomhi āsavakkhayaṃ.

5552. Ekanavute ito kappe yaṃ mañcakamadāsahaṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi mañcadānassidaṃ phalaṃ.

5553. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5554. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5555. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā mañcadāyako2 thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Mañcadāyakattherassa apadānaṃ dutiyaṃ.

523. Sarāṇagamaniyattherāpadānaṃ*

5556. Āruhimbha tadā nāvaṃ bhikkhu cājīvako ca'haṃ,
Nāvāya bhijjamānāya bhikkhu me saraṇaṃ adā.

5557. Ekatiṃse ito kappe yaṃ so me saraṇaṃ adā,
Duggatiṃ nābhijānāmi saraṇagamane phalaṃ.

5558. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5559. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5560. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā saraṇagamaniyo thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Saraṇagamaniyattherassa apadānaṃ tatiyaṃ.

* Chattiṃsatimavaggepi idamapadānamuddiṭṭhaṃ.
1. Ekaṃ veccaṃ, syā. Eka pacchaṃ [PTS]
2. Veccakadāyako, syā.

[BJT Page 274] [\x 274/]

524. Ababhañjanadāyakatterāpadānaṃ

5561. Nagare [PTS Page 456] [\q 456/] bandhumatiyā rājuyyāne vasāmahaṃ,
Cammavāsī tadā āsiṃ kamaṇḍaludharo ahaṃ.

5562. Addasaṃ vimalaṃ buddhaṃ sayambhuṃ aparājitaṃ,
Padhānapahitattaṃ taṃ1 jhāyiṃ jhānarataṃ vasiṃ2

5563. Sabbakāmasamiddhaṃ ca oghatiṇṇanananamanāsavaṃ,
Disvā pasanno sumano abbhañjanamadāsahaṃ.

5564. Ekanavute ito kappe yaṃ dānamadadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi abbhañjanassidaṃ phalaṃ.

5565. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5566. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5567. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā abbhañjanadāyako thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Abbhañjanadāyakattherassa apadānaṃ catutthaṃ.

525. Supaṭadāyakattherāpadānaṃ

5568. Divāvihārā nikkhanto vipassi lokanāyako,
Lahuṃ supaṭakaṃ3 katvā kappaṃ saggamhi modahaṃ.

5569. Ekanavute ito kappe supaṭakaṃ adāsahaṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi supaṭassa idaṃ phalaṃ.

5570. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5571. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

1. Padhānaṃ payitantaṃ ta, machasaṃ.
2. Isiṃ, syā.
3. Supaṭikaṃ, syā suppaṭaṃ, [PTS]

[BJT Page 276] [\x 276/]

5572. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā supaṭadāyako thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Supaṭadāyattherassa apadānaṃ pañcamaṃ.

526. Daṇḍadāyakattherāpadānaṃ

5573. Kānanaṃ vananemāgayha veḷuṃ chetvānahaṃ tadā,
Ālambanaṃ karitvāna saṅghassa adadiṃ ahaṃ.

5574. Tena cittappasādena subbate abhivādiya,
Ālambadaṇḍaṃ datvāna pakkāmiṃ uttarāmukho.

5575. Catunavute [PTS Page 457] [\q 457/] ito kappe yaṃ daṇḍa madadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi daṇḍadānassidaṃ phalaṃ.

5576. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5577. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5578. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā daṇḍadāyako thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Daṇḍadāyakattherassa apadānaṃ chaṭṭhaṃ.

527. Girinelapūjakattherāpadānaṃ

5579. Migaluddo pure āsiṃ vipine vicaraṃ ahaṃ,
Addasaṃ virajaṃ buddha sabbadhammānapāraguṃ.

5580. Tasmiṃ mahākāruṇike sabbasathite rate,
Pasannacitto sumano nelapupphamapūjayiṃ.

5581. Ekatiṃse ito kappe yaṃ pupphamabhipūjayiṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

[BJT Page 278] [\x 278/]

5582. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5583. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5584. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā girinela pūjako thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Girinesapūjakattherassa apadānaṃ sattamaṃ.

528. Bodhisammajjakattherāpadānaṃ

5585. Ahaṃ pure bodhipattaṃ ujjhitaṃ vetiyaṅgaṇe,
Taṃ gahetvāna chaḍḍesiṃ alabhiṃ vīsati guṇe.

5586. Tassa kammassa tejena saṃsaranto bhavābhave,
Duve bhave saṃsarāmi devatte cāpi mānuse.

5587. Devalokā cavitvāna āgantvā mānusaṃ bhavaṃ,
Duve kule pajāyāmi khattiye cāpi mānuse.

5588. Aṅgapaccaṅgasampanno ārohapariṇahavā,
Abhirūpo suci homi sampuṇṇaṅgo anūnako.
5589. Devaloke manusse vā jāto vā yattha katthaci,
Bhave suvaṇṇavaṇṇova uttattakanakūpamo.

5590. Mudukā [PTS Page 459] [\q 459/] maddavā saniddhā1 sukhumā sukumārikā,
Chavi me sabbadā hoti bodhipatte suchaḍḍite.
5591. Yato kutoci gatisu sarīre samudāgate,
Na limpati rajojallaṃ vipāko pattachaḍḍane. 2

5592. Uṇhe vātātape tassa aggitāpena vā puna3,
Gatte sedā na muccanti vipāko pattachaḍḍane.

5593. Kuṭṭhaṃ gaṇḍo kilāso ca tilakā piḷakā tathā,
Na honti kāye daddū ca vipāko pattachaḍḍane.

1. Mudumaddavā siniddhā, syā.
2. Pattachaḍḍhite, (sabbattha) machasaṃ.
3. Pana, machasaṃ.

[BJT Page 280] [\x 280/]

5594. Aparampi guṇaṃ tassa nibbattati bhavābhave,
Rogā na honti kāyasmiṃ vipāko pattachaḍḍane.

5595. Aparampi guṇaṃ tassa nibbattati bhavābhave,
Na hoti cittajā pīḷā vipāko pattachaḍḍane.

5596. Aparampi guṇaṃ tassa nibbattati bhavābhave,
Amittā na bhavantassa vipāko pattachaḍḍane.

5597. Aparampi guṇaṃ tassa nibbattati bhavābhave,
Anūnabhogo bhavati vipāko pattachaḍḍane.

5598. Aparampi guṇaṃ tassa nibbattati bhavābhave,
Aggirājuhi corehi na hoti udake bhayaṃ.

5599. Aparampi guṇaṃ tassa nibbattati bhavābhave,
Dāsidāsā anuvarā honti cittānuvattakā.

5600. Yamhi āyuppamāṇamhi jāyate mānuse bhave,
Tato na hāyate āyu tiṭṭhate yāvatāyukaṃ.

5601. Abbhantarā bāhirā ca1 negamā ca saraṭṭhakā,
Anuyuttā2 honti sabbe vuddhikāmā sukhicchakā.

5602. Bhogavā yasavā homi sirimā ñātipakkhavā,
Apetabhayasantāso bhave'haṃ sabbato bhave.

5603. Devā manussā asurā gandhabbā yakkharakkhasā,
Sabbe te parirakkhanti bhave saṃsarato sadā.

5604. Devaloke manusse ca anubhotvā ubho yase,
Avasānena ca nibbānaṃ sivaṃ patto anuttaraṃ.

5605. Sambuddhamuddisitvāna bodhiṃ vā tassa satthuno,
Yo puññaṃ pasave poso tassa kiṃ nāma dullabhaṃ.

5606. Magge phale āgame ca jhānābhiññāguṇesu ca,
Aññosaṃ adhiko hutvā nibbāyāmi anāsavo.

1. Abbhantarā ca bāhirā, machasaṃ.
2. Nuyuttā, machasaṃ.

[BJT Page 282] [\x 282/]

5607. Pure'haṃ bodhiyā pattaṃ chaḍḍetvā haṭṭhamānaso,
Imehi vīsataṅgehi samaṅgi homi sabbadā.

5608. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5609. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5610. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā bodhisammajjako thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Bodhisammajjakattherassa apadānaṃ aṭṭhamaṃ.

529. Āmaṇḍaphaladāyakattherāpadānaṃ

5611. Padumuttaro nāma jino sabbadhammānapāragū,
Vuṭṭhahitvā samādhimhā caṅkami lokanāyako.

5612. Khāribhāraṃ gahetvāna āharanto phalaṃ tadā,
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ caṅkamantaṃ mahāmuniṃ.

5613. Pasannacitto sumano sire katvāna añjaliṃ,
Sambuddhaṃ abhivādetvā āmaṇḍamadadiṃ phalaṃ.

5614. Satasahasse ito kappe yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā, duggatiṃ nābhijānāmi āmaṇḍassa idaṃ phalaṃ.

5615. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5616. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5617. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā āmaṇḍaphaladāyako thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Āmaṇḍaphaladāyakattherassa apadānaṃ navamaṃ.

[BJT Page 284] [\x 284/]

530. Sugandhatthorāpadānaṃ

5617. Imamhi bhaddake kappe brahmabandhu mahāyaso,
Kassapo nāma gottena1 uppajji vadataṃvaro.

5618. Anuvyañjanasampanno2 battisaṃvaralakkhaṇo,
Byāmappabhāparivuto raṃsujālasamosaṭo3.

5619. Assāsetā yathā cando suriyova pabhaṅkaro,
Nibbāpetā yathā megho sāgaro'va guṇākaro.

5620. Dharaṇiriva [PTS Page 460] [\q 460/] sīlena himavā'va samādhinā,
Ākāso viya paññāya asaṅgo anīlo yathā.

5621. Sa kadāci mahāvīro parisāsu visārado,
Saccāni sampakāsesi uddharanto mahājanaṃ.

5622. Tadāhi bāraṇasiyaṃ seṭṭhiputto mahāyaso,
Āsahaṃ dhanadhaññassa pahutassa pabhu tadā4.

5623. Jaṅghāvihāraṃ vicaraṃ migadāyamupeccahaṃ,
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ desentaṃ amataṃ padaṃ.

5624. Vissaṭṭhakantavacanaṃ5 karavīkasamassaraṃ,
Haṃsarudābhinigghosaṃ6 viññāpentaṃ mahājanaṃ.

5625. Disvā devātidevaṃ taṃ sutvā ca7 madhuraṃ giraṃ,
Pahāyānappake8 bhoge pabbajiṃ anagāriyaṃ.

5626. Evaṃ pabbajito cāhaṃ na cirena bahussuto,
Ahosiṃ dhammakathiko vicittapaṭibhāṇavā.

5627. Mahāparisamajjhehaṃ haṭṭhacitto punappunaṃ,
Vaṇṇayiṃ hemavaṇṇassa vaṇṇaṃ vaṇṇavisārado.

5628. Esa khiṇāsavo buddho anīgho chinnasaṃsayo,
Sabbakammakkhayaṃ patto vimuttopadhisaṃkhaye.

5629. Esa so bhagavā buddho esa sīho anuttare,
Sadevakassa lokassa brahmacakkappavattako

1. Nāmena, sīmu.
2. Anubyañjanasampanno, machasaṃ.
3. Raṃsijālasamotthaṭo, machasaṃ.
4. Bahūtadā, machasaṃ.
5. Visaṭṭhakantavacanaṃ, machasaṃ.
6. Haṃsarutehi nigghosaṃ, machasaṃ.
Haṃsadundubhinigghosaṃ, syā. [PTS.]
7. Sutthāva, machasaṃ
8. Pahāyanappake, machasaṃ.

[BJT Page 286] [\x 286/]

5630. Danto dametā santo ca sametā nibbuto isi,
Nibbāpetā ca assattho assāsetā mahājanaṃ.

5631. Vīro suro ca dhīro ca1 pañño kāruṇiko vasī,
Vijitāvī ca sa jino appagabbho anālayo.

5632. Anejo acalo dhīmā amoho asamo muni,
Dhorayho usabho usabho nāgo sīho sakko garūsupi.

5633. Virāgo vimalo brahmā vādasūro raṇanañjaho,
Akhilo ca visallo ca asamo saṃyuto2 suci.

5634. Brāhmaṇo [PTS Page 461] [\q 461/] samaṇo nātho bhisakko sallakattako,
Yodho buddho suto suto3 acalo muditodito. 4

5635. Dhātā dhatā ca hantā ca5 kattā tetā pakāsitā,
Sampahaṃsitā bhettā ca chettā sotā pasaṃsitā.

5636. Akhilo ca visallo ca anīgho akathaṅkathi,
Anejo virajo khantā6 gantā7 vattā pakāsitā8

5637. Tāretā atthakāretā kāretā sampadālitā9,
Pāpetā sahitā kantā hantā ātā pī tāpaso10.

1. Vikanto, machasaṃ.
2. Vusabho, syā, payato, [PTS.]
3. Sutāsuto, machasaṃ.
4. Sito, machasaṃ.
5. Santi ca, machasaṃ.
6. Kattā, machasaṃ.
7, Gandhā, machasaṃ.
8. Pasaṃsitā, machasaṃ.
9. Samapadāritā, machasaṃ.
10. Tāpitā ca visositā, syā.

[BJT Page 288] [\x 288/]

5638. Samacitto1 samasamo asahāyo dayāsayo, 2
Accherasatto3 akuho katāvī isisattamo.

5639. Nittiṇṇakaṅkho nimmāno appameyyo anūpamo,
Sabbavākyapathānīto saccañeyyantagū4 jino.

5640. Sattasāravare5 tasmiṃ pasādo amatāvaho,
Tasmā buddhe ca dhamme ca saṃghe saddhā mahiddhikā. 6

5641. Guṇehi evamādīhi tilokasaraṇuttamaṃ,
Vaṇṇento parisāmajjhe akaṃ7 dhammakathaṃ ahaṃ.

5642. Tato cutohaṃ8 tuyite anubhetvā mahāsukhaṃ,
Tato cuto manussesu jāto bhomi sugandhiko.
5643. Nissāso mukhagandho ca dehagandho tatheva me,
Sedagandho ca satataṃ sabbagandhe'tiseti'me. 9

5644. Mukhagandho sadā mayhaṃ padumuppalacampake10,
Ādisanto11 sadā vāti sarīro ca tatheva me,

5646. Guṇaṃ [PTS Page 462] [\q 462/] buddhassa vatvāna hitāya janasandhisu14,
Sukhito15 homi sabbattha saradvadhanisamāyuto16

5647. Yasassī sukhito kanto jutimā piyadassano,
Vattā aparibhuto ca niddoso paññavā tathā.

5648. Khīṇe āyusi17 nibbānaṃ sulabhaṃ buddhabhattino,
Tesaṃ hetuṃ pavakkhāmi taṃ suṇātha yathātathaṃ.

5649. Santaṃ yasaṃ bhagavato vidhinā abhivādayaṃ,
Yattha tatthupapannopi yasassī tena homahaṃ.

1. Saccaṭṭhito syā.
2. Dayālayo, machasaṃ.
3. Accheramanto, syā
4. Sabbaneyyantiko, syā
5. Sataraṃsīvare, syā.
6. Mahatthikā, machasaṃ.
7. Kathiṃ syā.
8. Cutāhaṃ, machasaṃ.
9. Sabbagandhova hoti me, machasaṃ.
10. Padūmuppalavampako, machasaṃ.
11. Parisanto, machasaṃ atikanto, syā. Atīsanto, [PTS]
12. Phalantaṃ, syā.
13. Bhāsitassa, syā.
14. Hitāya ca nasadisaṃ, machasaṃ.
15. Sucitto, syā.
16. Saṅghebirasamāyuto, machasaṃ.
17. Pāvusi, syā.

[BJT Page 290] [\x 290/]

5650. Dukkhassantakaraṃ buddhaṃ dhammaṃ santamasaṅkhataṃ,
Vaṇṇayaṃ sukhado āsiṃ sattānaṃ sukhito tato.

5651. Guṇaṃ vadanto buddhassa buddhapītisamāyuto,
Sakantiṃ parakantiñca janayiṃ tena kantimā.

5652. Janoghe1 titthakākiṇṇe2 abhibhuyya kutitthiye,
Guṇaṃ vadanto jotesiṃ nāyakaṃ jutimā tato.

5653. Piyakārī janassāpi sambuddhassa guṇaṃ vadaṃ,
Saradova sasaṅkohaṃ tenāsiṃ3 piyadassano.

5654. Yathāsattivasenāhaṃ sabbavācāhi santhaviṃ,
Sugataṃ tena vāgīso vicittapaṭibhāṇavā.

5655. Ye bālā vimatippattā paribhonti mahāmuni,
Niggahiṃ te sadhammena paribhūto na tenahaṃ4.

5656. Buddhavaṇṇena5 sattānaṃ kilese apanesahaṃ,
Nikkilesamano homi tassa kammassa vāhasā.

5657. Sotunaṃ [PTS Page 463] [\q 463/] buddhimajaniṃ6 buddhānussatidesako,
Tenāhamāsiṃ7 sappañño nipuṇatthavipassako.

5658. Sabbāsavariparikkhiṇo tiṇṇasaṃsārasāgaro,
Sikhīva anupādāno pāpuṇissāmi nibbutiṃ.

5659. Imasmiṃ yeva kappasmiṃ yamahaṃ santhaviṃ jinaṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi buddhavaṇṇassidaṃ phalaṃ.

5660. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5661. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5662. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sugandho thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Sugandhattherassa apadānaṃ dasamaṃ.

1. Jino te, machasaṃ.
2. Titthikākiṇṇe, machasaṃ.
3. Thomesīṃ, syā.
4. Paribhutena tenahaṃ, syā.
5. Buddhavaṇṇehi, sīmu.
6. Vuṇḍimajaniṃ, machasaṃ.
7. Tenāpi cāsiṃ, syā.

[BJT Page 292] [\x 292/]

Uddānaṃ:

Tiṇado mañcado ceva saraṇabbhañjanappado,
Supaṭo daṇḍadāyī ca nelapūji tatheva ca,
Bodhisammajjakāmeṇḍo1 sugandho dasamo dijo. 2
Gāthāsataṃ satevītaṃ cettha sabbaso.

Tiṇadāyakavaggo tepaññāsamo.

531. Mahākaccānattherāpadānaṃ

5663. Padumuttaro nāma jino anejo ajitañjayo,
Satasahasse kappānaṃ ito uppajji nāyako.

5664. Vīro kamalapattakkho sasaṅkavimalānano,
Kanakāvalasaṅkāso3 ravidittiyasamappabho.

5665. Sattanettamanohārī varalakkhaṇabhusito,
Sabbavākyapathātīto manujāmarasakkato.

5666. Sambuddho bodhayaṃ satte vāgīso madhurassaro,
Karuṇānibaddha4 santāno parisāsu visārado.

5667. Deseti [PTS Page 464] [\q 464/] madhuraṃ dhammaṃ catusaccupasaṃhitaṃ,
Nimugge mohapaṅkamhi samuddharati pāṇino.

5668. Tadā ekacaro hutvā tāpaso himavālayo,
Nabhasā mānusaṃ lokaṃ gacchanto jinamaddasaṃ.

5669. Upecca santikaṃ tassa assosiṃ dhammadesanaṃ,
Vaṇṇayantassa vīrassa sāvakassa mahāguṇaṃ.

5670. Saṃkhittena mayā vuttaṃ vitthārena pakāsayaṃ,
Parisaṃ mañca toseti yathā kaccāyano ayaṃ.

5671. Nāhaṃ evaṃ vidhaṃ kañci5 aññaṃ passāmi sāvakaṃ,
Tasmātadagge6 esaggo evaṃ dhāretha bhikkhavo.

5672. Tadāhaṃ vimhito hutvā sutvā vākyaṃ manoramā,
Himavantaṃ gamitvāna āhatvā7 pupphasañcayaṃ.

5673. Pūjetvā lokasaraṇaṃ taṃ ṭhānaṃ abhipatthayiṃ,
Tadā mamāsayaṃ ñatvā vyākāsi saraṇañjaho.

1. Bodhisammajjako maṇḍo, machasaṃ.
2. Ti ca, machasaṃ.
3. Kañcanakavasaṅkalāso, syā
4. Nibandha, sabbattha.
5. Nāśaṃ evaṃmidhekakaccaṃ, machasaṃ.
6. Tasematadagge, sīmu. Tasmātadagge ṭhapemi, theragāthaṭṭhakathā.
7. Āhitvā.

