For correct display please download and install the font Times new roman tnr_____.ttf in the  C:\WINDOWS\Fonts\ directory.


 

[PTS Vol Pug -] [\z Pp /] [\f I /]

[PTS Page 001] [\q 1/]

[BJT Vol Pug -] [\z Pp /] [\w I /]

[BJT Page 240] [\x 240/]

 

Abhidhammapi­ake

 

Puggalapa––attippakaraöaµ

 

Abhidhammapi­ake

 

Puggala pa––attippakaraöaµ

 

Namo tassa bhagavato arahato sammŒsambuddhassa

 

1. MŒtikŒ

 

Cha pa––attiyo: khandhapa––atti, Œyatanapa––atti, dhŒtupa––atti, saccapa––atti, indriyapa––atti, puggalapa––att´ ti.

 

KittŒvatŒ khandhŒnaµ khandhapa––atti: yŒvatŒ pa–cakkhandho, rèpakkhandho vedanŒkkhandho sa––Œkkhandho saºkhŒrakkhandho vi––Œöakkhandho. EttŒvatŒ khandhŒnaµ khandhapa––atti.

 

KittŒvatŒ ŒyatanŒnaµ Œyatanapa––atti: yŒvatŒ dvŒdasŒyatanŒni cakkhŒyatanaµ rèpŒyatanaµ sotŒyatanaµ saddŒyatanaµ ghŒnŒyatanaµ gandhŒyatanaµ jivhŒyatanaµ rasŒyatanaµ kŒyŒyatanaµ pho­­habbŒyatanaµ manŒyatanaµ dhammŒyatanaµ. EttŒvatŒ ŒyatanŒnaµ Œyatanapa––atti.

 

KittŒvatŒ dhŒtènaµ dhŒtupa––atti: yŒvatŒ a­­hŒrasadhŒtuyo, cakkhudhŒtu rèpadhŒtu cakkhuvi––ŒöadhŒtu, sotadhŒtu saddadhŒtu sotavi––ŒöadhŒtu, ghŒnadhŒtu gandhadhŒtu ghŒnavi––ŒöadhŒtu, jivhŒdhŒtu rasadhŒtu jivhŒvi––ŒöadhŒtu, kŒyadhŒtu pho­­habbadhŒtu kŒyavi––ŒöadhŒtu, manodhŒtu dhammadhŒtu manovi––ŒöadhŒtu. EttŒvatŒ dhŒtènaµ dhŒtupa––atti.

 

[PTS Page 002] [\q 2/]

KittŒvatŒ saccŒnaµ saccapa––atti: yŒvatŒ cattŒri saccŒni, dukkhasaccaµ samudayasaccaµ nirodhasaccaµ maggasaccaµ. EttŒvatŒ saccŒnaµ saccapa––atti.

 

[BJT Page 242] [\x 242/]

 

KittŒvatŒ indriyŒnaµ indriyŒnaµ indriyapa––atti: yŒvatŒ bŒv´satindriyŒni: cakkhundriyaµ sotindriyaµ ghŒnindriyaµ jivhindriyaµ kŒyindriyaµ manindriyaµ itthindriyaµ purisindriyaµ j´vitindriyaµ sukhindriyaµ dukkhindriyaµ somanassindriyaµ domanassindriyaµ upekkhindriyaµ saddhindriyaµ viriyindriyaµ satindriyaµ samŒdhindriyaµ pa––indriyaµ ana––Œta––ŒssŒm´tindriyaµ a––indriyaµ a––ŒtŒvindriyaµ. EttŒvatŒ indriyŒnaµ indriyapa––atti.

 

KittŒvatŒ praggalŒnaµ puggalapa––atti:

 

1. Samayavimutto 2. Asamayavimutto

3. Kuppadhammo

4. Akuppadhammo

5. ParihŒnadhammo

6. AparihŒnadhammo

7. CetanŒbhabbo

8. AnurakkhanŒbhabbo

9. Puthujjano

10. Gotrabhè

11. Bhayèparato

12. Abhayèparato

13. BhabbŒgamano

14. AbhabbŒgamano

15. Niyato

16. Aniyato

17. Pa­ipannako

18. Phale­h´to

19. Samas´s´

20. éh´takapp´

21. Ariyo

22. Anariyo

23. Sekho1

24. Asekho2

25. Nevasekho nŒsekho3

26. Tevijjo

27. ChaÂabhi––o

[PTS Page 003] [\q 3/]

28. SammŒsambuddho

29. Paccekabuddho4

30. UbhatobhŒgavimutto

31. Pa––Œvimutto

32. KŒyasakkh´

33. Di­­happatto

34. SaddhŒvimutto

35. DhammŒnusŒr´

36. SaddhŒnusŒr´

37. Sattakkhattuparamo

38. Kolaµkolo

39. Ekab´j´

40. SakadŒgŒm´

41. AnŒgŒmi.

42. AntarŒparinibbŒy´

43. UpahaccaparinibbŒy´

44. AsaºkhŒraparinibbŒy´

45. SasaºkhŒraparinibbŒy´

46. Uddhaµsoto akani­­hagŒmi

 

1. Sekkho - machasaµ s´mu.

2. Asekkho - machasaµ

3. NevasekkhanŒsekkho - machasaµ

4. Paccekasambuddho - machasaµ

 

[BJT Page 244] [\x 244/]

 

47. SotŒpanno, sotŒpattiphala sacchikiriyŒya pa­ipanno

48. SakadŒgŒm´, sakadŒgŒm´phala sacchikiriyŒya pa­ipanno

49. AnŒgŒm´, anŒgŒm´phala sacchikiriyŒya pa­ipanno.

50. ArahŒ, arahattaphala sacchikiriyŒya1 pa­ipanno

 

Ekaka mŒtikŒ ni­­hitŒ

 

2. Duka mŒtikŒ

 

1. Kodhano ca upanŒh´ ca

2. Makkh´ ca paÂŒs´ ca

3. Issèk´ ca macchar´ ca

4. Sa­ho ca mŒyŒv´ ca

5. Ahiriko ca anottapp´ ca

6. Dubbavo ca pŒpamitto ca

[PTS Page 004] [\q 4/]

7. Indriyesu aguttadvŒro ca bhojane amatta––è ca

8. Mu­­hassati ca asampajŒno ca

9. S´lavipanno ca di­­hivipanno ca

10. Ajjhattasa––ojano ca bahiddhŒsa––ojano ca

11. Akkodhano ca anupanŒh´ ca

12. Amakkh´ ca apalŒs´ ca

13. Anissèk´ ca amacchar´ ca

14. Asa­ho ca amŒyŒv´ ca

15. HirimŒ ca ottappi ca

16. Suvaco ca kalyΚamitto ca

17. Indriyesu guttadvŒro ca bhojane matta––è ca

18. Upa­­hitasati ca sampajŒno ca

19. S´lasampanno ca di­­hisampanno ca

20. Dve puggalŒ dullabhŒ lokasmiµ

21. Dve puggalŒ dutappayŒ

22. Dve puggalŒ sutappayŒ

23. Dvinnaµ puggalŒnaµ ŒsavŒ va¶¶hanti

25. H´nŒdhimutto ca paö´tŒdhimutto ca

26. Titto ca tappetŒ ca

 

Draka mŒtikŒ ni­­hitŒ

 

1. ArahattŒya - [PTS.]

 

[BJT Page 246] [\x 246/]

 

3. Tika mŒtikŒ

 

1. NirŒyo Œsaµso vigatŒso.

 

2. Tayo gilŒnèpamŒ puggalŒ.

 

3. KŒyasakkh´ di­­hippanno saddhŒvimutto.

 

4. GèthabhŒö´ pupphabhŒö´ madhubhŒö´.

 

5. Arukèpama1 citto puggalo vijjèpamacitto puggalo vajirèpamacitto puggalo.

 

6. Andho ekacakkhu dvicakkhu.

 

7. Avakujjapa––o puggalo ucchaºgapa––o puggalo puthrapa––o puggalo.

 

[PTS Page 005] [\q 5/]

8. Atthekacco puggalo kŒmesu ca bhavesu ca av´tarŒgo, atthekacco puggalo kŒmesu v´tarŒgo bhavesu av´tarŒgo, atthekacco puggalo kŒmesu ca bhavesu ca v´tarŒgo.

 

9. PŒsŒöalekhupamo puggalo pa­havilekhèpamo puggalo udakalekhupamo puggalo.

 

10. Tayo potthakupamŒ puggalŒ.

 

11. Tayo kŒsikavatthèpamŒ puggalŒ.

 

12. Suppameyyo, duppameyyo, appameyyo.

13. Atthekacco puggalo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupŒsitabbo.

 

Atthekacco puggalo sevitabbo bhajitabbo payirupŒsitabbo, atthekacco puggalo sakkatvŒ sevitabbo bhajitabbo payirupŒsitabbo.

 

14. Atthekacco puggalo jigucchitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupŒsitabbo,

 

Atthekacco puggalo ajjhupekkhitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupŒsitabbo,

 

Atthekacco puggalo sevitabbo bhajitabbo payirupŒsitabbo.

 

1. Aruöupama - [PTS]

 

[BJT Page 248] [\x 248/]

 

15. Atthekacco puggalo s´lesu paripèrakŒr´ samŒdhismiµ mattasokŒr´ pa––Œya mattasokŒr´.

 

Atthekacco puggalo s´lesu ca paripèrakŒri samŒdhismiµ ca paripèrakŒr´ pa––Œya mtatasokŒr´.

