[PTS Vol J - 4] [\z J /] [\f IV /]
[PTS Page 004] [\q 4/]
[BJT Page 348] [\x 348/]

10. Dasakanipāto

1355. Catudvāramidaṃ nagaraṃ āyasaṃ 1- pākāraṃ,
Oruddha pati2-ruddhosmiṃ kiṃ pāpaṃ pakataṃ mayā.

1356. Sabbe apihitā dvārā oruddhosmiṃ yathā dvijo, 3-
Kimādhikaraṇaṃ 4- yakkha cakkāhinihato ahaṃ.

1357. Laddhā satasahassāni atirekāni visati,
Anukampakānaṃ ñātinaṃ vacanaṃ samma nākari.

1358. Laṅghiṃ samuddaṃ pakkhandi sāgaraṃ appasiddhikaṃ.
Catubbhi 5- aṭṭhajjhagamā aṭṭhāhipi soḷasa,
Soḷasāhi ca khattiṃsā 6- atricchaṃ 7- cakkamāsado;
Icchāhatassa posassa cakkaṃ bhamati matthake.

1359. Upari visālā duppurā icchā visaṭagāmini,
Ye ca taṃ anugijhanti te honti cakkadhārino.

1360. Bahuṃ bhaṇḍaṃ 8- apahāya 9- maggaṃ appaṭivekkhiya,
Yesaṃ cetaṃ asaṅkhātaṃ 10- te honti cakkadhārino.

[PTS Page 005] [\q 5/]
1361. Kammaṃ samekkhe vipulañca bhogaṃ
Icchā naṃ seveyya 11- anatthasaṃhitaṃ.
Kareyya vākyaṃ anukampakānaṃ
Taṃ tādisaṃ nātivatteyya cakkaṃ.

[PTS Page 006] [\q 6/]
1362. Kiva 12- ciraṃ nu me yakkha cakkaṃ sirasi ṭhassati,
Kati vassasahassāni taṃ tādisaṃ nātivatteyya cakkaṃ.

1363. Atisāro accasaro mittavinda suṇohi me,
Cakkaṃ te siramāviddhaṃ na taṃ jīvaṃ pamokkhasīti.
1. Catudvārajātakaṃ.

[PTS Page 009] [\q 9/]
1364. Kaṇhovatāyaṃ puriso kaṇhaṃ bhuñjati bhojanaṃ,
Kaṇhovatāyaṃ bhumippadesasmiṃ mayhaṃ mananaso piyo.
1. Āsayaṃ - machasaṃ 2. Paṭi - machasaṃ, syā 3. Dijo - machasaṃ, syā 4. Kimadhi - machasaṃ 5. Catūhi - a. 6. Dvattiṃsa - machasaṃ
7. Atricchaṃ - machasaṃ 8. Bahukhaṇḍaṃ - machasaṃ, syā 9. Avahāya - machasaṃ, cimu. 10. Asaṅkhakhātā - machasaṃ 11. Seve - machasaṃ 12. Kiṃva - machasaṃ

[BJT Page 350] [\x 350/]
1365. Na kaṇho tacasā hoti antosāro brāhmaṇo
Yasmiṃ pāpāni kammāni sace kaṇho sujampati.

[PTS Page 010] [\q 10/]
1366. Etasmiṃ te sulapite patirūpe subhāsite,
Varaṃ brāhmaṇa te dammi yaṃ kiñci manasicchasi.

1367. Varaṃ ce me ado sakka sabbabhūtānamissara,
Sunikkodhaṃ 1- suniddosaṃ nillobhaṃ vuttimattano.
Nisnehamabhikaṅkhāmi ete me caturo vare.

1368. Ninnu kodhe ca dose vā lobhe senaheva brāhmaṇa,
Ādinavaṃ sampassi 2- taṃ me akkhāhi pucchito.

[PTS Page 011] [\q 11/]
1369. Appo hutvā bahu hoti vaḍḍhate so akhantijo,
Āsaṅgi bahupāyāso tasmā kodhaṃ na rocaye.

1370. Duṭṭhassa pharusā vācā parāmāso anantarā,
Tato pāṇi tato daṇḍo satthassa paramā gati 3-
Dosā kodhasamuṭṭhāno tasmā dosaṃ na rocaye.

1371. Alopasahasākārā nikati vañcanāni ca,
Dissanti lobhadhammesu tasmā lobhaṃ na rocaye.

1372. Senaha saṅgathitā ganthā 4- senti manomayā puthu,
Te bhusaṃ upatāpenti tasmā snehaṃ na rocaye.

[PTS Page 013] [\q 13/]
1373. Etasmiṃ te sulapite patirūpe subhāsite,
Varaṃ brāhmaṇa te dammi yaṃ kiñci manasicchasi.

[PTS Page 014] [\q 14/]
1374. Varaṃ ce me ado sakka sabbabhūtānamissara,
Araññe me viharato nicaṃ ekavihārino.
Ābādhā mā uppajjeyyuṃ antarāyakarā bhusā.

1375. Etasmiṃ te sulapite patirūpe subāsite,
Varaṃ brahmaṇa te dammi yaṃ kiñci manasicchasi.

[PTS Page 014] [\q 14/]
1376. Varaṃ ce me ado sakaka sabbabhūtānamissara
Na mano vā sariraṃ vā maṅkate sakka kassaci
Kadāvi apahaññetha etaṃ sakka varaṃ vareti.
2. Kaṇhajātakaṃ.

1. Sunikodhaṃ - machasaṃ 2. Ādinavaṃ sampassi - machasaṃ 3. Parāmasati - machasaṃ, syā 4. Saṅgatthitā - syā.

[BJT Page 352] [\x 352/]
1377. Yo kopaneyye na karoti kopaṃ,
Na kujjhati sappuriso kadāci,
Kuddhopi yo nāvikarāti loke.
Taṃ ve naraṃ samaṇaṃ āhu loke.

1378. Ūnodaro 2- yo sahate jighacchaṃ
Danto tapassi 3- mitapānabhojano,
Āhārahetu na kāroti pāpaṃ
Taṃ ve naraṃ samaṇaṃ āhu loke.

1379. Khiḍḍaṃ ratiṃ vippajahitva 4- sabbaṃ
Na cālikaṃ bhāsati kiñci loke,
Vibhusanaṭṭhānā virato methunasmā
Taṃ ve naraṃ samaṇaṃ āhu loke.

1380. Pariggahaṃ lohadhammañca sabbaṃ
Yo ce pariññāya paribbajeti,
Dantaṃ ṭhitattaṃ amamaṃ nirāsaṃ
Taṃ ve naraṃ samaṇaṃ āhu loke.

1381. Pucchāma kattāraṃ anomapaññaṃ
Gāthāsu no viggaho atthi jato,
Chindajja kaṅkhaṃ vicikicchitāni
Tayajja kaṅkhaṃ vitaremu sabbe.

1382. Ye paṇḍitā atthadassā bhavanti
Bhāsanti te yoniso tattha kāle,
Kathaṃ nu gāthānaṃ 5- abhāsitānaṃ atthaṃ nayeyyuṃ kusalā janinda.

1383. Kathaṃ bhave bhāsati nāgarājā
Kathaṃ pana garuḷo venateyyo, 6-
Gandhabbarājā pana kiṃ vadeti
Kathaṃ pana kurunaṃ rājaseṭṭho.

1384. Khantiṃ bhatva bhāsati nāgarājā
Appahāraṃ garuḷo venateyyo gandhabbarājā rativippahānaṃ
Akiñcanaṃ kurunaṃ rājaseṭṭhā'ti. +

1385. Sabbāni etāni subhāsitāni
Nahettha dubbhāsitamatthi kiñci,
Yasmiñca etāni patiṭṭhitāni
Arāva nābhyā 7- susamohitāni,
Catubbhi dhammehi samaṅgibhūtaṃ
Taṃ ve naraṃ samaṇaṃ āhu loke.

1. Samaṇamāhu - machasaṃ, syā 2. Onodaro - syā 3. Tapisaṃ - machasaṃ 4. Vippajahitvāna - machasaṃ, syā 5. Kathānaṃ - machasaṃ, syā 6. Garuḷo pana venateyye kimāha - machasaṃ, syā 7. Nabhyā - machasaṃ, syā + ayaṃ gāthā muddita jātakapāḷiyaṃ natthi.

[BJT Page 354] [\x 354/]

1386. Tuvaṃ 1- seṭṭho tvamanuttarosi
Tvaṃ dhammagu dhammavidu sumedho
Paññāya pañhaṃ samadhiggahetvā,
Acchecchi dhīro vicikicchitāni
Acchecchi 2- kaṅkhaṃ vivikicchitāni
Cundo yathā nāgadantaṃ kharena.

1387. Niluppalāhaṃ vimalaṃ anāgaghaṃ
Vatthaṃ imaṃ 3- dhumasamānavaṇṇaṃ,
Pañcassa veyyākaraṇena tuṭṭho
Dadāmi te dhammapujāya dhīra.

1388. Suṇṇamālaṃ satapattathulalaṃ 4-
Sakesaraṃ ratanasabhassamaṇaḍitaṃ
Pañhassa veyyākaraṇena tuṭṭho
Dadāmi te dhammapujāya dhīra.
1389. Maṇiṃ anagghaṃ ruciraṃ pabhassaraṃ,
Kaṇṭhāvasattaṃ maṇibhusitaṃ me,
Pañhassa veyyākaraṇena tuṭṭho
Dadāmi te dhammapujāya dhīra.

1390. Gavaṃ sahassaṃ usabhañca nāgaṃ
Ājaññayutte ca rathe dasa ime,
Pañahassa veyyākaraṇena tuṭṭho
Dadāmi te gāmavarāni soḷasāti.
3. Catuposathikajātakaṃ. +

[PTS Page 017] [\q 17/]
1391. Bahussuto sutadhammosi saṅkha
Diṭṭhā tayā samaṇabrāhmaṇā ca,
Athakkhaṇe dassayase vilāpaṃ
Aññonu ko te paṭimantako mayā.

[PTS Page 018] [\q 18/]
1392. Subbhu subhā suppaṭimuttakambu
Paggayha sovaṇṇamayāya 5- pātiyā, 6-
Bhuñajassu bhattaṃ iti maṃ vadeti
Saddhā 7- cittā tamhaṃ noti brūmi.

1. Tuvaṃ hi - machasaṃ, syā 2. Acchejji - machasaṃ, syā
3. Phullikaṃ - machasaṃ, syā + vidhurajātake - puṇṇakajātaketipi vadanti. 5. Sovaṇṇamayā - machasaṃ 6. Pāṭiyā - syā 7. Tadā - machasaṃ

[BJT Page 356] [\x 356/]
1393. Etādisaṃ brāhmaṇa disva 1- yakkhaṃ
Succheyya poso sukhamāsasāno 2-
Uṭṭhehi taṃ pañajalikāhi puccha 3-
Devinusi tvaṃ uda mānusī nu.

[PTS Page 019] [\q 19/]
1394. Yaṃ tvaṃ sukhenābhisamekkhase maṃ
Bhuñajassu bhattaṃ iti maṃ vadesi,
Pucchāmi taṃ nāri mahānubhave 4-
Devinusi tvaṃ uda mānusi nu.

1395. Devi ahaṃ saṅkha mahānubhāvā
Idhāgatā sāgaravārimajjhe,
Anukampikā no ca paduṭṭhacittā
Tameva atthāya idhāgatosmi.

1396. Idhannapānaṃ sayanāsanañca
Yānāni nānā vividhāni saṅkha,
Sabbassa tyāhaṃ paṭipādayāmi
Yaṃ kiñci tuyhaṃ manasābhipatthitaṃ.

1397. Yaṃ kiñci yiṭṭhaṃva hutaṃ va mayhaṃ
Sabbassa no issarā tvaṃ sugatte,
Sussoṇi subbhu suvilākamajjhe
Kissa me kammassa ayaṃ vipāko.

[PTS Page 020] [\q 20/]
1398. Ghamme pathe brāhmaṇa ekabhikkhuṃ
Ugghaṭṭapādaṃ tasitaṃ kilantaṃ,
Paṭipādayi saṅkha upāhanāhi
Sā dakkhiṇā kāmaduhā tavajja.

1399. Sā hotu nāvā phalakuppantā
Anavassutā erakavātayuttā,
Aññassa yānassa na hettha bhumi
Ajjeva maṃ molinaṃ pāpayassu.

[PTS Page 021] [\q 21/]
1340. Sā tattha cittā 5- sumanā patitā
Nāvaṃ sucittaṃ abhinimmiṇitvā,
Ādāya saṅkhaṃ purisena saddhiṃ
Upānayi nagaraṃ sādhu ramma'nti.
4. Saṅkhajātakaṃ.

1. Disvāna vi - machasaṃ, syā 2. Māsasamāno - machasaṃ, māsisāno - si
3. Pucchā - machasaṃ 4. Mahānubhāvena - machasaṃ 5. Tuṭṭhavittā - machasaṃ, syā.

[PTS Page 024] [\q 24/]
[BJT Page 358] [\x 358/]
1401. Yo te imaṃ visālakkhi piyaṃ sammillabhāsiniṃ 1,
Ādāya balā gaccheyya kinnu kayirāsi brāhmaṇa.

1402. Uppajja 2- me na mucceyya na me mucceyya 3jivato
Rajaṃva vipulā vuṭṭhi khippameva nivāraye.

[PTS Page 025] [\q 25/]
1403. Yannu pubbe vikatthittho 4- balamhi ca apassito,
Svājja 5- tuṇhikakodāni 6- saṅghāṭiṃ sibbamacchasi.

1404. Uppajja me na mucceyya na me mucceyya jivato
Rajaṃva vipulā vuṭṭhi khippameva nivārayi.

1405. Kinne uppajji no mucci 7- kinne no mucci jivato,
Rajaṃva vipulā vuṭṭhi katamaṃ tvaṃ nivārayī.

[PTS Page 026] [\q 26/]
1406. Yamhi jāte na passati ajāte sādhu passati,
So me uppajjati no mucci kodho dummedhagocaro.

1407. Yena jātena nandanti amittā dukkhamesino,
So me uppajjati no mucci kodho dummedhagocaro.
1408. Yasmiñca jayamānasmiṃ sadatthaṃ nāvakhujjhati. ,
So me uppajjati no mucci kodho dummedhagocaro.
1409. Yenāhibhuto kusalaṃ jahāti
Parakkare vipulañcāpi atthaṃ,
Sa bhimaseno balavā pamaddi
Kodho mahārāja na me amuccatha.

1410. Kaṭṭhasmiṃ manthamānasmiṃ pāvako nāma jāyati,
Tameva kaṭṭhaṃ ḍahati yasmā so jāyate gini.

1. Samahita bhāsiniṃ - machasaṃ, saṃsilabhāsani - syā 2. Uppajje rā uppajji - machasaṃ, syā. 3. Muñceyya - machasaṃ, syā
4. Vikatthito - machasaṃ, syā 5. Svajja - machasaṃ
6. Tuṇhitato - machasaṃ 7. Muñcittha - machasaṃ, syā.

[BJT Page 360] [\x 360/]
1411. Evaṃ mandassa posassa bālassa avijānato
Sārambhā jāyate kodho sopi teneva ḍahayhati. 1-

1412. Aggiva tiṇakaṭṭhasmiṃ kodho pavaḍḍhati,
Nihiyati tassa yaso kāḷapakkheva candimā.

1413. Anindho 2- dhumaketuva kodho yassupasammati,
Āpurati tassa yaso sukkapakkheva candimāti.
4. Cullabodhijātakaṃ.

[PTS Page 031] [\q 31/]
1414. Santāhamevāhaṃ pasannacitto
Puññatthiko acariṃ 3- brahmacariyaṃ
Athāparaṃ yaṃ caritaṃ mamayidaṃ 4-
Vassāni paññāsa samādhikāni
Akāmako vāpi ahaṃ carāmi
Etena saccena suvatthi
Hataṃ visaṃ jivatu yaññadatto.

[PTS Page 032] [\q 32/]
1415. Yasmā dānaṃ nābhinandiṃ kadāci
. Disvānāhaṃati atithiṃ vāsakāle,
Nacāpi me appiyataṃ aveduṃ
Bahussutā samaṇā brahmanā ca 5-
Akāmako vā hi ahaṃ dadāmi,
E tena saccena savatthi hotu
Hataṃ visaṃ jivatu yaññadatto.