[BJT Page 294] [\x 294/]

5673. "Passathetaṃ isivaraṃ niddhantakanakattacaṃ,
Uddhaggalomaṃ pīṇaṃsaṃ acalaṃ pañjaliṃ ṭhitaṃ.

5674. Hāsassupuṇṇanayanaṃ1 buddhavaṇṇagatāsayaṃ,
Dhammaṃva viggahavaraṃ2 amatāsittasantibhaṃ.

5675. Kaccānassa guṇaṃ sutvā taṃ ṭhānaṃ patthayaṃ ṭhito,
Anāgatamhi addhāne gotamassa mahāmune.

5676. Tassa dhammesu dāyādo oraso dhammanimmito,
Kaccāno nāma nāmena hessi satthusāvako.

5677. Bahussuto mahāñāṇi adhippāyavidū mune,
Pāpuṇissati taṃ ṭhānaṃ yathāyaṃ vyākato mayā.

5678. Satasahasse ito kappe yaṃ kammamakariṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

5679. Duve bhave saṃsarāmi devatte atha mānuse,
Aññaṃ gatiṃ na gacchāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

5680. Duve kule pajāyāmi khattiye atha brāhmaṇe,
Nīce kule na jāyāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

5681. Pacchime [PTS Page 465] [\q 465/] va3 bhave dāni jāto ujjeniyā pure, 4
Pajjotassa ca caṇḍassa purohitadijātino. 5

5682. Putto tiraṭavacchassa6 nipuṇo vedapāragū,
Mātā ca candimā nāma kaccānohaṃ varattavo.

5683. Vīmaṃsatthaṃ buddhassa bhumipālena pesito,
Disvā mokkhapuradvāraṃ nāyakaṃ guṇasañcayaṃ.

5684. Sutvā ca vimalaṃ vākyaṃ gatipaṅkavisosanaṃ,
Pāpuṇiṃ amataṃ santaṃ sosehi saha sattahi. 7

5685. Adhippāyavidū jāto sugatassa mahāmune, 8
Ṭhapito etadagge ca susamiddhamanoratho.

5686. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

1. Bhāsaṃsapuṇṇanayanaṃ, machasaṃ.
2. Dhammajaṃuggahadayaṃ, machasaṃ. Dhammapaṭiggabhavaraṃ, syā.
3. Pacchime ca, machasaṃ.
4. Ujjeniyaṃ pure, machasaṃ.
5. Purohitadijādhino, machasaṃ.
6. Nidīvacchassa, theragāthaṭṭhakathā. Tiriṭivacchassa, machasaṃ.
7. Sesebhi saha pañcahi, sīmu: theragāthaṭṭhakathā. "Sesehi saha sattahi" iti manorathapūraṇi ādiaṭṭhakathāhi saddhiṃ sameti.
8. Mahāmate, machasaṃ.

[BJT Page 296] [\x 296/]

5687. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5688. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Ittha sudaṃ āyasmā mahākaccāno thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Mahākaccānattherassa apadānaṃ paṭhamaṃ.

532. Vakkalittherāpadānaṃ

5689. Ito satasahassamhi kappe uppajji nāyako,
Anomanāmo amito nāmena padumuttaro.

5690. Padumākāravadano padumāmalasucchavī,
Lokenānupalittova teyena padumaṃ yathā.

5691. Vīro padumapattakkho santo ca padumaṃ yathā,
Padumuttaragandho ca1 tasmā so padumuttaro.

5692. Lokajeṭṭho ca nimmāno andhānaṃ nayanūpamo,
Santaveso guṇanidhi karuṇāmatisāgaro.

5693. Sakadāci mahāvīro brahmāsurasuraccito,
Sadevamanujākiṇṇo2 janamajjhe anuttamo. 3

5694. Vadanena sugandhena madhurena rutena ca,
Rañjayaṃ parisaṃ sabbaṃ santhavī sāvakaṃ sakaṃ.

5695. "Saddhādhimutto [PTS Page 466] [\q 466/] sumatī mama dassanalālaso, 4
Natthi etādiso añño yathāyaṃ bhikkhu vakkali".

5696. Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ nagare brāhmaṇatrajo,
Hutvā sutvā ca taṃ vākyaṃ taṃ ṭhānamabhirocayiṃ.

5697. Sasāvakaṃ taṃ vimalaṃ nimantetvā tathāgataṃ,
Sattāhaṃ bhojayitvāna dussegacchādayiṃ tadā.

5698. Nipacca sirasā tassa anantaguṇasāgare,
Nimuggo pītisampuṇṇo idaṃ pacanamabraviṃ:

1. Padumuttaragandhova, machasaṃ.
2. Sadevamanujākiṇṇe, machasaṃ.
3. Jinuttamo, machasaṃ.
4. Dassanasālayo, syā.

[BJT Page 298] [\x 298/]

5699. "Yo so tayā santhavito ito sattamake'hani, 1
Bhikkhu saddhāvataṃ aggo tādiso homahaṃ mune. "

5700. Evaṃ vutte mahāvīro anāvaraṇadassano,
Imaṃ vākyaṃ udīresi parisāyaṃ2 mahāmuni:

5701. "Passathetaṃ māṇavakaṃ pītamaṭṭhanivāsanaṃ,
Hemayaññopavītaṅgaṃ3 jananettamanoharaṃ.

5702. Eso anāgataddhāne gotamassa mahesino,
Aggo saddhādhimuttānaṃ sāvakoyaṃ bhavissati.

5703. Devabhūto manusso vā sabbasantāpavajjito,
Sabbabhogaparibbūḷho sukhito saṃsarissati.

5704. Satasahasse ito kappe okkākakusalasambhavo,
Gotamo nāma nāmena4 satthā loke bhavissati.

5705. Tassa dhammesu dāyādo oraso dhammanimmito,
Vakkalī nāma nāmena hessati satthūsāvako.

5706. Tena kammavisesena cetanāpaṇīdhīhi ca,
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsamagacchahaṃ.

5707. Sabbattha sukhito hutvā saṃsaranto bhavābhave,
Sāvatthiyaṃ pure jāto kule aññatare ahaṃ.

5708. Nonītasukhumālaṃ maṃ jātapallavakomalaṃ,
Mandaṃ uttānasayanaṃ pisācībhayatajjitā. 5

5709. Pādamūle mahesissa sāyesuṃ dīnamānasā,
'Imaṃ dadāma te nātha saraṇaṃ hohi nāyaka. '

5710. Tadā [PTS Page 467] [\q 467/] paṭiggahi so maṃ bhītānaṃ saraṇo muni,
Jālitā saṅkhalaṅkena6 mudukomalapāṇinā.

5711. Tadāppabhūti tenāhaṃ arakkheyyena rakkhito,
Sabbaveravinimmutto7 sukhena parivaḍḍhito.

5712. Sugatena vinābhūto ukkaṇṭhāmi muhuttakaṃ,
Jātiyā sattavassohaṃ pabbajiṃ anagāriyaṃ.

1. Ito sattamake muni, machasaṃ. Ito saddhādhimutto iti, syā.
2. Parisāya, machasaṃ.
3. Hemayaññopacitaṅgaṃ, machasaṃ.
4. Gottena, machasaṃ.
5. Pisācabhayatajjitā, sīmu. Machasaṃ.
6. Jālinācakkakitena, machasaṃ.
7. Sabbāpadāvinimmutto, theragāthaṭṭhakathā, sabbabyādhivinimmutto, syā sabbupadhivinimmutto, [PTS]

5713. Sabbapāmisambhūtaṃ lakkhīnilayanaṃ paraṃ, 1
Rūpaṃ sabbasubhākiṇṇaṃ atitto pihayāmahaṃ2.

5714. Buddharūparataṃ3 ñatvā tadā ovadi maṃ jino,
"Alaṃ vakkali kiṃ rūpe ramase bālanandite.

5715. Yo hi passati saddhammaṃ so maṃ passati paṇḍito,
Apassamāno saddhammaṃ maṃ passampi na passati.

5716. Anattādīnavo kāyo visarukkhasamūpamo,
Āvāso sabbarogānaṃ puñjo dukkhassa kevalo.

5717. Tibbandiya tato rūpe khandhānaṃ uyadabbayaṃ,
Passa sabbakilesānaṃ sukhenantaṃ gamisassi. "

5718. Evaṃ tenānusiṭṭhohaṃ nāyakena hitesinā,
Gijjhakūṭaṃ samāruyha jhāyāmi girikandare.

5719. Ṭhito pabbatapādamhi mamāha so mahāmuni, 4
Vakkalī'ti jino vācaṃ taṃ sutvā mudito ahaṃ.

5720. Pakkhandiṃ selapabbhāre anekasataporise,
Tadā buddhānubhāvena sukhena'va mahiṃ gato.

5721. Punopi5 dhammaṃ desesi6 khandhānaṃ udayabbayaṃ,
Tamhaṃ dhammamaññāya arahattamāpuṇiṃ.

5722. Sumahāparisāmajjhe7 tadā maṃ maraṇantago8,
Aggaṃ saddhādhimuttānaṃ paññapesi mahāmati.

5723. Satasahasse ito kappe yaṃ kammamakariṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi buddhajūjāyidaṃ phalaṃ.

5724. Kilesā [PTS Page 468] [\q 468/] jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5725. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassaṃ sāsanaṃ.

1. Nīlakkhitayanaṃ varaṃ, machasaṃ.
2. Vibharāmahaṃ, machasaṃ.
3. Buddho rūparataṃ, sīmu buddharūparatiṃ, machasaṃ.
4. Assāsayi mahāmuni, machasaṃ.
5. Punāpi, sīmu. Syā.
6. Deseti, machasaṃ.
7. Sumahāparisamajjhe, machasaṃ.
8. Caraṇantago, machasaṃ.

[BJT Page 302] [\x 302/]

5726. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā vakkalitthero imaṃ gāthāyo abhisitthāti

Vakkalittherassa apadānaṃ dutiyaṃ

533. Mahākappinattherāpadānaṃ

5727. Padumuttaro nāma jino sabbadhammānapāragu,
Udito jagadākāse1 ravīva saradambare.

5728. Vacanābhāya bodheti veneyyapadumāni so,
Kilesapaṅkaṃ soseti matiraṃsīhi nāyako.

5729. Titthiyānaṃ yaso hanti khajjotābhā yathā ravi,
Saccatthābhaṃ pakāseti ratanaṃva divākaro.

5730. Guṇānaṃ āyatibhūto ratanānaṃva sāgaro,
Pajjunnoriva bhūtāni dhammameghena vassati.

5731. Akkhadasso tadā āsiṃ nagare haṃsasavhaye,
Upecca dhammamassosiṃ jalajuttaranāmino.

5732. Ovādakassa bikkhūnaṃ sāvakassa katāvino,
Guṇaṃ pakāsayantassa tosayantassa2 me manaṃ.

5733. Sutvā patīto sumano nimantetvāna taṃ ṭhānambhipatthayiṃ.
Sasissaṃ bhojayitvāna taṃ ṭhānambhipatthayiṃ.

5734. Tadābhāsi mahābhāgo3 haṃsadundubhisussaro, 4
Passathetaṃ mahāmattaṃ vinicchayavisāradaṃ.

5735. Maṃpādamūle patītaṃ5 samuggatatanūruhaṃ,
Jimutavaṇṇaṃ pīṇaṃsaṃ pasannanayanānanaṃ.

5736. Parivārena mahatā rañjayaṃ taṃ6 mahāyasaṃ,
Eso katāvino ṭhānaṃ pattheti muditāsayo.

5737. Iminā [PTS Page 469] [\q 469/] piṇḍapātena7 cetanāpaṇidhīhi ca, 8
Kappasatasahassāni nūpapajjati duggatiṃ.

5738. Devesu devasobhaggaṃ manussesu mahantataṃ,
Anubhotvāvasesena9 nibbānaṃ pāpuṇissati.

1. Ajaṭākāse, machasaṃ. Jaladākāse, [PTS.]
2. Tappayantassa, machasaṃ.
3. Tadā haṃsasambhāgo, machasaṃ.
4. Haṃsadundubhinissaro, theragāthaṭṭhakathā: haṃsadundubhinissano, machasaṃ.
5. Patitaṃ pādamūle me, machasaṃ.
6. Rañjayannaṃ, sīmu, rājayuttaṃ, machasaṃ. 7. Paṇipātenaṃ, machasaṃ.
8. Cāgena paṇidhīhi ca, machasaṃ.
9. Anubhotvāna sesena, machasaṃ

[BJT Page 304] [\x 304/]

5739. Satasahasse ito kappe okkākakulasambhavo.
Gotamo nāma gottana satthā loke bhavissati.
5740. Tassa dhammesu dāyādo oraso dhammanimmito,
Kappino nāma nāmena hessati satthusāvako.

5741. Tatohaṃ sukataṃ kāraṃ katvāna jinasāsane,
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ tusitaṃ agamāsahaṃ.
5742. Devanamānusarajjāni sataso anusāsiya,
Bārāṇasīsamāsanne jāto keniyajātiyaṃ.

5743. Sahassaparivārena1 sapajāpatiko ahaṃ,
Pañca paccekabuddhānaṃ satāni samupaṭṭhahiṃ.

5744. Temāsaṃ bhojayitvāna pacchā'dambha ticīvaraṃ,
Tato cutā mayaṃ sabbe ahumbha tidasūpagā.

5745. Puto sabbe manussattaṃ āgamimbha2 tato cutā,
Kukkuṭambhi pure jātā himavantassa passato.

5746. Kappino nāmahaṃ āsiṃ rājaputto mahāyaso,
Sesāmaccakule jātā mameva parivārayuṃ.

5747. Mahārajjasukhaṃ patto sabbakāmasamiddhimā,
Vāṇijehi samakkhātaṃ buddhappādamahaṃ suṇiṃ.

5748. "Buddho loke samuppanno asamo ekapuggalo,
So pakāseti saddhammaṃ amataṃ sukhamuttamaṃ.

5749. Suyuttā tassa sissā ca sumuttā ca anāsavā, "
Sutvā tesaṃ suvacanaṃ sakkaritvāna vāṇije.

5750. Pahāya rajjaṃ sāmacco nikkhamaṃ buddhamāmako,
Nadiṃ disvā mahācandā pūritaṃ samatittikaṃ.

5751. Appatiṭṭhaṃ anālambaṃ duttaraṃ sīghavāhiniṃ,
Guṇaṃ saritvā buddhassa sotthinā samatikkamiṃ.

5752. Bhavasotaṃ sace buddho tiṇṇo lokantagū vidu,
Etena saccavajjena gamanaṃ me samijjhatu.

1. Satasahasseparivāro, syā.
2. Agamimha, machasaṃ.

[BJT Page 306] [\x 306/]

5753. Yadi [PTS Page 470] [\q 470/] santigamo maggo mokkho vaccantikaṃ1 sukhaṃ,
Etena saccavajjena gamanaṃ me samijjhatu.

5754. Saṅgho ce tiṇṇakantāro puññakkhetto anuttaro,
Etena saccavajjena gamanaṃ me samijjhatu.

5755. Saha kate saccavare maggā apagataṃ jalaṃ,
Tato sukhena uttiṇṇo nadītīre manorame.

5756. Nisisannaṃ addasaṃ buddhaṃ udentaṃva pabhaṅkaraṃ,
Jalantaṃ hemaselaṃva dīparukkhaṃva jotitaṃ.

5757. Sasī va2 tārāsabhitaṃ sāvakehi purakkhataṃ, vāsavaṃ viya vassantaṃ desanājaladaṃ tadā3

5758. Vanditvāna sahāmacco ekamantaṃ upāvisiṃ4
Tato no āsayaṃ5 ñatvā buddho dhammamadesayī.

5759. Sutvāna dhammaṃ vimalaṃ avocumha mayaṃ jinaṃ,
Pabbājehi mahāvīra nibbittamha6 mayaṃ bhave.

5760. Savākkhāto7 bhikkhave dhammo dukkhantakaraṇāya vo,
Caratha brahmacariyaṃ iccāha muni sattamo.

5761. Saha vācāya sabbepi bhikkhuvesadharā mayaṃ,
Ahumbha upasampannā sotāpannā ca sāsane.

5762. Tato jetavanaṃ gavatvā anusāsi vināyako,
Anusiṭṭho jinenāhaṃ arahattamapāpuṇiṃ.

5763. Tato bhikkhusahassaṃ8 taṃ anāsāsiṃ ahaṃ tadā,
Mamānusāsanakarā tepi āsuṃ anāsavā.

5764. Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho etadagge ṭhapesi maṃ,
Bhikkhu ovādakānaggo kappinoti mahājane.

5765. Satasahasse kataṃ kammaṃ phalaṃ dassesi me idha,
Sumutto saravevegova kilese jhāpayi9 mama.

1. Mokkhadaṃ santikaṃ, syā.
2. Sasiṃva, machasaṃ.
3. Desanājaladantaraṃ, machasaṃ. Devenajaladantaraṃ, syā. [PTS.]
4. Ekamantamupācisaṃ, machasaṃ. 5. Tatosajjhāsayaṃ, syā.
6. Nibbinnāmha, machasaṃ
7. Svakkhāto, machasaṃ.
8. Tatobhikkhusahassāni, machasaṃ.
9. Jhāpayiṃ, machasaṃ.

[BJT Page 308] [\x 308/]

5766. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5767. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassaṃ sāsanaṃ.

5768. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahākappino thero imaṃ gāthāyo abhisitthāti

Mahākappinattherassa apadānaṃ tatiyaṃ.