 

Atthekacco puggalo s´lesu ca paripèrakŒr´ samŒdhismiµ ca paripèrakŒr´ pa––Œya ca paripèrakŒr´.

 

16. Tayo satthŒro, aparepi tayo satthŒro.

 

Taki mŒtikŒ ni­­hitŒ.

 

4. Catukka mŒtikŒ

 

1. Asappuriso, asappurisena asappurisataro, sappuriso. Sappurisena sappurisataro.

 

2. PŒpo, pŒpena pŒpataro, kalyŒöo, kalyŒöena kalyŒöa taro.

 

[PTS Page 006] [\q 6/]

3. PŒpadhammo, pŒpadhammena pŒpadhammataro, kalyŒöadhammo, kalyŒöadhammena kalyŒöadhammataro.

 

4. SŒvajjo, vajjabahulo, appavajjo, anavajjo.

 

5. Uggha­ita––è, vipa–cita––è1, neyyo, padaparamo.

 

6. Yuttapa­ibhŒno no muttapa­ibhŒno, muttapa­ibhŒno no yuttapa­ibhŒno, yuttapa­ibhŒno ca muttapa­ibhŒno ca, neva yuttapa­ibhŒno no muttapa­ibhŒno.

 

7. CattŒro dhammakathikŒ puggalŒ.

 

8. CattŒro valŒhakèpamŒ puggalŒ.

 

9. CattŒro mèsikèpamŒ puggalŒ.

 

10. CattŒro amabèpamŒ puggalŒ.

 

11. CattŒro kumbhèpamŒ puggalŒ.

 

12. CattŒro udakarahadupamŒ puggalŒ.

 

13. CattŒro balivaddèpamŒ2 puggalŒ.

 

14. CattŒro ŒsivisèpamŒ puggalŒ.

 

1. Vipacita––è - s´mu.

2. Bal´baddèpamŒ - machasaµ.

 

[BJT Page 250] [\x 250/]

 

15. Atthekacco puggalo, ananuvicca apariyogŒhetvŒ avaööŒrahassŒ vaööaµ bhŒsitŒ hoti,

 

Atthekacco puggalo ananuvicca apariyogŒhetvŒ vaööŒrahassa avaööaµ bhŒsitŒ hoti,

 

Atthekacco puggalo ananuvicca apariyogŒhetvŒ appasŒdaniye ­hŒne pasŒdaµ upadaµsitŒ hoti,

 

Atthekacco puggalo ananuvicca apariyogŒhetvŒ pasŒdaniye ­hŒne appasŒdaµ upadaµsitŒ hoti.

 

16. Atthekacco puggalo anuvicca pariyogŒhetvŒ avaööŒrahassa avaööaµ bhŒsitŒ hoti,

 

Atthekacco puggalo anuvicca pariyogŒhetvŒ vaööŒrahassa vaöaöaµ bhŒsitŒ hoti,

 

Atthekacco puggalo anuvicca pariyogŒhetvŒ appasŒdaniye ­hŒne appasŒdaµ upadaµsitŒ hoti,

 

Atthekacco puggalo anuvicca pariyogŒhetvŒ pasŒdaniye ­hŒne pasŒdaµ upadaµsitŒhoti.

 

17. Atthekacco puggalo avaööŒrahassa avaööaµ bhŒsitŒ hoti bhètaµ tacchaµ kŒlena, no ca kho vaööŒrahassa vaööaµ bhŒsitŒ hoti bhètaµ tacchaµ kŒlena,

 

Atthekacco puggalo vaöaöŒrahassa vaööaµ bhŒsitŒ hoti bhètaµ tacchaµ kŒlena, no ca kho avaööŒrahassa avaööa. BhŒsitŒ hoti bhètaµ tacchaµ kŒlena,

 

Atthogacco puggalo avaööŒrahassa avaööaµ bhŒsitŒ hoti [PTS Page 007] [\q 7/] bhètaµ tacchaµ kŒlena, vaööarahassa vaööaµ bhŒsitŒ hoti bhètaµ tacchaµ kŒlena.

 

Atthekacco puggalo neva avaööŒrahassa avaööaµ bhŒsitŒ hoti bhètaµ tacchaµ kŒlena, no ca vaööŒrasahha vaööaµ bhŒsitŒ hoti bhètaµ tacchaµ kŒlena.

 

[BJT Page 252] [\x 252/]

18. U­­hŒnaphalèpaj´v´ no pu––aphalèpaj´v´,

Pu––aphalèpaj´v´ no u­­hŒnaphalèpaj´v´,

U­­hŒnaphalèpaj´v´ ca pu––aphalèpaj´v´ ca.

Neva u­­hŒnaphalèpaj´v´ no pu––aphalèpaj´v´.

 

19. Tamotama parŒyano, tamo jotiparŒyano, jotiparŒyano, jotitamaparŒyano, joti joti parŒyano.

 

20. Onatonato, onatunnato, unnatonato, unnatunnato.

 

21. CattŒro rukkhupamŒ puggalŒ.

 

22. RèpappamŒöo rèpappasanno, ghosappamŒöo ghosappasanno, lèkhappamŒöo lèkhappasanno, dhammappamŒöo dhammappasanno.

 

23. Atthekacco puggalo attahitŒya pa­ipanno hoti no parahitŒya,

 

Atthekacco puggalo parahitŒya pa­ipanno hoti no attahitŒya,

 

Atthekacco puggalo attahitŒya ceva pa­ipanno hoti parahitŒya ca,

 

Atthekacco puggalo nevattahitŒya pa­ipanno hoti no parahitŒya.

 

24. Atthekacco puggalo attantapo hoti attaparitŒpanŒnuyogamanuyutto,

 

Atthekacco puggalo parantapo hoti paraparitŒpanŒnuyogamanuyutto,

 

Atthekacco puggalo attantapo ca hoti attaparitŒpanŒnuyogamanuyutto parantapo ca paraparitŒpanŒnuyogamanuyutto,

 

 

[BJT Page 254] [\x 254/]

 

Atthekacco puggalo neva attantapo hoti na attaparitŒpanŒnuyogamanuyutto, na parannapo na paraparitŒpanŒnuyogamanuyutto, so anattantapo aparantapo di­­hevadhamme nicchŒto nibbuto s´tibhèto sukhapa­isaµved´ brahmabhètena attanŒ viharati.

 

25. SarŒgo, sadoso, samoho, samŒno.

 

26. Atthekacco puggalo lŒbh´ hoti ajjhattaµ ceto samathassa, na lŒbh´ adhipa––ŒdhammavipassanŒya.

 

[PTS Page 008] [\q 8/]

Atthekacco puggalo lŒbh´ hoti adhipa––ŒdhammavipassanŒya, na lŒbh´ ajjhattaµ cetosamathassa.

 

Atthekacco puggalo lŒbh´ ceva hoti ajjhattaµ cetosamathassa, lŒbh´ adhipa––ŒdhammavipassanŒya.

 

Atthekacco puggalo neva lŒbh´ hoti ajjhattaµ cetosamathassa na lŒbh´ adhipa––ŒdhammavipassanŒya.

 

27. AnusotagŒm´ puggalo, pa­isotagŒm´ puggalo, ­hitatto puggalo, tiööo pŒragato1. Thale ti­­hati brŒhmaöo.

 

28. Appassuto sutena anuppanno, appassuto sutena uppanno, bahussuto sutena anuppanno, bahussuto sutena uppanno.

 

29. Samaöacalo, samaöapadumo, samaöapuö¶ar´ko, samaöesu samaöasukhumŒlo.

 

Catukka mŒtikŒ ni­­hitŒ.

 

1. Paraºgato - machasaµ.

 

[BJT Page 256] [\x 256/]

 

5. Pa–caka mŒtikŒ

 

1. Atthekacco puggalo Œrabhati1 ca vippa­isŒr´ ca hoti ta–ca cetovimuttiµ pa––Œvimuttiµ yathŒbhètaµ nappajŒnŒti, yatthassa te uppannŒ pŒpakŒ akusalŒ dhammŒ aparisesŒ nirujjhanti.

 

Atthekacco puggalo Œrabhati na vippa­isŒr´ ca hoti ta–ca cetovimuttiµ pa––Œvimuttiµ yathŒbhètaµ nappajŒnŒti, yatthassa te uppannŒ pŒpakŒ akusalŒ dhammŒ aparisesŒ nirujjhanti.

 

Atthekacco puggalo nŒrabhati vippa­isŒr´ hoti ta–ca cetovimuttiµ pa––Œvimuttiµ yathŒbhètaµ nappajŒnŒti yatthassa te uppannŒ pŒpakŒ akusalŒ dhammŒ aparisesŒ nirujjhanti.

 

Atthekacco puggalo nŒrabhati na vippa­isŒr´ hoti ta–ca cetovimuttiµ pa––Œvimuttiµ yathŒbhètaµ nappajŒnŒti yatthassa te uppannŒ pŒpakŒ akusalŒ dhammŒ aparisesŒ nirujjhanti.

 

Atthekacco puggalo nŒrabhati na vippa­isŒr´ hoti ta–ca ceto vimuttiµ pa––Œvimuttiµ yathŒbhètaµ pajŒnŒti yatthassa te uppannŒ pŒpakŒ akusalŒ dhammŒ aparisesŒ nirujjhanti.