1416. Āsiviso tāta pahutatejo 6-
Yo taṃ adaṃsi 7- khilarā 8- udicca tasmiñca me appiyatāya ajja,
Pitarañca te natthi koci viseso
E tena saccena savatthi hotu
Hataṃ visaṃ jivatu yaññadatto.

[PTS Page 033] [\q 33/]
1417. Santā dantā yeva paribbajanti
Aññatra kaṇhā anakāmarūpā,
Dipāyana kissa jigucchamāno
Akāmako carasi brahmacariyaṃ.

1. Dahati - machasaṃ, syā dayhati - machasaṃ, syā 2. Aniḍo - machasaṃ, syā
3. Ācari - machasaṃ, syā 4. Mamedaṃ - machasaṃ
5. Samaṇabrāhmaṇa - machasaṃ 6. Bahutta - machasaṃ
7. Adhasi - syā adasi - machasaṃ 8. Khilārā - machasaṃ

[BJT Page 362] [\x 362/]
1418. Saddhāya nikkhamma punaṃ 1- nivatto
So eḷamugova balo2- vatāyaṃ,
Etassa vādassa jigucchamano
Akāmako carāmi brahmacariyaṃ
Viññappasatthañca 3- satañca ṭhānaṃ
Evampahaṃ puññakāro bhavāmi.

[PTS Page 034] [\q 34/]
1419. Samaṇe tuvaṃ brāhmaṇe addhike ca
Santappayāsi antapānena bhikkhaṃ,
Opānabhūtaṃ ca gharaṃ tavayidaṃ
Annena pānena upetarūpaṃ
Atha kissa vādassa jigucchamano
Akāmako dānamimaṃ dadāsi.

1420. Pitaro ca me āsuṃ pitāmahā ca
Saddhā ahu 4 dānapati vadañña
Taṃ kullavantaṃ 5- anuvattamāno,
Māhaṃ kule antima gandhino ahuṃ etassa vādassa jigucchamano
Akāmako dānamimaṃ dadāsi.

[PTS Page 035] [\q 35/]
1421. Dahariṃ kumāriṃ asamatthapaññaṃ
Yaṃ tānayiṃ 6- ñātikulā sugatte
Na cāpi me appiyataṃ avedi,
Aññatra kāmā paricārayanti 7-
Atha kena vaṇṇena mayā te 8- hoti
Saṃvāsadhammo ahu evarūpo.

1422. Ārā dūre na idha 9- kadāci atthi
Paramparā nāma kule imasmiṃ
Taṃ kullavantaṃ anuvattamānā,
Māhaṃ kule antimagandhini ahuṃ
Etassa vādasasa jigucchamānā
Akāmikā 10- baddhacarāsmi tuyhaṃ.

[PTS Page 036] [\q 36/]
1423. Maṇḍavya bhāsissaṃ abhāsaneyyaṃ 11-
Taṃ khamyataṃ puttahetu mamajja,
Puttapemā 12- na idha paratthi kiñci.
So no ayaṃ jīvati yaññadattoti.
6. Kaṇhadīpāyanajātakaṃ.

1. Puna - machasaṃ, syā 7. Parivārayantā - machasaṃ, syā
2. Capalo - machasaṃ, syā 8. Hi - machasaṃ, syā
3. Viññupasaṭṭhaṃ - machasaṃ 9. Hi - machasaṃ.
4. Ahuṃ - machasaṃ 10. Akāmakā - machasaṃ
5. Kulavattaṃ - machasaṃ, syā 11. Bhāsiṃ samabhāsamaneyaṃ - machasaṃ 6. Ānayi - machasaṃ 12. Taṃ puttapemaṃ - machasaṃ

[PTS Page 041] [\q 41/]
[BJT Page 364] [\x 364/]
1424. Nacāhametaṃ jānāmi kovāyaṃ kassa cāti vā, 1-
Yathā sākho vadi evaṃ nigrodha kinti maññasi.

1425. Tato galavinitena purisā nihariṃsu maṃ,
Datvā mukha pahārāni sākhassa vacanaṃ karā.

1426. Etādisaṃ dummatinā akataññuta 2- dubbhinā,
Kataṃ anariyaṃ sākhena sākhinā te janādhipa.

[PTS Page 042] [\q 42/]
1427. Ncāhaṃ metaṃ jānāmi napi me koci saṃsati,
Yamme tvaṃ samma akkhāsi sakhena kaḍḍhanaṃ kataṃ 3-

1428. Sakhīnaṃ sājivakāro mama sākhassa cubhayaṃ,
Tvaṃ no issariyaṃ dātā manusessu mahaggataṃ.
Tayambhā labhitā iddhi ettha me natthi saṃsayo.

1429. Yathāpi khijaṃ aggismiṃ ḍayhati na viruhati,
Evaṃ kataṃ asappurise nassati na virūhati.

1430. Kataññumhī ca posambhi sīlavante ariyavuttine,
Sukhette viya khijāni kataṃ kambhi na nassati.

1431. Imañca jammaṃ 4- nekatikaṃ asappurisacintakaṃ, 5-
Hanattu sākhaṃ satthihi nāssa icchāmi jīvitaṃ.

[PTS Page 043] [\q 43/]
1432. Khamyatassa 6- mahārāja pāṇā duppaṭiānayā,
Khama dve asappurisassa nāssa icchāmahaṃ vadhaṃ.

1433. Nigrodhameva seveyya na sākhamupasaṃvase,
Nigrodhasmiṃ mataṃ seyyo yañce sākhasmiṃ jīvitanti.
7. Nigrodhajātakaṃ.

1. Cāti vā - machasaṃ, 2. Akatañakadunā - machasaṃ akataññena - syā
3. Karaṇaṃ machasaṃ 4. Imaṃ - machasaṃ 5. Cittitaṃ - machasaṃ 6. Khamitassa - machasaṃ, syā

[PTS Page 046] [\q 46/]
[BJT Page 366] [\x 366/]
1434. Na takkaḷā santi na ālupāni
Na khiḷāliyo na kalambāni tāta, eko araññambhi susānamajjhe
Kimatthiko tāta khaṇāsi 1- kāsuṃ.

1435. Pitāmaho tāta sudubbalo te
Anekavyādhihi dukhena 2- phuṭṭho,
Tamajjahaṃ nikhaṇissāmi sobbhe
Nahissa taṃ jīvitaṃ rocayāmi

1436. Saṅkappametaṃ paṭiladdha pāpaṃ
Accāhitaṃ kamma karosi luddaṃ.
[PTS Page 047] [\q 47/]
Mayāpi tāta paṭilacchase tuvaṃ
Etādisaṃ kamma 3- jarūpanito, 4-
Taṃ kullavantaṃ anuvattamāno
Ahampi taṃ nikhaṇissāmi sobbhe.

1437. Pharusāhi vācāhi pakubbamāne
Āsajja maṃ tvaṃ vadase kumāra,
Putto mama orasako samāno
Abhitānukampi me tvaṃsi putta.

1438. Na tāhaṃ 5- tāta abhitānukampi
Hitānukampi te ahaṃpi tāta,
Pāpañca taṃ kamma pakubbamānaṃ
Arahāmi no vārayituṃ tato hi.

1439. Yo mātaraṃ pitaraṃ vā vasiṭṭha 6-
Adusake hiṃsati pāpadhammo,
Kāyassa bhedā abhisamparāyaṃ
Asaṃsayaṃ so sugatiṃ pareti.

[PTS Page 048] [\q 48/]
1440. Yo mātaraṃ pitaraṃ vā vasiṭṭha
Annena pānena upaṭṭhahāti,
Kāyassa bhedā abhisamparāyaṃ
Asaṃsayaṃ so sugatiṃ pareti.

1441. Na me tvaṃ putta abhitānukampi
Hitānukampi me tvaṃ si putta,
Ahañca taṃ mātarā vuccamāno
Etādisaṃ kamma karomi ludadaṃ.

1. Khaṇasi - machasaṃ 2. Dukkhena - machasaṃ, syā 3. Kammaṃ - machasaṃ, syā
4. Jaropanito- machasaṃ 5. Tyāhaṃ - machasaṃ 6. Saviṭṭha - machasaṃ, syā.

[BJT Page 368] [\x 368/]

1442. Yā te sā bhariyā anariyarūpā.
Matā mamesā sakiyā 1- janenti
Niddhāpayetaṃ sakā agārā
Aññampi te sā dukha 2- māvaheyya.

[PTS Page 049] [\q 49/]
1443. Yā te sā bhariyā anariyarūpā.
Matā mamesā sakiyā janenti
Dannā kareṇuva vasupanitā
Sā pāpadhammā punarāvajātuti. 8. Takkalajātakaṃ.

[PTS Page 052] [\q 52/]
1444. Kinne vataṃ kimpana brahmacariyaṃ
Kissa suciṇṇassa ayaṃ vipāko,
Akkhāhi me brāhmaṇa etamatthaṃ
Kasmā hi tumbhaṃ daharā na miyare.

[PTS Page 053] [\q 53/]
1445. Dhammaṃ carāma na musā bhaṇāma
Pāpāni kammāni vivajjayāma,
Anariyaṃ parivajjemu sabbaṃ
Ta smā hi ambhaṃ daharā na mīyare.

4446. Suṇoma dhammaṃ asataṃ sataṃ ca
Na cāpi dhammaṃ asataṃ rocayāma
Hitvā asante na jahāma sante
Ta smā hi ambhaṃ daharā na mīyare.

1447. Subbeva dānā sumanā bhavāma
Dadampi ce antamanā bhavāma,
Datvāpi ce nānutappāma 3- pacchā ta smā hi ambhaṃ daharā na mīyare.

1448. Samaṇe mayaṃ brāhmaṇe addhike ca
Vaṇibbake sācanake daḷidde,
Annena pānena abhitappayāma 4 ta smā hi ambhaṃ daharā na mīyare.
1. Jātiyā - machasaṃ 2. Dukkha - simu 3. Nānu tapāma - machasaṃ 4. Abhitapāma - machasaṃ

[BJT Page 370] [\x 370/]
1449. Mayañca bhariyā nātikkamāma
Ambhe ca bhariyā nātikkamanti,
Aññatu tāhi brahmacariyaṃ carāma
Tasmā hi ambhaṃ daharā na mīyare.

1450. Pāṇātipāti viramāma sabbe
Loke adidantaṃ parivajjayāma,
Amajjapā no ca musā bhaṇāma
Tasmā hi ambhaṃ daharā na miyare.

1451. Etāsu ce jāyare suttamāsu
Medhāvino honti pahutapaññā 1-
Bahussutā vedaguno ca 2- honti
Tasmā hi ambhaṃ daharā na miyare.

1451. Etāsu ce jāyare suttamāsu
Medhāvino honti pahutapaññā 1-
Bahussutā vedaguno ca 2- honti
Tasmā hi ambhaṃ daharā na miyare.

1452. Mātāpitā ca bhagini bhātaro ca
Puttā ca dārā ca mayañca sabbe,
Dhammaṃ carāma paralokahetu.
Tasmā hi ambhaṃ daharā na miyare.

[PTS Page 053] [\q 53/]
1453. Dāsā ca dasso 6- anujivino ca
Paricārakā kammakarā ca sabbe,
Dhammaṃ caranti paralokahetu
Tasmā hi ambhaṃ daharā na miyare.

1454. Dhammo bhave rakkhati dhammacāriṃ
Dhammo suciṇṇo sukhamāvahāti
Esānisaṃso dhammo suciṇeṇa
Na duggatiṃ gacchati dhammacārī.

[PTS Page 055] [\q 55/]
1455. Dhammo bhave rakkhati dhammacāriṃ
Chattaṃ mahantaṃ viya vassakāle,
Dhammena gutto mama dhammapālo
Aññassa aṭṭhiti sukhī kumāroti.
9. Mahādhammapālajātakaṃ.

1. Pahutta - machasaṃ, bahuta - syā 2. Vedaguṇā - machasaṃ 3. Dāso -machasaṃ dāsi - syā

[PTS Page 056] [\q 56/]
[BJT Page 372] [\x 372/]
1456. Nāsmase katapāpambhi nāsmase alikavādine, nāsmasantaṭṭhapaññambhi 1- atisantepi 2- nāsamase.

1457. Bhavanti heke purisā gopipāsakajātikā,
Ghasanti maññe mittāni vācāya na ca kammunā

1458. Sukkhañajali paggahitā vācāya paḷiguṇṭhitā
Sakuddapheggu nāside yasmiṃ natthi kataññutā.

[PTS Page 057] [\q 57/]
1459. Na hi aññañña 3- cittānaṃ itthīnaṃ purisāna 4- vā,
Nānāva katvā saṃsaggaṃ tādisampi nāsamase.

1460. Anariyakammaṃ okkantaṃ 5- atthetaṃ 6- sabba ghātinaṃ, 7-
Nisitaṃva paṭicchannaṃ tādisampi nāsmase.

1461. Vittarūpenidhekacce sākhallena 8- acetasā,
Vividhehi upāyehi 9- tāsisampi nāsamase.

1462. Āmisaṃ vā dhanaṃ vāpi yattha passati tādiso,
Dubhiṃ 10- karoti dummedho tañca jhatavāna 11- gacchati.

[PTS Page 058] [\q 58/]
1463. Mittarūpena bahavo chantā sevanti sattavo,
Jahe kāpurisehete kukkuṭo viya senakaṃ.

1464. Yo ca uppatitaṃ atthaṃ na khippamanuṇujjhati,
Amittavasamanovati pacchā ca manutappati.

1465. Yo ca uppatitaṃ atthaṃ khippameva nibodhati,
Muccate satatusambādhā kukkuṭo viya senakā.

1466. Taṃ tādisaṃ kuṭamivoḍḍitaṃ 12- vane
Adhammikaṃ niccavidhaṃsakārinaṃ,
Ārā vivajjeyya nāro vicakkhaṇo
Senaṃ yathā kukkuṭo vaṃsakānane'ti.
10. Kukkuṭajātakaṃ.

1. Nāsmase attatatha paññambhi - syā 2. Attasantepi - machasaṃ
3. Aññoñña - syā 3. Aññoñña - syā
4. Purisanaṃ - machasaṃ 5. Mukakantaṃ - syā
6. Athetaṃ - machasaṃ 7. Ghāṭinaṃ - machasaṃ
8. Sābbalena - machasaṃ, syā 9. Upāyanti - machasaṃ, syā
10. Dubbhiṃ - machasaṃ, syā 11. Hanatvāna - machasaṃ, syā
12. Kuṭṭa - machasaṃ

[PTS Page 060] [\q 60/]
[BJT Page 374] [\x 374/]
1467. Alaṅkato maṭṭakuṇḍali
Mālāhāri haricandanussado,
Bāhā paggayha nandasi
Vanamajjhe kiṃ dukkhito tuvaṃ.

1468. Sovaṇṇamayo pahassaro
Uppanno athapañajaro mama
Tassa cakkayugaṃ na vindāmi
Tena dukkhena jahāmi jititaṃ.

1469. Sovaṇṇamayaṃ maṇimayaṃ
Lohamayaṃ atha rūpiyāmayaṃ,
Pāvada rathaṃ kārayāmi te
Cakkayugaṃ paṭipādayāmi taṃ.

1470. So māṇavo tassa pāvadi
Candasuriyā ubhayettha bhātaro, sovaṇṇamayo raratho mama
Tena cakkayugena sobhati.

[PTS Page 061] [\q 61/]
1471. Bālo kho tvamasi māṇava
Yo tvaṃ patthayase apatthiyaṃ, 1-
Maññāmi tuvaṃ marissasi
Na hi tvaṃ 2- lacchasi candasuriye.

1472. Gamanāgamanampi dissati
Vaṇṇadhātu ubhayettha vithiyo.
Peto pana neva dissati
Ko nu kho kandataṃ bālyataro.

1473. Saccaṃ kho vadesi māṇava
Ahameva kandataṃ bālyataro,
Candaṃ viya dārako rudaṃ
Petaṃ kālakatāhipatthaye.

1474. Ādinnaṃ vata maṃ mantaṃ ghatasittaṃ va pāvakaṃ,
Vārinā viya osiñcaṃ sabbaṃ nibbāpaye daraṃ.

[PTS Page 062] [\q 62/]
1475. Sohaṃ abbuḷhasallosmi vitasoko anāvilo,
Na socāmi na rodāmi tava sutvāna māṇavāti.
11. Maṭṭakuṇḍalijātakaṃ.