534. Dabbattherāpadānaṃ

5769. Padumuttaro [PTS Page 471] [\q 471/] nāma jino sabbalokavidū muni,
Ito satasahassamhi kappe uppajji cakkhumā.

5770. Ovādako viññāpako tārako sabbapāṇinaṃ,
Desanākusalo buddho tāresi ranataṃ bahuṃ.

5771. Anukampako kāruṇiko hitesī sabbapāṇinaṃ,
Sampatte titthiye sabbe pañcasīle patiṭṭhapi1

5772. Evaṃ nirākulaṃ āsi suññataṃ2 titthiyehi ca,
Vicittaṃ arahantehi vasībhūtehi tādihi.

5773. Ratanānaṭṭhapaññāsa3 uggato so mahāmuni,
Kañcanagghiyasaṅkāso battiṃsavaralakkhaṇo.

5774. Vassasatasahassāni āyu vijjati tāvade,
Tāvatā tiṭṭhamāno so tāresi janataṃ bahuṃ.

5775. Tadāhaṃ haṃsavatiyā seṭṭhiputto mahāyaso,
Upetvā lokapajjotaṃ assosiṃ dhammadesanaṃ.

5776. Senāsanāni bhikkhūnaṃ paññāpentaṃ sasāvakaṃ,
Kittayantassa vacanaṃ suṇitvā mudito ahaṃ.

5777. Adhikāraṃ sasaṅghassa katvā tassa mahesino,
Nipacca sirasā pāde taṃ ṭhānambhipatthayiṃ.

1. Patiṭṭhahi, syā.
2. Suññakaṃ, syā.
3. Paññāsaṃ, machasaṃ.

[BJT Page 310] [\x 310/]

5778. Tadā bhāsi1 mahāvīro mama kammaṃ pakittayaṃ,
Yo sasaṅghamabhojesi sattāhaṃ lokanāyakaṃ.

5779. Soyaṃ kamalapattakkho sīhaṃso kanakattavo,
Mama pādamūle nipatī2 patthayaṃ ṭhānamuttamaṃ.

5780. Sahasahasse ito kappe okkākakulasambhavo,
Gotamo nāma nāmena3 satthā loke bhavissati.

5781. Sāvako tassa buddhassa dabbo nāmena vissuto,
Senāsanapaññāpako aggo hessati'yaṃ4 tadā.

5782. Tena kammena sukatena cetanāpaṇīdhīhi ca,
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsamagacchahaṃ.

5783. Satānaṃ tīṇikkhattuñca devarajjamakārayiṃ,
Satānaṃ pañcakkhattuñca cakkavatti ahosahaṃ.

5784. Padesarajjaṃ [PTS Page 472] [\q 472/] vipulaṃ gaṇanāto asaṃkhiyaṃ,
Sabbattha sukhito āsiṃ tassa kammassa vāhasā.

5785. Ekanavute ito kappe vipassī nāma nāyako,
Uppajji cārunayano5 sabbadhammavipassako.

5786. Duṭṭhacitto upavadiṃ sāvakaṃ tassa tādino,
Sabbāsavaparikkhīṇaṃ suddhoti ca vijāniya.

5787. Tasseva naravīrassa sāvakānaṃ mahesinaṃ,
Salākaṃ paggahetvāna6 khīrodanamadāsahaṃ.

5788. Imamhi bhaddake kappe brahmabandhu mahāyaso,
Kassapo nāma nāmena uppajji vadataṃ varo.

5789. Sāsanaṃ jotayitvā so abhibhuyya kutitthiye,
Veneyye7 vinayitvāna nibbuto so sasāvako.

5790. Sasisse nibbute nāthe atthamentamhi8 sāsane,
Devā kandiṃsu saṃviggā muttakesā rudammukhā.

1. Tadāhāsa, sīmu. Machasaṃ.
2. Patito, [PTS.]
3. Gottena, machasaṃ.
4. Hessatayā, sīmu.
5. Cārudassano, machasaṃ.
6. Salākañcagahetvāna, machasaṃ.
7. Vineyya, machasaṃ.
8. Antappattambhi, theragāthaṭṭhakathā.

[BJT Page 312] [\x 312/]

5791. "Nibbāyissatī dhammakkho na passissāma subbate,
Na suṇissāma saddhammaṃ aho no appapuññatā. "

5792. Tadāyaṃ paṭhavī1 sabbā acalā sācalā'calī2,
Sāgaro ca sasokova vinadī karuṇaṃ giraṃ.

5793. Catuddisā dundubhiyo nādayiṃsu amānusā,
Sammantato asaniyo phaliṃsu3 ca bhayāvahā.

5794. Ukkā patiṃsu nabhasā dhūmaketu ca'dissatha, 4
Sabbatthalajasattā ca5 raviṃsu karuṇaṃ migā.

5795. Uppāte6 dāruṇe disvā sāsanatthaṅgamasuvake,
Saṃviggā bhikkhavo satta cintayimha mayaṃ tadā.

5796. Sāsanena vināmhākaṃ jīvitena alaṃ mayaṃ,
Pavisitvā mahāraññaṃ yuñjāma jinasāsane7.

5797. Addasumbha8 tadāraññe ubbiddhaṃ selamuttamaṃ,
Tissenaṇiyā tamāruyha tisseṇiṃ pātayimhase.

5798. Tadā [PTS Page 473] [\q 473/] ovadi no thero buddhuppādo sudullabho,
Saddhā ca dullabhā9 laddhā thokaṃ sesañca10 sāsanaṃ.

5799. Nipatanti khaṇātītā anante dukkhasāgare,
Tasmā payogo kattabbo yāva ṭhāti mune mataṃ. 11

5800. Arahā āsi so thero anāgāmī tadānugo,
Susīlā itare yuttā devalokaṃ agamhase.

5801. Nibbuto tiṇṇasaṃsāro suddhāvāse ca ekako,
Ahaṃ ca pukkusātī ca sabhiyo bāhiyo tathā.

5802. Kumārakassapo ceva tattha tatthūpagā mayaṃ,
Saṃsārabandhanā muttā gotamenānukampitā.

5803. Mallesu kusinārāyaṃ jāto gabbheva me sato,
Matā mātā citārūḷhā tato nippatito ahaṃ.

5804. Patito dabbapuñjamhi tato dabboti vissuto,
Brahmacārībalenāhaṃ vimutto sattavassiko.

1. Pathavi, machasaṃ.
2. Calācalā, machasaṃ. Pulāpūlī, syā.
3. Patiṃsu, sīmu.
4. Dissati, machasaṃ.
5. Sadhūmā jālavaṭṭā ca, machasaṃ.
6. Uppāde, machasaṃ.
7. Sāsanaṃ, machasaṃ.
8. Addasamha, machasaṃ. Sīmu.
9. Saddhātidullabhā, machasaṃ.
10. Thokasesañca, sīmu.
11. Yāva tiṭṭhati sāsanaṃ, syā. Theragāthaṭṭhakathā
12. Pakkusāti ca, machasaṃ.

[BJT Page 314] [\x 314/]

5805. Khīrodanaphalenāhaṃ pañcahaṅgehupāgato,
Khīṇāsavopavādena pāpehi bahucotito.

5806. Ubho puññaṃ ca pāpañca vītivattomhi' dānahaṃ. 1
Patvāna paramaṃ santiṃ viharāmi anāsavo.

5807. Senāsanaṃ paññāpayiṃ bhāsayitvāna subbate,
Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho etadaggo phapesi maṃ.

5808. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5809. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassaṃ sāsanaṃ.

5810. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā dabbo mallaputto thero imaṃ gāthāyo abhisitthāti

Dabbo mallaputtattherassa apadānaṃ catutthaṃ.

535. Kumārakassapattherāpadānaṃ

5811. Ito satasahassamhi kappe uppajji nāyako,
Sabbalokahito vīro padumuttaranāmako.

5812. Tadāhaṃ brāhmaṇo hutvā vissuto vedapāragū,
Divāvihāraṃ vivaraṃ addasaṃ lokanāyakaṃ.

5813. Catusaccaṃ [PTS Page 474] [\q 474/] pakāsentaṃ bodhayantaṃ sadevakaṃ,
Vicittakathikānaggaṃ vaṇṇayantaṃ mahājane.

5814. Tadā muditacittohaṃ nimantetvā tathāgataṃ,
Nānārattehi vatthehi alaṅkatvāna maṇḍapaṃ.

5815. Nānāratanapajjotaṃ sasaṅghaṃ bhojayiṃ tahiṃ,
Bhojayitvāna sattāhaṃ nānaggarasabhojanaṃ.

5816. Nānāvaṇṇehi2 pupphehi pūjayitvā sasāvakaṃ,
Nipajja pādamūlamhi taṃ ṭhānaṃ patthayiṃ ahaṃ.

1. Dānihaṃ, machasaṃ.
2. Nānācittehi, machasaṃ,

[BJT Page 316] [\x 316/]

5817. Tadā munivaro āha kāruṇekarasāsayo, 1
Passathetaṃ dijavaraṃ padumānalovanaṃ.

5818. Pītipāmojjabahulaṃ samuggatatanūruhaṃ,
Bhāsāhitavisālakkhaṃ2 mama sāsanalālasaṃ.

5819. Mama pādamūle patitaṃ3 ekāvatta sumānasaṃ,
Esa pattheti taṃ ṭhānaṃ vicittakathikattanaṃ4.

5820. Satasahasse ito kappe okkākakulasambhavo,
Gotamo nāma gottena satthā loke bhavissati.

5821. Tassa dhammesu dāyādo oraso dhammanimmito,
Kumārakassapo nāma hessati satthusāvako.

5822. Vicittapupphadussānaṃ ratanānaṃ ca vāhasā,
Vicittakaṭhikānaṃ so aggataṃ pāpuṇissati.

5823. Tena kammena sukatena cetanāpaṇīdhīhi ca,
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsamagacchahaṃ.

5824. Parimbhamaṃ bhavākāse5 raṅgamajjhenaṭo yathā, 6
Sākhāmigatrajo hutvā migiyā kuccimokkamiṃ.

5825. Tadā mayi kucchigate majjhavāro upaṭṭhito,
Sākhena vattā me mātā nigrodhaṃ saraṇaṃ gatā.

5826. Tena sā migarājena maraṇaṃ parimocitā,
Pariccajitvā saṃ pāṇaṃ7 mamevaṃ ovadī tadā.

5827. Nigrodhameva seveyya na sākhamupasaṃvase,
Nigrodhasmiṃ mataṃ seyyo yaṃ ce sākhamhi8 jīvitaṃ.

5828. Tenānusiṭṭho9 migayuthapena ahaṃ ca mātā ca tathetare ca,
Āgamma [PTS Page 475] [\q 475/] rammaṃ tusitādhivāsaṃ gatā pavāsaṃ sagharaṃ yatheva.

5829. Puno kassapavīrassa atthamentamhi sāsane,
Āruyha selasikharaṃ yuñjitvā jinasāsanaṃ.

1. Karuṇokaruṇālayo, syā. Karuṇākarasāsayo, theragāthāṭṭhakathā.
2. Hāsamhitavisālakkhaṃ, machasaṃ. Sīmu. Hāsādhikaṃ, theragāthaṭṭhakathā
3. Patitaṃ pādamūle me, machasaṃ.
4. Vicittakathikatthadaṃ, sīmu.
5. Bhavābhave, machasaṃ.
6. Raṅgamajjhe yathā naṭo, theragāthaṭṭhakathā, raṅgamajjhanaṭo yathā, sīmu. Machasaṃ. 7. Sapāṇaṃ, machasaṃ.
8. Sākhasmi, machasaṃ.
9. Tenānusiṭṭhā, machasaṃ.

[BJT Page 320] [\x 320/]

5830. Idānahaṃ1 rājagahe jāto seṭṭhikule ahu, 2
Āpannasattā3 me mātā pabbaji anagāriyaṃ.

5831. Sagambhaṃ taṃ viditvāna devadattamupānayuṃ,
So avoca vināsetha pāpikaṃ bhikkhunīṃ imaṃ.

5832. Idānipi munindena jinena anukampitā,
Sukhīni ajanī mayhaṃ mātā bhikkhunupassaye.

5833. Taṃ viditvā mahīpālo kosalo maṃ aposayi,
Kumāraparihārena nāmenāhañca kassapo.

5834. Mahākassapamāgamma ahaṃ kumārakassapo,
Vammikasadisaṃ kāyaṃ sutvā buddhena desitaṃ.

5835. Tato cittaṃ vimucci me anupādāya sabbaso,
Pāyāyiṃ damayitvāhaṃ etadaggaṃ apāpuṇiṃ.

5836. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5837. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassaṃ sāsanaṃ.

5838. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kumārakassapo thero imaṃ gāthāyo abhisitthāti

Kumārakassapattherassa apadānaṃ pañcamaṃ.

Catuvīsatimaṃ bhāṇāvāraṃ.

536. Bāhiyattherāpadānaṃ

5839. Ito satasahassamhi kappe uppajji nāyako,
Mahappabho tilokaggo nāmena padumuttaro.

5840. Khippābhiññassa bhikkhuno guṇaṃ kittayato mune,
Sutvā udaggacittohaṃ kāraṃ katvā mahesino-

1. Idānāhaṃ machasaṃ.
2. Ahuṃ, machasaṃ.
3. Āpannagambhā, sīmu.

[BJT Page 320] [\x 320/]

5841. Datvā sattāhikaṃ dānaṃ sasissassa mune ahaṃ,
Abhivādiya sambuddhaṃ taṃ ṭhānaṃ patthayiṃ tadā.

5842. Tato maṃ vyākarī1 buddho etaṃ passatha brāhmaṇaṃ,
Patitaṃ pādamūle me pasannanayanānanaṃ2.

5843. Hemayaññopavitaṅgaṃ [PTS Page 476] [\q 476/] avadātananuttavaṃ,
Palambibimbatamboṭṭhaṃ sitatiṇhasamaṃ dvījaṃ3

5844. Guṇatthāmabahutaraṃ4 samuggatatanūruhaṃ,
Guṇoghāyatanībhūtaṃ pītisamphullitānanaṃ.

5845. Eso patthayate ṭhānaṃ khippābhiññassa bhikkhuno,
Anāgate mahāvīro gotamo nāma hessati.

5846. Tassa dhammesu dāyādo oraso dhammanimmito,
Bāhiyo nāma nāmena hessati satthusāvako.

5847. Tadātituṭṭho5 vuṭṭhāya yāvajīvaṃ mahāmune,
Kāraṃ katvā cuto saggaṃ agaṃ sabhavanaṃ yathā.

5848. Devabhūto manusso vā sukhito tassa kammuno,
Vāhasā saṃsaritvāna sampattiṃ anubhosahaṃ6.

5849. Puno7 kassapavīrassa atthamentamhi sāsane,
Āruyha selasikharaṃ yuñjitvā jinasāsanaṃ.

5850. Visuddhasīlā sappaññā jinasāsanakārakā,
Tato cutā pañcajanā devalokaṃ agamhase.

5851. Tatohaṃ bāhiyo jāto bhārukacche puruttame,
Tato nāvāya pakkhanto8 sāgaraṃ appasiddhiyaṃ. 9

5852. Tato nāvā abhijjittha gantvāna katipāhakaṃ,
Tadā bhiṃsanake10 ghore patito makarākare.

5853. Tadāhaṃ vāyamitvāna santaritvā mahodadhiṃ.
Suppāra11 paṭṭanavaraṃ sampatto mandamedhiko. 12

5854. Dārucīraṃ nivāsetvā gāmaṃ piṇḍāya pāvisiṃ,
Tadāha so jano tuṭṭho arahāyamidhāgato.

1. Byākari, machasaṃ
2. Cariyaṃ paccavekkhaṇaṃ, machasaṃ.
3. Setatiṇahasmiṃ dijaṃ, machasaṃ.
4. Guṇathāmbahutaraṃ, machasaṃ.
5. Tadāhituṭṭho, machasaṃ.
6. Anubhomahaṃ, machasaṃ.
7. Puna, machasaṃ.
8. Pakkhando, machasaṃ. Pakkanto, [PTS.]
9. Appasiddhikaṃ, sīmu.
10. Bhiṃsasanake, machasaṃ.
11. Suppāda, machasaṃ.
12. Mandamedhito, machasaṃ.

[BJT Page 322] [\x 322/]

5855. Imaṃ annena pānena vatthena sayanena ca,
Bhesajjena ca sakkaccā hessāma sukhitā mayaṃ.

5856. Paccayānaṃ tadā lābhī tehi sakkatapūjito,
Arahā'hanti saṃkappaṃ uppādesiṃ ayoniso.

5857. Tato [PTS Page 477] [\q 477/] me cittamaññāya codayī pubbadevatā,
Na tvaṃ upāyamaggaññū kuto tvaṃ arahaṃ bhave.

5858. Codito tāya saṃviggo tadāhaṃ paripucchisaṃ,
Ke vā ete kuhiṃ loke arahanto naruttamā.

5859. Sāvatthiyaṃ kosalamandire jino pahūtapañño varabhurimedhaso
So sakyaputto arahā anāsavo deseti dhammaṃ arahattapattiyā.

5860. Tadassa sutvā vacanaṃ supīṇito
Tidhiṃva laddhā kapaṇo'tivimhito,
Udaggacitto arahattamuttamaṃ1
Sudussanaṃ daṭṭhumanantagocaraṃ.

5861. Tadā tato nikkhamitūna satvaraṃ2
Kadā jinaṃ passāmi vimālananaṃ
Upecca rammaṃ vijitavhayaṃ vanaṃ
Dije apucchiṃ kuhiṃ lokanandano.

5862. Tato avocuṃ naradevavandito
Puraṃ paviṭṭho asanesanāsayo3
Sace hi4 khippaṃ munidassanussuko
Upecca vandāhi tamaggapuggalaṃ.

5863. Tatohaṃ tuvaṭṭaṃ gantvā sāvatthipuramuttamaṃ,
Vicarantaṃ tamaddakkhiṃ piṇḍatthamapihāgidhaṃ5.

5864. Pattapāṇiṃ alolakkhaṃ bhājayantaṃ viyāmataṃ6,
Sirīnilayasaṅkāsaṃ ravidittiharānanaṃ.

5865. Pāṇasantāraṇatthāya [PTS Page 478] [\q 478/] piṇḍāya vicarāmahaṃ,
Na te dhammakathākālo iccāha munisattamo.

1. Arahattamuttamaṃ, machasaṃ.
2. Nikkhamitvāna satthuno, machasaṃ.
3. Asanesanāya so, machasaṃ.
4. Sasova, machasaṃ paccehi, syā.
5. Piṇḍatthaṃ apihāgidhaṃ, machasaṃ jotayantaṃ idhāmataṃ, syā.
6. Pācayantaṃ pītākaraṃ, machasaṃ.

[BJT Page 324] [\x 324/]

5867. Tadā punappunaṃ buddhaṃ āyāciṃ dhammalālaso,
So me dhammadesesi gambhīraṃ suññataṃ padaṃ.

5868. Tassa dhammaṃ suṇitvāna pāpuṇiṃ āsavakkhayaṃ,
Parikkhīṇāyuko santo aho satthā'nukampako.

5869. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5870. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassaṃ sāsanaṃ.

5871. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

5872. Evaṃ thero viyākāsi bāhiyo dārucīriyo,
Saṅkārakūṭe patito bhūtāviṭṭhāya gāviyā.

5873. Attano pubbacaritaṃ1 kittayitvā mahāmati,
Parinibbāyī so vīro2 sāvatthiyaṃ puruttame.

5874. Nagarā nikkhamanto taṃ disvāna isisattamo,
Dārucīradharaṃ dhīraṃ bāhiyaṃ bāyināgamaṃ.

5875. Bhūmiyaṃ patitaṃ dantaṃ indaketuṃva3 pātitaṃ,
Gatāyusaṃ gatakelasaṃ4 jinasāsanakārakaṃ.

5876. Tato āmantayī satthā sāvake sāsane rate,
"Gaṇhatha netvā5 jhāpetha tanuṃ sabrahmacārino.

5877. Thūpaṃ karotha pūjetha nibbuto so mahāmati,
Khippābhiññānamesaggo sāvako me vacokaro.

5878. Sahassampi ce gāthā anatthapadasaṃhitā,
Ekaṃ kāthāpadaṃ seyyo sutvā upasammati.

5879. Yattha āpo ca paṭhavī6 tejo vāyo na gādhati,
Na tattha sukkā jotanti ādicco nappakāsati,
Na tattha candimā bhāti tamo tattha na vijjati.

1. Pubbacariyaṃ, machasaṃ.
2. Thero, machasaṃ. Dhīro, syā.
3. Indaketuva, machasaṃ.
4. Gatāyuṃ sukkhakilesaṃ, machasaṃ.
5. Hutvā, syā. [PTS.]
6. Pathavī, machasaṃ.