 

[PTS Page 009] [\q 9/]

2. DatvŒ avajŒnŒti, saµvŒsena avajŒnŒti, Œdheyyamukho hoti, lolo hoti mando momèho hoti.

 

3. Pa–ca yodhŒj´vèpamŒ puggalŒ.

9. Pa–ca Œra––ikŒ.

 

4. Pa–ca piö¶apŒtikŒ.

10. Pa–ca rukkhamèlikŒ.

5. Pa–ca khalupacchŒbhattikŒ.

11. Pa–ca abbhokŒsikŒ.

6. Pa–ca ekŒsanikŒ.

12. Pa–ca nesajjikŒ.

7. Pa–ca paµsukèlikŒ.

13. Pa–ca yathŒsanthatikŒ.

8. Pa–ca tec´varikŒ. 14. Pa–ca sosŒnikŒ. Pa–caka mŒtikŒ ni­­hitŒ.

1. îrabbhati - machasaµ.

 

[BJT Page 258] [\x 258/]

 

6. Chakka mŒtikŒ

 

1. Atthekacco puggalo pubbe ananussutesu dhammesu sŒmaµ saccŒni abhisambujjhati, tattha ca sabba––utaµ pŒpuöŒti balesu ca vas´bhŒvaµ.

 

Atthekacco puggalo pubbe ananussutesu dhammesu sŒmaµ saccŒni abhisambujjhati, na ca tattha sabba––utaµ pŒpuöŒti na ca balesu1 vas´bhŒvaµ.

 

Atthekacco puggalo pubbe ananussutesu dhammesu sŒmaµ saccŒni anabhisambujjhati di­­heva dhamme dukkhassantakaro hoti, na ca sŒvakapŒramiµ pŒpuöŒti.

Atthekacco puggalo pubbe ananussutesu dhammesu sŒmaµ saccŒni anabhisambujjhati na ca di­­heva dhamme dukkhassantakaro hoti, anŒgŒm´ hoti anŒgannŒ itthattaµ.

Atthekacco puggalo pubbe ananussutesu dhammesu sŒmaµ saccŒni anabhisambujjhati na ca di­­heva dhamme dukkhassantakaro hoti, ŒgŒm´ hoti ŒgannŒ itthattaµ.

 

Chakka mŒtikŒ ni­­hitŒ.

 

 

[PTS Page 010] [\q 10/]

7. Sattaka mŒtikŒ

 

1. Satta udakèpamŒ puggalŒ: sakiµ nimuggo nimuggova hoti, ummujjitvŒ nimujjati, ummujjitvŒ ­hito hoti, ummujjitvŒ vipassati viloketi, ummujjitvŒ patarati, ummujjitvŒ pa­igŒdhappatto hoti, ummujjitvŒ tiööo hoti pŒragato thale ti­­hati brŒhmaöo.

 

2. UbhatobhŒgavimutto, pa––Œvimutto, kŒyasakkh´, di­­happatto, saddhŒvimutto, dhammŒnusŒr´, saddhŒnusŒr´.

 

Sattaka mŒtikŒ ni­­hitŒ.

 

1. Phalesu - [PTS.]

 

 

[BJT Page 260] [\x 260/]

 

8. A­­haka mŒtikŒ

1. CattŒro maggasamaºgino, cattŒro phalasamaºgino-puggalŒ.

 

A­­haka mŒtikŒ ni­­hitŒ

 

 

9. Navaka mŒtikŒ

1. SammŒ sambuddho, pacceka buddho, ubhatobhŒgavimutto, pa––Œvimutto, kŒyasakkh´, di­­happatto, saddhŒvimutto, dhammŒnusŒr´, saddhŒnusŒr´.

 

Navaka mŒtikŒ ni­­hitŒ

 

 

10. Dasaka mŒtikŒ

1. Pa–cannaµ idha ni­­hŒ, pa–cannaµ idha vihŒya ni­­hŒ.

 

Dasaka mŒtikŒ ni­­hitŒ

 

Puggalapa––atti mŒtikŒ ni­­hitŒ.

 

[BJT Page 262] [\x 262/]

 

[PTS Page 011] [\q 11/]

1. Ekaka niddeso

 

1. Katamo ca puggalo samayavimutto: idhekacco puggalo kŒlena kŒlaµ samayena samayaµ a­­havimokkhe kŒyena phassitvŒ1 viharati, pa––Œya cassa disvŒ ekacce ŒsavŒ parikkh´öŒ honti. Ayaµ vuccati puggalo samaya vimutto.

 

2. Katamo ca puggalo asamayavimutto: idhekacco puggalo naheva kho kŒlena kŒlaµ samayena samayaµ a­­havimokkhe kŒyena phassitvŒ viharati, pa––Œya cassa disvŒ ŒsavŒ parikkh´öŒ honti. Ayaµ vuccati puggalo asamayavimutto. Sabbepi ariya puggalŒ ariyavimokkhe asamayavimuttŒ.

 

3. Katamo ca puggalo kuppadhammo: idhekacco puggalo lŒbh´ hoti. RèpasahagatŒnaµ vŒ arèpasahagatŒnaµ vŒ samŒpatt´naµ, so ca kho na nikŒmalŒbh´ hoti na akicchalŒbh´ na akasiralŒbh´, na yatthicchakaµ yadicchakaµ yŒvaticchakaµ samŒpajjat´'pi vu­­hŒtipi. éhŒnaµ kho panetaµ vijjati yaµ tassa puggalassa pamŒdamŒgamma tŒ samŒpattiyo kuppeyyuµ. Ayaµ vuccati puggalo kuppadhammo.

 

4. Katamo ca puggalo akuppadhammo: idhekacco puggalo lŒbh´ hoti rèpasahagatŒnaµ vŒ arèpasahagatŒnaµ vŒ samŒpatt´naµ. So ca kho nikŒmalŒbh´ hoti akicchalŒbh´ akasiralŒbh´, yatthicchakaµ yadicchakaµ yŒvaticchakaµ samŒpajjat´'pi vu­­hŒti'pi. A­­hŒnametaµ anavakŒso yaµ tassa puggalassa pamŒdamŒgamma tŒ samŒpattiyo kuppeyyuµ. Ayaµ vuccati puggalo akuppadhammo. Sabbepi ariyapuggalŒ ariye vimokkhe akuppadhammŒ.

 

1. PhusitvŒ - machasaµ.

 

[BJT Page 264] [\x 264/]

 

5. Katamo ca puggalo parihŒnadhammo: idhekacco puggalo lŒbh´ hoti rèpasahagatŒnaµ vŒ [PTS Page 012] [\q 12/] arèpasahagatŒnaµ vŒ samŒpatt´naµ, so ca kho na nikŒmalŒbh´ hoti na akicchalŒbh´ na akasiralŒbh´, na yatthicchakaµ yadicchakaµ yŒvaticchakaµ samŒpajjat´ pi vu­­hŒti'pi. éhŒnaµ kho panetaµ vijjati yaµ so puggalo pamŒdamŒgamma tŒhi samŒpatt´hi parihŒyeyya, ayaµ vuccati puggalo parihŒnadhammo.

 

6. Katamo ca puggalo aparihŒnadhammo: idhekacco puggalo lŒbh´ hoti rèpasahagatŒnaµ vŒ arèpasahagatŒnaµ vŒ samŒpatt´naµ, so ca kho nikŒmalŒbh´ hoti akicchalŒbh´ akasiralŒbh´, yatthicchakaµ yadicchakaµ yŒvaticchakaµ samŒpajjati'pi vu­­hŒtipi. A­­hŒnametaµ anavŒkŒso yaµ so puggalo pamŒdamŒgamma tŒhi samŒpatt´hi parihŒyeyya, ayaµ vuccati puggalo aparihŒna dhammo. Sabbepi ariyapuggalŒ ariye vimokkhe aparihŒnadhammŒ.

 

7. Katamo ca puggalo cetanŒbhabbo: idhekacco puggalo lŒbh´ hoti rèpasahagatŒnaµ vŒ arèpasahagatŒnaµ vŒ samŒpatt´naµ, so ca kho na nikŒmalŒbh´ hoti, na akicchalŒbh´, na akasiralŒbh´, yatthicchakaµ yadicchakaµ yŒvaticchakaµ samŒpajjati'pi vu­­hŒti'pi. Sace anusa–ceteti na parihŒyati tŒhi samŒpatt´hi, sace na anusa–ceteti parihŒyati tŒhi samŒpatt´hi. Ayaµ vuccati puggalo cetanŒbhabbo.

 

8. Katamo ca puggalo anurakkhanŒbhabbo: idhekacco puggalo lŒbh´ hoti rèpasahagatŒnaµ vŒ arèpasahagatŒnaµ vŒ samŒpatt´naµ, so ca kho na nikŒmalŒbh´ hoti na akicchalŒbh´ na akasiralŒbh´, na yatthicchakaµ yadicchakaµ yŒvaticchakaµ samŒpajjati pi vu­­hŒti'pi. Sace anurakkhati na parihŒyati tŒhi samŒpatt´hi, sace na anurakkhati parihŒyati tŒhi samŒpatt´hi. Ayaµ vuccati puggalo anurakkhanŒbhabbo.

 

 

[BJT Page 266] [\x 266/]

 

9. Katamo ca puggalo puthujjano: yassa puggalassa t´öi saµyojanŒni appah´nŒni na ca tesaµ dhammŒnaµ pahŒnŒya pa­ipanno, ayaµ vuccati puggalo puthujjano.

 

[PTS Page 013] [\q 13/]

10. Katamo ca puggalo gotrabhè: yesaµ dhammŒnaµ samanantarŒ ariyadhammassa avaknanti hoti tehi dhammehi samannŒgato, ayaµ vuccati puggalo gotrabhè.

 

11-12. Katamo ca puggalo bhayèparato: satta sekhkhŒ bhayèparatŒ, ye ca puthujjanŒ s´lavanto: arahŒ abhayèparato.