1. Apatthayaṃ - machasaṃ - syā 2. Natvaṃ - machasaṃ 3. Abbuḷhaṃ - machasaṃ
4. Yamāsi hadayassitaṃ - machasaṃ - syā.

[BJT Page 376] [\x 376/]
[PTS Page 064] [\q 64/]
1477. Apacantāpi 1- dicchanti sanno laddhāna bhojanaṃ,
Kimeva tvaṃ pacamāno yaṃ na dajjā na taṃ samaṃ.

1478. Maccherā ca pamādā ca evaṃ dānaṃ na diyati,
Puññaṃ ākaṅkhamānena deyyaṃ hoti vijānatā.

1479. Yasseva hito na dadāti macchari tareva adadato bhayaṃ,
Jighacchā ca pipāsā ca yassa bhāyati macchari.
Tameva bālaṃ phusati 2- asmiṃ loke paramhi ca.

1480. Tasmā vineyya maccheraṃ dajjā dānaṃ malābhibhu,
Puññāti paralokasmiṃ patiṭṭhā honti pāṇinaṃ.

[PTS Page 065] [\q 65/]
1481. Duddadaṃ dadamānānaṃ dukkaraṃ kamma kubbataṃ,
Asanto nānukubbanti sataṃ dhammo durantayo.

1482. Tasmā satañca asatañca nānā hoti ito gati,
Asanto nirayaṃ yanti santo saggaparāyanā.

1483. Appasemake pavecchinti 3- bahuneke 4- na dicchare,
Appasmā dakkhiṇā dintā sahassena samaṃ mitā.

[PTS Page 066] [\q 66/]
1484. Dhammaṃ care yopi samuñajakaṃ 5- care dārañca 6posaṃ dadaṃ appakasmiṃ,
Sataṃ sahassānaṃ sahassayāginaṃ
Kalampi nāgghanti tathāvidhassa te.

1485. Kenesa yañño vipulo mahagghano
Samenana dinnassa na agghameti,
Kathaṃ sahassānaṃ sahassa yāginaṃ
Kalampi nāgghanti tathāvidhassa te.

[PTS Page 067] [\q 67/]
1486. Dadanti heke visame niviṭṭhā
Jhatvā 7- vadhitvā atha socayitvā,
Sā dakkhiṇā assumukhā sadaṇḍā
Samena dinnassa na agghameti
Evaṃ sahassānaṃ sahassayāginaṃ
Kalampi nāgghanti tathāvidhassa te'ti.
12. Khiḷārakosiyajātakaṃ.

1. Apacayantopi - machasaṃ 2. Phusasati - machasaṃ 3. Appameke pavacchanti - machasaṃ
4. Bahunā eke - syā
5. Samuñajikaṃ - machasaṃ 6. Puttadāraṃ - machasaṃ 7. Jhetvā - machasaṃ.

[PTS Page 070] [\q 70/]
[BJT Page 378] [\x 378/]
1487. Vaṇṇavā abhirūposi ghano sañajātarohito,
Cakakkavāka surūposi vippasannamukhindriyo.

1488. Pāṭhinaṃ 1- pāvusaṃ macchaṃ valajaṃ muñajarohitaṃ.
Gaṅgāya tīre nisinto 2- evaṃ bhuñjasi bhojanaṃ.

[PTS Page 071] [\q 71/]
1489. Na cāhametaṃ bhuñjāmi jaṅgalā nodakāni vā,
Aññatra sevālapaṇakā etaṃ me samma bhojanaṃ.

1490. Na cāhametaṃ saddahāmi cakkavākassa bhojanaṃ,
Ahaṃ hi 3- samma bhuñjāmi gāme loṇiyateliyaṃ.

1491. Manussesu kataṃ bhattaṃ sucimaṃsupasecanaṃ,
Na ca me tādiso vaṇṇo cakkavāka yathā tavaṃ.

1492. Sampassaṃ antani veraṃ hiṃsayaṃ 4- mānusiṃ pajaṃ,
Utusto ghasasi hito tena vaṇeṇā tavediso.

1493. Sabbaloka viraddhosi 5- dhaṅka pāpena kammunā,
Laddho piṇḍo na piṇeti tena vaṇena tavediso.

1494. Ahampi samma bhuñjāmi ahiṃsā 6- sabbapāṇinaṃ.
Apposasukko nirāsaṅki asoko akuto bhayo.

1495. So karassu anubhāvaṃ vitivattassu siliyaṃ,
Ahiṃsāya varaṃ loke piyo hohisi mamiva.

1496. Yo na hanti na ghāteti na jināti napāpaye,
Mettaṃso sabbabhutesu veraṃ tassa na kenaciti.
13. Cakkavātajātakaṃ.

1. Pātinaṃ - machasaṃ 2. Gaṅgā tīre nisinnosi - machasaṃ, syā
3. Ahaṃpi - syā 4. Hiṃsāya - machasaṃ, syā
5. Ciruddhosi - machasaṃ - syā 6. Abhiṃsa - machasaṃ

[PTS Page 072] [\q 72/]
[BJT Page 380] [\x 380/]
1497. Saccaṃ kira tvampi bhuripañño 1-
Yā tādisi siri dhiti muti 2- ca,
Na tāyate bhāvavasupanitaṃ
Yo yāvakaṃ bhuñjasi appasupaṃ.

1498. Sukhaṃ dukkhena paripācayanto
Kālākālaṃ vicinaṃ chandachanto, 3-
Atthassa dvārāni avāpuranto
Tenāhaṃ 4- tussāmi yavodanena.

1499. Kālañca ñatvā abhijihanāya
Mantehi atthaṃ paripācayitvā,
Vijambhissaṃ 5- sihavijamhitāni
Tāyiddhiyā dakkhasi maṃ punāpi.

1500. Sukhihi eke 6- na kāronti pāpaṃ.
Avaṇaṇasaṃsaggabhayā puneke,
Pahu samāno vipulatthavinti
Kiṃ kāraṇā me na kārosi dukkhaṃ.

1501. Na paṇḍitā antasukhassa hetu
Pāpāni kammāni samācaranti,
Dukkhena puṭṭhā khalitattāpi santā
Chandā ca dosā na jahanti dhammaṃ.

1502. Yena kenaci vaṇeṇana mudunā dāruṇena vā,
Uddhare dinamantānaṃ pacchā dhammaṃ samācare.

1503. Yassa rukkhassa chāyāya nisideya sayeyya vā,
Na tassa sākhaṃ bhañejayya mittadubbho hi pāpako.

1504. Yassāhi dhammaṃ 7- manujo vijaññā
Yecassa kaṅkhaṃ vinayanti santo,
Taṃ hissa dipañca parāyaṇañca
Na tena mittaṃ jarayetha 8- pañño.

1. Bhuripañña - machasaṃ 2. Mati - machasaṃ 3. Chinnachanno - machasaṃ
4. Tenāha - machasaṃ 5. Vichambhisaṃ - machasaṃ 6. Sukhī pi ete - machasaṃ
7. Yassa hi dhamma puriso vijaññā - machasaṃ 8. Jiyetha - syā

[BJT Page 382] [\x 382/]
1505. Alaso gihi kāmabhogi na sādhu
Asaññato pabbajito na sādhu,
Rājā na sādhu anisammakāri
Yo paṇḍito kodhano taṃ na sādhu.

1506. Nisamma khantiyo kayirā nānisamma disampati,
Nisammakārino rāja yaso kinti ca vaḍḍhatiti.
14. Bhuripaññajātakaṃ.

[PTS Page 075] [\q 75/]
1507. Kiṃ su naro jappamadhiccakāle
Kaṃ vā vijjaṃ katamaṃ vā sutānaṃ,
So macco asamiñca parambhi loke
Kathaṃ karo sotthānena gutto.

1508. Yassa devā pitaro ca sabba
Siriṃsapā 1- sabbabhūtāni cāpi,
Mettāya niccaṃ apacitāni honti
Bhutesu ce sotthānaṃ tadāhu.

[PTS Page 076] [\q 76/]
1509. Yo pabbalokasa nivātavutti
Itthi pumānaṃ saha dārakānaṃ,
Khantā duruttānaṃ apaṭikkulavādi
Adhivāsanaṃ sotthānaṃ tadāhu.

1510. Yo nāvajānāti sahāyamatte
Sippena kalyāhi dhanena jaccā,
Rucipañño atthakāle mutimā
Sahāyesu ve sotthānaṃ tadāhu.

1511. Mittāni ve yassa bhavanti santo
Saṃvissatthā 2- avisaṃvādakassa,
Na mittaduhi 3- saṃvihāgi dhanena
Mittesu ve sotthānaṃ tadāhu

1512. Yassa bhariya tulyavayā mahaggā
Anubbatā dhammakāmā pajātā, 4-
Koliniyā silavati patibbatā
Dāresu ve sotthānaṃ tadāhu.

1. Sarisapā - machasaṃ 2. Saṃvissaṭṭhā - machasaṃ 3. Na mitta dubbhi - machasaṃ
4. Sajātā - machasaṃ.

[BJT Page 384] [\x 384/]
1513. Yassa rājā bhūtapati yasassi
Jānāti soceyyaṃ 1- parakkamañca,
Advejjhatāsu 2- bhadayaṃ mamanti
Rājusu ve sotthānaṃ tadāhu.

1514. Antañca pānañca dadāti saddho
Mālañca gandhañca vilepananañca, 3-
Pasantacitto anumodamāno
Saggesu ve sotthānaṃ tadāhu.

[PTS Page 077] [\q 77/]
1515. Yamariyadhammena punanti vaddhā 4-
Ārādhitā samacariyāya santo,
Bahussutā isayo 5- silavantaṃ
Arahantamajjhe sotthānaṃ tadāhu.

[PTS Page 078] [\q 78/]
1516. Etāni kho sotthānāti loke
Viññuppasatthāni 6- sukhuduyāni,
Tānidha sevetha nāro sapañño
Na hi maṅgale kikañcanamatthi 7- saccanti.
15. Mahāmaṅgalajātakaṃ.

[PTS Page 084] [\q 84/]
1517. Uṭṭhehi kaṇha kiṃ sesi ko attho supine tena
Yopi tuyha sako bhātā bhadayaṃ cakkhuñca 8- dakkhiṇaṃ
Tassa vātā baliyanti ghato jappati kesava.

[PTS Page 085] [\q 85/]
1518. Tassasa taṃ vacanaṃ sutvā rohiṇeyyassa kesavo,
Taramānarūpo vuṭṭhāsi bhātusokena aṭṭitā.

1519. Kinnu ummattarūpova kevalaṃ dvārakaṃ imaṃ,
Saso sasoti lapasi ko nu te sasamāhari.

1520. Sovaṇaṇamayaṃ maṇimayaṃ lohamayaṃ atha rūpiyāmayaṃ,
Saṅkhasilāpavāḷamayaṃ kārayissāmi te sasaṃ.

1521. Santi aññapi sasakā araññe vanagocarā,
Tepi te ānayissāmi kidisaṃ sasamicchasi.

1. Soveyya - machasaṃ 2. Amijjhatā - machasaṃ 3. Vibhusanañca - machasaṃ
4. Punatti vuddhā - machasaṃ 5. Issayo - machasaṃ 6. Viññadupasaṭṭhāni - machasaṃ
7. Kiṃcina - syā 8. Cakkhu - machasaṃ
[BJT Page 386] [\x 386/]
1522. Nacāhametaṃ icchāmi ye sasā paṭhiviṃ sitā,
Candato sasamicchāmi tamme obhara kesava.

[PTS Page 086] [\q 86/]
1523. So nūna madhuraṃ ñāti jīvitaṃ vijahissasi,
Apatthiyaṃ yo patthayasi candato sasamicchasi.

1524. Evañce kaṇha jānāsi yadaññamanusāssi.
Kasmā pure mataṃ puttaṃ ajjāpimanusocasi.

1525. Yaṃ na labbhā manussena amanussena vā puna, 1-
Jato me māmari putto kuto labbhā alabbhiyaṃ.

1526. Na mantā mulabhesajjā osadhehi dhanena vā,
Sakkā ānayituṃ kaṇhā yampetamanusocasi.

[PTS Page 087] [\q 87/]
1527. Yassa etādisā assu amaccā purisapaṇḍitā,
Yathā nijjhāpaye ajja ghato purisapaṇḍito.

1528. Ādinnaṃ vata maṃ santaṃ ghatasintaṃ va pāvakaṃ, vārinā viya osiñcaṃ sabbaṃ nibbāpaye daraṃ.

1529. Abbahi vata me sallaṃ yamāsi hadayanissitaṃ,
Yo me sokaparetassa puttasokaṃ apānudi.

1530. Sohaṃ abbuḷhasallosmi vitasoko anāvilo,
Na socāmi na rodāmi tava sutvāna māṇava.

1531. Evaṃ karonti sappaññā ye honti anukampakā,
Nivattayanti sokamhā ghato jeṭṭhaṃva bhātaranti:
16. Ghatapaṇḍitajātakaṃ.

Dasakanipātaṃ niṭṭhitaṃ.
Tassuddānaṃ:
Daḷhakaṇhadhanañcayasaṅkhavaro
Rājā sattāha sasakha takkaḷinā,
Dhammaṃ kukkuṭakuṇḍalibhojanadā
Cakkavāka subhurisasotthi ghattā

1. Pana - machasaṃ

[PTS Page 092] [\q 92/]
[BJT Page 388] [\x 388/]
1532. Tassa nāgassa vippavāsena
Virūḷhā sallaki 1- ca kuṭajā ca,
Kuruvindakaravarā bhisasāmā 2-
Nivāte pupphitā ca kaṇikārā. 3-

1533. Kovideva suvaṇaṇakāyurā,
Nāgarājaṃ bharanti piṇḍena,
Yattha rājā rājakumāro vā
Kavacambhihessati asamabhito.

[PTS Page 093] [\q 93/]
1534. Gaṇhāhi nāga kabaḷaṃ mā nāga kisako bhava,
Bahuni rājakiccāni yāni 4- nāga karissasi.

1535. Sā nūna sā kapaṇikā andhā aparināyikā,
Khāṇuṃ pādena ghaṭṭeti giriṃ caṇḍoraṇaṃpati.

1536. Kā nu te sā mahānāga andhā aparināyikā,
Khāṇuṃ pādena ghaṭṭeti giriṃ caṇḍoraṇaṃpati.
1537. Mātā me sā mahārāja andhā aparināyikā,
Khāṇuṃ pādena ghaṭṭeti giriṃ caṇḍoraṇaṃpati.

1538. Muñcathetaṃ mahānāgaṃ yo yaṃ bharati mātaraṃ,
Sametu mātarā nāgo saha sabbehi ñātihi.

1539. Muttoca bandhanā nāgo kāsirājena pesito,
Muhuttaṃ vissamitvāna 5- agamā yena pabbato.

[PTS Page 094] [\q 94/]
1540. Tato so naliniṃ 6- gantvā sītaṃ tuñajarasevitaṃ,
Soṇḍāya udakamāhatvo 7- mātaraṃ abhisiñcatha.

1541. Koyaṃ anariyo devo akālena 8- pi vassati,
Gato me atrajo putto yo mayhaṃ paricārako.

1542. Uṭṭhehi amma kiṃ sesi āgato tyābhamatrajo,
Muttomhi kāsirājena vedehena yasassinā.

1543. Ciraṃ jivatu so rājā kāsinaṃ raṭṭhavaddhano, 9 yo me puttaṃ amocesi sadā vuddhāpacāyikanti. 10-
1. Mātuposakujātakaṃ.

1. Sallakiyā ca kuṭajā - syā 6. Nalinaṃ - syā
2. Bhisāmāva - syā hisassamā ca - machasaṃ 7. Māhitvā - syā, machasaṃ 3. Kaṇṇikārā - machasaṃ, syā 8. Akālena pavassati - machasaṃ
4. Tāni - machasaṃ 9. Raṭṭhavaḍḍhano - machasaṃ, syā 5. Assāyitvāna - machasaṃ 10. Buddhāpacāyikaṃ - machasaṃ vuḍḍhā - syā

[PTS Page 097] [\q 97/]
[BJT Page 390] [\x 390/]
1544. Suṇohi mayhaṃ vacanaṃ janindi
Atthena juṇhambhi idhānupatto,
Na brāhmaṇe addhike tiṭṭhamāne
Gantabbamāhu dipadāna 1- seṭṭha,

1545. Suṇomi tiṭṭhāmi vadehi brahme
Yenāsi 2- atthena idhānupetto,
Kaṃ vā tva matthaṃ mayi patthayāno
Idhāgamā brahema tadiṅgha brūhi.