[BJT Page 326] [\x 326/]

5880. Yādā ca attanā vedi muni monena brāhmaṇo,
Atha rūpā arūpā ca sukhadukkhā vimuccati.
Iccovaṃ abhaṇī nātho tilokasaraṇo muni.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā bāhiyo thero imā gāthāyo abhisitthāti.

Bāhiyattherassa apadānaṃ chaṭṭhaṃ.

537. Koṭṭhitattherāpadānaṃ

5881. Padumuttaro [PTS Page 479] [\q 479/] nāma jino sabbalokavidu muni,
Ito satasahassamhi kappe uppajji cakkhumā.

5882. Ovādako viññāpako tārako sabbapāṇinaṃ,
Desanākusalo buddho tāresi janataṃ bahuṃ.

5883. Anukampako kāruṇiko hitesī sabbapāṇinaṃ,
Sampatte titthiye sabbe pañcasīle patiṭṭhapi. 1

5884. Evaṃ nirākulaṃ āsi suññakaṃ titthiyehi ca,
Vicittaṃ arahantehi vasībhūtehi tādihi.

5885. Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ uggato so mahāmuni,
Kañca nagghiyasaṅkāso battiṃsavaralakkhaṇo.

5886. Vassasatasahassāni āyu vijjati tāvade,
Tāvatā tiṭṭhamāno so tāresi janataṃ bahuṃ.

5887. Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ brāhmaṇo vedapāragu,
Upetvā sattasāraggaṃ2 assosiṃ dhammadesanaṃ.

5888. Tadā so sāvakaṃ vīro pabhinnamatigocaraṃ,
Atthe dhamme ca nerutte3 paṭibhāne ca kovidaṃ.

5889. Ṭhapesi etadaggamhi taṃ sutvā mudito ahaṃ,
Sasāvakaṃ jinavaraṃ sattāhaṃ bhojayiṃ tadā.

5890. Dussehakacchādayitvāna sasissaṃ buddhisāgaraṃ,
Nipacca pādamūlamhi taṃ ṭhānaṃ patthayiṃ ahaṃ.

5891. Tato avoca lokaggo passathetaṃ dijuttamaṃ,
Vinataṃ pādamūle me kamalodarasappabhaṃ.

1. Patiṭṭhayī, theragāthaṭṭhakathā.
2. Upeccasabbalokaggaṃ, machasaṃ.
3. Atthe dhamme nirutte ca, machasaṃ.

[BJT Page 328] [\x 328/]

5892. Buddhaseṭṭhassa bhikkhussa1 ṭhānaṃ patthayate ayaṃ,
Tāya saddhāya cāgena dhammassa savaṇena2 ca.

5893. Sabbattha sukhito hutvā saṃsaritvā bhavābhave,
Anāgatamhi addhāne ladacchate taṃ manorathaṃ.

5894. Satasahasse ito kappe okkākakulasambhavo,
Gotamo nāma nāmena3 satthā loke bhavissati.

5895. Tassa [PTS Page 480] [\q 480/] dhammesu dāyādo oraso dhammanimmito
Koṭṭhito nāma nāmena hessati satthu sāvake.

5896. Taṃ sutvā mudito hutvā yāvajīvaṃ tadā jinaṃ,
Mettacitto paricariṃ sato paññāsamāhito.

5897. Tena kammavipākena cetanāpaṇīdhīhi ca,
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsamagacchahaṃ.

5898. Sataṃ tīṇikkhattuñca devarajjamakārayiṃ,
Satānaṃ pañcakkhattuñca cakkavattī ahosahaṃ.

5899. Padesarajjaṃ vipulaṃ gaṇanāto asaṃkhiyaṃ,
Sabbattha sukhito āsiṃ tassa kammassa vāhasā.

5900. Duve bhave saṃsarāmi devatte atha mānuse,
Aññaṃ gatiṃ na gacchāmi suciṇṇassa idaṃ phalaṃ.

5901. Duve kule pajāyāmi khattiye atha brāhmaṇe,
Nīce kule na jāyāmi suciṇṇassa idaṃ phalaṃ.

5902. Pacchimbhave4 sampatte brahmabandhu ahosahaṃ,
Sāvatthiyaṃ vippakule paccājāto mahaddhane.

5903. Mātā candavatī nāma pitā me assalāyano,
Yadā me pitaraṃ buddho vinayī sabbasuddhiyā.

5904. Tadā pasanno sugate pabbajiṃ anagāriyaṃ,
Moggallāno ācariyo upajjho5 sārisambhavo.

1. Seṭṭhaṃ buddhassa bhikkhussa, syā.
2. Tena dhammassavanena, sīmu. Saddhammassavanena, machasaṃ.
3. Gontena, machasaṃ.
4. Pacchime bhave, machasaṃ.
5. Upajjhā, machasaṃ.

[BJT Page 330] [\x 330/]

5905. Kesesu chijjamānesu diṭṭhi chinnā samūlikā,
Nivāsento1 ca kāsāmaṃ arahattamapāpuṇiṃ.

5906. Atthadhammaniruttīsu paṭibhāne ca me mati,
Pahinnā tena lokaggo etadagge ṭhapesi maṃ.

5907. Asandiddhaṃ vīyākāsiṃ upatissena pucchito,
Paṭisambhidāsu tenāhaṃ aggo sambuddhasāsane.

5908. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5909. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassaṃ sāsanaṃ.

5910. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahākoṭṭhito thero imaṃ gāthāyo abhisitthāti

Mahākoṭṭhitattherassa apadānaṃ sattamaṃ.

538. Uruvelakassapattherāpadānaṃ

5911. Padumuttaro [PTS Page 481] [\q 481/] nāma jino sabbalokavidu muni,
Ito satasahassamhi kappe uppajji cakkhumā.

5912. Ovādako viññāpako tārako sabbapāṇinaṃ,
Desanākusalo buddho tāresi janataṃ bahuṃ.

5913. Anukampako kāruṇiko hitesī sabbapāṇinaṃ,
Sampatte titthiye sabbe pañcasīle patiṭṭhapi. 2

5914. Evaṃ nirākulaṃ āsi puññakaṃ titthiyehi ca,
Vicittaṃ arahantehi vasībhutehi tādihi.

5915. Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ uggato so mahāmuni,
Kañcanagghiyasaṅkāso battiṃsavaralakkhaṇo.

1. Nivāsanto, sīmu.
2. Patiṭṭhayī, sīmu. Theragāthaṭṭhakathā.

[BJT Page 332] [\x 332/]

5916. Vassasatasahassāni āyu vijjati tāvade,
Tāvatā tiṭṭhamāno so tāresi janataṃ bahuṃ.

5917. Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ brāhmaṇo sādhusammato,
Upecca lokapajjotaṃ assosiṃ dhammadesanaṃ.

5918. Tadā mahāparisatiṃ mahāpurisasāvakaṃ,
Ṭhapentaṃ etadaggamhi sutvāna mudito ahaṃ.

5919. Mahatā parivārena nimannetvā mahājinaṃ,
Brāhmaṇānaṃ sahassena saha dānamadāsahaṃ.

5920. Mahādānaṃ daditvāna abhivādiya nāyakaṃ,
Ekamante1 ṭhito haṭṭho saha dānamadāsahaṃ.

5921. Tayi saddhāya me vīra adhikaraguṇena ca,
Parisā mahatī hotu nibbattassa tahiṃ tahiṃ.

5922. Tadā avoca parisaṃ gajagajjitasussaro,
Karavīkaruto satthā etaṃ passatha brāhmaṇaṃ.

5923. Hemavaṇṇaṃ mahābāhuṃ kamalānanalovanaṃ,
Uddhaggatanujaṃ2 haṭṭhaṃ saddhāvantaṃ3 guṇe mama.

5924. Esa patthayate ṭhānaṃ4 sīhaghosassa bhikkhuno,
Anāgatamhi addhāne lacchite taṃ manorathaṃ.

5925. Satasahasse ito kappe okkākakulasambhavo,
Gotamo nāma gottena satthā loka bhavissati.

5926. Tassa [PTS Page 482] [\q 482/] dhammesu dāyādo oraso dhammanimmito,
Kassapo nāma nāmena5 hessati satthu sāvako.

5927. Ite dvenavute kappe ahu satthā anuttaro,
Anūpamo asadiso phusso lokagganāyako.

5928. So ca sabbaṃ namaṃ hantvā vijaṭetvā mahājaṭaṃ,
Vassate amataṃ vuṭṭhiṃ tappayanto sadevakaṃ.

5929. Tadāhi hi bārāṇasiyaṃ rājāpaccā ahumhase,
Bhātaromha tayo sabbe saṃvissatthā ca6 rājino.

1. Ekamantaṃ, machasaṃ.
2. Udaggatanujaṃ, machasaṃ.
3. Saddhavatta, machasaṃ.
4. Patthayi taṃ ṭhānaṃ, syā.
5. Gottena, machasaṃ.
6. Saṃvisaṭṭhāva, machasaṃ.

[BJT Page 334] [\x 334/]

5930. Vīraṅgarūpā balino saṅgāme aparājitā,
Tadā kupitapaccanto amhe āha mahipati.

5931. Etha gantvāna paccantaṃ sodhetvā aṭavībalaṃ,
Khemaṃ mevijitaṃ katvā punarethā ti1 bhāsatha.

5932. Tato mayaṃ avocumha yadi deyyāsi nāyakaṃ,
Upaṭṭhānāya amhākaṃ sādhayissāma vo tato.

5933. Tato mayaṃ laddhavarā bhūmipālena pesitā,
Nikkhittasatthaṃ paccantaṃ katvā punarupecca taṃ.

5934. Yācitvā satthupaṭṭhānaṃ rājānaṃ lokanāyakaṃ,
Munivīraṃ labhitvāna yāvajīvaṃ yajimha taṃ.

5935. Mahagghāni ca vatthāni paṇītāni rasāni ca, senāsanāni rammāni bhesajjāni hitāni ca.

5936. Datvā sasaṃghassa mune2 dhammenuppāditāni no,
Sīlavanto kāruṇikā bhāvatāyuttamānasā.

5937. Sadā3 paricaritvāna mettacittena nāyakaṃ,
Nibbute tamhi lokagge pūjaṃ katvā yathābalaṃ.

5938. Tato cutā santusitaṃ gatā tattha mahāsukhaṃ,
Anubhūtā mayaṃ sabbe buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

5939. Māyākāro [PTS Page 483] [\q 483/] yathā raṅge4 dasseti vikatī bahu, 5
Tathā bhave bhamantohaṃ videhādhipatī ahuṃ.

5940. Guṇāvelassa vākyena micchādiṭṭhīgatāsayo,
Narakammaggamārūḷho rujāya6 mama dhītuyā.

5941. Ovādaṃ nādiyitvāna brahmunā nāradenahaṃ,
Bahudhā sāsito7 santo diṭṭhaṃ hitvāna pāpikaṃ.

5942. Pūrayitvā visesena dasakammapathānahaṃ,
Hitvāna dehamagamiṃ saggaṃ sabhavanaṃ yathā.

5943. Pacchimbhave sampatte8 brahmabandhu ahosahaṃ,
Bārāṇasiyaṃ phitāyaṃ jāto vippamahākule.

5844. Maccuvyādhijarābhīto jahitvāna mahādhanaṃ, 9
Nibbānaṃ padamesanto jaṭilesu paribbajiṃ.

1. Punadethāti, machasaṃ.
2. Sasaṅghamunino, machasaṃ.
3. Saddhā, machasaṃ.
4. Laddho, syā. [PTS.]
5. Vikatiṃ bahuṃ, machasaṃ.
6. Rucāya, machasaṃ. Rūpāsa theragāthaṭṭhakathā
7. Saṃsito, machasaṃ.
8. Pacchime bhave sampatte, machasaṃ.
9. Ogāhetvā mahāvanaṃ, machasaṃ.

[BJT Page 336] [\x 336/]

5945. Tadā dve bhātaro mayhaṃ pabbajiṃsu mayā saha,
Uruvelāyaṃ māpetvā assamaṃ nivasiṃ ahaṃ.

5946. Kassapo nāma gottena uruvelanivāsiko1,
Tato me āsi paññatti uruvelakassapo iti.

5947. Nādīsakāse bhātā me nādīkassapaavhayo,
Āsī samīpassanāmena yagāya gayakassapo. 2

5948. Dve satāni kaniṭṭhassa tīṇi majjhassa bhātuno,
Mama pañcasatānūnā sissā sabbe mamānugā.

5949. Tadā pecca maṃ buddho katvā nānāvidhani me, 3
Pāṭihīrāni lokaggo vinesi narasārathi.

5950. Sahassaparivārena ahosiṃ ehibhikkhuko,
Teheva saha sabbehi arahattamapāpuṇiṃ

5951. Te [PTS Page 484] [\q 484/] cevaññe ca bahavo sissā maṃ parivārayuṃ,
Sāsituṃ va samatthohaṃ tato maṃ isisattamo.

5952. Mahāparisabhāvasmiṃ etadagge ṭhapesi maṃ,
Aho buddhe kataṃ kāraṃ saphalaṃ me ajāyatha.

5953. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5954. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassaṃ sāsanaṃ.

5955. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā uruvelakassapo thero imaṃ gāthāyo abhisitthāti

Uruvelakassapattherassa apadānaṃ aṭṭhamaṃ.

539. Rādhattherāpadānaṃ

5956. Padumuttaro nāma jino sabbalokavidu muni,
Ito satasahassamhi kappe uppajji cakkhumā.

5957. Ovādako viññāpako tārako sabbapāṇinaṃ,
Desanākusalo buddho tāresi janataṃ bahuṃ.

1. Uruvelāya nivasiṃ, syā.
2. Gayāyaṃ gayākassapo, machasaṃ.
3. Katvāna vividhāni me, machasaṃ.

[BJT Page 338] [\x 338/]

5958. Anukampako kāruṇiko hitesī sabbapāṇinaṃ,
Sampatte titthiye sabbe pañcasīle patiṭṭhapi.

5959. Evaṃ nirākulaṃ āsi suññakaṃ1 titthiyehi ca,
Vicittaṃ arahantehi vasībhūtehi tādihi.

5960. Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ uggato so mahāmuni,
Kañcanagghiyasaṅkāso battiṃsavaralakkhaṇo.

5961. Vassasatasahassāni āyu vijjati tāvade,
Tāvatā tiṭṭhamāno so tāresi janataṃ bahuṃ.

5962. Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ brāhmaṇo mantapāragū,
Upecca taṃ naravaraṃ assosiṃ dhammadesanaṃ.

5963. Paññāpentaṃ mahāvīraṃ parisāsu visāradaṃ,
Paṭibhāṇeyyakaṃ bhikkhuṃ etadagge vināyakaṃ.

5964. Tadāhaṃ kāraṃ katvāna sasaṅghe lokanāyake,
Nipacca sirasā pāde taṃ ṭhānambhipatthayiṃ.

5965. Tato maṃ bhagavā āha siṅgīnikkhasamappabho,
Sarena rajanīyena kilesamalahārinā.

5966. "Sukhī bhavassu dighāyu sijjhataṃ2 paṇidhi tava,
Sasaṅghe me kataṃ kāra anīva vipulaṃ tayā.

5967. Satasahasse [PTS Page 485] [\q 485/] ito kappe okkākakulasambhavo,
Gotamo nāma nāmena satthā loka bhavissati.

5968. Tassa dhammesu dāyādo oraso dhammanimmito,
Rādhoti nāmadheyyena hessati satthusāvako.

5969. Sa te hetuguṇe tuṭṭho sakyaputto narāsabho,
Paṭibhāṇeyyakānaggaṃ paññāpessati nāyako. "

5970. Taṃ sutvā mudito hutvā yāvajīvaṃ tadā jinaṃ,
Mettacitto paricariṃ sato paññāsamāhito.

5971. Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca,
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsamagacchahaṃ.

1. Suññataṃ, machasaṃ.
2. Sijjhatu, machasaṃ.

[BJT Page 340] [\x 340/]

5972. Satānaṃ tīṇikkhattuṃ ca devarajjamakārayiṃ,
Satānaṃ pañcakkhattuṃ ca cakkavattī ahosahaṃ.

5973. Padesarajjaṃ vipulaṃ gaṇanāto asaṃkhiyaṃ,
Sabbattha sukhito āsiṃ tassa kammassa vāhasā.

5974. Pacchimbhave sampatte giribbapuruttame,
Jāto vippakule'niddhe vikalacchādanāsate,

5975. Kaṭacchubhikkhā pādāsiṃ sāriputtassa tādino,
Yadā jiṇṇo ca vuddho ca tadā' rāmamupāgamiṃ.
5976. Pabbājenti na maṃ kekaci1 jiṇṇaṃ dubbalathāmakaṃ,
Tena dīno vivaṇṇaṅgo sokī2 cāsiṃ tadā ahaṃ.

5977. Disvā mahākāruṇiko mamāha so mahāmuni3,
Kimatthā putta sokaṭṭo brūhi te cittajaṃ rujaṃ.
5978. Pabbajjaṃ na labhe vīra svākkhāte tava sāsane,
Tena sokena dīnosmi saraṇaṃ hohi nāyaka.

5979. Tadā bhikkhu samānetvā āpucchi muni sattamo,
Imassa adhikāraṃ ye saranti vyāvarantu te.

5980. Sāriputto tadāvoca kāramassa sarāmahaṃ,
Kaṭacchubhikkhaṃ dāpesi piṇḍāya cārato mama.

5981. Sādhu sādhu kataññusi sāriputta imaṃ tuvaṃ,
Pabbājehi dijaṃ vuddhaṃ hessatājāniyo ahaṃ.

5982. Tato [PTS Page 486] [\q 486/] alatthaṃ pabbajjaṃ kammavācepasampadaṃ,
Na cireneva kālena pāpuṇiṃ āsavakkhayaṃ.

5983. Sakkaccaṃ munino vākyaṃ suṇomi mudito yato,
Paṭibhāneyyakānaggaṃ tato maṃ ṭhapayī jino.

1. Pabbajati na maṃ koci, machasaṃ.
2. Soko, machasaṃ.
3. Mamamāha mahāmunī, machasaṃ.
[BJT Page 342] [\x 342/]

5984. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

5985. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassaṃ sāsanaṃ.

5986. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā rādho thero imaṃ gāthāyo abhisitthāti

Rādhattherassa apadānaṃ navamaṃ.

540. Mogharājattherāpadānaṃ*

5987. Padumuttaro nāma jino sabbalokavidū muni,
Ito satasahassamhi kappe uppajji cakkhumā.

5988. Ovādako viññāpako tārako sabbapāṇinaṃ,
Desanākusalo buddho tāresi janataṃ bahuṃ.

5989. Anukampako kāruṇiko hitesī sabbapāṇinaṃ,
Sampatte titthiye sabbe pañcasīle patiṭṭhapi.

5990. Evaṃ nirākulaṃ āsi suññakaṃ titthiyehi ca,
Vicittaṃ arahantehi vasībhūtehi tādihi.

5991. Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ uggato so mahāmuni,
Kañcanagghiye saṅkāso battiṃsavaralakkhaṇo. 1

5992. Vassasatasahassāni āyu vijjati tāvade,
Tāvatā tiṭṭhamāno so tāresi janataṃ bahuṃ.

5993. Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ kule aññatare ahuṃ,
Parakammāyane yutto natthi me kiñci saṃdhanaṃ.

5994. Paṭikkamanasālāyaṃ vasanto katabhumiyaṃ,
Aggimujjālayiṃ natthi daḷhaṃ kaṇhāsi sā2 mahi.

5995. Tadā parisatiṃ nātho catusaccappakāsako,
Sāvakā sampakittesi lukkhacivaradhārakaṃ.

* Catutthavagge aññaṃ mogharājāpadānaṃ vijjati. Theragāthaṭṭhakathāyaṃ tameva uddharitvā dassitaṃ.