 

13. Katamo ca puggalo abhabbŒgamano: ye te puggalŒ kammŒvaraöena samannŒgatŒ kilesŒvaraöena samannŒgatŒ vipŒkŒvaraöena samannŒgatŒ assaddhŒ acchandikŒ duppa––Œ eÂŒ1 abhabbŒ niyŒmaµ okkamituµ kusalesu dhammesu sammattaµ, ime vuccanti puggalŒ abhabbŒgamanŒ.

 

14. Katamo ca puggalo bhabbŒgamano: ye te puggalŒ na kammŒvaraöena samannŒgatŒ, na kilesŒvaraöena samannŒgatŒ, na vipŒkŒvaraöena samannŒgatŒ, saddhŒ chandikŒ pa––ŒvantŒ aneÂŒ2 bhabbŒ niyŒmaµ okkamituµ kusalesu dhammesu sammattaµ, ime vuccanti puggalŒ bhabbŒgamanŒ.

 

15-16. Katamo ca puggalo niyato: pa–ca puggalŒ ŒnantariyakŒ ye ca micchŒ di­­hikŒ niyatŒ, a­­ha ca ariyapuggalŒ niyatŒ. AvasesŒ puggalŒ aniyatŒ.

 

17-18. Katamo ca puggalo pa­ipannako: cattŒro magga samaºgino puggalŒ pa­ipannakŒ, cattŒro phalasamaºgino puggalŒ phale ­hitŒ.

 

 

19. Katamo ca puggalo samas´si: yassa puggalassa apubbaµ acarimaµ ŒsavapariyŒdŒnaµ ca hoti j´vitapariyŒdŒnaµ ca, ayaµ vuccati puggalo samas´si.

 

1. EÂŒ - s´mu - jalŒ - [PTS. 2.] Pa––avantŒ - s´mu.

 

[BJT Page 268] [\x 268/]

 

20. Katamo ca puggalo ­hitakapp´: ayaµ ca puggalo sotŒpattiphalasacchikiriyŒya pa­ipanno assa, kappassa ca u¶¶ayhanavelŒ assa. Neva tŒva kappo u¶¶ayheyya, yŒvŒyaµ puggalo na sotŒpattiphalaµ sacchikaroti. Ayaµ vuccati puggalo ­hitakappi [PTS Page 014] [\q 14/] sabbepi maggasamaºgino puggalŒ ­hitakappino.

 

21-22. Katamo ca puggalo ariyo: a­­hŒriyapuggalŒ ariyŒ, avasesŒ pugagalŒ anariyŒ.

 

23-25. Katamo ca puggalo sekho: cattŒro maggasamaºgino tayo phalasamaºgino puggalŒ sekhŒ, arahŒ asekho, avasesŒ puggalŒ neva sekhŒ nŒsekkhŒ.

 

26. Katamo puggalo tevijjo: t´hi vijjŒhi samannŒgato puggalo tevijjo.

 

27. Katamo ca puggalo chaÂabhi––o: chahi abhi––Œhi samannŒgato puggalo chaÂabhi––o.

 

28. Katamo ca puggalo sammŒsambuddho: idhekacco puggalo pubbe ananussutesu dhammesu sŒmaµ saccŒni abhisambujjhati, tattha ca sabba––utaµ pŒpuöŒti balesu ca vas´bhŒvaµ. Ayaµ vuccati puggalo sammŒsambuddho.

 

29. Katamo ca puggalo paccekasambuddho: idhekacco puggalo pubbe ananussutesu dhammesu sŒmaµ saccŒni abhisambujjhati, na ca tattha sabba––utaµ pŒpuöŒti na ca balesu vas´bhŒvaµ. Ayaµ vuccati puggalo paccekasambuddho.

 

30. Katamo ca puggalo ubhatobhŒgavimutto: idhekacco puggalo a­­ha vimokkhe kŒyena phassitvŒ1 viharati, pa––Œya cassa disvŒ ŒsavŒ parikkh´öŒ honti. Ayaµ vuccati puggalo ubhatobhŒga vimutto.

 

PhusitvŒ - machasaµ.

 

[BJT Page 270] [\x 270/]

 

31. Katamo ca puggalo pa––Œvimutto: idhekacco puggalo naheva kho a­­ha vimokkhe kŒyena phassitvŒ viharati, pa––Œya cassa disvŒ ŒsavŒ parikkh´öŒ honti. Ayaµ vuccati puggalo pa––Œ vimutto.

 

32. Katamo ca puggalo kŒyasakkh´: idhekacco puggalo a­­ha vimokkhe kŒyena phassitvŒ [PTS Page 015] [\q 15/] viharati, pa––Œya cassa disvŒ ekacce ŒsavŒ parikkh´öŒ honti. Ayaµ vuccati puggalo kŒyasakkh´.

 

33. Katamo ca puggalo di­­happatto: idhe kacco puggalo idaµ dukkhanti yathŒbhètaµ pajŒnŒti, ayaµ dukkhasamudayoti yathŒbhètaµ pajŒnŒti, ayaµ dukkhanirodhoti yathŒbhètaµ pajŒnŒti, ayaµ dukkhanirodhagŒmin´ pa­ipadŒti yathŒbhètaµ pajŒnŒti, tathŒgatappaveditŒ cassa dhammŒ pa––Œya vodi­­hŒ honti vocaritŒ, pa––Œya cassa disvŒ ekacce ŒsavŒ parikkh´öŒ honti. Ayaµ vuccati puggalo di­­happatto.

 

34. Katamo ca puggalo saddhŒvimutto: idhekacco puggalo idaµ dukkhanti yathŒbhètaµ pajŒnŒti, ayaµ dukkhasamudayoti yathŒbhètaµ pajŒnŒti, ayaµ dukkhanirodhoti yathŒbhètaµ pajŒnŒti, ayaµ dukkhanirodhagŒmin´ pa­ipadŒti yathŒbhètaµ pajŒnŒti, tathŒgatappaveditŒ cassa dhammŒ pa––Œya vodi­­hŒ honti vocaritŒ, pa––Œya cassa disvŒ ekacce ŒsavŒ parikkh´öŒ honti, no ca kho yathŒ di­­happattassa ayaµ vuccati puggalo saddhŒvimutto.

 

35. Katamo ca puggalo dhammŒnusŒr´: yassa puggalassa sotŒpattiphalasacchikiriyŒya pa­ipannassa pa––indiyaµ adhimattaµ hoti pa––ŒvŒhi pa––Œpubbaºgamaµ ariyamaggaµ bhŒveti. Ayaµ vuccati puggalo dhammŒnusŒr´. SotŒpattiphalasacchikiriyŒya pa­ipanno puggalo dhammŒnusŒr´. Phale ­hito di­­happatto.

 

 

[BJT Page 272] [\x 272/]

 

36. Katamo ca puggalo saddhŒnusŒr´: yassa puggalassa sotŒpattiphalasacchikiriyŒya pa­ipannassa saddhindriyaµ adhimattaµ hoti saddhŒvŒhi saddhŒpubbaºgamaµ ariyamaggaµ bhŒveti. Ayaµ vuccati puggalo saddhŒnusŒri, sotŒpattiphala sacchikiriyŒya pa­ipanno puggalo saddhŒnusŒr´, phale ­hito saddhŒvimutto.

 

37. Katamo ca puggalo sattakkhattuparamo: idhekacco puggalo tiööaµ saµyojanŒnaµ parikkhayŒ [PTS Page 016] [\q 16/] sotŒpannŒ hoti aaivinipŒtadhammo niyato sambodhiparŒyano, so sattakkhattuµ deve ca manusse ca sandhŒvitvŒ saµsaritvŒ dukkhassantaµ karoti. Ayaµ vuccati puggalo sattakkhattuparamo.

 

38. Katamo ca puggalo kolaµkolo: idhekacco puggalo tiööaµ saµyojanŒnaµ parikkhayŒ sotŒpanno hoti avinipŒtadhammo niyato sambodhiparŒyano, so dve vŒ t´öi vŒ kulŒni sandhŒvitvŒ saµsaritvŒ dukkhassantaµ karoti. Ayaµ vuccati puggalo kolaºkolo.

 

39. Katamo ca puggalo ekab´j´: idhekacco puggalo tiööaµ saµyojanŒnaµ parikkhayŒ sotŒpanno hoti avinipŒkadhammo niyato sambodhiparŒyaöo, so ekaµ yeva mŒnusakaµ bhavaµ nibbattetvŒ dukkhassantaµ karoti. Ayaµ vuccati puggalo ekab´j´.

 

40. Katamo ca puggalo sakadŒgŒm´: idhekacco puggalo tiööaµ saµyojanŒnaµ parikkhayŒ rŒgadosamohŒnaµ tanuttŒ sakadŒgŒm´ hoti sakideva imaµ lokaµ ŒganatvŒ dukkhassantaµ karoti. Ayaµ vuccati puggalo sakadŒgŒm´.

 

41. Katamo ca puggalo anŒgŒm´: idhekacco puggalo pa–cannaµ orambhŒgiyŒnaµ saµyojanŒnaµ parikkhayŒ opapŒtiko hoti tattha parinibbŒy´ anŒvattidhammo tasmŒ loko, ayaµ vuccati puggalo anŒgŒm´.