1546. Dadāhi me gāmavarāni pañca
Dāsisataṃ sattagavaṃ satāni,
Parosabhassañca suvaṇṇanikkhe
Bhariyā ca me sādisi dve dadāhi.

[PTS Page 098] [\q 98/]
1547. Tapo nu te brāhamaṇa hiṃsarūpo
Mantā nu te brāhamaṇa cittarūpā,
Yakkhāca te assavā santi keci
Atthaṃ vā me abhijānāsi kattaṃ.

1548. Na me tapo atthi na cāpi mantā
Yakkhāpi 3- me assavā natthi keci
Atthampi te nābhijānāmi kattaṃ
Pubbeca kho saṅgatimattamāsi.

1549. Paṭhamaṃ imaṃ dasasnaṃ jānato me
Na tābhijānāmi ito puratthā,
Akkhāhi me pucchito etamatthaṃ
Kadā kuhiṃ vā ahu saṅgamo no.

1550. Gandhārarājassa purambhi ramme
Avasimhase takkasilāya deva,
Tatthandhakārambhi timissikāyaṃ 4-
Aṃsena aṃsaṃ samaghaṭṭayimha.

1551. Te tattha ṭhatvāna ubho janinda
Sārāṇiyaṃ vitisārimbha 5- tattha,
Sāyeva no saṃgatimattamāsi
Tato na pacchā na pure ahosi.

1. Dvipadinada - machasaṃ, syā 2. Yenāpi - machasaṃ 3. Yakkhāca - syā
4. Timissakāyaṃ - syā 5. Vitisārayimbha - machasaṃ

[BJT Page 392] [\x 392/]
1552. Yadā dadāci manujesu brahme
Samāgamo sappurisena hoti,
Na paṇḍitā saṅgatisanthavāni
Pubbe kataṃ vāpi vināsayanti.

1553. Khālā ca kho saṅgatisanthavāni.
Pubbe kataṃ vāpi vinasayanti,
Bahumpi khālesu kataṃ vinassati
Tathā hi bālā akataññarūpā.

[PTS Page 099] [\q 99/]
1554. Dhīrā ca kho saṅgatisanthavāni
Pubba kataṃ vāpi na nāsayanti,
Appampi dhiresu kataṃ na nassati
Kathā hi dhīrā sukataññarūpā.

1555. Dadāmi te gāmavarāni pañca
Dāsisataṃ santagavaṃ satāni,
Parosahassañca suvaṇṇanikkhe
Bhariyā ca te sādisi dve dadāmi.

1556. Evaṃ sataṃ hoti samecca rāja
Nakkhattarājāriva tārakānaṃ,
Āpurati kāsipati yathā ahaṃ
Tayā hi me saṅgamo ajja laddhoti.
2. Juṇhajātakaṃ.

[PTS Page 101] [\q 101/]
1557. Yasokaro puññakarohamasmi
Sadatthuto samaṇabrāhmaṇānaṃ
Maggāraho devamanussapujito
Dhammo ahaṃ dehi adhamma maggaṃ

1558. Adhammayānaṃ aḷhamāruhitvā
Asantasanto balavāhamasmi,
Sa kissa hetumbhi tavajja dajjaṃ
Maggaṃ ahaṃ dhamma adinnapubbaṃ.

1559. Dhammo bhave pāturahosi pubbe
Pacchā adhammo udapādi loke,
Jeṭṭho ca soṭṭho ca sanantano ca
Uyyāhi jeṭṭhassa kaniṭṭha maggā.

[BJT Page 394] [\x 394/]
[PTS Page 102] [\q 102/]
1560. Na yācanāya napi pāṭirūpā
Na arahati 1- tehaṃ dadeyya 2- maggaṃ
Yuddhañca no hotu ubhinnamajja
Yuddhasmi yo jessati tassa maggo.

1561. Sabbā disā anuvisaṭohamasmi 3-
Mahabbalo amitayaso atullo, 4-
Guṇehi sabbehi upetarūpo
Dhammo adhamma tvaṃ kathaṃ vijessasi.

1562. Lohena ve bhaññati jātarūpaṃ
Na jātarūpena hananti lohaṃ,
Sace adhammo haññati dhammamajja
Ayo suvaṇṇaṃ viya dassaneyyaṃ.

1563. Sace tuvaṃ yuddhabalo adhamma
Na tuyha vaddhā 5- ca garū ca atthi,
Maggaṃ ca te dammi piyāppiyena
Vācā duruttānipi te khamāmi.

[PTS Page 103] [\q 103/]
1564. Idañca sutvā vacanaṃ adhammo
Avaṃsiro patito uddhapādo,
Yuddhatthiko ce na labhāmi yuddhaṃ
Ettāvatā hoti bhato adhammo.

1565. Khantibalo yuddhabalaṃ vijetavā
Hantvā adhammaṃ nihanitvā bhummā,
Pāyāsi vitto abhiruyha sandanaṃ
Maggeneva atibalo saccanikkamo.

1566. Mātāpitā samaṇabrāhmaṇā ca
Asammānitā yassa sake agāre,
Idheva nikkhippa sariradehaṃ
Kāyassa bhedā nirayaṃ vajanti, 6-
Yathā adhammo patito avaṃsiro.

1567. Mātāpitā samaṇabrāhmaṇā ca,
Susammānitā yassa sake agāre,
Idheva nikkhippa sariradehaṃ
Kāyassa bhedā sugatiṃ vajanti
Yathāpi dhammo abhiruyha sandananti.
3. Dhammajātakaṃ. +

1. Arahattā - syā 4. Atulyo -machasaṃ, syā
2. Dadeyyaṃ - machasaṃ 5. Vuḍḍhā - machasaṃ
3. Anuvissaṭo - machasaṃ syā 6. Vijanti te - machasaṃ
+ Dhammadevaputtajātakaṃ - machasaṃ, syā.

[PTS Page 106] [\q 106/]
[BJT Page 396] [\x 396/]
1568. Ekā nisinnā sucisaññaturu
Pāsādamāruyha aninaditaṅgi,
Yācāmi taṃ kintaranettacakkhu
Imekarattiṃ ubhayo vasema.

1569. Ukkiṇaṇantaraparikhaṃ daḷhamaṭṭālakoṭṭhakaṃ,
Rakkhitaṃ baggahatthehi duppavesamidaṃ puraṃ.

1570. Daharassa yudhino 1- cāpi āgamo ca na vijjati,
Atha kena nu vaṇeṇa saṅgamaṃ icchase mayā.

[PTS Page 107] [\q 107/]
1571. Yakkhohamasmi kalyāṇi āgatosmi tavantikaṃ 2 tvaṃ maṃ nandaya bhadadante puṇṇakaṃsaṃ dadāmi te.

1572. Devañca yakkhaṃ atha vā manussaṃ
Na patthaye udayamaticcamaññaṃ,
Gaccheva tvaṃ yakkha mahānubhāva
Mācassu gantvā punarāvajittha.

1573. Yā sā rati uttamā kāmabhoginaṃ.
Ratīsu sattā 3- visamaṃ caranti,
Mā taṃ ratiṃ jiyi tuvaṃ suvimbhite
Dadāmi te rūpiyaṃ kaṃsapuraṃ.

[PTS Page 108] [\q 108/]
1574. Nāriṃ naro nijjhapayaṃ dhanena
Ukkaṃsati yattha karoti chandaṃ,
Vipaccaṇiko tava deva dhammo
Paccakkhato thokatarena esi,

1575. Āyuñca vaṇaṇañca manussaloke
Nihiyati 4- manujānaṃ sugatte,
Teneva vaṇeṇana dhanampi tuyhaṃ
Nihiyati jiṇaṇatarāsi ajja.

1574. Evaṃ me pekkhamānassa rājaputti yasassini,
Hāyate vata te vaṇeṇā ahorattānamaccaye

1577. Iminā ca tvaṃ vayasā rājaputti sumedhase,
Brahmacariyaṃ careyyāsi bhiyyo vaṇaṇavati siyā.

1. Sucino - samu 2. Tavantike - machasaṃ 3. Yaṃhetu sattā, - simu
4. Nabhiyyati, - machasaṃ.

[BJT Page 398] [\x 398/]
[PTS Page 109] [\q 109/]
1578. Dvo na jiranti yathā manussā
Gattesu tesaṃ valiyo na honti. Pucchāmi taṃ yakkha mahānubhāva
Kathannu devāna sariradeho.

1579. Dvo na jiranti yathā manussā
Gattesu tesaṃ valiyo na honti, suce suve bhiyyatarova tesaṃ dibbo ca vaṇeṇā vipulā ca bhogā.

[PTS Page 110] [\q 110/]
1580. Kiṃsudha hitā janatā anekā maggo ca nekāyatanaṃ pavutto,
Pucchāmi taṃ yakkha mahānubhāva
Kattha ṭhito paralokaṃ na bhāye.

1581. Vācaṃ manañca paṇidhāya sammā
Kāyena pāpāni akubbamāno
Bavhannapānaṃ 1- gharamāvasanto,
Saddho mudu saṃvibhāgi vadaññu
Saṅgāhako sakhilo saṇhavāco
Etthaṭhito paralokaṃ na bhāye.

[PTS Page 111] [\q 111/]
1582. Anusāsasi maṃ yakkha yathā mātā yathā pitā,
Uḷāravaṇaṇa pucchāmi konu tvamasi subrahā.

1583. Udayohamasmi kalyāṇi saṅgaratthā idhāgato,
Āmanna kho taṃgacchāmi muttosmi tava saṅgarā.

1584. Sace kho tvaṃ udayosi saṅgaratthā idhāgato,
Anusāsa maṃ rājaputta yathāssu puna saṅgamo.

1585. Adhipatati vayo khaṇo tatheva
Ṭhānaṃ natthi dhuvaṃ 2-cavanti sattā,
Parijiyati addhuvaṃ sarīraṃ
Udaye mā pamādaṃ carassu dhammaṃ

1586. Kasiṇā paṭhivi dhanassa purā
Ekasseva siyā anaññaveyyā,
Tañcāpi jahāti avitarāgo
Udaye mā pamādaṃ 3- carassu dhammaṃ.

[PTS Page 112] [\q 112/]
1587. Mātā ca pitā ca bhātaro ca 4-
Bhariyā yāpi dhanena hoti kitā,
Tecāpi jahanti aññamaññaṃ
Udaye mā pamādaṃ carassu dhammaṃ.

1. Bahunnapānaṃ - machasaṃ 3. Pamāda, machasaṃ - syā
2. Atipatti - syā 4. Mātā pitā ca bhātaro ca bhagini - syā.

[BJT Page 400] [\x 400/]
1588. Kayo parabhojananti ñatvā1-
Saṃsāre sugati ca duggati ca,
Ittaravāsoti jāniyā
Udaye mā pamādaṃ carassu dhammaṃ.

[PTS Page 113] [\q 113/]
1589. Sādhu bhāsatayaṃ 2- yakkho appaṃ maccāna jīvitaṃ,
Kasirañca parittañca tañca dukkhena saṃyutaṃ
Sāhaṃ ekā pabbajissāmi hitvā kāsiṃ surundhana'nti.
4. Udayajātakaṃ.

[PTS Page 116] [\q 116/]
1590. Mitto mittassa pāniyaṃ adinnaṃ paribhuñajisaṃ, 2-
Tena pacchā vijigucchiṃ taṃ pāpaṃ pakataṃ mayā
Mā puna akaraṃ pāpaṃ kasmā pabbajito ahaṃ.

1591. Paradārañca disvāna chando me adapajjatha,
Tena pacchā vijigucchiṃ taṃ pāpaṃ pakataṃ mayā
Mā puna akaraṃ pāpaṃ tasmā pabbajito ahaṃ.

1592. Pitaramme mahārāja corā agaṇhuṃ kānane,
Tesāhaṃ pucchito jānaṃ aññathā naṃ viyākariṃ.

1593. Tena pacchā vijigucchiṃ taṃ pāpaṃ pakataṃ mayā
Mā puna akaraṃ pāpaṃ tasmā pabbajito ahaṃ.

1594. Pāṇātipātamakaruṃ somayāge upaṭṭhite, tesāhaṃ samanuññāsiṃ, tena pacchā vijigucchiṃ
Taṃ pāpaṃ pakataṃ mayā mā puna akaraṃ pāpaṃ tasmā pabbajito ahaṃ.

[PTS Page 117] [\q 117/]
1595. Surāmerayamadhukā yejanā paṭhamāsu no
Bahunnate anatthāya majjapānamakappayuṃ. Tesāhaṃ samanuññāsiṃ, tena pacchā vijigucchiṃ
Taṃ pāpaṃ pakataṃ mayā mā puna akaraṃ pāpaṃ tasmā pabbajito ahaṃ.

1596. Dhīratthu subahu kāme duggandhe bahukaṇṭake,
Ye ahaṃ patisevanno na lahaṃ tādisaṃ sukhaṃ,

[PTS Page 118] [\q 118/]
1597. Mahassādā sukhā kāmā natthi kāmaparaṃ sukhaṃ,
Ye kāme patisevanti saggaṃ te upapajjare,

1. Vicitvā - machasaṃ - syā 2. Bhāsati - syā - machasaṃ 3. Paribhuñajissiṃ - machasaṃ 4. Uppajjata - sīmu.

[BJT Page 402. [\x 402/] ]
1598. Appassādā dukhā kāmā natthi kāmāparaṃ 1- dukhaṃ,
Ye kāme patisevanti nirayaṃ te upapajjare.

1599. Asi yathā sunisito nettiṃsova 2- supāyiko, 3-
Sattiva urasi khitto 4- kāmā dukkhatarā tato.

1600. Aṅgārānaṃva jalitaṃ kāsuṃ sādhikaporisaṃ,
Phālaṃva divasaṃ tattaṃ kāmā dukkhatarā tato.

1601. Visaṃ yatha halāhalaṃ telamukkaṭṭhitaṃ 5- yathā,
Tambaloha vilinaṃva kāmā dukkhatarā tato'ti.
5. Pānīyajātakaṃ.

[PTS Page 120] [\q 120/]
1602. Mittāmaccaparibbuḷhaṃ ahaṃ vande rathesahaṃ, 6-
Pabbajissaṃ 7- mahārāja taṃ devo anumaññatu.

1603. Sace te ūnaṃ kāmehi ahaṃ paripurayāmi te,
Yo taṃ hiṃsati vāremi mā pabbaji 8- yudha ñajaya.

[PTS Page 121] [\q 121/]
1604. Na catthi ūnaṃ kāmehi hiṃsitā me na vijjati,
Dipañca kātu 9- micchāmi yaṃ jarā nābhikirati.

1605. Putto vā pitaraṃ yāce pitā vā puttamorasaṃ,
Negamo yācate tāta mā pabbaṃ yudhañajaya.

1606. Mā maṃ tāta 10- nivāresi pabbajantaṃ rathesabha,
Māhaṃ kāmehi sammatto jarāya vasamanvagu. 11

1607. Ahaṃ taṃ tāta yācāmi ahaṃ putta nivāraye,
Cirantaṃ daṭṭhumicchāmi mā pabbaji sudhañjaya.

[PTS Page 122] [\q 122/]
1608. Ussāvova tiṇaggamhi suriyassuggamanaṃ pati,
Evamāyu manussānaṃ mā maṃ amma nivāraye.

1. Kāmaparaṃ - simu 2. Nettiyo - machasaṃ, syā 3. Supāyino - machasaṃ, syā 4. Khittā - machasaṃ, syā
5. Pakkuṭṭhita - machasaṃ, syā 6. Rathesabha - machasaṃ, syā 7. Pabbajissāmharāja - machasaṃ, syā 8. Pabbajji - machasaṃ, syā
9. Kattu - syā 10. Pbbaja - simu 11. Deci - machasaṃ

[BJT Page 404] [\x 404/]
1609. Taramāno imaṃ yānaṃ āropetu rathesabha,
Mā me mātā tarantassa antarāyakarā ahu.

1610. Abhidhāvatha bhaddanne suññaṃ hessati rammakaṃ,
Yudhañajayo anuññāto sabbadattena rājinā.

[PTS Page 123] [\q 123/]
1611. Yohu seṭṭho sahassassa 1- yuvā kañcanasannibho,
Soyaṃ kumāro pabbajito kāsāyavasano balī.

1612. Ubho kumārā pabbajitā yudhañajayo yudhiṭṭhilo,
Pahāya mātāpitaro saṅkaṃ chetvāna maccuno'ti.
6. Yudhañjaya jātakaṃ.

