[CPD Classification 4.1.10]
[SL Vol Ras 1 ] [\z Ras /] [\w I /]
[SL Page 001] [\x 1/]
Rasavāhini.
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa.
Satthuppasatthacaraṇaṃ saraṇaṃ janānaṃ
Brahmādimoli maṇiraṃsi samāvahantaṃ,
Paṅkeruhābhamudukomalacāruvaṇṇaṃ
Vandāmi cakkavaralakkhaṇa mādadhānaṃ.
Siddhaṃ jinena cirakālamatanditena
Yaṃ bhāvako samadhigacchati khemamaggaṃ
Yaṃ kapparukkharucidāna maṇī, va bhāti
Taṃ dhammamaggamasamaṃ paṇamāmi niccaṃ.
Santindriyaṃ sugatasūnuvaraṃ visuddhaṃ
Yaṃ dakkhiṇeyya'matadaṃ sucipuññakhettaṃ,
Tāṇesinaṃ saraṇamujjhita sabbadukkhaṃ
Vandāmisaṅghamanaghaṃ sirasā mahagghaṃ.
Yampattamettha ratanattayathomanena
Puññena tena duritaṃ sakalaṃ paṇujja,
Vakkhāma'haṃ sumadhuraṃ rasavāhiniṃtaṃ
Bho bho suṇantu sujanā'bhimudāvahā sā.
Tatthatatthūpapannāni vatthūni arahā pure,
Abhāsuṃ dīpabhāsāya ṭhapesuṃ taṃ purātanā.
Mahāvihāre taṅguttavaṅka pariveṇavāsiko,
Raṭṭhapālo'ti nāmena sīlācāra guṇākaro.
Hitāya parivattesi pajānaṃ pālibhāsato,
Punaruttādidosehi tamāsi sabbamākulaṃ,
Anākulaṃ karissāmi taṃ suṇātha samāhitā.
Vītarāgā pure'vocuṃ yasmā tasmā hi bhāsitaṃ,
Etamādaraṇīyaṃ hi sādhu sādhuhi sabbadā'ti.
[SL Page 002] [\x 2/]
Tattha tesaṃ vatthūnamuppattiyo dvidhā bhavanti jambudipe sīhaladīpe cā'ti, tattha jambudīpe tāḷisa sīhaladīpe tesaṭṭhi, tesu tāva jambudīpuppattivatthūni āvibhavissanti, tato pi dhammasoṇḍakassa vatthuādi kathaṃ? Amhākaṃ kira bhagavato pubbe imasmiṃ yeva bhaddakappe kassapo nāma satthā loke udapādi, tassa kho pana bhagavato sāsanantaradhānato nacīreneva kālena amhākaṃ bodhisatto bārānasīrañño aggamahesiyā kucchismiṃ nibbatti. Tassuppattikālasamanantarameva sabbasattānaṃ manasi dhammasaññā udapādi. Tasmāssa dhammasoṇḍo'ti nāmamakaṃsu. So paneso kumāro mahantena parivārena vaḍḍhento sabbasippesu nipphattiṃ patvā pitarā uparajjena pūjito hutvā dānādayo dasakusalakammapathe pūrento pituaccayenāmaccehi rajjenā'bhi siñcito ahosi. So panesa dhammasoṇḍakamahārājā devanagarasadise bārāṇasīnagare cakkavattisadisaṃ bārāṇasīrajjaṃ kārento māsaddhamāsaccayena sirisayanagato evaṃ cintesi. Mamevaṃ rajjasirimanubhavanaṃ na sobhati. Dhammaviyogena divākaravirahito nabho viyā ti ādinā nānākāraṇaṃ cintesi=tenettha.
Puññena sīlādimayena pubbe katena patto'smi atanditena,
Masakkasāre viya devarājā rājattamiddhe puramuttamamhi.
Rūpena hārī nayanussavena saddena sammā savanāmatena,
Gandhena ghāṇussavasobhanena rasaññapuññena rasena cā'pi.
Phassena gattassa suphassadena samiddhipatto'smi mahiddhiko'haṃ,
Nevettakeneva pamādabhāva māpajjituṃ yuttarūpaṃ ti ñatvā.
Dassāmi aṅgaṃ api jīvitaṃca dhaññaṃ dhanaṃ cā'pi pasannacitto,
Sossāmi dhammaṃ sivamādadhānaṃ jineritaṃ jāti jarāpahāṇaṃ.
Na sobhati yathākāsaṃ jalaṃdhāmapatiṃ vinā
Rajjakaraṇaṃ tathā mayhaṃ vinā dhammā na sobhati.
Na sobhati yathā ratti nisānāthaṃ vinā sadā,
Rajjakaraṇaṃ tathā mayhaṃ vinā dhammā na sobhati.
Alaṅkato'pi vehatthi vinā dāṭhā na sobhati,
Rajjakaraṇaṃ tathā mayhaṃ vinā dhammā na sobhati.
Yathā kallolamālīyaṃ vinā velaṃ na sobhati
Rajjakaraṇaṃ tathā mayhaṃ vinā dhammā na sobhati.