 

 

[BJT Page 274] [\x 274/]

 

42. Katamo ca puggalo antarŒparinibbŒy´: idhekacco puggalo pa–cannaµ orambhŒgiyŒnaµ saµyojanŒnaµ parikkhayŒ opapŒtiko hoti tattha parinibbŒy´ anŒvattidhammo tasmŒ lokŒ, so uppannaµ vŒ samanantarŒ, appattaµ vŒ vemajjhaµ ŒyuppamŒöaµ ariyamaggaµ sa–janeti upari­­himŒnaµ saµyojanŒnaµ pahŒnŒya. Ayaµ vuccati puggalo antarŒparinibbŒy´.

 

43. Katamo ca puggalo upahaccaparinibbŒy´: idhekacco puggalo pa–cannaµ orambhŒgiyŒnaµ [PTS Page 017] [\q 17/] saµyojanŒnaµ parikkhayŒ opapŒtiko hoti tattha parinibbŒyi anŒvattidhammo tasmŒ lokŒ, so atikkamitvŒ vemajjhaµ ŒyuppamŒöaµ upahacca vŒ kŒlakiriyaµ ariyamaggaµ sa–janeti upari­­himŒnaµ saµyojanŒnaµ pahŒnŒya. Ayaµ vuccati puggalo upahaccaparinibbŒy´.

 

44. Katamo ca puggalo asaºkhŒraparinibbŒy´: idhekacco puggalo pa–cannaµ orambhŒgiyŒnaµ saµyojanŒnaµ parikkhayŒ opapŒtiko hoti tattha parinibbŒy´ anŒvattidhammo tasmŒ lokŒ. So asaºkhŒrena ariyamaggaµ sa–janeti upari­­himŒnaµ saµyojanŒnaµ pahŒnŒya. Ayaµ vuccati puggalo asaºkhŒraparinibbŒy´.

 

45. Katamo ca puggalo sasaºkhŒraparinibbŒy´: idhekacco puggalo pa–cannaµ orambhŒgiyŒnaµ saµyojanŒnaµ parikkhayŒ opapŒtiko hoti tattha parinibbŒy´ anŒvattidhammo tasmŒ lokŒ, so sasaºkhŒrena ariyamaggaµ sa–janeti upari­­himŒnaµ saµyojanŒnaµ pahŒnŒya. Ayaµ vuccati puggalo sasaºkhŒraparinibbŒyi.

 

46. Katamo ca puggalo uddhaµsoto akani­­hŒgŒm´: idhekacco puggalo pa–cannaµ orambhŒgiyŒnaµ saµyojanŒnaµ parikkhayŒ opapŒtiko hoti tattha parinibbŒyi anŒvattidhammo tasmŒ lokŒ, so avihŒ cuto atappaµ gacchati, atappŒ cuto sudassaµ gacchati, sudassŒ cuto sudassiµ gacchati, sudassito vuto akani­­haµ gacchati, akani­­haµ ariyamaggaµ sa–janeti upari­­himŒnaµ saµyojanŒnaµ pahŒnŒya. Ayaµ vuccati puggalo uddhaµsoto akani­­hagŒm´.

 

 

[BJT Page 276] [\x 276/]

 

47. Tiööaµ saµyojanŒnaµ pahŒnŒya pa­ipanno puggalo sotŒpattiphalasacchikiriyŒya pa­ipanno, yassa puggalassa t´öi saµyojanŒni pah´nŒni. Ayaµ vuccati puggalo sotŒpanno.

 

48. KŒmarŒgavyŒpŒdŒnaµ tanubhŒvŒya pa­ipanno puggalo sakadŒgŒmiphalasacchikiriyŒya pa­ipanno, yassa puggalassa kŒmarŒgavyŒpŒdŒ tanubhètŒ. Ayaµ vuccati puggalo sakadŒgŒm´.

 

49. KŒmarŒgavyŒpŒnaµ anavasesappahŒnŒya pa­ipanno [PTS Page 018] [\q 18/] puggalo anŒgŒmiphalasacchikiriyŒya pa­ipanno, yassa puggalassa kŒmarŒgavyŒpŒdŒ anavasesŒ pah´nŒ. Ayaµ vuccati puggalo anŒgŒm´.

 

50. RèparŒga arèparŒga mŒna uddhacca avijjŒ anavasesappahŒnŒya pa­ipanno puggalo arahattaphalasacchikiriyŒya pa­ipanno, yassa puggalassa rèparŒgo arèparŒgo mŒno uddhaccaµ avijjŒ anavasesŒ pah´nŒ. Ayaµ vuccati puggalo arahŒ.

 

Ekaka niddeso ni­­hito.

 

 

[BJT Page 278] [\x 278/]

 

2. Duka niddeso

 

1. Katamo ca puggalo ko·ano tattha katamo kodho, so kodho kujjhanŒ kujjhitattaµ, doso dussanŒ dussitattaµ, vyŒpatti vyŒpajjanŒ vyŒpajjitattaµ, virodho pa­ivirodho caö¶ikkaµ, asuropo anattamanatŒ cittassa. Ayaµ vuccati kodho. Yassa puggalassa ayaµ kodho appah´no, ayaµ vuccati puggalo kodhano.

 

Katamo ca puggalo upanŒh´: tattha katamo upanŒho: pubbakŒlaµ kodho aparakŒlaµ upanŒho, yo evarèpo upanŒho upanayhanŒ upanayhitattaµ a­­hapanŒ ­hapanŒ saö­hapanŒ anusaµsandanŒ anuppabandhanŒ daÂh´kammaµ kodhassa, ayaµ vuccati upanŒho. Yassa puggalassa ayaµ upanŒho appah´no, ayaµ vuccati puggalo upanŒh´.

 

2. Katamo ca puggalo makkh´: tattha katamo makkho: yo makkho makkhŒyanŒ makkhŒyitattaµ1 ni­­huriyaµ ni­­huriyakammaµ, ayaµ vuccati makkho. Yassa puggalassa ayaµ makkho appah´no, ayaµ vuccati puggalo makkh´.

 

Katamo ca puggalo palŒs´: tattha katamo palŒso yo palŒso palŒsŒyanŒ [PTS Page 019] [\q 19/] palŒsŒyitattaµ palŒsŒhŒro vivŒda­­hŒnaµ yugaggŒho appa­inissaggo, ayaµ vuccati palŒso yassa puggalassa ayaµ palŒso. Appas´no, ayaµ vuccati puggalo palŒs´.

 

3. Katamo ca puggalo issuki: tattha katamŒ issŒ: yŒ paralŒbha sakkŒra garukŒra mŒnana vandana pèjanŒsu issŒ issŒyanŒ issŒyitattaµ usèyŒ usèyanŒ usèyitattaµ, ayaµ vuccati issŒ. Yassa puggalassa ayaµ issŒ appah´nŒ, ayaµ vuccati puggalo issuk´.

 

Katamo ca puggalo macchar´: tattha katamaµ macchariyaµ: pa–ca macchariyŒni-ŒvŒsamacchariyaµ kulamacchariyaµ lŒbhamacchariyaµ vaööamacchariyaµ cammamacchariyaµ, yaµ evarèpaµ maccheraµ maccharayŒnŒ maccharŒyitattaµ vevicchaµ kadariyaµ ka­uka–cukatŒ aggahitattaµ cittassa, idaµ vuccati macchariyaµ. Yassa puggalassa idaµ macchariyaµ appah´naµ, ayaµ vuccati puggalo macchar´.

 

1. Makkh´yanŒ makkh´yitattŒ s´, mu.

 

[BJT Page 280] [\x 280/]

 

4. Katamo ca puggalo sa­ho: tattha katamaµ sŒ­heyyaµ: idhekacco puggalo sa­ho hoti parisa­ho, yaµ tattha sa­haµ sa­hatŒ sŒ­heyyaµ kakkharatŒ kakkariyaµ parikkhattatŒ parikkhattiyaµ, idaµ vuccati sŒ­heyyaµ. Yassa puggalassa idaµ sŒ­heyyaµ appah´naµ. Ayaµ vuccati puggalo sa­ho.

 

Katamo ca puggalo mŒyŒv´: tattha katamŒ mŒyŒ: idhekacco kŒyena duccaritaµ caritvŒ vŒcŒya duccaritaµ caritvŒ manasŒ duccaritaµ caritvŒ tassa pa­icchŒdanahetu pŒpikaµ icchaµ paöidahati 'mŒ maµ ja––Œ'ti icchati, 'mŒ maµ cha––Œ'ti saµkappeti, 'mŒ maµ ja––Œ'ti vŒcaµ bhŒsati, 'mŒ maµ ja––Œ'ti kŒyena parakkamati, yŒ eva rèpŒ mŒyŒ mŒyŒvitŒ accasarŒ va–canŒ nikati nikiraöŒ pariharaöaµ gèhanŒ parigèhanŒ chŒdanŒ parichŒdanŒ anuttŒn´kammaµ anŒvikammaµ vocchŒdanŒ pŒpakiriyŒ, ayaµ vuccati mŒyŒ. Yassa puggalassa ayaµ mŒyŒ appah´öŒ, ayaµ vuccati puggalo mŒyŒv´.

 

5. Katamo ca puggalo ahiriko: kattha katamaµ ahirikaµ: yaµ na hir´yati hir´yitabbena, na hir´yati pŒpakŒnaµ akusalŒnaµ dhammŒnaµ samŒpattiyŒ. Idaµ vuccati ahirikaµ, iminŒ ahirikena samannŒgato puggalo ahiriko.

 

Katamo ca puggalo anottapp´: tattha katamaµ anottappaµ: yaµ na ottappati ottappitabbena, na ottappati pŒpakŒnaµ akusalŒnaµ dhammŒnaµ samŒpattiyŒ. Idaµ vuccati anottappaµ, iminŒ anottappena samannŒgato puggalo anottapp´.