[PTS Page 126] [\q 126/]
1613. Etha lakkhaṇa sitā ca ubho otarathodakaṃ,
Evāyaṃ bharato āha rājā dasaratho mato.

1614. Kena rāmappabhāvena 2- socitabbaṃ na socasi,
Pitaraṃ kālakataṃ sutvā na taṃ pasahate dukhaṃ.

1615. Yaṃ na sakkā pāletuṃ 3- posena lapatā 4- bahu,
Sa kissa viññu medhāvi antānamupatāpaye.

[PTS Page 127] [\q 127/]
1616. Daharā ca hiye vuddhā ye bālā ye ca paṇḍitā,
Aḍḍhā ceva daḷiddā ca sabbe maccuparāyaṇā.

1617. Phalānamiva pakkānaṃ niccaṃ papatanā bhayaṃ,
Evaṃ jātāna maccānaṃ niccaṃ maraṇato bhayaṃ.

1618. Sāyameke na dissanti pāto diṭṭhā bahujjanā,
Pato eke na dissanti sāyaṃ diṭṭhā bahujjanā

1619. Paridevayamāno ce kakañci 5- datthaṃ udabbahe,
Sammuḷho hiṃsamattānaṃ kayirā cetaṃ vicakkhaṇo.

1620. Kiso vivaṇeṇā bhavati hiṃsamattānamattanā,
Na tena petā pālenti niratthā paridevanā.

1. Sahassānaṃ - machasaṃ 2. Rāma sabhāvena - machasaṃ 3. Nipāletuṃ - machasaṃ
4. Posenālapataṃ - syā 5. Kiñci - machasaṃ, syā

[BJT Page 406] [\x 406/]
1621. Yathāsaraṇamādinnaṃ cārinā parinibbaye,
Evampi dhīro sutavā medhāvi paṇḍito naro
Khippamuppatitaṃ sokaṃ vāto tulaṃva dhaṃsaye.

1622. Ekova macco acceti ekova jāyate kule,
Saññogaparamātveva sambhogā sabbapāṇinaṃ.

1623. Tasmā hi dhirassa bahussutassa
Sampassasato lokamimaṃ parañca,
Aññāya dhammaṃ bhadayaṃ manañca
Sokā mahantāpi na tāpayanti.

1624. Sohaṃ dassañca bhokkhañca 1- bharissāmi ca ñātake,
Sesaṃ sampālayissāmi kiccametaṃ vijānato.

[PTS Page 130] [\q 130/]
1625. Dasa vassasahassāni saṭṭhivassasatāni ca,
Kambugīvo mahābāhu rāmo rajjamakārayīti
7. Dasarathajātakaṃ.

[PTS Page 134] [\q 134/]
1626. Jānanto no mahārāja tava sīlaṃ janādhipo,
Ime kumāre pujento na taṃ kenaci maññatha.

1627. Tiṭṭhanne no mahārāje 2- ādu deve divaṃgate,
Ñāti naṃ samanumaññiṃsu sampassaṃ atthamantano.

1628. Kena saṃvaravattena sañjate aditiṭṭhasi, 3-
Kena taṃ nātivattanti ñātisaṅghā samāgatā.

1629. Na rājapunna usuyyāmi samaṇānaṃ mahesinaṃ,
Sakkaccaṃ te namassāmi pāde vandāmi tādinaṃ.

1630. Te maṃ dhammaguṇe yuttaṃ sussusamanusuyyakaṃ,
Samaṇā samanusāsanti. 4- Isi dhammaguṇe ratā.

1631. Tesāhaṃ vacanaṃ sutvā samaṇānaṃ mahesinaṃ,
Na kiñci atimaññāmi dhamme me nirato mano.

1632. Hatthāruhā 5- aṇikaṭṭhā rathikā pattikārikā,
Tesaṃ nappaṭibandhāmi nibaddhaṃ bhattavetanaṃ 5-

1. Sohaṃ yasañca bhogañca - machasaṃ, syā 2. Mahārāja - machasaṃ
3. Abhinatiṭṭhasi - machasaṃ, syā 4. Manusāsanti - machasaṃ
5. Hatthārohā - machasaṃ, syā 6. Tiviṭṭhaṃ bhatta vetanaṃ - machasaṃ, syā

[BJT Page 408] [\x 408/]

1633. Mahāmattā ca me atthi mantino paricārakā, 1-
Bārāṇasiṃ voharanti bahumaṃsa 2- surodakaṃ.

[PTS Page 135] [\q 135/]
1634. Athopi vāṇijā phitā nānā raṭṭhehi āgatā,
Tesu me vihitā rakkhā evaṃ jānāhuposatha.

1635. Dhammena kira ñātinaṃ rajjaṃ kārehi saṃvara,
Medhāvi paṇḍito cāpi 3- athopi ñātinaṃ hito

1636. Taṃ taṃ ñāti paribbuḷhaṃ nānāratanamocitaṃ,
Amittā nappasahanti indaṃva asurādhipoti.
8. Saṃvarajākataṃ.

[PTS Page 139] [\q 139/]
1637. Ummujjanti nimujjanti manussā khuranāsikā,
Suppārakaṃ taṃ pucchāma samuddo katamo ayaṃ.

1638. Bharukacchā payātānaṃ vāṇijānaṃ dhanesinaṃ,
Nāvāya vippanaṭṭhāya khuramāliti vuccata.
1639. Yathā aggiva suriyo va4 samuddo pati5 dissati, 5
Suppārakaṃ taṃ pucchāma samuddo katamo ayaṃ.

[PTS Page 140] [\q 140/]
1640. Bharukacchā payātānaṃ vāṇijānaṃ dhanesinaṃ,
Nāvāya vippanaṭṭhāya aggimāliti vuccati.

1641. Yathā dadhiṃva khiraṃva samuddo pati 5- dissati,
Suppārakaṃ taṃ pucchāma samuddo katamo ayaṃ.

1642. Bharukacchā payātānaṃ vāṇijānaṃ dhanesinaṃ,
Nāvāya vippanaṭṭhāya dadhimāliti vuccati.

1643. Yathākusova sassova 6- samuddo pati dissati,
Suppārakaṃ taṃ pucchāma samuddo katamo ayaṃ.

1644. Bharukacchā payātānaṃ vāṇijānaṃ dhanesinaṃ,
Nāvāya vippanaṭṭhāya dadhimāliti vuccati.

1. Paricārikā - machasaṃ, syā 2. Bahuṃmaṃsaṃ - syā 3. Cāsi - machasaṃ, syā
4. Yathā aggiva suriyo - machasaṃ yathā aggisuriyo - syā 5. Paṭi - machasaṃ, syā
6. Ca - syā.

[BJT Page 410. [\x 410/] ]
[PTS Page 141] [\q 141/]
1645. Yathā naḷova veluva samuddo pati dissati,
Suppārakaṃ taṃ pucchāma samuddo katamo ayaṃ.

1646. Bharukacchā payātānaṃ vāṇijānaṃ dhanesinaṃ,
Nāvāya vippanaṭṭhāya naḷimāliti vuccati.

1647. Bharukacchā payātānaṃ vāṇijānaṃ dhanesinaṃ
Nāvāya vippanaṭṭhāya vaḷavāmukhiti vuccati.

[PTS Page 142] [\q 142/]
1649. Yato sarāmi attānaṃ yato pattosmi viññutaṃ.
Nābhijānāmi sañcicca ekapāṇampi hiṃsitaṃ.
Etena saccavajjena sotthiṃ nāvā nivattatuti.
9. Suppārakajātakaṃ.

Ekādasakanipātaṃ niṭṭhitaṃ.
Tassuddānaṃ:
Siri mātusuposaka nāgavaro
Puna juṇha adhamma mudayavaro,
Atha pāṇiyudhañajayako ca dasa
Ratha saṃvara pāragatena navāti.

1. Mabhabbhayo - machasaṃ 2. Saddo - machasaṃ 3. Suyyati - machasaṃ.

[BJT Page 412] [\x 412/]
[PTS Page 144] [\q 144/]
1650. Khuddānaṃ lahucittānaṃ akataññuna dubhinaṃ, 1-
Nādevasatto puriso ṭhinaṃ saddhātumarahati.

1651. Na tā pajānanti kataṃ na kiccaṃ
Na mātaraṃ pitaraṃ bhātaraṃ vā,
Anariyā samatikkannadhammā
Sasseva cittassa vasaṃ vajanti.

1652. Cirānuvuttampi 2- piyaṃ manāpaṃ
Anukampaṃ pāṇasamampi 3- santaṃ,
Āvāsu kiccesu ca naṃ jahanti
Tasmāhamitthinaṃ na vissasāmi.

1653. Thinañhi cittaṃ yathā vānarassa
Kantappakantaṃ 4- yathā rukkhachāyā,
Calācalaṃ bhadayaṃ itthiyānaṃ
Cakkassa nemi viya parivantati.

1654. Yadā tā passanti samekkhamānā
Ādeyyarūpaṃ purisassa vittaṃ, saṇhāhi vācāhi nayanti menaṃ
Kambojakā jalajeneva assaṃ.

1655. Yadā tā passanti samekkhamānā
Ādeyyarūpaṃ purisassa vittaṃ, saṇamannāgato naṃ parivajjayanti
Tiṇṇo nadipāragatova kullaṃ

1656. Silesupamā 5- sikhiriva sabbabhakkhā
Tikkhamāyā 6- nadiriva sighasotā, 7-
Sevanti hetā piyamappiyañca
Nāgaṃ yathā orakulaṃ parañca.

1657. Na tā ekassa na davinnaṃ āpaṇova pasārito, 7-
Yo tā mayhanti maññeyya vātaṃ jalena bādhaye.

1. Dubbhinaṃ - machasaṃ dunabbhiṃ - syā 2. Cirānu vuṭṭhambhi - machasaṃ cirānu vuṭṭhampi -vi 3. Pāṇasamampi bhattuṃ - vi. Machasaṃ 4 kaṇṇappakaṇṇaṃ - vi 5. Lesupamā - machasaṃ 6. Tikkhasinā - vi machasaṃ 7. Siṅghasotā - machasaṃ 8. Āpaṇo so - machasaṃ, vi.

[BJT Page 414] [\x 414/]
1658. Yathā nidi ca pantho ca pānāgāraṃ sabhā papā,
Evaṃ lokitthiyo nāma velā tāsaṃ na vijjati.

1659. Ghatāsanasamāhetā kaṇhasappa sirūpamā,
Gave bahi tiṇasseva omasanti varaṃ varaṃ.

1660. Ghatāsanaṃ kuñajariṃ kaṇhasappaṃ
Muddhāhisittaṃ pamadā ca sabbā,
Ete naro niccayatto 1- bhajetha
Tesaṃ bhave dubbidu sabbabhāvo 2-

1661. Nāccantavaṇaṇā na bahunaṃ 3- kantā
Na dakkhiṇā pamadā sevitabbā,
Na parassa bhariyā na dhanassa hetu
Etitthiyo pañca na sevitabbāti.
1. Cuḷakuṇālajātakaṃ.

[PTS Page 154] [\q 154/]
1662. Kā tvaṃ suddhehi vatthehi aghe vehāsayaṃ ṭhitā,
Kena tyāssuni vattanti kuto taṃ bhayamāgataṃ.

1663. Taveva deva vijite bhaddasāloti maṃ vidu,
Saṭṭhiṃ vassasahassāni tiṭṭhato pujitassa me.

1664. Kārayantā nagarāni agāre ca disampati,
Vivadhe cāpi pāsāde na manne avavamaññisuṃ.
Yatheva maṃ te pujesuṃ tatheva tvampi pujaya.

[PTS Page 155] [\q 155/]
1665. Tava ahaṃ na passāmi thullaṃ kāyena te dumaṃ.
Ārohapariṇāhena abhirūposi jātiyā.

1666. Pāsādaṃ kārayissāmi ekatthambhaṃ manoramaṃ,
Tattha taṃ upanessāmi ciraṃ te yakkha jīvitaṃ.

1667. Evaṃ cittaṃ 4- udapādi sarirena vinābhāvo,
Puthuso maṃ vikantetvā khaṇḍaso avakantatha

1. Niccayato - machasaṃ, syā 2. Sabbabhāvoya - machasaṃ 3. Naccattavaṇaṇanaṃ bahunaṃ - maramma 4. Evaṃ hetaṃ - vi.

[PTS Page 156] [\q 156/]
[BJT Page 416. [\x 416/] ]
1668. Agge ca chetvā majjhe ca pacchā 1- mulaññaca jindatha,
Evaṃ me chijjamānassa na dukkhaṃ maraṇaṃ siyā.

1669. Hatthapādaṃ 2- yathā chinde kaṇaṇanāsañca jivite 3-
Tato pacchā siro chinde taṃ dukkhaṃ maraṇaṃ siyā.

1670. Sukhannu khaṇḍaso chinnaṃ 4- bhaddasāla vanaspati 5-
Ki hetu kiṃ 6- upādāya khaṇḍaso chinnamicchasi.

1671. Yañca hetuṃ upādāya hetu 7- dhammupasaṃhitaṃ
Khaṇḍaso chinnamicchāmi mahārāja suṇohi me.

1672. Ñāti 8- me sukhasaṃvaddhā mama passe nivātajā
Te"pihaṃ upahiṃseyyaṃ paresaṃ asukhovitaṃ, 9-

[PTS Page 157] [\q 157/]
1673. Cetabbarūpaṃ 10- cetesi 11- bhaddasāla vanasapati,
Hitakāmosi ñātinaṃ abhayaṃ samma dadāmi te'ti.
2. Bhaddasāla jātakaṃ.

[PTS Page 160] [\q 160/]
1674. Kasanti vapanti 12- te janā
Manujā kammaphalupajivino,
Nayimassa dipakassa bhāgino
Jambudipā idameva no varaṃ.

[PTS Page 162] [\q 162/]
1675. Tipañcarattupagamambhi cande
Vogo hā hohiti sāgarassa, 13,
Upalāpayaṃ dipamimaṃ uḷāraṃ
Mā vo vadhi gacchatha leṇamaññaṃ.

1676. Na jātayaṃ 14- sāgaravārivego
Uppāṭaye 15- dipamimaṃ uḷāraṃ;
Taṃ me nimittehi bahuhi diṭṭhaṃ
Mā bhetha kiṃ socatha modathambho 16-

1. Pacchā mulaṃ vi vicindatha mulambhi chindatha - machasaṃ, syā
2. Hatthapāde - machasaṃ 10. Ceteyya rūpaṃ - machasaṃ
3. Jivato - machasaṃ jivito - vi 11. Cetayi - nā.
4. Chanda - syā 12. Vappana - machasaṃ
5. Vanappati - machasaṃ, syā 13. Rasassa - vi
6. Taṃ - vi 14. Na jātuyaṃ - machasaṃ, syā.
7. Hetu - vi machasaṃ, syā 15. Upalaṃ vassaṃ - machasaṃ, syā
8. Ñāti - vi machasaṃ, syā 16. Modatha vo - machasaṃ
9. Assaṃ dukhovitaṃ - vi.

[BJT Page 418] [\x 418/]
1677. Pahutabhakkhaṃ 1- bahuannapānaṃ
Pattattha 2- āvāsamimaṃ uḷāraṃ:
Na vo bhayaṃ paṭipassāmi kiñci
Āputta puttehi pamodathavho 3-

[PTS Page 163] [\q 163/]
1678. Yo tvevayaṃ dakkhiṇassaṃ disāyaṃ
Khemanti pakkosati tassa saccaṃ;
Na uttaro vedi bhayāhayassa
Mā bhetha kiṃ sovatha modathambho.

1679. Yathā ime vippavadanti yakkhā
Eko bhayaṃ saṃsati khemameko
Tadiṅgha mayhaṃ vacanaṃ suṇātha;
Khippaṃ lahuṃ mā vinassimbha 4- sabbe

1680. Sabbe samāgamma karoma nāvaṃ
Doṇiṃ daḷhaṃ sabbayantupapannaṃ:
Sace ayaṃ dakkhiṇo saccamāha
Moghaṃ paṭikkosati utataro ayaṃ.