1. Bāttiṃsavaralakkhaṇo, machasaṃ
2. Daḷhaṃ kaṇhāsiyā, sīmu. Daḷhakaṇhā sisā, syā.

[BJT Page 344] [\x 344/]

5996. Tassa tamhi guṇe tuṭṭho paṇipacca1 tathāgataṃ,
Lukhacīvaradhāggaṃ patthayiṃ ṭhānamuttamaṃ.

5997. Tadā avoca bhagavā sāvake padumuttaro,
Passathetaṃ purikasaṃ kucelaṃ tanudehakaṃ.

5998. Pītippasannavadanaṃ [PTS Page 487] [\q 487/] saddhādhanasamanvitaṃ,
Uddhaggatanujaṃ haṭṭhaṃ acalaṃ sālapiṇḍikaṃ2.

5999. Eso pattheti taṃ ṭhānaṃ saccasenassa bhikkhuno.
Lukhacīvaradhārissa tassa vaṇṇagatāsayo. 3

6000. Taṃ sutvā mudito hutvā nipacca sirasā jinaṃ,
Yāvajīvaṃ subhaṃ kammaṃ karitvā jinasāsane.

6001. Tena kammena sukatena cetanāpaṇīdhīhi ca,
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsupago ahaṃ.

6002. Paṭikkamanasālāyaṃ bhūmidāhakakammunā,
Samasahassaṃ niraye adayhaṃ vedanaṭṭito.

6003. Tena kammāvasesena pañcajātisatānabhaṃ,
Manusso kulajo hutvā jātiyā lakkhaṇaṅkito.

6004. Pañcajātisatāneva kuṭṭharogasamappito,
Mahādukkhaṃ anubhaviṃ tassa kammassa vāhasā.

6005. Imasmiṃ bhaddake kappe upariṭṭhaṃ yasassinaṃ,
Piṇḍapātena tappesiṃ pasannamānaso ahaṃ.

6006. Tena kammavisesena cetanāpaṇidhīhi ca,
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsamagacchahaṃ.

6007. Macchimabhave sampatte ajāyiṃ khattiye kule,
Pituno accayenāhaṃ mahārajjasamappito.

6008. Kuṭṭharogābhibhutohaṃ na ratiṃ na sukhaṃ labhe,
Moghaṃ rajjasukhaṃ4 yasmā mogharājā tato amaṃ.

6009. Kāyassa dosaṃ disvāna pabbajiṃ anagāriyaṃ,
Bāvarissa dijaggassa sissattaṃ ajjhupāgamiṃ.

6010. Mahatā parivārena upecca naranāyakaṃ,
Apucchiṃ nipuṇaṃ pañhaṃ taṃ vīraṃ vādisūdanaṃ.

1. Patipajja, syā
2. Sālapiṇḍitaṃ, machasaṃ.
3. Vaṇṇasitāsayo, machasaṃ.
4. Rajjaṃ sukhaṃ, machasaṃ.

[BJT Page 346] [\x 346/]

6011. Ayaṃ loko paro loko brahmaloko sadevako,
Diṭṭhiṃ1 te nābhijānāti2 gotamassa yasassino.

6012. Evābhikkantadassāviṃ [PTS Page 488] [\q 488/] atthi pañhena āgamaṃ,
Kathaṃ lokaṃ avekkhantaṃ maccurājā na passati.

6013. Suññato lokaṃ avekkhassu mogharāja sadā sato,
Attānudiṭṭhiṃ ūhacca evaṃ maccutaro siyā.

6014. Evaṃ lokaṃ avekkhantaṃ maccurājā na passati,
Iti maṃ abhaṇi buddho sabbarogatikicchako,

6015. Saha gāthāvasānena kesamassuvivajjito,
Kāsāvavatthavasano āsiṃ bhikkhu tathārahā.

6016. Saṃghikesu vihāresu na vasiṃ rogapiḷito,
Mā vihāro padussīti vātarogehi piḷito. 3

6017. Saṃsārakūṭā āhitvā4 susānā rathākāhi ca,
Tato saṃghāṭikaṃ katvā dhārayiṃ lukhacīvaraṃ.

6018. Mahābhisakko tasmiṃ me guṇe tuṭṭho vināyako,
Lukhacīvaradhārīnaṃ etadagge ṭhapesi maṃ.

6019. Puññapāpaparikkhīṇo sabbarogavivajjito,
Sikhīva anupādāno nibabāyissamanāsavo.

6020. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

6021. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassaṃ sāsanaṃ.

6022. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhāpi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā mogharājatthero imaṃ gāthāyo abhisitthāti

Mogharājattherassa apadānaṃ dasamaṃ.

Kaccānavaggo catupaññāsamo.

1. Diṭṭhiṃ no, machasaṃ. Diṭṭhaṃ no, [PTS.] Sīmu.
2. Nābhijānāmi, sīmu. Machasaṃ. Syā.
3. Vācāyābhisupīḷito, syā. [PTS.]
4. Āhatvā, sīmu.

[BJT Page 348] [\x 348/]

Uddānaṃ: -

Kaccāno vakkalī thero mahākappinasavhayo
Dabbo kumāranāmo ca bāhiyo koṭṭhito vasī
Uruvelakassapo rādho mogharājā ca paṇḍito,
Tīṇi gāthāsatānettha dvāsaṭṭhi ceva piṇḍitā

541. Lakuṇaṭakabhaddiyattherāpadānaṃ

6023. Padumuttaro [PTS Page 489] [\q 489/] nāma jino sabbadhammesu cakkhumā,
Ito satasahassamhi kappe uppajji nāyako.

6024. Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ seṭṭhiputto mahādhano,
Jaṅghāvihāraṃ vicaraṃ saṃghārāmamagacchahaṃ1.

6025. Tadā so lokapajjoto dhammaṃ desesi nāyako,
Mañjussarānaṃ pavaraṃ sāvakaṃ abhikittayī.

6026. Taṃ sutvā mudito hutvā kāraṃ katvā mahesino,
Vanditvā satthuno pāde taṃ ṭhānambhipatthayiṃ.

6027. Tadā buddho viyākāsi saṃghamajjhe vināyako,
Anāgatamhi addhāne lacchase taṃ manorathaṃ.

6028. Satasahasse ito2 kappe okkākakulasambhavo,
Gotamo nāma nāmena satthā loke bhavissati.

6029. Tassa dhammesu dāyādo oraso dhammanimmito,
Bhaddiyo nāma nāmena hessati satthu sāvako.

6030. Tena kammena sukatena cetanāpaṇīdhīhi ca,
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsamagacchahaṃ.

6031. Dvānavute3 ito kappe phusso uppajji nāyako,
Durāsade duppasaho sabbalokuttamo jino.

6032. Caraṇena ca sampanno brahā uju patāpavā,
Hitesī sabbapāṇinaṃ4 bahuṃ5 mocesi bandhanā.

1. Saṅghārāmaṃ agacchahaṃ, machasaṃ.
2. Satasahassito, machasaṃ.
3. Devanavute, machasaṃ.
4. Sabbasattānaṃ, machasaṃ.
5. Bahu, machasaṃ.

[BJT Page 350] [\x 350/]

6033. Nandarāmavane tassa ahosiṃ phussakokilo, 1
Gandhakuṭisamāsante ambarukkhe vasāmahaṃ.

6034. Tadā piṇḍāya gacchantaṃ dakkhiṇeyyaṃ jinuttamaṃ,
Disvā cittaṃ pasādetvā mañjunādena kūjahaṃ. 2

6035. Rājuyyānaṃ tadā gantvā supakkaṃ kanakattacaṃ,
Ambapiṇḍiṃ3 gahetvāna sambuddhassopanāmayiṃ.

6036. Tadā me cittamaññāya mahākāruṇiko jino,
Upaṭṭhākassa hatthano pattā paggaṇhi nāyako.

6037. Adāsiṃ [PTS Page 490] [\q 490/] tuṭṭhacitto'haṃ4 ambapiṇḍiṃ mahāmune,
Patte pakkhippa pakkhehañjaliṃ katvāna mañjunā.

6038. Sarena rajanīyena sacaṇīyena vaggunā,
Vassanto buddhajūjatthaṃ niḷaṃ5 gantvā nipajjahaṃ.

6039. Tadā muditacittaṃ maṃ buddhapemagatāsayaṃ,
Sakuṇagghiṃ upāgantvā ghātayī duṭṭhamānaso.

6040. Tato cutohaṃ tusite anubhotvā mahāsukhaṃ,
Manussayonimāgacchiṃ tassa kammassa vāhasā.

6041. Imamhi bhaddake kappe brahmabandhu mahāyaso,
Kassapo nāma gottena uppajji vadataṃvaro.

6042. Sāsanaṃ jotayitvā so abhibhuyya kutitthiye,
Vinayitvāna veneyye nibbuto so sasāvako.

6043. Nibbute tamhi lokagge pasannā janatā bahu,
Pūjanatthāya buddhassa thūpā kubbanti satthuno.

6044. Sattayojanikaṃ thūpaṃ sattaratanabhūsitaṃ,
Karissāma mahesissa iccevaṃ mantayanti te.

6045. Kikito kāsirājassa tadā senāya nāyako,
Hutvāhaṃ appamāṇassa pamāṇaṃ cetiye vadiṃ.

6046. Tadā te mama vākyena cetiyaṃ yojanuggataṃ,
Akaṃsu naravīrassa nānāratanabhūsitaṃ.

6047. Tena kammena saketena cetanāpaṇīdhīhi ca,
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsamagacchahaṃ.

1. Pussakokilo, syā.
2. Mañjunābhinikujahaṃ, machasaṃ.
3. Ambapiṇḍaṃ, machasaṃ.
4. Haṭṭhacittohaṃ, machasaṃ.
5. Niḍḍaṃ, syā [PTS.]

[BJT Page 352] [\x 352/]

6048. Pacchime ca bhave'dāni jāto seṭṭhikule ahaṃ,
Sāvatthiyaṃ puravare phīte mahaddhane.

6049. Purappavese sugataṃ disvā vimhitamānaso,
Pabbatvājāna na ciraṃ arahattamapāpuṇiṃ.

6050. Cetiyassa pamāṇaṃ yaṃ akariṃ tena kammutā,
Lakuṇṭakasarīrohaṃ jāto paribhavāraho.

6051. Sarena madhurenāhaṃ pūjetvā isisattamaṃ,
Mañjussarānaṃ bhikkhūnaṃ aggattamanupāpuṇiṃ.

6052. Phaladānena [PTS Page 491] [\q 491/] buddhassa guṇānussaraṇena ca,
Sāmaññaphalasampanno viharāmi anāsavo.

6053. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

6054. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

6055. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhā pi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā lakuṇaṭakabhaddiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Lakuṇaṭakabhaddiyattherassa apadānaṃ paṭhamaṃ.

542. Kaṅkhārevatattherāpadānaṃ

6056. Padumuttaro [PTS Page 489] [\q 489/] nāma jino sabbadhammesu cakkhumā,
Ito satasahassamhi kappe uppajji nāyako.

6057. Sīhahanu brahmagiro haṃsadundūbhinissaro1,
Nāgavikkantagamano candasurādhikappabho2.

6058. Mahāmati mahāvīro mahājhāyī bahābalo, 3
Mahākāruṇiko nātho mahātamapanūdano4.

1. Haṃsadundunissano, machasaṃ - nisāvano, syā. - Nissavano. [PTS.]
2. Candasurādikappabho, machasaṃ.
3. Mahāgati, syā. Mahābhito, [PTS.]
4. Mahātamavidhaṃsato, syā mahātamanisudano, [PTS.]
[BJT Page 354] [\x 354/]

6059. Sakadāci tilokaggo veneyye vinayaṃ bahu, 1
Dhamma desesi sambuddho sattāsayavidū muni.

6060. Jhāyi jhānarataṃ vīraṃ upasantaṃ anāvilaṃ,
Vaṇṇayanto parisatiṃ tosesi2 janatā jino.

6061. Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ brāhmaṇo vedapāragu,
Dhammaṃ sutvāna mudito taṃ ṭhānambhipatthayiṃ.

6062. Tadā jino viyākāsi saṅghamajjhe vināyako,
Mudito hehi tvaṃ brahme lacchase taṃ manorathaṃ.

6063. Satasahasse ito kappe okkākakulasambhavo,
Gotamo nāma nāmena hessasi3 satthusāvako.

6064. Tassa dhammesu dāyādo oraso dhammanimmito,
Revato nāma nāmena hessasi3 satthusāvako.

6065. Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca,
Jahitvā mānusaṃ dehi tāvatisamagacchahaṃ.

6066. Pacchime ca bhave dāni jātohaṃ koliye pure,
Khattiye kulasampanne iddhe phīte mahaddhane.

6067. Yadā [PTS Page 492] [\q 492/] kapilavatthusmiṃ buddho dhammamadesayi,
Tadā pasanno sugate pabbajiṃ anagāriyaṃ.

6068. Kaṅkhā me bahulā āsi kappākappe tahiṃ tahiṃ,
Sabbaṃ taṃ vinayī buddho desetvā dhammamuttamaṃ.

6069. Tatohaṃ tiṇṇasaṃsāro sadā jhānasukhe rato,
Viharāmi tadā buddho maṃ disvā etadabravi:

6070. Yaṃ kāci kaṅkhā idha vā huraṃ vā,
Sakavediyā vā paravediyā vā:
Ye jhāyino tā pajahanti sabbā
Ātāpino brahmacariyaṃ carantā.

1. Bahuṃ, machasaṃ.
2. Toseti, syā. [PTS.]
3. Hessati, machasaṃ.

[BJT Page 356] [\x 356/]

6071. Satasahasse kataṃ kammaṃ phalaṃ dassesi me idha,
Sumutto saravegova kilese jhāpayī1 mama.

6072. Tato jhānarataṃ disvā buddho lokantagū muni,
Jhāyīnaṃ bhikkhūnaṃ aggo paññāpesi2 mahāmati.

6073. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.
6074. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

6075. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhā pi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā khaṅkhārevato thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Kaṅkhārevatattherassa apadānaṃ dutiyaṃ.

543. Sīvalittherāpadānaṃ

6076. Padumuttaro nāma jino sabbadhammesu cakkhumā,
Ito satasahassamhi kappe uppajji nāyako.

6077. Sīlaṃ tassa asaṅkheyyaṃ samādhi vajirūpamo,
Asaṅkheyyaṃ ñāṇavaraṃ vimutti ca anūpamā.

6078. Manujāmaranāgānaṃ brahmānaṃ ca samāgame, samaṇabrāhmaṇākiṇṇe dhammaṃ desesi nāyako.

6079. Sasāvakaṃ mahālābhiṃ puññavantaṃ jutindharaṃ,
Ṭhapesi etadaggamhi parisāsu visārado.

6080. Tadāhaṃ khattiyo āsiṃ nagare haṃsasavhaye,
Sutvā jinassa taṃ vākyaṃ sāvakassa guṇaṃ bahuṃ.

6081. Nimantayitvā [PTS Page 493] [\q 493/] sattāhaṃ bhojayitvā sasāvakaṃ,
Mahādānaṃ daditvāna taṃ ṭhānambhipatthayiṃ.

6082. Tadā maṃ cittaṃ pāde disvāna purisāsabho,
Sussarena mahāvīro idaṃ vacanamabravī:

1. Jhāpayiṃ, machasaṃ.
2. Paññāpeti, machasaṃ.

[BJT Page 358] [\x 358/]

6083. Tato jinassa vacanaṃ sotukāmā mahājanā,
Devadānavagandhabbā brahmāno ca mahiddhikā.

6084. Samaṇabrāhmaṇā ceva namassiṃsu katañjalī,
Namo te purisājaññā namo te purisuttama.

6085. Khattiyena mahādānaṃ dinnaṃ sattāhikaṃ yi vo, 1
Sotukāmā phalaṃ tassa vyākarohi mahāmune.

6086. Tato avoca bhagavā suṇātha mama bhāsitaṃ,
Appameyyamhi buddhamhi saṅghamhi suppatiṭṭhitā. 2

6087. Dakkhiṇā tāya ko vattā appameyyaphalā hi sā,
Apivesa mahābhogo ṭhānaṃ pattheti uttamaṃ.

6088. Lābhī vipullābhānaṃ yathā bhikkhu sudassano,
Tathāhampi bhaveyyanti lacchatetaṃ anāgate.

6089. Satasahasse ito kappe okkākakulasambhavo,
Gotamo nāma nāmena satthā loke bhavissati.

6090. Tassa dhammesu dāyādo oraso dhammanimmito,
Sīvali nāma nāmesa hessati satthusāvako.

6091. Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca,
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsūpago ahaṃ.

6092. Ekanavute ito kappe vipassī lokanāyako,
Uppajji cārunayano3 sabbadhammavipassako.

6093. Tadāhaṃ bandhumatiyaṃ kulassaññatarassa ca,
Dayito patthito ceva4 āsiṃ kammantavyāvaṭo5.

6094. Tadā aññataro pūgo vipassissa mahesino,
Parivesaṃ akāresi6 mahantamativissutaṃ.

6095. Tiṭṭhite [PTS Page 494] [\q 494/] ca mahādāne dadaṃ7 khajjakasaṃhitaṃ8,
Navaṃ dadhiṃ madhuṃ ceva vicinaṃ neva addasa9.

6096. Tadāhaṃ taṃ gahetvāna navaṃ dadhiṃ madhumpi ca,
Kammassāmigharaṃ gacchiṃ tamesantā mamaddasuṃ.

1. Sattabhikādhikaṃ, syā sattāhikampi co, machasaṃ.
2. Patiṭṭhitā, machasaṃ.
3. Cārudassano, machasaṃ.
4. Passito ceva, machasaṃ.
5. Vāvaṭo, machasaṃ.
6. Akāreyi.
7. Daduṃ, machasaṃ.
8. Khajjakasañhitaṃ, machasaṃ.
9. Addasuṃ, machasaṃ.

[BJT Page 360] [\x 360/]

6097. Sahassampi datvāna nālahiṃsu ca taṃ dvayaṃ,
Tatohaṃ evaṃ cintesiṃ netaṃ hessati orakaṃ.

6098. Yathā ime janā sabbe sakkaronti tathāgataṃ,
Ahampi kāraṃ kassāmi sasaṅghe lokanāyake.

6099. Tadāhamevaṃ cintetvā dadhiṃ madhuñca ekato,
Madditvā lokanāthassa sasaṅghassa adāsahaṃ.

6100. Tena kammena sukatena cetanāpaṇīdhīhi ca,
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsaṃ agacchahaṃ.

6101. Punāhaṃ bārāṇasiyaṃ rājā hutvā mahāyaso,
Sattukassa tadā ruṭṭho1 dvārarodhaṃ akārayiṃ.

6102. Tadā sapattino2 ruddhā sattāhaṃ3 rakkhitā ahuṃ,
Tato tassa vipākena papatiṃ4 nirayaṃ bhūsaṃ.

6103. Pacchime ca bhave dāni jātohaṃ koliye pure,
Suppavāyā ca me mātā mahālilicchavī pitā.

6104. Khattiye puññakammena dvārarodhassa vāhasā,
Sattavassāni nivasiṃ mātukucchimhi dukkhito.

6105. Sattāhaṃ dvāramūḷhohaṃ mahādukkhasamappito,
Mātā me chandadānena evamāsi sudukkhitā.

6106. Svatthitohaṃ nikkhanto buddhena anukampito,
Nikkhantadivaseyeva pabbajiṃ anagāriyaṃ.

6107. Upajjhā5 sāriputto me moggallāno mahiddhiko,
Kese oropayanto me anusāsi mahāmati.

6108. Kesesu [PTS Page 495] [\q 495/] chijjamānesu arahattamapāpuṇiṃ,
Devā nāgā manussā ca paccaye upanenti me.

6109. Padumuttaranāthañca vipassiñca vināyakaṃ,
Yaṃ pūjayiṃ pamudito paccayehi visesato.

1. Duṭṭho, machasaṃ.
2. Tapassito, machasaṃ.
3. Ekāhaṃ, sabbattha
4. Pāpatiṃ, machasaṃ. Pāpiṭṭhaṃ, syā.
5. Upajjho, sīmu.