 

6. Katamo ca puggalo dubbavo: tattha katamŒ dovacassatŒ: sahadhammike vuccamŒne dovacassŒyaµ dovacassiyaµ dovacassatŒ vippa­ikèlagŒhitŒ vipaccanikasŒtatŒ anŒdariyaµ anŒdariyatŒ agŒravatŒ appatissavatŒ. Ayaµ vuccati dovacassatŒ, tŒya samannŒgato puggalo dubbavo.

 

[BJT Page 282] [\x 282/]

 

Katamo ca puggalo pŒpamitto: tattha katamŒ pŒpamittŒ: yo te puggalŒ assaddhŒ duss´lŒ appassutŒ maccharino duppa––Œ, yŒ tesaµ sevanŒ nisevanŒ saµsevanŒ bhajanŒ nambhajanŒ bhatti sambhatti taµsampavaºkatŒ. Ayaµ vuccati pŒpamittatŒ, imŒya pŒpamittatŒya samannŒgato puggalo pŒpamitto.

 

7. Katamo ca puggalo indriyesu aguttadvŒro: tattha katamŒ indriyesu aguttadvŒratŒ: idhekacco cakkhunŒ rèpaµ disvŒ nimittaggŒh´ hoti anubya–janaggŒh´, yatvŒdhikaraöamenaµ cakkhundriyaµ asaµvutaµ viharantaµ abhijjhŒ domanassŒ pŒpakŒ akusalŒ dhammŒ anvŒssaveyyuµ tassa saµvarŒya na pa­ipajjati na rakkhati cakkhundriyaµ, cakkhundriyena saµvaraµ Œpajjati. Sotena saddaµ sutvŒ -pe ghŒnena gandhaµ ghŒyitvŒjivhŒya rasaµ sŒyitvŒ- kŒyena pho­­habbaµ phusitvŒ- manasŒ dhammaµ vi––Œya nimittaggŒh´ hoti anubya–janaggŒh´, yatvŒdhikaraöamenaµ manindriyaµ asaµvutaµ viharantaµ, abhijjhŒ domanassŒ pŒpakŒ akusalŒ dhammŒ anvŒssaveyyuµ, tassa saµvarŒya na pa­ipajjati, na rakkhati manindriyaµ, manindriye [PTS Page 021] [\q 21/] na saµvaraµ Œpajjati. YŒ imesaµ channaµ indriyŒnaµ agutti agopanŒ anŒrakkho asaµvaro. Ayaµ vuccati indriyesu aguttadvŒratŒ. ImŒya indriyesu aguttadvŒratŒya samannŒgato puggalo indriyesu aguttadvŒro.

 

Katamo ca puggalo bhojane amatta––è: tattha katamŒ bhojane amatta––utŒ: idhekacco puggalo appa­isaºkhŒ ayoniso ŒhŒraµ ŒhŒreti, davŒya madŒya maö¶anŒya vibhèsanŒya yŒ tattha asantu­­hitŒ amatta––utŒ appa­isaºkhŒ bhojane. Ayaµ vuccati bhojane amatta––utŒ, imŒya bhojane amatta––utŒya samannŒgato puggalo bhojane amatta––è.

 

[BJT Page 284] [\x 284/]

 

8. Katamo ca puggalo mu­­hassati: tattha katamŒ mu­­hasaccaµ: yŒ asati ananussati appa­issati assati asaraöatŒ adhŒraöatŒ pilŒpanatŒ pammussanatŒ. Idaµ vuccati mu­­hasaccaµ, iminŒ mu­­hasaccena samannŒgato puggalo mu­­hassati.

 

Katamo ca puggalo asampajŒno: tattha katamaµ asampaja––aµ: yaµ a––Œöaµ adassanaµ anabhisamayo ananubodho asambodho appa­ivedho asaºgŒhanŒ apariyogŒhanŒ asamapekkhanŒ apaccavekkhanŒ apaccakkhakammaµ dummejjhaµ bŒlyaµ asampaja––aµ moho pamoho sammoho avijjŒ avijjogho avijjŒyogo avijjŒnusayo avijjŒpariyu­­hŒnaµ avijjŒlaºgi moho akusalamèlaµ, idaµ vuccati asampaja––aµ. IminŒ asampaja––ena samannŒgato puggalo asampajŒno.

 

9. Katamo ca puggalo s´lavipanno: tattha katamŒ s´lavipatti kŒyiko v´tikkamo vŒcasiko v´tikkamo kŒyikavŒcasiko v´tikkamo, ayaµ vuccati s´lavipatti, sabbampi duss´lyaµ s´lavipatti. ImŒya s´lavipattiyŒ samannŒgato puggalo s´lavipanno.

Katamo ca puggalo di­­hivipanno: tattha katamŒ di­­hivipatti: natthi dinnaµ natthi di­­hi natthi hutaµ natthi suka­adukka­Œnaµ1 kammŒnaµ phalaµ vipŒko, natthi ayaµ [PTS Page 022] [\q 22/] loko, natthi paraloko, natthi mŒtŒ, natthi pitŒ, natthi sattŒ opapŒtikŒ, natthi loke samaöabrŒhmaöŒ sammaggatŒ sammŒ pa­ipannŒ ye ima–ca lokaµ para–ca lokaµ sayaµ abhi––Œ sacchikatvŒ pavedent´ti yŒ evarèpŒ di­­hi di­­higataµ di­­higahanaµ di­­hikantŒro di­­hivisèkŒyitaµ di­­hivipphanditaµ di­­hisaµyojanaµ gŒho pati­­hŒho abhinivoso paramŒso kummaggo micchŒpatho micchattaµ titthŒyatanaµ vipariyesagŒho. Ayaµ vuccaci di­­hivipatti, sabbŒpi micchŒdi­­hi di­­hivipatti, imŒya di­­hivipattiyŒ samannŒgato puggalo di­­hivipanno.

 

1. Sukata dukkhatŒnaµ - s´mu.

 

[BJT Page 286] [\x 286/]

10. Katamo ca puggalo ajjhattasa––ojano: yassa puggalassa pa–corambhŒgiyŒni saµyojanŒni appah´nŒni. Ayaµ vuccati puggalo ajjhattasa––ojano.

 

Katamo ca puggalo bahiº sa––ojano: yassa puggalassa pa–cuddhambhŒgiyŒni saµyojanŒni appah´nŒni. Ayaµ vuccati puggalo bahiºsa––ojano.

 

11. Katamo ca puggalo akkodhano: tattha katamo kodho: yo kodhŒ kujjhanŒ kujjhitattaµ, doso dussanŒ dussitattaµ, vyŒpatti vyŒpajjanŒ vyŒpajjitattaµ, virodho pa­ivirodho caö¶ikkaµ, asuropo anattamanatŒ cittassa, ayaµ vuccati kodho. Yassa puggalassa ayaµ kodho pah´no, ayaµ vuccati puggalo akkodhano.

 

Katamo ca puggalo anupanŒh´: tattha katamo upanŒho: pubbakŒlaµ kodho aparakŒlaµ upanŒho, yo evarèpo upanŒho upanayhanŒ upanayhitattaµ a­­hapanŒ ­hapanŒ saö¶apanŒ anusaµsandanŒ anuppabandhanŒ daÂh´kammaµ kodhassa, ayaµ vuccati upanŒho. Yassa puggalassa ayaµ upanŒho pah´no, ayaµ vuccati puggalo anupanŒh´.

 

12. Katamo ca puggalo amakkh´: tattha katamo makkho: yo makkho makkhiyanŒ makkh´yitattaµ ni­­huriyaµ ni­­huriyakammaµ, ayaµ vuccati makkho. Yassa puggalassa ayaµ makkho pah´no, ayaµ vuccati puggalo amakkh´.

 

Katamo ca puggalo apalŒs´: tattha katamo palŒso: yo palŒso palŒsayanŒ palŒsŒyitattaµ palŒsŒhŒro vivŒda­­hŒnaµ yugaggŒho appa­inissaggo, ayaµ vuccati paÂŒso. Yassa puggalassa ayaµ paÂŒso pah´no, ayaµ vuccati puggalo apalŒs´.

 

[BJT Page 288] [\x 288/]

[PTS Page 023] [\q 23/]

 

13. Katamo ca puggalo anissuk´: tattha katamŒ issŒ: yŒ paralŒbhasakkŒra garukŒra mŒnana vandana pèjanŒsu issŒ issŒyanŒ issŒyitattaµ, usèyŒ usèyanŒ usèyitattaµ, ayaµ vuccati issŒ. Yassa puggalassa ayaµ issŒ pah´nŒ, ayaµ vuccati puggalo anissuk´.

 

Katamo ca puggalo amacchar´: tattha katamaµ macchariyaµ: pa–camacchariyŒni - ŒvŒsamacchariyaµ kulamacchariyaµ lŒbhamacchariyaµ vaööamacchariyaµ dhammamacchariyaµ. Yaµ evarèpaµ maccheraµ1 maccharŒyanŒ maccharŒyitattaµ, vevicchaµ kadariyaµ ka­uka–cukatŒ aggahitattaµ cittassa. Idaµ vuccati macchariyaµ. Yassa puggalassa idaµ macchariyaµ pah´naµ, ayaµ vuccati puggalo amacchar´.