1681. Sace vano hohiti 5- āpadatthā
Imañca dipaṃ na pariccajema;
Sace ca kho uttaro saccamāha
Moghaṃ paṭikkosati dakkhiṇo ayaṃ 6-
Tameva nāvaṃ abhiruyha sabbe
Evaṃ mayaṃ sotthi tāremu pāraṃ,

[PTS Page 164] [\q 164/]
1682. Na ce sugaṇhaṃ paṭhamena seṭṭhaṃ
Kaniṭṭha māpāthagataṃ gahetvā
Yo cidha majjhaṃ 7- paṭiceyya gaṇhati:
Sace nāro seṭṭhamupeti ṭhānaṃ

[PTS Page 165] [\q 165/]
1683. Yathāpi te sāgaravārimajjhe
Sakammunā 8- sotthiṃ vahiṃsu vāṇijā;
Anāgatatthaṃ paṭivijjhiyāna
Appampi nāccetisa bhuripañño 9-

1. Bahutta - machasaṃ 2. Pattatha patattha - machasaṃ 3. Pamodatha vo - machasaṃ
4. Vinasimbha - vi machasaṃ, syā 5. Hehiti - machasaṃ, syā
6. Dakkhiṇu - machasaṃ 7. Tacchaṃ - machasaṃ 8. Sakammanā - sīmu 9. So - machasaṃ.

[BJT Page 420] [\x 420/]
1684. Bālā ca mohena rasānugiddhā
Anāgataṃ appaṭivijjhiyatthaṃ;
Paccuppanne sidanti atthajate 1-
Samuddamajjhe yathā te manussā.

[PTS Page 166] [\q 166/]
1685. Anāgataṃ paṭikayirātha kiccaṃ
Māmaṃ kiccaṃ kiccakāle vyadhesi,
Taṃ tādisaṃ paṭigata 2- kiccakāriṃ
Na taṃ kiccaṃ kiccakāle vyadheti.
3. Samuddavāṇija jātakaṃ.

[PTS Page 172] [\q 172/]
1686. Kāmaṃ kāmayamānassa tassa ve taṃ samijjhati,
Addhā pitimano hoti laddhā macco yadicchati.

1687. Kāmaṃ kāmayamānassa tassa ve taṃ samijjhati,
Tato naṃ aparaṃ kāme ghamme taṇhaṃva vindati.

1688. Gavaṃva siṅgino saṅgaṃ vaḍḍhamānassa vaḍḍhati,
Evaṃ mandassa posassa bālassa avijānato,
Bhiyyo taṇhā pipāsā ca vaḍḍhamānassa vaḍḍhati.

1689. Pathavyā sāliyavakaṃ gavāssaṃ 3- dāsaporisaṃ,
Datvāpi 4- nālamekassa iti vidvā samañcare.

1690. Rājā pasayha paṭhavaṃ 5- vijetvā 6-
Sasāgarantaṃ mahimāvasanno;
Oraṃ samuddassa atittarūpo
Pāraṃ samuddassapi patthayetha.

1691. Yāva anussaraṃ 7- kāme manasā titti nājjhagā,
Tato nivattā 8- paṭikkamma 9- disvā,
Te ve tittā ye paññāya tittā.

1. Atthe - vi 2. Paṭikataṃ - machasaṃ paṭikata - syā
3. Gavassa - machasaṃ 4. Datvā vā - viṃ.
5. Pathaviṃ - machasaṃ 6. Vijitvā - machasaṃ
7. Yo va anussaraṃ - vi yo ca manussaraṃ - machasaṃ 8. Nivatvā - vi. 9. Paṭikammaṃ.

[BJT Page 422] [\x 422/]
1692. Paññāya tittinaṃ seṭṭhaṃ na so kāmehi tappati,
Paññāya tittaṃ 1- purisaṃ taṇhā na kurute vasaṃ.

1693. Apacineteva kāmāni 2- appicchassa 3- alolupo,
Samuddamatto puriso na so kāmehi tappati.

[PTS Page 173] [\q 173/]
1694. Rathakārova cammassa parikattaṃ apāhanaṃ,
Yaṃ yaṃ cajati 4- kāmānaṃ taṃ taṃ sampajjate sukhaṃ,
Sabbeñca sukhamiccheyya sabbe kāme pariccaje.

1695. Aṭṭha te bhāsitā gāthā sabbā honti sahassiyo,
Patigaṇha mahābrahme sādhetaṃ tava bhāsitaṃ.

1696. Na me attho sahassehi satehi nahutehi vā,
Pacchimaṃ bhāsato gāthaṃ kāme me na rato mano.

1697. Bhaddo 5- vatāyaṃ māṇavako sabbalokavidu muni,
Yo taṇhaṃ 6- dukkhajananiṃ parijānāti paṇḍitoti.
4. Kāmajātakaṃ.

[PTS Page 177] [\q 177/]
1698. Dasa balu imāni 7- ṭhānāni yāni pubbe akāritvā,
Sa pacchā manutappati iccāha rājā janasandho.

1699. Aladdhā cittaṃ tapati 8- pubbe asamudānitaṃ
Ka pubbe dhanamesissaṃ iti pacchānutappati.

1700. Sakyarūpaṃ pure santaṃ mayā sippaṃ na sikkhitaṃ,
Kicchā vutti asippassa iti pacchānutappati.

1701. Kuṭavedi pure āsiṃ pisuno piṭṭhimaṃsiko,
Caṇḍo ca pharuso cāsiṃ 9- iti pacchānutappati.

[PTS Page 178] [\q 178/]
1702. Pāṇātipāti pure āsiṃ luddo cāsiṃ 10anāriyo,
Bhūtānaṃ nāvadāyissaṃ iti pacchānutappati.

1703. Bahūsu vata santisu anapādāsu itthisu,
Paradāraṃ asevissaṃ iti pacchānutappati.

1. Sutittā - machasaṃ 2. Kāmānaṃ - machasaṃ 3. Apicchasya - machasaṃ 4. Jahati - machasaṃ, syā 5. Bhaddako - machasaṃ, syā 6. Yo imaṃ taṇṭhiṃ-vi 7. Dasabalumāni - syā 8. Aladdāvicittaṃ tappati - machasaṃ 9. Ca pi - machasaṃ. 10. Cāsi - machasaṃ.

[BJT Page 424] [\x 424/]
1704. Bahumbhi vata santambhi annapāte upaṭṭhite,
Na pubbe adadiṃ dānaṃ iti pacchānutappati.

1705. Mātaraṃ pitaraṃ vāpi jiṇaṇake gatayobbane, 1-
Pahu santo na posissaṃ iti pacchānutappati.

1706. Ācariyamanusatthāraṃ sabbakāmarasāharaṃ,
Pitaraṃ atimaññissaṃ iti pacchānutappati.

1707. Samaṇe brāhmaṇe cāpi silavante bahussute,
Na pubbe payirupāsissaṃ iti pacchānutappati,

1708. Sādhu hoti tapo ciṇeṇā santo ca payirupāsito,
Na ca pubbe tapo ciṇeṇā iti pacchānutappati.

1709. Yo ca etāni ṭhanāni yoniso paṭipajjati,
Karaṃ purisakiccāni sa pacchā nānutappatī'ti.
5. Janasandha jākataṃ.

[PTS Page 183] [\q 183/]
1710. Kaṇho kaṇo ca ghoro ca sukkadāṭho patāpavā, 2-
Baddho pañcahi rajajuhi kiṃ dhira sunakho tava.

1711. Kāyaṃ migānaṃ atthāya asinara 3- bhavissati,
Manussānaṃ anayo hutvā tadā kaṇho pamokkhati.

[PTS Page 184] [\q 184/]
1712. Pattahatthā samaṇakā muṇḍā saṃghāṭi pārutā,
Naṅgalehi kasissanti tadā kaṇho pamokkhati.

1713. Tapassiniyo pabbajitā muṇḍā saṃghāṭi pārutā,
Yadā loke gamissanti tadā kaṇho pamokkhati.

1714. Dīghuttaroṭā 4- jaṭilā paṅkadantā rajasirā,
Iṇaṃ vodāya gacchanti tadā kaṇho pamokkhati.

1715. Adhicca vede 5- sāvittiṃ yaññatanatrañca 6- brahmaṇā,
Bhatikāya yajissanti tadā kaṇho pamokkhati.

1. Jinanakaṃ gatayobbanaṃ - machasaṃ 2. Pabhāsavā - machasaṃ, syā
3. Usinnara - syā 4. Dīghottaroṭṭha - machasaṃ
5. Vedaṃ - machasaṃ 6. Yaññātannañca - machasaṃ yaññaṃ tantuñca -syā

[BJT Page 426] [\x 426/]

1716. Mātaraṃ pitaraṃ vāpi jiṇaṇake gatayobbane, 1-
Pahu santā na bharanti tadā kaṇho pamokkhati.

1717. Mātaraṃ pitaraṃ vāpi jiṇaṇake gatayobbane,
Bālā tumbheti vakkhanti tadā kaṇho pamokkhati.

1718. Ācariyabhariyaṃ sakhābhariyaṃ 2- mātulāniṃ pitucchayaṃ, 3 yadā loke gamissanti tadā kaṇho pamokkhati.

1719. Asicammaṃ gahetvāna khaggaṃ paggayha brāhmaṇā
Patthaghātaṃ 4- karissanti tadā kaṇho pamokkhati.

1720. Sukkacchavi vedhaverā thullabāhu apātubhā,
Mithubhedaṃ karissanti tadā kaṇho pamokkhati.

1721. Māyāvino nekatikā asappurisacintakā,
Yadā loke bhavissanti tadā kaṇho pamekkhatiti.
6. Mahākaṇha jātakaṃ.

[PTS Page 186] [\q 186/]
1722. Neva kiṇāmi napi vikkiṇāmi
Na cāpi me sannicayo ca atthi,
Sukiccharūpaṃ vatidaṃ parittaṃ.
Patthodano nālamayaṃ duvinnaṃ.

1723. Appambhā appakaṃ dajjaṃ anumajjhato majjhakaṃ,
Bahumbhā bahukaṃ dajjā adānaṃ nupapajjati.

1724. Taṃ taṃ vadāmi kosiya dehi dānāni bhuñja ca,
Ariyaṃ maggaṃ samāruha nekāsi labhate sukhaṃ

1. Jinanakaṃ gatayobbanaṃ - machasaṃ 2. Sakhiṃ - machasaṃ 3. Pitucchakiṃ - machasaṃ, syā 4. Panthaghāṭaṃ - machasaṃ

[BJT Page 428] [\x 428/]
1725. Moghañcassa hutaṃ hoti moghañcāpi samihitaṃ,
Atithismiṃ yo nisinnasmiṃ eko bhuñjati bhojanaṃ,

1726. Taṃ taṃ vadāmi kosiya dehi dānāni bhuñja ca,
Arayaṃ maggaṃ samāruha nekāsi labhate sukhaṃ.

1727. Saccaṃ tassa 1- hutaṃ hoti saccaṃ cāpi samihitaṃ,
Atithismiṃ yo nisinnasmiṃ neko bhuñjati bhojanaṃ.
1728. Taṃ taṃ vadāmi kosiya dehi dānāni bhuñja ca,
Ariyaṃ maggaṃ samāruha nekāsi labhate sukhaṃ.

1729. Sarañca juhati poso khāhukāya gayāya ca,
Doṇe timbarutitthasmiṃ sighasote 3- mahāvahe.

1730. Atra cassa hoti atra cassa samihitaṃ,
Atithismiṃ yo nisinnasmiṃ neko bhuñjati bhojanaṃ.
1731. Taṃ taṃ vadāmi kosiya dehi dānāni bhuñja ca,
Ariyaṃ maggaṃ samāruha nekāsi labhate sukhaṃ.

1732. Khiḷisaṃ hi so niggilati 4- dighasuttaṃ sabandhanaṃ,
Atithismiṃ yo nisinnasmiṃ eko bhuñjati bhojanaṃ.
1733. Taṃ taṃ vadāmi kosiya dehi dānāni bhuñja ca,
Ariyaṃ maggaṃ samāruha nekāsi labhate sukhaṃ.

1734. Uḷāravaṇaṇā vata brāhmaṇā ime,
Ayañca vo suta kho kissa hetu,
Uccāvacaṃ vaṇaṇanihaṃ vikubbati
Akkhātha no brāhmaṇā ke nu tumbhe.

1. Saccañcassa - vi 2. Nekopi - machasaṃ, syā 3. Siṅgasote - machasaṃ
4. Nigilati - machasaṃ, syā

[BJT Page 430. [\x 430/] ]
1735. Cando ca suriyo ca ubho idhāgatā
Ayaṃ pana mātali deva sārathi,
Sakkohamasmi tidasānamindo
Eso ca kho pañcasikhoti vuccati.

1736. Pāṇissarā mudiṅgā ca murajāḷambarāni ca,
Suttamenaṃ pabodhenti paṭibuddho ca nandati.

1737. Ye kecime maccharino kadariyā
Paribhāsakā samaṇabrāhmaṇānaṃ,
Idheva nikkhippa sariradehaṃ
Kāyassa bhedā nirayaṃ vajanti.

1738. Ye kecime suggatimāsasānaṃ 1-
Dhamme ṭhitā saṃyame saṃvibhāge,
Idheva nikkhippa sariradehaṃ
Kāyassa bhedā sugatiṃ vajanti.

1739. Tvaṃ nosi ñāti purimāsu jātisu
So macchari rosako pāpadhammo,
Taveva atthāya idhāgatambhā. Mā pāpadhammo nirayaṃ apattha.

1740. Esāhamajjeva apāramāmi
Nacāpahaṃ kiñci kareyya pāpaṃ,
Nacāpi me kiñcimadeyyamatthi
Navāpadatvā udakampahaṃ pibe. 2-

1742. Evañca me dadato sabbakālaṃ
Bhogā ime vāsava khiyissanti,
Tato ahaṃ pabbajissāmi pakka
Hitvāna kāmāni yathodhikāniti.
7. Kosiyajātakaṃ.

1. Māsamātā - vi machasaṃ 2. Tavāpi datvā udakaṃ picāmi - machasaṃ, vi.

[BJT Page 432] [\x 432/]
1743. Yesaṃ na kadāci bhūtapubbaṃ 1-
Sakkhiṃ sattapadampi imasmiṃ loke,
Jātā amittā 2- duve sabhāyā
Paṭisandhāya caranti kissa hetu.

1744. Yadi me ajja pātarāsakāle
Paṇhaṃ na sakkuṇeyyātha vattumetaṃ,
Raṭṭhā pabbājayissāmi vo sabbe
Nahi mattho dupapaññajātikehi.

1745. Mahājanasamāgamambhi ghore
Janagolāhalasaṅgamambhi jate
Vikkhittamanā anekavacittā
Pañhaṃ na sakkuṇoma vattumetaṃ.

1746. Ekaggacittā ca ekamekā
Rahasigatā atthuṃ nicinnayitvā,
Paviveke sammasitvāna dhīrā
Atha vakkhanti janinda atthametaṃ.

1747. Uggaputtarājaputtiyānaṃ
Urabbhamaṃsaṃ piyaṃ manāpaṃ,
Na te sunakhassa adenti maṃsaṃ
Atha meṇḍassa suṇena sabyamassa.

1748. Cammaṃ vibhananti phaḷakassa
Assapiṭṭhattharaṇasukhassa hetu,
Naca te sunakhassa attharanti
Atha meṇḍassa suṇena sabyamassa.

1749. Āvellikasiṅgiko hi meṇḍo
Na ca sunakhassa visāṇāni 3- atthi,
Tiṇahakkho maṃsabhojano ca
Atha meṇḍassa suṇena sabyamassa.

1750. Tiṇamāsi palāsamāsi meṇḍo
Na ca sunakho tiṇamāsi no palāsaṃ,
Gaṇheyya suṇo sasaṃ khiḷāraṃ
Atha meṇaḍassa suṇena saṇyamassa.

1. Sutapubbaṃ - machasaṃ, syā 2. Jātāmittā - machasaṃ 3. Visānakāni - machasaṃ, syā

[BJT Page 434] [\x 434/]
1751. Aḍḍhaṭṭhapādo catuppadassa
Meṇḍo aṭṭhanakho adissamāno,
Chādiyamāharati ayaṃ imassa
Maṃsaṃ āharati ayaṃ amussa.

1752. Pāsādagato videhaseṭṭho
Vitihāraṃ aññamaññabhojanānaṃ,
Addakkhi kira sakkhi taṃ janindo
Khobhukkhassa ca puṇaṇamukhassa cetaṃ.

1753. Lābhā vata me anapparūpā
Yassa medisā paṇḍatā kulambhi,
Pañcassa gambhiragataṃ nipuṇamatthaṃ
Paṭivijjhanti subhāsitena dhīrā.