[BJT Page 362] [\x 362/]

6110. Tato tesaṃ visesena1 kammānaṃ vipuluttamaṃ,
Lābhaṃ labhāmi sabbattha vane gāme jale thale.

6111. Revataṃ dassanatthāya yadā yāti vināyako,
Tiṃsabhikkhusahassehi saha lokagganāyako.

6112. Tadā devopanītehi mamatthāya mahāmati,
Paccayehi mahāvīro sasaṅgho lokanāyako.

6113. Upaṭṭhito mayā buddho gantvā revatamaddasa,
Tato jetavanaṃ gantvā etadagge ṭhapesi maṃ.

6114. Lābhīnaṃ sivalī aggo mama sissesu bhikkhavo,
Sabbalokahito satthā kittayī parisāsu maṃ.

6115. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

6116. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

6117. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhā pi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sīvalī thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Sīvalittherassa apadānaṃ tatiyaṃ.

544. Vaṅgīsattherāpadānaṃ

6118. Padumuttaro nāma jino sabbadhammesu cakkhumā,
Ito satasahassamhi kappe uppajji nāyako.

6119. Yathāpi sāgare ūmi gagane viya tārakā,
Evaṃ pāvacanaṃ tassa arahantehi cittitaṃ.

6120. Sa devāsuranāgehi manujehi purakkhato,
Samaṇabrāhmaṇākiṇṇe janamajjhe januttamo.

6121. Pabhābhi anurañjento2 lokaṃ3 lokantagū jino,
Vacanena vibodhento veneyyapadumāni so.

1. Vipākena, sīmu.
2. Anurañjananto, machasaṃ.
3. Loke, machasaṃ.

[BJT Page 364] [\x 364/]

6122. Vesārajjehi sampanno catūhi purisuttamo,
Pahīnabhayasārajjo khemappatto visārado.

6123. Āsahaṃ [PTS Page 496] [\q 496/] pavaraṃ ṭhānaṃ buddhabhūmiṃ ca kevalaṃ,
Paṭijānāti lokaggo natthi sañcodako kvaci.

6124. Sīhanādamasambhītaṃ nadato tassa tādino,
Devo naro vā brammā vā paṭivattā na vijjati.

6125. Desento pavaraṃ dhammaṃ santārento sadevakaṃ,
Dhammacakkaṃ pavatteti parisāsu visārado.

6126. Paṭibhānavataṃ aggaṃ sāvakaṃ sādhusammataṃ,
Guṇaṃ bahuṃ pakittetvā etadagge ṭhapesi taṃ.

6127. Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ brāhmaṇo sādhusammato,
Sabbavedavidu jāto vaṅgīso1 vādisudano.

6128. Upecca taṃ mahāvīraṃ sutvā taṃ dhammadesanaṃ,
Pītivaraṃ paṭilabhiṃ sāvakassa guṇe rato.

6129. Nimattayitvā2 sugataṃ sasaṅghaṃ lokanandanaṃ,
Sattāhaṃ bhojayitvāhaṃ dussehacchādayiṃ tadā.

6130. Nipacca sirasā pāde katokāso katañjalī,
Ekamantaṃ ṭhito haṭṭho santhaviṃ jinamuttamaṃ:

6131. "Namo te vādisaddūla3 namo te purisuttama, 4
Namo te sabbalokagga namo te abhayaṅkara.

6132. Namo te māramathana namo te diṭṭhisudana,
Namo te santisukhada namo te saraṇaṅkara.

6133. Anāthānaṃ bhavaṃ nātho bhītānaṃ abhayappado,
Vissāmabhūmi4 sattānaṃ saraṇaṃ saraṇesitaṃ.

1. Vāgīso, sīmu.
2. Nimantetvāva, machasaṃ.
3. Vādimaddana, machasaṃ.
4. Isisattama, machasaṃ.
5. Vissāsaṃ bhūmi, syā. Vissāsabhūmi, [PTS.]

[BJT Page 366] [\x 366/]

6134. Evamādīhi sambuddhaṃ santhavitvā mahāguṇaṃ,
Avocaṃ vādisūrassa1 gatiṃ pappomi bhikkhūno.

6135. Tadā avoca bhagavā anantapaṭibhānavā,
Yo so buddhaṃ abhojesi sattāhaṃ saha sāvakaṃ.

6136. Guṇaṃ ca me pakittesi pasanto sehi pāṇihi,
Eso patthayate ṭhānaṃ vādisūrassa bhikkhuno.

6137. Anāgatamhi [PTS Page 497] [\q 497/] addhāne lacchate taṃ manorathaṃ,
Devamānusasampattiṃ anubhotvā anappakaṃ.

6138. Satasahasse ito kappe okkākakulasambhavo,
Gotamo nāma nāmena satthā loke bhavissati.

6139. Tassa dhammesu dāyādo oraso dhammanimmito,
Vaṅgīso nāma nāmena hessati satthusāvako.

6140. Taṃ sutvā mudito hutvā yāvajīvaṃ tadā jinaṃ,
Paccayehi upaṭṭhāsi mettacitto tathāgataṃ.

6141. Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca,
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ tusitaṃ2 agamāsahaṃ.

6142. Pacchime ca bhavedāni paribbājakule3 ahaṃ,
Paccājāto yadā āsiṃ jātiyā sattavassiko.

6143. Sabbavedavidū jāto vādasatthavisārado,
Vādissaro cittakathi paravādappamaddano.

6144. Vaṅge jāto'ti vaṅgiso vacane issaroti vā,
Vaṅgīso iti me nāmaṃ abhavī lokasammataṃ.

6145. Yadāhaṃ viññutaṃ patto ṭhito paṭhamayobbane,
Tadā rājagahe ramme sāriputtamathaddasaṃ4.

Pañcavisatimaṃ bhāṇavāraṃ.

6146. Piṇḍāya vicarantaṃ taṃ pattapāṇiṃ susaṃvutaṃ,
Alolakkhiṃ mitabhāṇiṃ yugamattanirikkhakaṃ. 5

1. Vādisudassa, machasaṃ.
2. Tāvatiṃsaṃ, syā.
3. Jāto vippakule, machasaṃ.
4. Sāriputtamabhaddasaṃ, machasaṃ. Ca addasaṃ, syā.
5. Nidakkhitaṃ, machasaṃ.

[BJT Page 368] [\x 368/]

6147. Taṃ disvā vimhito hutvā avocaṃ mananucchavaṃ1
Khaṇikaṃ ṭhānaracitaṃ2 cittaṃ gāthāpadaṃ ahaṃ.

6148. Ācikkhi so me satthāraṃ sambuddhaṃ lokanāyakaṃ,
Tadā so paṇḍito vīro uttaraṃ3 samavoca me.

6149. Virāgasaṃhitaṃ vākyaṃ katvā duddasamuttamaṃ,
Vicittapaṭibhānehi tosito tena tādinā,
Nipacca sirasā pāde pabbājehīti maṃ braviṃ.

6150. Tato maṃ sa mahāpañño buddhaseṭṭhamupānayi,
Nipacca sirasā pāde nisīdiṃ satthu sattike.

6151. Mamāha vadanaṃ seṭṭho kacci vaṅgīsa jānasi, 4
Kiñci sippanti tassāhaṃ jānāmi ti ca abraviṃ. 5

6152. Matasīsaṃ [PTS Page 498] [\q 498/] vanacchaddhaṃ api bārasavassikaṃ,
Tava vijjāvisesena sace sakkosi bhāsaya. 6

6153. Āmāti me paṭiññāte tīṇi sīsāni dassayī.
Niraya nara devesu upapanne avācayiṃ.

6154. Tadā paccekabuddhassa7 siraṃ dassesi nāyako,
Tatohaṃ vihatārambho pabbajjaṃ samayācisaṃ.

6155. Pabbajitvāna sugataṃ santhavāmi tahiṃ tahiṃ,
Tato maṃ kabbavīttoti8 ujjhāyantiha bhikkhavo.

6156. Tato vimaṃsanatthaṃ me āha buddho vināyako,
Takkitā panimā gāthā ṭhānaso paṭibhanti vā

6157. Na kabbavittohaṃ vīra ṭhānaso paṭibhanti maṃ, 9
Tena hi dāni vaṅgīsa ṭhānaso santhavāhi maṃ.

1. Mamanucchaṃ, machasaṃ.
2. Kaṇikāraṃvanicitaṃ, machasaṃ.
3. Uttariṃ, machasaṃ.
4. Saccaṃ vaṅgīsa kaccino, syā.
5. Braciṃ, machasaṃ.
6. Vācāya, machasaṃ.
7. Khīṇasavasseva, machasaṃ.
8. Kavicittoti, syā. [PTS.]
9. Taṃ, machasaṃ.

[BJT Page 370] [\x 370/]

6158. Tadāhaṃ santhaviṃ vīraṃ gāthāhi isisattamaṃ,
Ṭhānāso me tadā tuṭṭho jino agge ṭhapesi maṃ.

6159. Paṭibhānena cittena aññe samatimaññahaṃ,
Pesale tena saṃviggo arahattamapāpuṇiṃ.

6160. Paṭibhānavataṃ aggo añño koci na vijjati,
Yathāyaṃ bhikkhu vaṅgīso evaṃ dhāretha bhikkhavo.

6161. Satasahasse kataṃ kammaṃ phalaṃ dassesi me idha,
Sumutto saravegova kilese jhāpayiṃ ahaṃ1.

6162. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

6163. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

6164. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhā pi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā vaṅgīso thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Vaṅgīsattherassa apadānaṃ catutthaṃ.

545. Nandakattherāpadānaṃ

6165. Padumuttaro [PTS Page 499] [\q 499/] nāma jino sabbadhammesu cakkhumā,
Ito satasahassamhi kappe uppajji nāyako.

6166. Hitāya sabbasattānaṃ sukhāya vadataṃ varo,
Atthāya purisājañño paṭipanno sadevake.

6167. Yasaggappatto sirimā kittivaṇṇabhato2 jino,
Pūjito sabbalokassa disāsabbāsu vissuto.

6168. Uttiṇṇavicikiccho so vītivattakathaṃkatho,
Paripuṇṇamanasaṃkappo patto sambodhimuttamaṃ.

1. Jhāpayiṃ mama, sīmu.
2. Kittivaṇṇabhaṭo, syā.

[BJT Page 372] [\x 372/]

6169. Anuppannassa maggassa uppādetā naruttamo,
Anakkhātañca akkhāsi asañjātaṃ ca sañjanī.

6170. Maggaññū so maggavidū1 maggakkhāyī nārāsabho,
Maggassa kusalo satthā sārathīnaṃ varuttamo.

6171. Tadā mahākāruṇiko dhammaṃ deseti2 nāyako,
Nimugge mohapaṅkamhi3 samuddharati pāṇito4.

6172. Bhikkhūnīnaṃ ovadane sāvakaṃ seṭṭhasammataṃ,
Vaṇṇayaṃ etadaggamhi paññāpesi mahāmuni.

6173. Taṃ sutvāhaṃ pamudito nimantetvā tathāgataṃ,
Bhojayitvā sasaṅghaṃ taṃ patthayiṃ ṭhānamuttamaṃ.

6174. Tadā pamudito nātho maṃ avoca mahāisi,
Sukhī bhavassu dighāyu5 lacchase taṃ manorathaṃ.

6175. Satasahasse ito kappe okkākakulasambhavo,
Gotamo nāma nāmena satthā loke bhavissati.

6176. Tassa dhammesu dāyādo oraso dhammanimmito,
Nandako nāma nāmena hessati satthusāvako.

6177. Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca,
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsupago ahaṃ.

6178. Pacchime ca bhave'dāni jāto seṭṭhikule ahaṃ,
Sāvatthiyaṃ puravare6 iddhe phīte mahaddhane.

6179. Purappavese sugataṃ disvā vimhitamānaso,
Jetārāmapaṭiggāhe pabbajiṃ anagāriyaṃ.

6180. Na [PTS Page 500] [\q 500/] cireneva kālena arahattamapāpuṇiṃ,
Tatohi tiṇṇasaṃsāro sāsito sabbadassitā.

1. Maggaññūmaggavidu ca, machasaṃ.
2. Desesī, machasaṃ.
3. Kāmapaṅkamhi, machasaṃ.
4. Pāṇine, machasaṃ.
5. Dighāvu, machasaṃ.
6. Pure vare, machasaṃ.

[BJT Page 374] [\x 374/]

6181. Bhikkhūnīnaṃ dhammakathaṃ paṭipucchā kariṃ ahaṃ,
Sāsitā tā mayā sabbā abhaviṃsu anāsavā.

6182. Satāni pañcanūnāni tadā tuṭṭho mahāhito,
Bhikkhunīnaṃ ovadataṃ aggaṭṭhāne ṭhapesi maṃ.

6183. Satasahasse kataṃ kammaṃ phalaṃ dassesi me idha,
Sumutto saravegova kilese jhāpayiṃ ahaṃ.

6184. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

6195. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

6186. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhā pi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā nandako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Nandakattherassa apadānaṃ pañcamaṃ.

546. Kāḷudāyittherāpadānaṃ

6187. Padumuttaro nāma jino sabbadhammesu cakkhumā,
Ito satasahassamhi kappe uppajji nāyako.

6188. Nāyakānaṃ varo satthā guṇāguṇavidu jino,
Kataññu katavedi ca titthe yojeti pāṇino2

6189. Sabbaññutena ñāṇena tulayitvā dayāsayo,
Deseti pavaraṃ dhammaṃ anantaguṇasañcayo.

6190. Sa kadāci mahāvīro anantajanasaṃsadi3,
Deseti madhuraṃ dhammaṃ catusaccupasaṃhitaṃ.

6191. Sutvāna taṃ dhammavaraṃ ādimajjhantasobhanaṃ,
Pāṇasatasahassānaṃ dhammābhisamayo ahu.

1. Jhāpayiṃ mama, sīmu.
2. Pāṇine, machasaṃ
3. Anantajinasaṃsari, machasaṃ. Anantajanasaṃsudhi, syā. Anantajanataṃsari, [PTS.]

[BJT Page 376] [\x 376/]

6192. Ninnāditā tadā bhūmi gajjiṃsu ca payodharā,
Sādhukāraṃ pavattesuṃ1 devabrahmanarāsurā.

6193. Aho kāruṇiko satthā aho saddhammadesanā,
Aho bhavasamuddamhi nimugge uddharī jino.

6194. Evaṃ pavedajātesu2 satarāmarabrahmasu,
Kulappasādakānaggaṃ sāvakaṃ vaṇṇayī jino.

6195. Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ jātomaccakule ahuṃ,
Pasādiko dassanīyo pahūtadhanadhaññavā.

6196. Haṃsārāma [PTS Page 501] [\q 501/] mupeccāhaṃ vanditvā taṃ tathāgataṃ,
Suṇitvā madhuraṃ dhammaṃ kāraṃ katvā ca tādino.

6197. Nipacca pādamūlehaṃ imaṃ vacanamabraviṃ,
Kulappasādakānaggo yo tayā santhūto3 mune.

6198. Tādiso hemahaṃ vīra4 buddhaseṭṭhassa sāsane,
Tadā mahākāruṇiko siñcanto'vāmatena maṃ. -

6199. Āha maṃ putta uttiṭṭha lacchase taṃ manorathaṃ,
Kathaṃ nāma jine kāraṃ katvāna viphalo siyā.

6200. Satasahasse ito kappe okkākakulasambhavo,
Gotamo nāma nāmena satthā loke bhavissati.

6201. Tassa dhammesu dāyādo oraso dhammanimmito,
Udāyi nāma nāmena hessati satthū sāvako.

6202. Taṃ sutvā mudito hutvā yāvajīvaṃ tadā jinaṃ,
Mettacitto paricariṃ paccayehi vināyakaṃ.

6203. Tena kammavipākena cetanāpaṇidhīhi ca,
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsamagacchahaṃ.

6204. Pacchime ca bhave'dāni ramme kāpilavatthave,
Jāto mahāmaccakule suddhodanamahīpate.

6205. Yadā ajāyi siddhattho ramme lumbinikānate,
Hitāya sabbalokassa sukhāya ca narāsabho.

1. Pavantiṃsu, machasaṃ.
2. Saṃvegajātesu, sīmu.
3. Yo tava sāsane, syā.
4. Tādisohaṃ mahāvīra, syā.

[BJT Page 378] [\x 378/]

6206. Tadaheva ahaṃ jāto saha teneva vaḍḍhito,
Piyo sahāyo dayito viyatto tītikovido.

6207. Ekūnatiṃso vayasā nikkhanto pabbajittha so, 1
Chabbassaṃ vītināmetvā buddho āsi vināyako.

6208. Jetvā sasenakaṃ māraṃ khepayitvā āsave,
Bhavaṇṇavaṃ taritvāna āsi buddho sadevake. 2

6209. Isivhayaṃ gamitvāna3 vinetvā pañcavaggiye,
Tato vinesi bhagavā gantvā gantvā tahiṃ tahiṃ.

6210. Veneyye vinayanto so saṃgaṇahanto sadevakaṃ,
Upecca māgadhagiriṃ4 viharittha tadā jino.

6211. Tadā [PTS Page 502] [\q 502/] suddhodanenāhaṃ bhūmipālena pesito,
Gantvā disvā dasabalaṃ pabbajitvā'rahā ahuṃ.

6212. Tadā mahesiṃ yācitvā pāpayiṃ kapilavhayaṃ,
Tato purāhaṃ gantvāna pasādesiṃ mahākulaṃ.

6213. Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho maṃ mahāparisāya so, 5
Kulappasādakānaggaṃ paññāpesi vināyako.

6214. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

6215. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

6216. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhā pi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kāḷudāyi thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Kāḷudāyittherassa apadānaṃ chaṭṭhaṃ.

547. Abhayattherāpadānaṃ

6217. Padumuttaro nāma jino sabbadhammesu cakkhumā,
Ito satasamassamhi kappe uppajji nāyako.

6218. Saraṇagamane kañci6 niveseti tathāgato,
Kañci sīle niveseti dasakammapathuttame.

1. Nikkhamitvā agārato, machasaṃ.
2. Buddho āsi sadevake, machasaṃ. 3. Isivhayaṃ pattaṃ gantvā, syā.
4. Magadhe giriṃ, machasaṃ. Maṅgalāgiriṃ. [PTS.]
5. Mamāha purisāsabho syā. [PTS.]
6. Kiñci, machasaṃ.

[BJT Page 380] [\x 380/]

6219. Deti kassavi so vīro sāmaññaphalamuttamaṃ,
Samāpatti tathā aṭṭha tisso vijjā pavecchati. 1

6220. Chaḷabhiññāsu yojeti kañci sattaṃ naruttamo,
Deti kassaci so nātho catasso paṭisambhidā.

6221. Bodhaneyyaṃ pajaṃ disvā asaṅkheyye pi yojane, 2
Khaṇena upagantvāna vineti narasārathi.

6222. Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ ahosiṃ brāhmaṇatrajo,
Pāragu sabbavedānaṃ veyyākaraṇasammato.