 

14. Katamo ca puggalo asa­ho: tattha katamaµ sŒ­heyyaµ: idhekacco puggalo sa­ho hoti parisa­ho, yaµ tattha sa­haµ sa­hatŒ sŒ­heyyaµ kakkaratŒ kakkariyaµ parikkhattatŒ parikkhattiyaµ, idaµ vuccati sŒ­heyaµ. Yassa puggalassa idaµ sŒ­heyyaµ pah´naµ, ayaµ vuccati puggalo asa­ho.

 

Katamo ca puggalo amŒyŒv´: tattha katamŒ mŒyŒ: idhekacco kŒyena duccaritaµ caritvŒ vŒcŒya duccaritaµ caritvŒ manasŒ duccaritaµ caritvŒ tassa pa­icchŒdanahetu pŒpikaµ icchaµ paöidahati 'mŒ maµ ja––Œ'ti icchati, 'mŒ maµ cha––Œ'ti saµkappeti, 'mŒ maµ ja––Œ'ti vŒcaµ bhŒsati, 'mŒ maµ ja––Œ'ti kŒyena parakkamati, yŒ eva rèpŒ mŒyŒ mŒyŒvitŒ accasarŒ va–canŒ nikati nikiraöŒ pariharaöaµ gèhanŒ parigèhanŒ chŒdanŒ parichŒdanŒ anuttŒn´kammaµ anŒvikammaµ vocchŒdanŒ pŒpakiriyŒ, ayaµ vuccati mŒyŒ. Yassa puggalassa ayaµ mŒyŒ ppah´öŒ, ayaµ vuccati puggalo amŒyŒv´.

1. Vacchariyaµ - machasaµ.

 

[BJT Page 290] [\x 290/]

 

15. Katamo ca puggalo hirimŒ: tattha katamŒ hiri: [PTS Page 024] [\q 24/] yŒ hiri hir´yati hir´yitabbena, hir´yati pŒpakŒnaµ akusalŒnaµ dhammŒnaµ samŒpattiyŒ, ayaµ vuccati hiri, imŒya hiriyŒ samannŒgato puggalo hirimŒ.

 

Katamo ca puggalo ottapp´: tattha katamaµ ottappaµ: yaµ ottappati ottappitabbena, ottappati pŒpakŒnaµ akusalŒnaµ dhammŒnaµ samŒpattiyŒ, idaµ vuccati ottappaµ. IminŒ ottappena samannŒgato puggalo ottapp´.

 

16. Katamo ca puggalo suvaco: tattha katamŒ sovacassatŒ: sahadhammike vuccamŒne sovacassŒyaµ sovacassiyaµ sovacassatŒ avippa­ikèlagŒhitŒ avipaccanikasŒtatŒ sagŒrŒvatŒ sappatissavatŒ, ayaµ vuccati sovacassatŒ. ImŒya sovacassatŒya samannŒgato puggalo suvaco.

 

Katamo ca puggalo kalyŒöamitto: tattha katamŒ kalyŒöamittatŒ: ye te puggalŒ saddhŒ s´lavanto bahussutŒ pa––Œvanto cŒgavanto yŒ tesaµ sevanŒ nisevanŒ saµsevanŒ bhajanŒ sambhajanŒ bhatti sambhatti taµsampavaºkatŒ, ayaµ vuccati kalyŒöamittatŒ. ImŒya kalyŒöamittatŒya samannŒgato puggalo kalyŒöamitto.

 

17. Katamo ca puggalo indriyesu guttadvŒro: tattha katamŒ indriyesu guttadvŒratŒ: idhekacco cakkhunŒ rèpaµ disvŒ na nimittaggŒh´ hoti nŒnubya–jajaggŒh´ yatvŒdhikaraöamenaµ cakkhundriyaµ asaµvutaµ viharantaµ abhijjhŒ domanassŒ pŒpakŒ akusalŒ dhammŒ anvŒssaveyyuµ, tassa saµvarŒya pa­ipajjati, rakkhati cakkhundriyaµ, cakkhundriye saµvaraµ Œpajjati. Sotena saddaµ sutvŒ-ghŒnena gandhaµ ghŒyitvŒ-jivhŒya rasaµ sŒyitvŒ-kŒyena pho­­habbaµ phusitvŒ-manasŒ dhammaµ vi––Œya na nimittaggŒh´ hoti nŒnubya–janaggŒh´. YatvŒdhikaraöamenaµ manindriyaµ asaµvutaµ viharantaµ abhijjhŒdomanassŒ pŒpakŒ akusalŒ dhammŒ anvŒssaveyyuµ, tassa saµvarŒya pa­ipajjati rakkhati manindriyaµ, manindriye saµvaraµ Œpajjati. YŒ imesaµ channaµ indriyŒnaµ gutti gopanŒ Œrakkho saµvaro, [PTS Page 025] [\q 25/] ayaµ vuccati indriyesu guttadvŒratŒ. ImŒya indiyesu guttadvŒratŒya, samannŒgato puggalo indriyesu guttadvŒro.

 

[BJT Page 292] [\x 292/]

 

Katamo ca puggalo bhojane matta––è: tattha katamŒ bhojane matta––utŒ: idhekacco puggalo pa­isaºkhŒ yoniso ŒhŒraµ ŒhŒreti neva davŒya na madŒya na maö¶anŒya na vibhèsanŒya yŒvadeva imassa kŒyassa ­hitiyŒ yŒpanŒya vihiµsèparatiyŒ brahmacariyŒnuggahŒya, iti purŒöa–ca vedanaµ pa­ihaºkhŒmi, nava–ca vedanaµ na uppŒdessŒmi, yŒtrŒ ca me bhavissati anavajjatŒ ca phŒsuvihŒro cŒ'ti yŒ tattha santu­­hitŒ matta––utŒ pa­isaºkhŒ bhojane, ayaµ vuccati bhojane matta––utŒ. ImŒya bhojane matta––utŒya samannŒgato puggalo bhojane matta––è.

 

18. Katamo ca puggalo upa­­hitasati: tattha katamŒ sati: yŒ sati anussati pa­issati sati saraöatŒ dhŒraöatŒ apilŒpanatŒ apammussanatŒ sati satindriyaµ sati balaµ sammŒsati. Ayaµ vuccati sati. ImŒya satiyŒ samannŒgato puggalo upa­­hisati.

Katamo ca puggalo sampajŒno: tattha katamaµ sampaja––aµ: yŒ pa––Œ pajŒnanŒ vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhanŒ upalakkhanŒ paccupalakkhanŒ paö¶iccaµ kosallaµ nepu––aµ vebhavyŒ cintŒ upaparikkhŒ bhèr´ medhŒ parinŒyikŒ vipassanŒ sampaja––aµ patodo pa––Œ pa––indriyaµ pa––Œbalaµ pa––Œsatthaµ pa––ŒpŒsŒdo pa––ŒŒloko pa––ŒobhŒso pa––Œpajjoto pa––Œratanaµ amoho dhammavicayo sammŒdi­­hi, idaµ vuccati sampaja––aµ. IminŒ sampaja––ena samannŒgato puggalo sampajŒno.

 

19. Katamo ca puggalo s´lasampanno: tattha katamŒ s´lasampadŒ: kŒyiko av´tikkamo vŒcasiko av´tikkamo kŒyikavŒcasiko av´tikkamo, ayaµ vuccati s´lasampadŒ, sabbo'pi s´lasaµvaro s´lasampadŒ imŒya s´lasampadŒya samannŒgato puggalo s´lasampanno.

 

[BJT Page 294] [\x 294/]

 

Katamo ca puggalo di­­hisampanno: [PTS Page 026] [\q 26/] tattha katamŒ di­­hisampadŒ atthi dinnaµ, atthi yi­­haµ, atthi hutaµ, atthi suka­adukka­Œnaµ kammŒnaµ phalaµ vipŒko, atthi ayaµ loko, atthi paro loko, atthi mŒtŒ, atthi pitŒ, atthi sattŒ opapŒtikŒ, atthi loke samaöabrŒhmaöŒ sammaggatŒ sammŒpa­ipannŒ, ye ima–ca lokaµ para–ca lokaµ sayaµ abhi––Œ sacchikatvŒ pavedent´'ti. YŒ evarèpŒ pa––Œ pajŒnanŒ -pe amoho dhammavicayo sammŒdi­­hi ayaµ vuccati di­­hisampadŒ, sabbŒ'pi sammŒdi­­hi di­­hisampadŒ imŒyadi­­hisampadŒya samannŒgato puggalo di­­hisampanno.

 

20. Katame dve puggalŒ dullabhŒ 'lokasmiµ: yo ca pubbakŒr´ yo ca kata––è kataved´. Ime dve puggalŒ lokasmiµ.

 

21. Katame dve puggalŒ dutappayŒ? Yo ca laddhaµ laddhaµ nikkhipati, 1 yo ca laddhaµ laddhaµ vissajjeti, ime dve puggalŒ duttappayŒ.

 

22. Katame dve puggalŒ sutappayŒ: yo ca laddhaµ laddhaµ na nikkhipati, yo ca laddhaµ laddhaµ na vissajjeti, ime dve puggalŒ sutappayŒ.

 

23. Katamesaµ dvinnaµ puggalŒnaµ ŒsavŒ va¶¶hanti: yo ca na kukkuccŒyitabbaµ kukkuccŒyati, yo ca kukkuccŒyitabbaµ na kukkuccŒyati, imesaµ dvinnaµ puggalŒnaµ ŒsavŒ va¶¶hanti.

 

24. Katamesaµ dvinnaµ puggalŒnaµ ŒsavŒ na va¶¶hanti: yo ca na kukkuccŒyitabbaµ na kukkuccŒyati, yo ca kukkuccŒyitabbaµ kukkuccŒyati, imesaµ dvinnaµ puggalŒnaµ ŒsavŒ na va¶¶hanti.