1754. Assatarirathañca ekamekaṃ
Phītaṃ gāmavarañca ekamekaṃ,
Sabbesaṃ vo dammi paṇḍitānaṃ.
Paramapatitamano subhāsitenā'ti.
8. Meṇḍakapañho.

[PTS Page 192] [\q 192/]
1755. Nādiṭṭhā 1- parato dosaṃ aṇuṃthulāni sabbaso,
Issaro paṇaye daṇḍaṃ sāmaṃ appaṭivekkhiya.

1756. Yo ca appaṭivekkhitvā daṇḍaṃ kubbati khattiyo,
Sakaṇṭakaṃ so gilati jaccandhova samakkhikaṃ.

1757. Adaṇḍiyaṃ daṇḍiyati daṇḍiyañca adaṇḍiyaṃ
Andhova visamaṃ maggaṃ na jānāti samāsamaṃ.

1758. Yo ca etāni ṭhānāni aṇuṃthulāni sabbaso,
Sudiṭṭhaṃ cānusāseyya sace voharitumarahati. 2-

1759. Nekantamudunā sakkā ekantatikhiṇena vā,
Attaṃ mahanne ṭhāpetuṃ 3- tasmā ubhayamācare.

1. Nā daṭṭhā - vi 2. Sace mohātu - vi 3. Ṭhāpetuṃ - machasaṃ.

[BJT Page 436] [\x 436/]
1760. Paribhuto mudu hoti atitikkho ca veravā,
Etañca ubhayaṃ ñatvā anumajjhaṃ samācare.

1761. Bahumpi ratto bhāseyya duṭṭhopi bahubhāsati,
Na itthikāraṇā rāja puttaṃ ghātetumarahasi.

[PTS Page 193] [\q 193/]
1762. Sabbo ca loko ekanto 1- itthi ca ayamekikā,
Tenāhaṃ paṭipajjassaṃ gaccha pakkhipatheva naṃ.

[PTS Page 195] [\q 195/]
1763. Anekatāle narake gamibhire ca suduttare,
Pātito giriduggasmiṃ kena tvaṃ tattha nāmari.

1764. Nāgo nāgabalo 2- tattha thāmavā girisānujo,
Paccaggahi maṃ bhogehi tenāhaṃ tattha nāmari.

1765. Ehi taṃ paṭinessāmi rājaputta sakaṃ gharaṃ,
Ejjaṃ kāresi bhaddante kiṃ araññe karissasi.

1766. Yathā gilitvā baḷisaṃ uddhareyya salohitaṃ,
Uddharitvā sukhī assa 3- evaṃ passāmi attanaṃ.

1767. Kinnu tvaṃ baḷisaṃ brūsi kiṃ tvaṃ brūsi salohitaṃ.
Kinnu tvaṃ ubbhataṃ brūsi tamme akkhāhi pucchito.

1768. Kāmāhaṃ baḷisaṃ brūmi hatthiassaṃ salohitaṃ,
Cattāhaṃ abbhataṃ brūmi evaṃ jānāhi khattiya.

[PTS Page 196] [\q 196/]
1769. Ciñcāmāṇavikā mātā devadatto ca me pitā,
Akando paṇḍito nāgo sāriputto ca devatā.
Ahaṃ tadā rājaputto 4- evaṃ dhāretha jātakanti.
9. Mahāpadumajātakaṃ.

1. Ekato - machasaṃ, syā 2. Nāgo jātapaṇo tattha nā phaṇo - machasaṃ 3. Sukhaṃ passāmi attani - machasaṃ 4. Rājaputto ahaṃ āsiṃ - vi machasaṃ.

[PTS Page 197] [\q 197/]
[BJT Page 438] [\x 438/]
1770. Kāni kammāni kubbānaṃ kathaṃ viññu parakkame
Amittaṃ jāneyya medhāvi disvā sutvā paṇḍito

1771. Na taṃ umbhayate disvā na ca naṃ paṭinandati,
Cakkhuni cassa 1- na dadāti paṭilomaṃ ca vattati.

1772. Amitte tassa bhajati mitte tassa na sevati,
Vaṇaṇakāme nivāreti akkosante pasaṃsati.

1773. Guyhañca tassa nakkhāti tassa guyhaṃ na guhati,
Kammaṃ tasasa na vaṇeṇatipaññassa nappasaṃsati.

1774. Ahave nandati tassa bhave tassa na nandati,
Acchariyaṃ bhojanaṃ laddhā tassa nuppajjate sati,
Tato taṃ nānukampati aho sopi labheyayito 2-

1775. Iccete soḷasākārā amittasmiṃ patiṭṭhitā,
Yehi amittaṃ jāneyya disvā sutvā ca paṇḍito.

[PTS Page 198] [\q 198/]
1776. Kāni kammāni kubbānaṃ kathaṃ viññu parakkame,
Mittaṃ jāneyya medhāvi disvā sutvā ca paṇḍito.

1777. Pavuttaṃ 3- cassa sarati āgataṃ abhinandati,
Tato kelāyito hoti vācāya paṭinandati.

1778. Mitte tasseva bhajati amitte tassa na sevati,
Akosante nivārati vaṇaṇakāme pasaṃsati.

1779. Guhyañca tassa akkhāti tassa guyhañca guhati,
Kammañca tassa vaṇeṇati paññaṃ tassa 4- pasaṃsati.

1. Cakkhuni tassa, vi tissa - machasaṃ 2. Labheyyato - vi
3. Pavuṭṭhaṃ tassa - machasaṃ pavutthaṃ taṃ - vi 4. Paññamasasa - machasaṃ

[BJT Page 440] [\x 440/]
1780. Bhave ca nandati tassa abhatva tassa na nandati,
Acchariyaṃ bhojanaṃ laddhā tassa uppajjate sati,
Tato taṃ anukampati aho sopi 1- labheyayito.

1781. Iccete soḷasākārā mittasmiṃ suppatiṭṭhitā,
Yehi mittaṃ ca jāneyya disvā sutvā ca paṇḍitoti.
10. Mittāmittajātakaṃ.

Dvādasakanipāto niṭṭhito

Tassuddānaṃ:
Lahucitta sāsāla kasanti puna
Atha kāma dasabaluṭṭhāna varo,
Atha kaṇha sukosiya meṇḍavaro
Padumo puna mittavāre dasa.

1. Pahāsopi - machasaṃ, syā.

[PTS Page 200] [\q 200/]
[BJT Page 442. [\x 442/] ]
Terasaka nipāto
[PTS Page 203] [\q 203/]
1782. Abhāsi me ambapalāni pubbe
Aṇuni thulāni ca brahmacāri,
Teheva mantehi nadāni tuyhaṃ
Dumapphalā pātubhavanti brahme.

1783. Nakkhattayogaṃ paṭimānayāmi 1-
Khaṇaṃ muhuttaṃ na maṃ tosayanti, 2-
Nakkhantayogañca khaṇañca laddhā
Athā 3- harissambaphalaṃ pahutaṃ. 4-

[PTS Page 204] [\q 204/]
1784. Nakkhattayogaṃ na pure abhāṇi
Khaṇaṃ muhuttaṃ na pure asaṃsi,
Athāhari 5- ambaphalaṃ pahutaṃ
Vaṇeṇana gandhena rasenupetaṃ.

1785. Mantāhijappena parassa 6- tuyhaṃ
Dumapphalā pātubhavanti brahme,
Svājjana pāresi japampi mante 7-
Ayaṃ so ko nāma tavajja dhammo.

1786. Caṇḍālaputto mama sampadāsa
Dhammena manne pakatiñca saṃsi,
Mā cassu me pucchito nāmagontaṃ.
Guyhittho mā taṃ vijaheyya 8- manno.

1787. Sohaṃ janindena janamhi puṭṭho
Makkhāhibhuto alikaṃ abhāsiṃ,
Mantā ime brāhmaṇassāti micchā
Pahinamanto kapaṇo rudāmi.

[PTS Page 205] [\q 205/]
1788. Pharaṇḍā pucimandā vā athavā pāḷibhaddakā,
Madhuṃ madhutthiko vinde so tassa dumuttamo.

1. Patimānayāmi - mi machasaṃ 2. Maṇaṃmuhuttaṃ mannena passaṃmachasaṃ 3. Addhā - machasaṃ, syā 4. Bahunaṃ - machasaṃ, syā 5. Sayaṃ hari - machasaṃ 6. Purehi - machasaṃ, syā 7. Svajja na pādesi jappampi mantaṃ - machasaṃ 8. Vijaheyyu - syā

[BJT Page 444] [\x 444/]
1789. Khattiyā brāhmaṇā vessā suddā caṇḍālapukkusā,
Yasmā 1- dhammā vijāneyya so hi tassa naruttamo.

1790. Imassa daṇḍañca vadhañca datvā
Gale gahetvā balayātha jammaṃ,
Yo uttamatthaṃ kasirena laddhaṃ
Mānātimānena vināsayittha.

[PTS Page 206] [\q 206/]
1791. Yathā samaṃ maññamāno pateyya
Sobbhaṃ guhaṃ narakaṃ putipādaṃ,
Rajjuni vā akkame kaṇhasappaṃ
Andho yathā jotimadhiṭṭhaheyya 2-
Evampi maṃ tvaṃ khalitaṃ sapañña 3-
Pahinamantassa punappasida, 4-

1792. Dhammena maneta 5- tava sampadāsiṃ
Tuvampi dhammena paṭiggahesi
Pakatimpi te attamano asaṃsiṃ 6-
Dhamme ṭhitaṃ taṃ na jaheyya manto.

[PTS Page 207] [\q 207/]
1793. So bāla mantaṃ kasirena laddhaṃ
Yaṃ dulalhaṃ ajja manussaloke,
Kicchā laddhā jivikaṃ appapañño 7-
Vināsayi alikaṃ bhāsamāno.

1794. Bālassa muḷhassa aññukatano ca
Musā bhaṇantassa asasaññatassa,
Mante mayaṃ tādisake na dema
Kuto mantā gaccha na mayha ruccasi'ti.
1. Ambajātakaṃ.

1. Yamhā - machasaṃ, syā 2. Andho yathā jotiṃ paviṭṭhaheyya - machasaṃ 3. Sapaññaṃ - vi 4. Punappadāhi - machasaṃ, sampadāhi - syā 5. Mattaṃ - machasaṃ 6. Asaṃsi - mi machasaṃ, syā 7. Kiñcāpi laddhā jīvituṃ appapañño - machasaṃ vi kicchāpi laddhā jīvitaṃ appa paññā - syā.

[BJT Page 446] [\x 446/]
[PTS Page 208] [\q 208/]
1795. Kuṭhārihattho puriso vanamogayha tiṭṭhasi, 1-
Puṭṭho me samma akkhāhi kiṃ dāruṃ chetumicchasi.

[PTS Page 209] [\q 209/]
1796. Isso 2- vanāni carasi samāni visamāni ca,
Puṭṭho me samma akkhāhi kiṃ dāruṃ nemiyā daḷhaṃ

1797. Neva sālo na khadhiro nāssakaṇeṇakuto dhavo, 3-
Rukkhova endano nāma taṃ dāruṃ nemiyā daḷahanti.

1798. Kidisānissa pattāni khandho vā pana kidiso,
Puṭṭho me samma akkhāhi yathā jānemu endanaṃ.

1799. Yassa sākhā palambanti namanti na ca bhañajare,
So rukkho endato nāma yassa mule ahaṃ 4- ṭhito.

1800. Arānaṃ cakkanāhinaṃ īsānemi rathassa ca,
Sabbassa te kammaniyo ayaṃ hessati endano.

[PTS Page 210] [\q 210/]
1801. Iti endanarukkhopi tāvade ajjhabhāsatha,
Mayhampi vacanaṃ atthi bhāradvāja suṇohi me.

1802. Issassa 5- upakhandhambhā 6- okkacca caturaṅgulaṃ,
Tena nemiṃ pariharesi 7- evaṃ daḷhataraṃ siyā

1803. Iti endanarukkhopi veraṃ appesi 8- tāvade jātānañca ajānānaṃ issānaṃ dukkhamāvahi 9-

[PTS Page 211] [\q 211/]
1804. Icceva 10 endano issaṃ isso 11 ca pana endanaṃ
Aññamaññaṃ vivādena aññamaññamaghātayuṃ.

1805. Evameva manussesu vivādo yattha jāyati,
Mayuranavacaṃ naccanti yathā te issaphandanā 12-.

1. Tiṭṭhati - vi 2. Īso - syā, iso - simu
3. Nassa kaṇeṇa kakuyovā - machasaṃ 4. Savāhaṃ - machasaṃ
5. Imassa - machasaṃ, syā 6. Upakkhanadhamhā - machasaṃ
7. Pahāresi - machasaṃ 8. Appeti - machasaṃ, kappesi - syā
9. Devatā - syā 10. Iccevaṃ - vi, machasaṃ, syā
11. Īsānaṃ rukkhamāvahati - machasaṃ 12. Īsa - syā

[BJT Page 448] [\x 448/]
1806. Taṃ co vadāmi bhaddaṃ 1- vo yāvantettha samāgatā,
Sammodatha māvivadittha mā hotha issaphandanā.

1807. Sāmaggimeva sikkhetha buddhehetaṃ pasaṃsitaṃ,
Sāmaggirato 2- dhammaṭṭho yogakkhemā na dhaṃsatiti.
2. Endanajātakaṃ.

[PTS Page 214] [\q 214/]
1808. Idheva haṃsa nipata sipiyaṃ me tava dasasnaṃ,
Issarosi anuppanto yaṃ idhatthi pavedaya.

[PTS Page 216] [\q 216/]
1809. Savaṇena cekassa 3- piyā bhavanti
Disvā panekassa viyeti 4- chando,
Disvā ca sutvā ca piyā bhavanti.
Kaccinnu 5- me piyyasi dassanena.

1810. Samaṇena piyo mesi bhiyyo cāgamma dassanaṃ,
Evaṃ piyadassano samāno vasa haṃsa mama santike

1811. Vaseyyāma tavāgāre niccaṃ sakkatapujitā,
Matto ca ekadā vajā 6- haṃsarājaṃ pacantu me.

[PTS Page 217] [\q 217/]
1812. Dhiratthu taṃ antapānaṃ yamme piyataraṃ tayā,
Na cāpi majjaṃ pāyāmi yāva me vacchasi ghare.

1813. Suvijānaṃ sigālānaṃ sakuntānañca vassitaṃ,
Manussavassitaṃ rāja dubbijānataraṃ tato.

1814. Api ce maññati poso ñāti mitto sakhāti vā,
Yo 7- pubbe sumano hutvā pacchā sampajjate diso.

1815. Yasmiṃ mano nivisati avidūre sabhāpi so, 8-
Santikepi hi so dūre yasmā vivasate mano.

1. Bhaddante - machasaṃ 2. Sāmagya - machasaṃ 3. Ekassa - syā, nekassa - machasaṃ 4. Viheti - vi vineti - machasaṃ, syā
5. Kacci nu me piyasi - syā 6. Vajje - machasaṃ, vajjaṃ - syā
7. So - machasaṃ 8. Yo - vi
[BJT Page 450] [\x 450/]
1816. Antopi so 1- hoti pasanna citto
Pāraṃ samuddassa pasannacittā,
Antopi yo hoti paduṭṭhavitto
Pāraṃ samuddassa paduṭṭacitto.

1817. Saṃvasantāpi vivasanti ye disā 2- te rathesabha,
Ārā santo saṃvasanti 3- manasā raṭṭhavaḍḍhana.

1818. Aticiraṃ nivāsena piyo bhavati appiyo,
Āmanta kho taṃ gacchāma 4- purā te homa 5- appiyā 6-

[PTS Page 218] [\q 218/]
1819. Evaṃ ce yācamānānaṃ añjaliṃ nāvakhujjhasi,
Parivārakānaṃ sattānaṃ vacanaṃ na karosi no,
Evaṃ taṃ abhiyācāma puna kayirāsi pariyāyaṃ.

1820. Evaṃ ce no viharataṃ antarāyo na hessati,
Tuyhaṃ cāpi mahārāja mayhaṃ vā raṭṭhavaḍḍhana. 7-
Appevanāma passema 6- ahorattānamaccayeti.
3. Javanahaṃsajātakaṃ.

[PTS Page 221] [\q 221/]
1821. Na te kaṭṭhāni bhinnāni na te udakamāhataṃ,
Aggipi te na hāsito 9- kinnu mandeva jhāyasi.