6223. Niruttiyā ca kusalo nighaṇṭumhi visārado,
Padako keṭubhavidu chandovicitikovido.

6224. Jaṅghāvihāraṃ vivaraṃ haṃsārāmamupeccahaṃ,
Addasaṃ vadataṃ seṭṭhaṃ3 mahājanapurakkhataṃ.

6225. Desentaṃ virajaṃ dhammaṃ paccanīkamatī ahaṃ,
Upetvā tassa vākyāti sutvāna vimalānahaṃ. 4

6226. Vyāhaṭaṃ5 [PTS Page 503] [\q 503/] punaruttaṃ vā apatthaṃ vā niratthakaṃ,
Nāddasaṃ tassa munito tato pabbajito ahaṃ.

6227. Na cireneva kālena sabbasatthavisārado,
Nipuṇo buddhavacane ahosiṃ gaṇisammato.

6228. Tadā catasso gāthāyo ganthayitvā suvyañjanā,
Santhavitvā tilokaggaṃ desayissaṃ dine dine.

6229. Virattoyiṃ mahāvīra saṃsāre sabhaye vasaṃ,
Karuṇāya na nibbāyi tato kāruṇiko muni.

6230. Puthujjanova yo santo na kilesavaso ahu,
Sampajāno satiyutto tasmā eso acintiyo.

1. Pavacchati, machasaṃ.
2. Asaṅkheyyampiyojanaṃ, machasaṃ.
3. Varadaṃ seṭṭhaṃ, machasaṃ. Pavaraṃ seṭṭhaṃ, syā.
4. Vākyānaṃ, machasaṃ.
5. Vyāhataṃ, machasaṃ.

[BJT Page 382] [\x 382/]

6231. Dubbalāni kilesāni yassāsayagatānime,
Ñāṇaggiparidaḍḍhāni na khīyiṃsu tadabbhutaṃ1.

6232. Yo sabbalokassa garu loko yassa tathā garu,
Tthāpi lokācariyo loko tassānuvattako.

6233. Evamādīhi sambuddhaṃ kittayaṃ dhammadesanaṃ,
Yāvajīvaṃ karitvāna gato saggaṃ tato cuto.

6234. Evamādīhi sambuddhaṃ kittayaṃ dhammadesanaṃ,
Yāvajīvaṃ karitvāna gato saggaṃ tato cuto.

6234. Satasahasse ito kappe yaṃ buddhambhikittayiṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi kittanāya idaṃ phalaṃ.

6235. Devaloke mahārajjaṃ rajjā pādesikaṃ ca yaṃ, 2
Cakkavattimahārajjaṃ bahuso'nubhaviṃ ahaṃ.

6236. Duve bhave pajāyāmi devatte atha mānuse,
Aññaṃ gatiṃ na jānāmi kittanāya idaṃ phalaṃ.

6237. Duve kule pajāyāmi khattiye atha brāhmaṇe,
Nīce kule na jāyāmi kittanāya idaṃ phalaṃ.

6238. Pacchime ca bhave' dāni giribbajapuruttame,
Raññohaṃ bimbisārassa putto nāmena cābhayo.

6239. Pāpamittavasaṃ gantvā nigaṇṭhena vimohito,
Pesito nātaputtena3 buddhaseṭṭhaṃ upeccahaṃ.

6240. Puccitvā [PTS Page 504] [\q 504/] nipuṇaṃ pañhaṃ sutvā vyākaraṇuttamaṃ,
Pabbajitvāna naciraṃ arahattamapāpuṇiṃ.

6241. Kittayitvā jinavaraṃ kittito bhomi sabbadā,
Sugandhadehavadano āsiṃ sukhasamappito.

6242. Tikkha hāsu lahupañño4 mahāpañño tathevahaṃ,
Vicittapaṭibhāno ca tassa kammassa vāhasā.

6243. Abhitthavitvā padumuttarābyaṃ4
Pasannacitto asamaṃ sayambhuṃ,
Na gacchi kappāni apāyabhūmiṃ
Sataṃ sahassāni phalena tassa.

6244. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

1. Tambabhūtaṃ, machasaṃ.
2. Pādesiṃ kañcanagghiyaṃ, machasaṃ. 3. Nāṭaputtena, sīmu.
4. Tikkhabhāsalahupaññā, machasaṃ.
5. Padumuttarāhaṃ, machasaṃ.

[BJT Page 384] [\x 384/]

6245. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

6246. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhā pi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā abhayatthero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Abhayattherassa apadānaṃ sattamaṃ.

548. Lomasakaṅgiyattherāpadānaṃ

6247. Imamhi bhaddake kappe brahmabandhu mahāyaso,
Kassapo nāma nāmena1 uppajji vadanaṃ varo.

6248. Tadāhaṃ candano ceva pabbajitvāna sāsane,
Āpāṇakoṭikaṃ dhammaṃ pūrayitvāna sāsane-

6249. Tato cutā santusitaṃ upapannā ubho mayaṃ. Tattha dibbehi naccehi gītehi vāditehi ca-

6250. Rūpādidasahaṅgehi abhibhotvāna sesake,
Yāvatāyuṃ vasitvāna anubhotvā mahāsukhaṃ-

6251. Tato cavitvā tidasaṃ candano upapajjatha,
Ahaṃ kapilavatthusmiṃ ahosiṃ2 sākiyatrajo.

6252. Yadā udāyitherena ajjhiṭṭho lokanāyako,
Anukampiya sakyānaṃ upesi kapilavhayaṃ.

6253. Tadātimānino sakyā na buddhassa guṇaññuno,
Panamanti na sambuddhaṃ jātitthaddhā anādarā.

6254. Tesaṃ [PTS Page 505] [\q 505/] saṅkappamaññāya ākāse caṅkamī jino,
Pajjunno viya vassittha pajjalittha yathā sīkhi.

6255. Dassetvā rūpamatulaṃ puna antaradhāyatha,
Ekopi hutvā bahudhā ahosi punarekako.

6256. Andhakāraṃ pakāsaṃ ca dassayitvā anekadhā,
Pāṭihīraṃ3 karitvāna vinayī ñātake muni.

1. Gottena, machasaṃ.
2. Ajāyiṃ, machasaṃ.
3. Pāṭiheraṃ, machasaṃ.

[BJT Page 386] [\x 386/]

6257. Cātuddīpo mahāmegho tāvade sampavassatha, 1
Tadā hi jātakaṃ buddho vessantaramadesayi.

6258. Tadā te khattiyā sabbe tihantvā jātijaṃ madaṃ,
Upesuṃ saraṇaṃ buddhaṃ - āha suddhodano tadā:

6259. Idaṃ tatiyaṃ tava bhūripañña
Pādāni vandāmi samantacakkhu,
Yadā'bhijāno paṭhaviṃ2 pakampayi
Yadā ca taṃ tajjahi jambuchāyā.

6260. Tadā buddhānubhāvaṃ taṃ disvā vimhitamānaso,
Pabbajitvāna tattheva nivasiṃ mātupūjako.

6261. Candano devaputto maṃ upagantvāna'pucchatha,
Bhaddekarattassa tadā saṃkhepavitthāranayaṃ3.

6262. Coditohaṃ tadā tena upecca naranāyakaṃ,
Bhaddekarattaṃ sutvāna saṃviggo vanamāmako.

6263. Tadā mātaramāpucchiṃ4 vane vacchāmi ekako,
Sukhumāloti me mātā vārayi taṃ tadā'vacaṃ:

6264. Dabbaṃ kusaṃ5 poṭakilaṃ usīraṃ muñjababbajaṃ6,
Urasā panudissāmi vivekamanubrūhayaṃ.

6265. Tadā vanaṃ paviṭṭhohaṃ saritvā jinasāsanaṃ,
Bhaddekarattaovādaṃ arahattamapāpuṇiṃ.

6266. Atitaṃ [PTS Page 506] [\q 506/] nanvāgameyya nappaṭikaṃkhe anāgataṃ,
Yadititaṃ pahīnaṃ taṃ appattañca anāgataṃ.

6267. Paccuppannañca yo dhammaṃ tattha tattha vipassati,
Asaṃhīraṃ asaṃkuppaṃ taṃ vidvā anubrūhaye.

1. Tāvadeva pavassatha, machasaṃ.
2. Pathavī, machasaṃ.
3. Saṅkhepavitthāraṃ nayaṃ, machasaṃ.
4. Tadāmātaramapucchiṃ, machasaṃ.
5. Te, machasaṃ.
6. Muñjapabbajaṃ, machasaṃ.

[BJT Page 388] [\x 388/]

6268. Ajjeva kiccaṃ ātappaṃ ko jaññā maraṇaṃ suve,
Na hi no saṃgaraṃ tena mahāsenena maccunā.
6269. Evaṃ viharamātāpī1 ahorattamatanditaṃ,
Taṃ ve bhaddekarattoti santo ācikkhate muni.

6270. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

6271. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

6272. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhā pi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā lomasakaṅgiyo2 thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Lomasakaṅgiyattherassa apadānaṃ aṭṭhamaṃ.

549. Vanavacchattherāpadānaṃ

6273. Imamhi bhaddake kappe brahmabandhu mahāyaso,
Kassapo nāma nāmena3 uppajji vadataṃvaro.

6274. Tadāhaṃ pabbajitvāna tassa buddhassa sāsane,
Yāvajīvaṃ caritvāna brahmacariyaṃ tato cuto.

6275. Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca,
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsamagacchahaṃ.

6276. Tato cuto araññamhi kapoto āsahaṃ tahiṃ,
Vasate guṇasampanno bhikkhu jhānarato sadā -
6277. Mettacitto kāruṇiko sadā pamuditānano,
Upekkhako mahāvīro appamaññāsu kovido.

6278. Vinīvaraṇasaṅkappe sabbasattahitāsaye,
Vissattho4 nacirenāsiṃ tasmiṃ sugatasāvake.

6279. Upecca [PTS Page 507] [\q 507/] pādamūlamhi nisinnassa tadā sa me, 5
Kadāci āmisaṃ deti dhammaṃ deseti cekadā

1. Vihāriṃ ātāpiṃ, machasaṃ.
2. Lomasaṃkhiyo, syā.
3. Gottena, machasaṃ.
4. Visaṭṭho, machasaṃ.
5. Tadāssame, machasaṃ.

[BJT Page 390] [\x 390/]

6280. Tadā vipulapemeta upāsitvā jinatrajaṃ,
Tato cuto gato saggaṃ pavāsā1 sagharaṃ yathā.

6281. Saggā cuto manussesu nibbatto puññakammunā,
Agāraṃ chaḍḍayitvāna pabbajiṃ lahuso ahaṃ.

6282. Samaṇo tāpaso vippo paribbājo tathevahaṃ,
Hutvā vāsiṃ araññamhi anekasataso ahaṃ.

6283. Pacchime ca bhade dāni ramme kāpilavatthave2,
Vacchagotto dvijo3 tassa jāyāya ahamokkamiṃ.

6284. Mātu me dohaḷo āsi tirokucchigatassa me,
Jāyamānasamīpamhi vanavāsāya nicchayo.

6285. Tato me ajanī mātā ramanīye vanantare,
Gabbhato nikkhamantaṃ maṃ kāsāyena paṭiggahuṃ.

6286. Tato kumāro siddhattho jāto sakyakuladdhajo,
Tassa mitto piyo āsiṃ saṃvissattho sumāniyo.

6287. Sattasāre'hi nikkhante ohāya vipulaṃ yasaṃ,
Ahampi pabbajitvāna himavantamupāgamiṃ.

6288. Vanālayaṃ bhāvanīyaṃ kassapaṃ dhūtavādakaṃ4,
Disvā sutvā jinuppādaṃ upesiṃ narasārathiṃ.

6289. So me dhammamadesesi sabbatthaṃ sampakāsayaṃ,
Tatohaṃ pabbajitvāna vanameva punāgamiṃ5.

6290. Tatthāppamatto6 viharaṃ chalabhiññā aphassayiṃ7,
Aho suladdhalābhomhi sumittenānukampito.

6291. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

6292. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

6293. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhā pi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā vanavaccho thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Vanavacchattherassa apadānaṃ navamaṃ.

1. Pavāso, machasaṃ.
2. Kapilavatthave, machasaṃ. 3. Dijo, machasaṃ.
4. Dhūtavādikaṃ, machasaṃ.
5. Pūnāgamaṃ, machasaṃ.
6. Tatthappamatto, sīmu.
7. Apassayiṃ, syā.

[BJT Page 392] [\x 392/]

550. Cūḷasugandhattherāpadānaṃ

6294. Imamhi [PTS Page 508] [\q 508/] bhaddake kappe brahmabandhu mahāyaso,
Kassapo nāma nāmena1 uppajji vadataṃ varo.

6295. Anuvyañjanasampanno battiṃsavaralakkhaṇo2,
Byāmappabhāparivuto raṃsijālasamotthato3.

6296. Assāsetā yathā cando suriyova pabhaṅkaro,
Nibbāpetā yathā megho sāgarova guṇākaro.

6297. Dharaṇiriva sīlena himavāva samādhinā,
Ākāso viya paññāya asaṅgo anilo yathā.

6298. Tadāhaṃ bārāṇasiyaṃ upapanno mahākule,
Pahūtadhanadhaññasmiṃ nānāratanasañcaye.

6299. Mahatā parivārena nisinnaṃ lokanāyakaṃ,
Upecca dhammamassosiṃ amataṃva manoharaṃ.

6300. Khattiṃsalakkhaṇadharo4 sanakkhattova candimā,
Anuvyañjanasampanno sālarājāva phullito.

6301. Raṃsijālaparikkhitto dittova kanakācalo,
Byāmappabhāparivuto sarasmīva divākaro.

6302. Soṇṇānano jinavaro samaṇīva5 siluccayo,
Karuṇāpuṇṇahadayo guṇena viya sāgaro.

6303. Lokavissutakitti ca sinerūva naguttamo,
Yasasā vitthato vīro ākāsasadiso muni.

6304. Asaṅgacitto sabbattha anilo viya nāyako,
Patiṭṭhā sabbabhūtānaṃ mahīva muni sattamo.

6305. Anupalitto lokena toyena padumaṃ yathā,
Kuvādagacchadahano aggikkhandhova sobhati6.

6306. Agado viya sabbattha kilesavisanāsako,
Gandhamādanaselova guṇagandhavibhusito.

6307. Guṇānaṃ ākaro vīro ratanānaṃva sāgaro,
Sindhūva vanarājinaṃ kilesamalahārako.

1. Gottena, machasaṃ.
2. Bāttiṃsavaralakkhaṇo, machasaṃ.
3. Samotthaṭo, machasaṃ.
4. Davattiṃsalakkhaṇadharo, machasaṃ.
5. Ramaṇīva, syā.
6. Sobhasi, machasaṃ. Sovasi, syā.

[BJT Page 394] [\x 394/]

6308. Vijayīva [PTS Page 509] [\q 509/] mahāyodho mārasenappamaddano1,
Cakkavattīva so rājā bojjhaṅgaratanissaro.

6309. Mahābhisakkasaṅkāso dosavyādhitikicchako,
Sallakatto yathā seṭṭho2 diṭṭhigaṇḍaviphālako.

6310. So tadā lokapajjoto sanarāmarasakkato,
Parisāsu narādicco dhammaṃ desayate jino.

6311. Dānaṃ datvā mahābhogo sīlena sugatūpago,
Bhāvanāya ca nibbāti iccevamanusāsatha.

6312. Desanaṃ taṃ mahassādaṃ ādimajjhantasobhanaṃ,
Suṇanti parisā sabbā amataṃva mahārasaṃ.

6313. Sutvā sumadhuraṃ dhammaṃ pasanno jinasāsane,
Sugataṃ saraṇaṃ gantvā yāvajīvaṃ namassahaṃ.

6314. Munino gandhakuṭiyā opuñchesiṃ3 tadā mahiṃ,
Catujjātena gandhena māse aṭṭhadinesvahaṃ.

6315. Paṇidhāya sugandhattaṃ sarīrassa dugandhino4,
Tadā jino viyākāsi sugandhatanulābhitaṃ.

6316. Yo yaṃ gandhakuṭibhūmiṃ gandhenopuñchate'sakiṃ,
Tena kammavipākena upapanno tahiṃ tahiṃ.

6317. Sugandhadeho sabbattha bhavissati ayaṃ naro,
Guṇakandhayuto5 hutvā nibbāyissatanāsavo.

6318. Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca,
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsamagacchahaṃ.

6319. Pacchime ca bhave dāni jāto vippakule ahaṃ,
Gabbhe me vasato mātā dehenāsi sugandhikā6.

6320. Yadā ca mātukucchimhā nikkhamāmi tadā purī7,
Sāvatthi sabbagandhehi vāsitā viya vāyatha.

6321. Pupphavassaṃ ca surabhi dibbagandhamanoramaṃ,
Dhūpāni ca mahagghāni upavāyiṃsu tāvade.

6322. Devā [PTS Page 510] [\q 510/] ca sabbagandhehi dhūpapupphehi taṃ gharaṃ,
Vāsayiṃsu sugandhena yasmiṃ jāto ahaṃ ghare.

1. Mārasenāvamaddano, machasaṃ.
2. Vejjo, machasaṃ.
3. Ubbaṭṭesiṃ, syā. 4. Sarīravissagandhino, machasaṃ. Vigandhino, sīmu.
5. Guṇagandhayutto, machasaṃ.
6. Sugandhitā, machasaṃ.
7. Puraṃ, machasaṃ.

[BJT Page 396] [\x 396/]

6323. Yadā ca taruṇo bhaddo paṭhame yobbane ṭhito,
Tadā selaṃ1 saparisaṃ vinetvā narasārathi-

6324. Tehi sabbehi sahito2 sāvatthipuramāgato,
Tadā buddhānubhāvaṃ taṃ disvā pabbajito ahaṃ.

6325. Sīlaṃ samādhiṃ paññañca3 vimuttiñca anuttaraṃ,
Bhāvetvā caturo dhamme pāpuṇiṃ āsavakkhayaṃ.

6326. Yadā pabbajito cāhaṃ yadā ca arahā ahuṃ,
Nibbāyissaṃ yadā cāhaṃ gandhavasso tadā ahu.

6327. Sarīragandho ca sadā'tiseti me
Mahārahaṃ candanavampakuppalaṃ,
Tatheva gandhe itare ca sabbaso
Pasayha vāyāmi gato tahiṃ4 tahiṃ.

6328. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

6329. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

6330. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhā pi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā cūḷasugandho thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Cūḷasugandhattherassa apadānaṃ dasamaṃ.

Bhaddiyavaggo pañcapaññāsamo.

Uddānaṃ: -

Bhaddiyo revato thero mahālābhi ca sīvalī
Vaṅgiso nandako ceva kāḷudāyi tathābhayo
Lomaso vanavaccho ca sugandho dasamo kato5.
Tīṇi gāthāsanā tattha soḷasa6 ca taduttariṃ.

Atha vagguddānaṃ: -

Kaṇikāravhayo vaggo phalado tiṇadāyako,
Kaccāno bhaddiyo vaggo gāthāyo gaṇitā cimā.
Navagāthā [PTS Page 511] [\q 511/] satānīha caturāsīti eva ca.
Sapaññāsā pañcasatā7 apadānā pakāsitā.
Saha uddānagāthāhi chasahassani hontimā,
Dve satāni ca gāthānaṃ aṭṭhārasa taduttariṃ.