 

1. Nikkhapati - s´mu.

 

[BJT Page 296] [\x 296/]

 

25. Katamo ca puggalo h´nŒdhimutto: idhe'kacco puggalo duss´lo hoti pŒpadhammo, so a––aµ duss´laµ pŒpadhammaµ sevati bhajati payirupŒsati, ayaµ vuccati puggalo h´nŒdhimutto.

 

Katamo ca puggalo paö´tŒdhimutto: idhe'kacco puggalo s´lavŒ hoti kalyŒöadhammo, so a––aµ s´lavantaµ kalyŒöadhammaµ sevati bhajati payirupŒsati, ayaµ vuccati puggalo paö´tŒdhimutto.

 

[PTS Page 027] [\q 27/]

26. Katamo ca puggalo titto: paccekabuddho1 ye ca tathŒgatasŒvakŒ arahanto tittŒ. SammŒsambuddho titto ca tappetŒ ca. Ayaµ vuccati puggalo titto.

 

Dukaniddeso ni­­hito.

 

 

1. Paccekasambuddho-machasaµ.

[BJT Page 298 [\x 298/] 3.] Tika niddeso

 

1. Katamo ca puggalo nirŒso: idhe'kacce puggalo duss´lo hoti pŒpadhammo asuci saµkassarasamŒcŒro pa­icchannakammanto assamaöo samaöapa­i––o abrahmacŒr´ brahmacŒr´pa­i––o antopèti avassuto kasamabujŒto. So suöŒti itthannŒmo kira bhikkhu ŒsavŒnaµ khayŒ anŒsavaµ cetovimuttiµ pa––Œvimuttiµ di­­hevadhamme khayŒ anŒsavaµ cetovimuttiµ pa––Œvimuttiµ di­­hevadhamme sayaµ abhi––Œ sacchikatvŒ upasampajja viharat´'ti. Tassa na evaµ hoti: 'kudassu nŒma ahampi ŒsavŒnaµ khayŒ anŒsavaµ cetovimuttiµ pa––Œvimuttiµ di­­hevadhamme sayaµ abhi––Œ sacchikatvŒ upasampajja viharissŒm´'ti, ayaµ vuccati puggalo nirŒso.

 

Katamo ca puggalo Œsaµso: idhe'kacco puggalo s´lavŒ hoti kalyŒöadhammo, so suöŒti 'itthannŒmo kira bhikkhu ŒsavŒnaµ khayŒ anŒsavaµ cetovimrattiµ pa––Œvimuttiµ di­­heva dhamme sayaµ abhi––Œ sacchikatvŒ upasampajja viharat´'ti. Tassa evaµ hoti 'kudassu nŒma ahampi ŒsavŒnaµ khayŒ anŒsavaµ cetovimuttiµ pa––Œvimuttiµ di­­heva dhamme sayaµ abhi––Œ sacchikatvŒ upasampajja viharissŒm´'ti, ayaµ vuccati puggalo Œsaµso.

 

Katamo ca puggalo vigatŒso: idhe'kacco puggalo ŒsavŒnaµ khayŒ anŒsavaµ cetovimuttiµ pa––Œvimuttiµ di­­hevadhamme sayaµ abhi––ŒsacchikatvŒ upasampajja viharati. So suöŒti 'itthannŒmo kira bhikkhu ŒsavŒnaµ khayŒ anŒsavaµ cetovimuttiµ pa––Œvimuttiµ di­­hevadhamme sayaµ abhi––ŒsacchikatvŒ upasampajja viharat´'ti tassa naha evaµ hoti. 'Kudassu nŒma ahampi ŒsavŒnaµ khayŒ anŒsavaµ cetovimuttiµ pa––Œvimuttiµ di­­heva dhamme sayaµ abhi––Œ sacchikatvŒ upasampajja viharissŒm´'ti. Taµ kisasahetu: yŒhi'ssa pubbe avimuttassa vimuttŒsŒ sŒssa1. Pa­ippassaddhŒ, ayaµ vuccati puggalo vigatŒso.

 

1. SŒ - machasaµ.

 

 

[BJT Page 300] [\x 300/]

 

2. Tattha katame tayo gilŒnèpamŒ puggalŒ tayo gilŒnŒidhe'kaccogilŒno labhanto vŒ sappŒyŒni [PTS Page 028] [\q 28/] bhojanŒni, alabhanto vŒ sappŒyŒni bhojanŒni, labhanto vŒ sappŒyŒni bhesajjŒni alabhanto vŒ sappŒyŒni bhesajjŒni, labhanto vŒ patirèpaµ upa­­hŒkaµ alabhanto vŒ patirèpaµ upa­­hŒkaµ, neva vu­­hŒti tamhŒ ŒbŒdhŒ, idha pana ekacco gilŒno labhanto vŒ sappŒyŒni bhojanŒni, alabhanto vŒ sappŒyŒni bhojanŒni, labhanto vŒ sappŒyŒni bhesajjŒni, alabhanto vŒ sappŒyŒni bhesajjŒni, labhanto vŒ patirèpaµ upa­­hŒkaµ alabhanto vŒ patirèpaµ upa­­hŒkaµ vu­­hŒti tamhŒ ŒbŒdhŒ. Idha pana ekacco gilŒno labhantova sappŒyŒni bhojanŒni no alabhanto, labhantova sappŒyŒni bhesajjŒni no alabhanto, labhantova patirèpaµ upa­­hŒkaµ no alabhanto, vu­­hŒti tamhŒ ŒbŒdhŒ. Tatra svŒyaµ gilŒno labhantova sappŒyŒni bhojanŒni no alabhanto, labhantova sappŒyŒni bhesajjŒni no alabhanto, labhantova patirèpaµ upa­­hŒkaµ no alabhanto vu­­hŒti tamhŒ ŒbŒdhŒ. Imaµ gilŒnaµ pa­icca gilŒnabhattaµ anu––ataµ, gilŒnabhesajjaµ anu––ataµ, gilŒnupa­­hŒko anu––Œto, ima–ca pana gilŒnaµ pa­icca a––e'pi gilŒnŒ upa­­hŒtabbŒ.

 

Evameva1 tayo gilŒnèpamŒ puggalŒ santo saµvijjamŒnŒ lokasmiµ katame tayo: idhe'kacco puggalo labhanto vŒ tathŒgataµ dassanŒya, alabhanto vŒ tathŒgataµ dassanŒya, labhanto vŒ tathŒgatappaveditaµ dhammavinayaµ savanŒya, alabhanto vŒ tathŒgatappaveditaµ dhammavinayaµ savanŒya, neva okkamati niyŒmaµ kusalesu dhammesu sammattaµ. Idha pana ekacco pugagalo labhanto vŒ tathŒgataµ dassanŒya alabhanto vŒ tathŒgataµ dassanŒya, labhanto vŒ tathŒgatappaveditaµ dhammavinayaµ savanŒya, alabhanto vŒ tathŒgatappaveditaµ dhammavinayaµ savanŒya. Okkamati niyŒmaµ kusalesu dhammesu sammattaµ. Idha pana ekacco puggalo labhantova tathŒgataµ dassanŒya no alabhanto, labhantova tathŒgatappaveditaµ dhammavinayaµ savanŒya no alabhanto, okkamati niyŒmaµ kusalesu dhammesu sammattaµ. Tatra svŒyaµ puggalo labhantova tathŒgataµ dassanŒya no alabhanto, labhantova tathŒgatappaveditaµ dhammavinayaµ savanŒya no alabhanto okkamati niyŒmaµ kusalesu dhammesu sammattaµ. Imaµ puggalaµ pa­icca bhagavatŒ dhammadesanŒ anu––ŒtŒ, ima–ca pana puggalaµ pa­icca [PTS Page 029] [\q 29/] a––esampi dhammo desetabbo. Ime tayo gilŒnèpamŒ puggalŒ santo saµvijjamŒnŒ lokasmiµ.

 

1. Evamevaµ - machasaµ.

 

 

[BJT Page 302] [\x 302/]

 

3. Katamo ca puggalo kŒyasakkh´: idhe'kacco puggalo a­­hav´mokkhe kŒyena phassitvŒ1 viharati, pa––Œya cassa disvŒ ekacce ŒsavŒ parikkh´öŒ honti. Ayaµ vuccati puggalo kŒyasakkhi.

 

Katamo ca puggalo di­­happatto: idhe'kacco puggalo idaµ dukkhanti yathŒbhètaµ pajŒnŒti, ayaµ dukkhasamudayoti yathŒbhètaµ pajŒnŒti, ayaµ dukkhanirodhoti yathŒbhètaµ pajŒnŒti, ayaµ dukkhanirodhagŒmin´ pa­ipadŒti yathŒbhètaµ pajŒnŒti, tathŒgatappaveditŒ cassa dhammŒ pa––Œya vodi­­hŒ honti vocaritŒ pa––Œya cassa disvŒ ekacce ŒsavŒ parikkh´öŒ honti. Ayaµ vuccati puggalo di­­happatto.

 

Katamo ca puggalo saddhŒvimutto: idhe'kacco puggalo idaµ dukkhanti yathŒbhètaµ pajŒnŒti -pe- tathŒgatappaveditŒ cassa dhammŒ pa––Œya vodi­­hŒ honti vocaritŒ, pa––Œya cassa disvŒ ekacce ŒsavŒ parikkh´öŒ honti. No ca kho yathŒ di­­happattassa. Ayaµ vuccati puggalo saddhŒvimutto.