1822. Na ussabhe vane vatthuṃ kassapāmantayāmi taṃ.
Dukkho vāso araññasmiṃ eṭṭhaṃ icchāmi gantave.

1823. Yathā ahaṃ ito gantvā yasmiṃ janapade vasaṃ,
Ācāraṃ buhme 10- sikkheyyaṃ taṃ dhammaṃ anusāsa maṃ.

[PTS Page 222] [\q 222/]
1824. Sace araññaṃ hitvāna manamulaphalāni ca,
Raṭṭhe rocayase vāsaṃ taṃ dhammaṃ nisāmehi me.

1. Ce - syā 2. Tādisā - machasaṃ 3. Ārādhitā saṃvasantimachasaṃ 4. Gaccāmi - syā 5. Hotha - machasaṃ, syā 6. Appiyo - syā 7. Eṭṭhavaddana 8. Pamusse - machasaṃ 9. Hāpito - machasaṃ
10. Ācāraṃ brahmaṃ - machasaṃ

[BJT Page 452] [\x 452/]
1825. Visaṃ mā patisevittho papātaṃ parivajjaya,
Paṅke 1- ca mā visidittho 2- yatto āsivise 3- care

1826. Kinnu visaṃ papāto vā paṅko vā brahmacārinaṃ,
Kaṃ tvaṃ āsivisaṃ brūhi tamme akkhāhi pucchito.

1827. Āsavo tāta lokasmiṃ surā nāma pavuccati,
Manuñāñā 4- surahi vaggu madhukhudadarasupamā 5-
Visaṃ tadāhu ariyā brahmacariyassa nārada.

1828. Itthiyo tāta lokasmiṃ pamattaṃ pamathenati tā,
Haranti yuvino 6- cittaṃ tulabhaṭṭaṃva 7- māḷuto
Papāto eso akkhāto brahmacariyassa nārada.

1829. Lābho siloko sakkāro pujā parakulesu ca,
Paṅko eso 8- akkhāto brahmacariyassa nārada.

1830. Sasatthā 9- tāta rājāno āvasanti mahiṃ imaṃ,
Te tāsise manussinde mahante tāta nārada.

[PTS Page 223] [\q 223/]
1831. Issarānaṃ adhipatinaṃ na tesaṃ pādato care,
Āsiviso so akkāto brahmacariyassa nārada.

1832. Bhattattho 10- bhattakāle yaṃ yaṃ gehaṃ upasaṅkame,
Yadettha kusalaṃ jaññā tattha ghāsesanaṃ care.

1833. Pavisitvā parakulaṃ pānatthaṃ 11- bhojanāya vā,
Mitaṃ khāde mitaṃ bhuñeja na ca rupe manaṃ kare.

1834. Goṭṭhaṃ 12- majjaṃ kirāsañca 13- sabhāni kiraṇāni ca,
Ārakā parivajjeti yāniva 14- visamaṃ pathanti.
4. Cullanāradajātakaṃ.

[PTS Page 225] [\q 225/]
1835. Dute te brahme 15- pāhesiṃ gaṅgātirasmiṃ jhāyato,
Tesaṃ puṭṭho na vyākāsi 16- dukkhaṃ guhaṃ matannu te.

1. Paṅko - vi machasaṃ 9. Mahanatā - machaṣaṃ, syā 2. Visiyittho - machasaṃ 10. Bhattatthe - machasaṃ 3. Cāsivise - vi, machasaṃ 11. Pānattho - vi. 4. Manuñño - machasaṃ 12. Guṭṭhaṃ - syā 5. Sādukhuddarasupamo - machasaṃ 13. Kirāṭañca - machasaṃ 6. Yatino - machasaṃ, munino - syā 14. Yāniṃva - machasaṃ, yāni va- vi 7. Kulaṃ - machasaṃ, tulaṃ - syā 15. Brāhmaṇa - machasaṃ 8. Eso ca - machasaṃ 16. Byākāsi - machasaṃ

[BJT Page 454] [\x 454/]
1836. Sace te dukkhaṃ uppajje kāsinaṃ raṭṭhavaḍḍhana,
Mā kho no 1- tassa akkhāhi yo taṃ dukkhā na mocaye.

1837. Yo tassa dukkhajātassa ekantaṃ api bhāsato,
Vippamoceyya dhammena kāmaṃ tassa pavedaye.

1838. Suvijānaṃ sigālānaṃ sakuntānañca 2- vassitaṃ
Manussavassitaṃ rāja dubbijānataraṃ tato.

[PTS Page 226] [\q 226/]
1839. Api ce maññati poso ñāti mitto sakhāti vā,
Yo pubbe sumano hutvā pacchā sampajjate diso.

1840. Yo antano addhamanānupuṭṭho
Pavedaye jantu akālarūpe,
Ānandino 3- tassa bhavannamittā 4-
. Hitesino tassa dukhi 5- bhavanti.

1841. Kālañca ñatvāna tatāvidhassa
Medhāvinaṃ ekamanaṃ viditvā,
Akkheya tippāni parassa dhīro
Saṇhaṃ giraṃ atthavatiṃ pamuñce.

1842. Sace ca jaññā avisayhamattano
Nāyaṃ niti 6- mayhasukhāgamāya,
Ekopi tippāni 7- saheyya dhīro,
Saccaṃ hirottappamapekkhamāno.

[PTS Page 227] [\q 227/]
1843. Ahaṃ aṭṭhāni vicaranto nigame rājadhāniyo, 8-
Bhikkhamāno mahārāja ācariyassa 9- dhanatthiko.

1844. Gahapati rājapurise mahāsāle ca brāhmaṇe,
Alatthaṃ 10- satta nikkhāni suvaṇaṇassa janādhipa
Te me naṭṭhā mahārāja tasmā socāmahaṃ bhusaṃ.

1845. Purisā te mahārāja manasā anuvicintitā
Nālaṃ dukkhā pamocetuṃ tasmā tesaṃ na vyāhariṃ

1846. Tvaṃ ca kho me mahārāja manasā anuvicittito,
Alaṃ dukkhā pamocetuṃ tasmā tuyhaṃ pavedayiṃ.

1847. Tassādisi pasannatto 11- kāsinaṃ raṭṭhavaḍḍhano,
Jātarūpamaye nikkhe suvaṇaṇassa catuddasātita
5. Dutajātakaṃ.

1. Naṃ - machasaṃ 2. Sakuṇañca - machasaṃ 3. Anandino - machasaṃ, syā 4. Bhananati mitatā - machasaṃ, syā 5. Dukkhi - machasaṃ, syā 6. Kālaṃ sehi mayhaṃ - machasaṃ, natehi mahyaṃ - syā 7. Ekova tibbāti - machasaṃ, ekova - vi 8. Rājaṭṭhāniyo - machasaṃ 9. Ācariya - machasaṃ 10. Alaḍaṃ - machasaṃ 11. Pasannavittomachasaṃ, syā

[BJT Page 456. [\x 456/] ]
[PTS Page 232] [\q 232/]
1848. Rājā kāliṅgo 1- cakkavatati
Dhammena paṭhavimanusāsaṃ,
Agamā 2- bodhisamipaṃ
Nāgena mahānubhāvena.

1849. Kāliṅgo bhāradvājo
Rājānaṃ kāliṅgaṃ samaṇakolaññaṃ,
Cakkaṃ vattayato pariggahetvā
Pañajali idamavoca 3-

1850. Paccoroha mahārāja
Bhumibhāgo yathā samanugito, 4-
Idha anadhivarā bududhā
Abhisambuddhā virocanti.

1851. Padakkhiṇato āvaṭṭā 5-
Tiṇalatā asmiṃ bhumibhāgasamiṃ,
Puthuviyā ayaṃ 6- maṇḍo
Iti no sutaṃ mahārāja 7-

1852. Sāgarapariyantāya
Mediniyā sabbabhūtadharaṇiyā,
Puthuviyā ayaṃ maṇḍo
Orohitvā namo karohi.

1853. Ye te bhavanti nāgā
Abhijātā 8- mātito ca pitito ca,
Ettāvatā padesaṃ
Te nāgā nevamupayanti

1854. Abhijato te nāgo
Kāmaṃ pesehi kuñajaraṃ dantiṃ,
Ettāvatā padeso
Sakkā nāgena mupagantuṃ 9-

1. Rājā kālaṃṅgā - machasaṃ, vi 2. Agamāsi - machasaṃ, syā
3. Manusāsi - syā 4. Samanuggaho - machasaṃ 5. Āvattā - vi 6. Paṭhaviyā ayaṃ - syā paṭhaviyaṃ nābhiyaṃ athavi sāya - machasaṃ 7. Iti no sutaṃ mante mahāraja - machasaṃ 8. Abhijātā ca tuñajarā - machasaṃ 9. Ettavatā padesoca na sakkā nāgena mupagantaṃ - machasaṃ

[BJT Page 458] [\x 458/]
1855. Taṃ sutvā rājā kāliṅgā
Veyyañajanikavaco 1- nisāvetvā
Saṃpesesi nāgaṃ
Ñassāma 2- mayaṃ yathā idaṃ vacanaṃ.

1856. Saṃpesito ca raññā
Nāgo koñco ca abhinaditvāna,
Paṭisakakitvā nisīdi
Garubhāraṃ asahamano.

[PTS Page 234] [\q 234/]
1857. Kāliṅgohāradvājo
Nāgaṃ khīṇāyukaṃ viditvāna,
Rājānaṃ kāliṅgaṃ
Taramano ajjhabhāsittha. Aññaṃ saṅkama nāgaṃ nāgo ṇīṇāyuko mabhārāja.

[PTS Page 235] [\q 235/]
1858. Taṃ sutvā kāliṅgo taramāno
Saṅkami nāgaṃ saṅkante ca rañño,
Nāgo tattheva pati bhumyā
Veyyañajanikavaco yathā tathā ahu nāgo.

1859. Kāliṅgabhāradvājaṃ
Kāliṅgo brāhmaṇaṃ idamamoca 4 tvamevāsi sambuddho
Sabbaññu sabbadassāvi.

1860. Taṃ vacanaṃ anadhivāsento
Kāliṅgo brāhmaṇo idamavoca,
Veyyañajanikā hi mayaṃ
Buddhā sabbaññunova mahārāja

1861. Sabbaññu sabbavidu ca
Buddhā na lakkhane jānanti, +
Āgamabalasāhi mayaṃ
Buddhā sabbaṃ pajānanti.

1. Veyyañchaniya - vi 2. Usasāma - machasaṃ, uyyāma - syā
3. Patito - vi, machasaṃ 4. Etadavoca - machasaṃ + na anadhivāsenetā kāliṅgo brāhmaṇo - syā idamavoca - machasaṃ, taṃ anadhivāso kaliṅgaṃ brāhmaṇo.

[BJT Page 460] [\x 460/]
[PTS Page 236] [\q 236/]
1862. Mahāyitvāna 1- sambodhiṃ
Nānā turiyehi vajjamānehi,
Mālāgandhavilepanaṃ 2-
Āharitvā pākāraparikkhepaṃ kāresi.

1863. Saṭṭhavāhasahassānaṃ pupphānaṃ sannipātayi,
Pujesi rājā kāliṅgo bodhimaṇḍavaruttame'ti.
6. Kāliṅgabodhijātakaṃ.

[PTS Page 239] [\q 239/]
1864. Akittiṃ disvāna sammantaṃ sakko bhūtapati bravi,
Kimatthiyaṃ mahābuhme eko sammasi ghammani.

[PTS Page 240] [\q 240/]
1865. Dukkho punabbhavo sakka sarīrassa ca bhedanaṃ,
Sammebhamararaṇaṃ dukkhaṃ tasmā sammāmi vāsava.

1866. Etasmiṃ ce me ado sakka sabbabhūtānamissara,
Varaṃ kassapa te dammi yaṃ kiñci manasicchasi.

1867. Varaṃ ce me ado sakaka sabbabhūtānamissara,
Yena putte ca dāre ca dhaṇadhaññaṃ piyāni ca
Laddhā narā na tappanti so lobho namayi mase.

1868. Etasmiṃ te sulapite patirūpe subhāsite, varaṃ kassapa te dammi yaṃ kiñci manasicchasi.

1869. Varaṃ ce me ado sakaka sabbabhūtānamissara,
Khettaṃ vatthuṃ hiraññañca gavāssa dāsaporisaṃ
Yena jātena jiyanta so doso na mayi mase.

1870. Etasmiṃ te sulapite patirūpe subhāsite, varaṃ kassapa te dammi yaṃ kiñci manasicchasi.

1871. Varaṃ ce me ado sakaka sabbabhūtānamissara,
Bālaṃ na passe na suṇe na ca bālena saṃvase
Bālena allāpasallāpaṃ na kare na ca rocaye

1. Pasaṃsitvāna - syā 2. Mālāvilepanaṃ abiharitvā -machasaṃ, syā
3. Gavassaṃ - machasaṃ

[BJT Page 462] [\x 462/]
[PTS Page 241] [\q 241/]
1872. Kinnu te akaraṃ bālo vada kassapa kāraṇaṃ,
Kena kassapa bālassa dassanaṃ nābhikaṅkhasi.

1873. Anayaṃ nati dummedho adhurāyaṃ niyuñajati,
Dunnayo seyyaso hoti sammāvutto pakuppati
Vinayaṃ so na jānāti sādhu tassa adassanaṃ.

1874. Etasmiṃ te sulapite patirūpe subhāsite,
Varaṃ kassapa te dammi yaṃ kiñca manasicchasi.

1875. Varaṃ ce me ado sakka sabbabhūtānamissara,
Dhiraṃ passe suṇe dhiraṃ dhirena saha saṃvase.
Dhirena alalāpasallāpaṃ taṃ kare taṃ ca rocaye.
1876. Kinnu te akaraṃ dhīro vada kassapa kāraṇaṃ,
Kena kassapa dhirassa dassanaṃ abhikaṅkhasi.

1877. Nayaṃ nayati medhāvi adhurāyaṃ na yuñajati,
Sunayo seyyaso hoti sammāvutto va pakuppati
Vinayaṃ so pajānāti sādhu tena samāgamo

1878. Etasmiṃ te sulapite patirūpe subhāsite,
Varaṃ kassapa te dammi yaṃ kiñca manasicchasi.

1879. Varaṃ ce me ado sakka sabbabhūtānamissara,
Tato ratyā vivasane 1- suriyassuggamanaṃ pati.
Dibbā bhakkhā pātubhaveyyuṃ silavanto ca yācakā.
1880. Dadato ca me na khiyetha datvā nānutapeyyahaṃ,
Dadaṃ kassapa te dammi yaṃ kiñci manasicchisi.
1881. Etasmiṃ te sulapite patirūpe subhāsite,
Varaṃ kassapa te dammi yaṃ kiñca manasicchasi.

1882. Varaṃ ce me ado sakka sabbabhūtānamissara,
Na maṃ puna upeyyāsi etaṃ sakka maraṃ vare.

1. Vivasāne - machasaṃ

[BJT Page 464] [\x 464/]
1883. Bahuhi vattacariyāhi narā ca atha nāriyo,
Dassanaṃ abhikaṅkhanti kinnu me dassane bhayaṃ.

1884. Taṃ tādisaṃ devavaṇṇaṃ sabbakāmasamiddhinaṃ,
Disvā tapo pamajjeyyaṃ 1- etaṃ te dassane bhayanti.
7. Akittijātakaṃ 2-

[PTS Page 247] [\q 247/]
1885. Ahameva dubbhāsitaṃ bhāsi bālo
Bhoko va araññe ahimavha yānā, 2-
Takkāriye sobbhamimaṃ 4- patāmi
Na kireva sādhu ativelabhāṇi.

[PTS Page 248] [\q 248/]
1886. Pappoti macco ativelabhāṇi
Bandhaṃ vadhaṃ sokapariddavañca,
Attānaṃ yeva 5- garahāsi etto 6-
Ācera yaṃ taṃ nikhaṇanti 7- sobbhe.

[PTS Page 249] [\q 249/]
1887. Kimevāhaṃ tuṇḍila manupucchiṃ 8-
Kireyya 9- saṃ bhātaraṃ kāḷikāyaṃ 10-,
Naggovahaṃ vatthayaguñca jino
Ayamipi attho bahutādisova.

[PTS Page 250] [\q 250/]
1888. Yo yujjhamānānaṃ ayujjhamāno
Meṇḍantaraṃ accupati kuliṅgo,
So piṃsito meṇḍasirehi tattha
Ayampi attho bahutādisova.

[PTS Page 251] [\q 25