1. Sesaṃ, syā.
2. Parivuto, machasaṃ.
3. Sīlaṃsamādhipaññañca, machasaṃ.
4. Yahiṃ, syā.
5. Sugandho cevadasamo, machasaṃ.
6. Soḷasāca taduttari, machasaṃ.
7. Sapaññāsaṃ pañcasataṃ, machasaṃ.

[BJT Page 398] [\x 398/]

551. Yasattherāpadānaṃ

6331. Mahāsamuddaṃ ogayha1 bhavanaṃ me sunimmitaṃ,
Sunimmitā pokkharaṇi cakkavākupakujitā.

6332. Mandālakehi2 sañchannā padumuppalakehi ca,
Nadī ca sandate tattha supatitthā manoramā.

6333. Macchakacchapasañchannā nānādijasamākulā3,
Mayurakoñcābhirudā kokilādibhi4 vaggubhi.

6334. Pārevatā ravihāsā cakkavākā nadīvarā,
Dindibhā5 sāḷikā cettha pampakā jīvaṃjīvakā.

6335. Haṃsā koñcābhinaditā kosiyā piṅgalā bahū,
Sattaratanasampannā maṇimuttikavālikā6.

6336. Sabbe soṇṇamayā rukkhā nānāgandhasameritā,
Ujjotenti divārattiṃ bhavanaṃ sabbakālikaṃta

6337. Saṭṭhituriyasahassāni sāyaṃ pāto pavajjare,
Soḷasitthisahassāni parivārenti maṃ sadā.

6338. Abhinikkhamma bhavanā sumedhaṃ lokanāyakaṃ,
Pasannacitto sumano vandayiṃ taṃ mahāyasaṃ.

6339. Sambuddhaṃ abhivādetvā sasaṅghaṃ taṃ nimantayiṃ,
Adhivāsesi so dhīro sumedho lokanāyako.

6340. Mama dhammakathaṃ katvā uyyojesi mahāmuni,
Sambuddhaṃ abhivādetvā bhavanaṃ me upāgamiṃ.

6341. Āmantayiṃ parijanaṃ sabbe sannipatuṃ tadā,
Pubbanhasamayaṃ buddho bhavanaṃ āgamissati.

6342. Lābhā amhaṃ suladdhā no ye vasāma navantike,
Mayampi buddhaseṭṭhassa pūjayissāma satthuno.

6343. Annaṃ pānaṃ paṭṭhapetvā kālaṃ ārocayiṃ ahaṃ,
Vasīsatasahassehi upesi lokanāyako.

6344. Pañcaṅgikehi turiyehi paccuggamamakāsahaṃ,
Sabbasoṇṇamaye pīṭhe nisīdi purisuttamo.

6345. Uparicchadanaṃ āsi sabbasoṇṇamayaṃ tadā,
Vījaniyo pavāyanti bhikkhusaṅghaṃ anuttaraṃ.

1. Oggayha, machasaṃ.
2. Mandārakehi, machasaṃ.
3. Nānādijasamotthaṭā, machasaṃ, nānāmihasamotthaṭā, syā.
4. Kokilādīhi, machasaṃ.
5. Tittirā, machasaṃ.
6. Maṇimuttavāḷikā, machasaṃ.

[BJT Page 400] [\x 400/]

6346. Pahūtenannapānena1 bhikkhusaṅghaṃ atappayiṃ,
Paccekadussayugale bhikkhusaṅghassadāhaṃ.

6347. Yaṃ vadanti sumedhoti2 āhutīnaṃ paṭiggaho,
Bhikkhu saṅghe nisīditvā imā gāthā abhāsatha:

6348. "Yo me annena pānena sabbe ime ca tappayi,
Tamhaṃ kittayissāmi suṇātha mama bhāsato:

6349. Aṭṭhārase kappasate devaloke ramissati,
Sahassakkhattuṃ rājāyaṃ cakkavatti bhavissati.

6350. Upagacchati yaṃ yoniṃ devattaṃ athamānusaṃ,
Sabbasoṇṇamayaṃ tassa chadanaṃ dhārayissati.

6351. Tiṃsakappasahassamhi okkākakulasambhavo,
Gotamo nāma nāmena3 satthā loke bhavissati.

6352. Tassa dhammesu dāyādo oraso dhammanimmito,
Sabbāsave pariññāya nibbāyissatanāsavo.

6353. Bhikkhu saṅghe nisīditvā sīhanādaṃ nadissati,
Citake chattaṃ dhārenti heṭṭhā chattamhi ḍayhatha. "

6354. Sāmaññaṃ me anuppattaṃ kilesā jhāpitā mayā,
Maṇḍape rukkhamūle vā santāse me na vijjati.

6355. Tiṃsa kappasahassamhi yaṃ dānamadadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhājānāmi sabbadānassidaṃ phalaṃ.

6356. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

6357. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

6358. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhā pi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā yaso thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Yasattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.

1. Pahute annapānena, machasaṃ.
2. Sumedho so, machasaṃ.
3. Gottena, machasaṃ.
4. Mama buddhassa, machasaṃ.

[BJT Page 402] [\x 402/]

552. Nadīkassapattherāpadānaṃ

6359. Padumuttarassa bhagavato lokajeṭṭhassa tādino
Piṇḍacāraṃ carantassa vārato uttamaṃ yasaṃ,
Aggaphalaṃ gahetvāna adāsiṃ satthuno ahaṃ.

6360. Tena kammena devindo lokajeṭṭhā narāsabho,
Sampattomhi acalaṃ ṭhānaṃ bhitvā jayaparājayaṃ.

6361. Satasahassito kappe yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi aggadānassidaṃ phalaṃ.

6362. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

6363. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

6364. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhā pi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā nadīkassapo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Nadīkassapatthepadānaṃ dutiyaṃ.

553. Gayākassapattherāpadānaṃ

6365. Ajinacammavatthohaṃ1 khāribhāradharo tadā,
Khārikaṃ hārayitvāna kolaṃ ahāsimassamaṃ.

6366. Bhagavā tasmiṃ2 samaye eko adutiyo jino,
Mamassamaṃ upaṃgañji3 jotento sabbakālikaṃ.

6367. Sakaṃ cittaṃ pasādetvā abhivādetvāna subbataṃ,
Ubhohatthehi paggayha kolaṃ buddhassa'dāsa'haṃ.

6368. Ekatiṃse ito kappe yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi koladānassidaṃ phalaṃ.

1. Abhinavatthaṃ nivatthohaṃ - sī
2. Tamhi - machasaṃ. 3. Upāgacchi - machasaṃ.

[BJT Page 404] [\x 404/]

6369. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

6370. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

6371. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhā pi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā gayākassapo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Gayākassapattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.

554. Kimbilattherāpadānaṃ

6372. Nibbute kakusandhasmiṃ2 brāhmaṇasmiṃ3 vusīmati,
Gahetvā salalaṃ mālaṃ maṇḍapaṃ kārayiṃ ahaṃ.

6373. Tāvatiṃsaṃ gato santo labhimha vyamhamuttamaṃ,
Aññe deve'tirocāmi puññakammassidaṃ phalaṃ.

6374. Divā vā yadi vā rattiṃ caṅkamanto ṭhito cahaṃ,
Chatto salalapupphehi puññakammassidaṃ phalaṃ.

6375. Imasmiṃ yeva kappamhi yaṃ buddhambhipūjayiṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

6376. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

6377. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

6378. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhā pi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kimbilo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Kimbilattherāpadānaṃ catutthaṃ.

1. Kimila - machasaṃ.
2. Kakusandhamhi - machasaṃ.
3. Brāhmaṇampi - machasaṃ.

[BJT Page 406] [\x 406/]

555. Vajjiputtattherāpadānaṃ

6379. Sahassaraṃsī bhagavā sayambhu aparājito,
Vivekā vuṭṭhahitvāna govarāyābhinikkhami.

6380. Phalahattho ahaṃ disvā upagañchiṃ1 narāsahaṃ,
Pasannacitto sumano savaṇṭaṃ adadiṃ phalaṃ.

6381. Catunavutito2 kappe yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi phaladānassidaṃ phalaṃ.

6382. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

6383. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

6384. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhā pi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā vajjiputto thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Vajjiputtattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.

556. Uttarattherāpadānaṃ

6385. Sumedho nāma sambuddho battiṃsa3 varalakkhaṇo,
Vivekakāmo bhagavā himavanta mupāgami.

6386. Ajjhogahetvā himavantaṃ aggo kāruṇiko muni,
Pallanaṅkaṃ ābhujitvāna nisīdi purisuttamo.

6387. Vijjādharo4 tadā āsiṃ antalikkhacaro ahaṃ,
Tisūlaṃ sugataṃ gayha gacchāmi ambare tadā.

6388. Pabbatagge yathā aggi puṇṇamāyeva candimā,
Vanaṃ obhāsate buddho sālarājāva phullito.

6389. Vanaggā nikkhamitvāna buddharaṃsī vidhāvare, 5
Naḷaggivaṇṇasaṅkāsā6 disvā cittaṃ pasādayiṃ.

6390. Vicinaṃ addasaṃ pupphaṃ kaṇikāraṃ devagandhikaṃ,
Tīṇi puppāni ādāya buddhaseṭṭhamapūjayiṃ.

1. Upagacchiṃ - machasaṃ.
2. Catunanavutito - machasaṃ.
3. Bāttiṃsa - machasaṃ.
4. Vijjadharo - machasaṃ.
5. Abhidhāvare - machasaṃ.
6. Naḷagagivanasaṅkāsaṃ - sīmu.

[BJT Page 408] [\x 408/]

6391. Buddhassa ānubhāvena tīṇi pupphāni me tadā,
Uddhavaṇṭā1 adhopattā chāyaṃ kubbanti satthuno.

6392. Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca,
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsamagacchahaṃ.

6393. Tattha me sukataṃ vyamhaṃ2 kaṇikārīti3 ñāyate4.
Saṭṭhiyejanamubbedhaṃ tiṃsayojanavitthataṃ.

6394. Sahassakaṇḍaṃ satabheṇḍu dhajālu haritāmayaṃ,
Satasassaniyyuhā5 vyamhe pāturahaṃsu6 me.

6395. Sovaṇṇamā maṇimayā lohitaṅkamayā'pi ca,
Phalikā'pi ca pallaṅkā yenicchakā yadicchakā.

6396. Mahārahañca sayanaṃ tulikāvikatīyutaṃ,
Uddhalomiñca ekantaṃ bimbohanasamāyutaṃ.

6397. Bhavanā nikkhamitvāna caranto devacārikaṃ,
Yadā icchāmi7 gamanaṃ devasaṅghapurakkhato.

6398. Pupphassa heṭṭhā tiṭṭhāmi uparicchadanaṃ mama,
Samantā yojanasataṃ kaṇikārehi chāditaṃ.

6399. Saṭṭhituriyasahassāni sāyaṃ pātaṃ upaṭṭhahuṃ,
Parivārenti maṃ niccaṃ rattindivamatanditā.

6400. Tattha naccehi gītehi tāḷehi8 vāditehi ca,
Ramāmi khiḍḍāratiyā modāmi kāmakāmahaṃ.

6401. Tattha bhutvā pivitvā ca modāmi tidase pure,
Nārigaṇehi sahito modāmi vyamhamuttame.

6402. Satānaṃ pañcakkhattuñca devarajjamakārayiṃ,
Satānaṃ tīṇikkhattuñca cakkavatti ahosa'haṃ,
Padesarajjaṃ vipulaṃ gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.

1. Uddhaṃ vaṇṭā - machasaṃ.
2. Byamhaṃ - machasaṃ.
3. Kaṇikāroti - sī
4. Ñāyati - machasaṃ.
5. Satasahassāni byuhāni - sī
6. Pātubhaviṃsu - machasaṃ.
7. Yathā gacchāmi - sī
Yathā icchāmi - machasaṃ.
8. Tālehi - machasaṃ.

[BJT Page 410] [\x 410/]

6403. Bhave bhave saṃsaratto mahābhogaṃ labhāmahaṃ,
Bhoge me ūnatā natthi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

6404. Duve bhave saṃsarāmi1 devatte atha mānuse,
Aññaṃ gatiṃ na jānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

6405. Duve kule pajāyāmi khattiye cāpi brāhmaṇe,
Nīce kule na jānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

6406. Hatthiyānaṃ assayānaṃ sivikaṃ sandamānikaṃ,
Labhāmi sabbamevetaṃ buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

6407. Dāsigaṇaṃ dāsagaṇaṃ nāriyo samalaṅkatā,
Labhāmi sabbamevetaṃ buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

6408. Koseyya kambaliyāni khomakappāsikāni ca,
Labhāmi sabbamevetaṃ buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

6409. Navavatthaṃ navaphalaṃ navaggarasabhojanaṃ,
Labhāmi sabbamevetaṃ buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

6410. Imaṃ khāda imaṃ bhuñja imasmiṃ2 sayane saya,
Labhāmi sabbamevetaṃ buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

6411. Sabbattha pūjito bhomi yaso accuggato mama,
Mahāpakkho sadā homi abhejjapariso sadā.

6412. Sītaṃ uṇhaṃ na jānāmi parilābho na vijjati,
Atho cetasikaṃ dukkhaṃ hadaye me na vijjati.

6413. Suvaṇṇavaṇṇo hutvāna saṃsarāmi bhavābhave,
Vevaṇṇiyaṃ na jānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

6414. Devalokā cavitvāna sukkamūlena codito,
Sāvatthiyaṃ pure jāto mahāsālesu aḍḍhake.

6415. Pañcakāmaguṇe hitvā pabbajiṃ anagāriyaṃ,
Jātiyā sattavasso'haṃ arahattamapāpuṇiṃ.

1. Yattha pacchā pajāyāmi - sīmu.
2. Imambhi - machasaṃ.

[BJT Page 412] [\x 412/]

6416. Upasampādayī1 buddho guṇamaññāya cakkhumā,
Taruṇo pūjanīyo'haṃ buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

6417. Dibbacakkhu visuddha me samādhikusalo ahaṃ,
Abhiññāpāramippatto buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

6418. Paṭisambhidā anuppatto iddhipādesu kovido,
Dhammesu pāramippatto buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

6419. Tiṃsakappasahassamhi yaṃ buddhamhipujayiṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

6420. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

6421. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

6422. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhā pi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā uttaro thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Uttaratherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

557. Aparauttarattherāpadānaṃ

6423. Nibbute lokanāthamhi siddhate lokanāyake,
Mama ñāti samānetvā dhātupūjaṃ akāsa'haṃ.

6424. Catunavutito kappe yaṃ dhātumhipūjayiṃ,
Duggatiṃ nābhijānāmi dhātupūjāyidaṃ phalaṃ.

6425. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

6426. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

6427. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhā pi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā apara uttāratthero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Aparassa uttarattherassāpadānaṃ sattamaṃ.

1. Upasampadayi - machasaṃ

[BJT Page 414] [\x 414/]

558. Bhaddajīttherāpadānaṃ

6428. Ogayha yaṃ pokkharaṇiṃ nānākuñjarasevitaṃ,
Uddharāmi bhisaṃ tattha ghāsahetu ahaṃ tadā.

6429. Bhagavā tamhiṃ1 samaye padumuttarasavhayo,
Rattambaradharo buddho gacchate anilañjase.

6430. Dhunanto paṃsukūlāni saddaṃ asso'haṃ tadā,
Uddhaṃ nijjhāyamāno'haṃ addasaṃ lokanāyakaṃ.

6431. Nattheva ṭhitako santo āyāciṃ lokanāyakaṃ,
"Madhuṃbhisehi sahitaṃ khīraṃ sappiṃ mulālikaṃ,
Patitaṇhātu2 me buddho anukampāya cakkhumā. "

6432. Tato kāruṇiko satthā orohitvā mahāyaso,
Patigaṇhī3 mama bhikkhuṃ anukampāya cakkhumā,
Paṭiggahetvā sambuddho akā me anumodanaṃ.

6433. "Sukhī hotu mahāpuñña gati tuyhaṃ samijjhatu,
Iminā bhisadānena labhassu vipulaṃ sukhaṃ".

6435. Tato bhisaṃ gahetvāna āgañjiṃ4 mama assamaṃ,
Bhisaṃ rukkhe laggetvāna mama dānaṃ anussariṃ.

6436. Mahāvāto uṭṭhahitvā sañcālesi vanaṃ tadā,
Ākāso abhinādittha asanī ca phalī tadā.

6437. Tato me asanīpāto matthake nipatī tadā,
Sohaṃ nisinnako santo tattha kālakato5 ahaṃ.

6438. Puññakammena saññutto tusitaṃ upapajja'haṃ,
Kalevaraṃ me patitaṃ devaloke ramā'mahaṃ.

6439. Chaḷāsīti6 sahassāni nāriyo samalaṅkatā,
Sāyaṃ pātaṃ upaṭṭhāhanti bhisadānassidaṃ phalaṃ.

1. Tasmiṃ - sīmu.
2. Paṭiggaṇhātu - machasaṃ.
3. Paṭigagaṇhi - machasaṃ.
4. Āgacchiṃ - machasaṃ.
5. Kālaṅkato - machasaṃ. 6. Chalasīti - machasaṃ.

[BJT Page 416] [\x 416/]

6440. Manussayonimāgantvā sukhito bhoma'haṃ tadā,
Bhoge1 me unatā natthi bhisadānassidaṃ phalaṃ.

6441. Anukampitako tena devadevena tādinā,
Sabbāsavāparikkhiṇā2 natthidāni punabbhavo.

6442. Satasahassito kappe yaṃ bhisaṃ adadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi bhisadānadassiṃ phalaṃ.

6443. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

6444. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

6445. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhā pi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhaddajitthero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Bhaddajittherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.

559. Sīvakattherāpadānaṃ

6446. Esanāya carantassa vipassissa mahesino,
Rittakaṃ pattaṃ disvāna kummasaṃ pūrayiṃ ahaṃ.

6447. Ekanavutito kappe yaṃ bhikkhamadadiṃ tadā,
Duggatiṃ nābhijānāmi kummāsassa idaṃ phalaṃ.

6448. Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā,
Nāgo'va bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.

6449. Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike,
Tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

6450. Paṭisambhidā catasso ca vimokkhā pi ca aṭṭhime,
Chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sīvakatthero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Sīvakattherassāpadānaṃ navamaṃ.

Tasasuddānaṃ

Yaso nadīkassapo ca gayākimbilavajjino,
Dve uttarā bhaddaji ca sīvako cāpi uttamo.

Yavavaggo chapaññāsatimo.

Therāpadānaṃ samattaṃ.

(Raṭṭhapāla - upavāna ttherānaṃ apadānāni "machasaṃ" potthake yasavaggantogadhāni dissante, tathāpi apadānapāḷi paṭhamabhāge dutiya tatiyavaggesu tesaṃ āgatattā idha na dassitānīti daṭṭhabbaṃ. )

1. Bhogā - machasaṃ.
2. Sabbasava parikkhiṇā - machasaṃ.
[CPD Classification 2.5.13]
[PTS Vol Ap 2 ] [\z Ap /] [\f IIa /]
[PTS Page 512] [\q 512/]
[BJT Vol Ap 3 ] [\z Ap /] [\w IIb /]
[BJT Page 002] [\x 2/]
Suttantapiṭake khuddaka nikāye
Apadānapāḷi
Tatiyo bhāgo
Therī apadāna pāḷi

Namo tassa bhagavato arahato sammā sambuddhassa

1. Sumedhāvaggo
1. 1 Sumedhāpadānaṃ.

1. Bhagavati koṇāgamane saṅghārāmambhi navanivesamhi1-
Sakhiyo tisso janiyo vihāradānaṃ adāsimbha.