Yathā sumaṇḍito rājā kapaṭo neva sobhati,
Rajjakaraṇaṃ tathā mayhaṃ vinā dhammā na sobhati.
Dhammameva suṇissāmi dhamme me ramatī mano,
Na hi dhammā paraṃ atthi dhammamūlaṃ tisampadanti.
Evaṃ cintetvā pātova sirigabbhā nikkhamma susajjite samussita setacchatte rājapallaṅke amaccagaṇaparivuto nisīdi devarājā viya virocamāno, nisinno pana rājā amacce evamāhā yo pane'ttha bhonto buddhabhāsitesu dhammesu kiñci dhammaṃ jānāti
[SL Page 003] [\x 3/]
So bhāsatu sotumicchāmi dhammanti te sabbe'pi mayaṃ deva na jānāmāti āhaṃsu. Taṃ sutvā anattamano rājā evaṃ cintesi, yannūnāhaṃ hatthikkhandhe sahassaṃ ṭhapetvā nagare bheriṃ carāpetvā yaṃ appevanāma dhanalobhena cātuppadikāyapi gāthāya dhammaṃ deseyya taṃ me dīgharattaṃ hitāya sukhāya bhavissatī'ti tato so tathā katvā'pi dhammadesakaṃ alabhanto puna dvisahassaṃ ti catu pañcasahassaṃ'ti yāva koṭippakoṭiṃ dammī'ti tato gāmanigamajanapade tato seṭṭhiṭṭhānaṃ senāpati uparājaṭṭhānādayo'pi puna setacchattaṃ dammi rājavesaṃ pahāya attānaṃ dāsaṃ sāvetvā dhammaṃ desentassa dammī'ti vatvā bheriṃ carāpetvā'pi dhammadesakamalabhitvā saṃviggo kimme dhammaviyogena rajjenāti amaccānaṃ rajjaṃ niyyādetvā saddhammagavesako dhammasoṇḍakamahārājā mahāvanaṃ pāvisi gāmanigamarājadhāniparamparāya=tenettha.
Pure bheriṃ carāpetvā dhammasoṇḍo narādhipo,
Saddhammajjhesakaṃ satthu aladdho dhanakoṭihi.
Dāso homi pahāyāhaṃ rājattaṃ desakassa me,
Iccāha so mahīpālo aho dhammesu lolatā.
Rajjaṃ niyyātayitvāna amaccānaṃ manoramaṃ,
Vanaṃ pāvisi so rājā gavesaṃ dhammamuttamaṃ'ti.
Mahāvanaṃ paviṭṭhakkhaṇe pana mahāsattassa puññatejena sakkassāsanaṃ uṇhākāraṃ dassesi, atha devarājā cintesi akāmaṃ me paṇḍukambalasilāsanaṃ uṇhamahosi kinnukho kāraṇaṃ'ti lokaṃ olokento sakkodevarājā dhammasoṇḍakamahārājānaṃ sakala jambudīpaṃ vicinitvā saddhammajjhesakaṃ alabhitvā vanaṃpaviṭṭhabhāvaṃ addasa-dhammasoṇḍakamahārājā saddhammatthāya rajjadhanabandhujīvitaṃ'pi pahāya araññaṃ paviṭṭho na so vatāyaṃ yo vā so vā satto imasmiṃ yeva kappe buddho bhavissati. Buddhabodhisattocāyaṃ ajjeva mahāraññaṃ paviṭṭho saddhammaṃ aladdhā mahādukkhaṃ pāpuṇeyya na cetaṃ yuttaṃ'ti cintetvā ajja mayā tattha gantabbaṃ dhammāmatarasena tambhisiñcitvā rajje patiṭṭhāpetuṃ'ti attabhāva vijahitvā bhayānakaṃ mahantaṃ rakkhasavesaṃ nimminitvā mahāsattābhimukho avidūre attānaṃ dassesi-tenettha.
Vyagghaccha sīhamahisoragahatthidīpimigākulaṃ kaṇṭakaselarukkhaṃ,
Narānamindo pavisitva kānanaṃ itocito vibbhami dhammakāmo.
Tassānubhāvena purindadassa silāsanaṃ uṇhamahosi kāmaṃ,
Teneva so lokamudikkhamāno addakkhidhīraṃ vipine carantaṃ.
[SL Page 004] [\x 4/]
Mayajja taṃ dhammarasena sammā santappayitvā gamanaṃ caranti,
Mantvā subhīmajjanakūṭavaṇṇaṃ mahāmukhaṃ niggatabhīmadāṭṭhaṃ.
Dittaggisaṅkāsavisālanettaṃ majjhena bhaggaṃ cipiṭagganāsaṃ,
Kharatambadāṭhiṃ ghanamassuvattaṃ nīlodaraṃ gajjitabhimaghosaṃ.
Karoruhaṃ tikkhasalohitāyataṃ visāladhotāyatakhaggahatthaṃ,
Gadāyudhenaṅkitamaññabāhuṃ daṭṭhoṭṭhabhīmaṃ savalīlalāṭaṃ.
Manussamaṃsādanarattapānaṃ bhayānakaṃ kakkhalayakkhavaṇṇaṃ,
Sumāpayitvāna vanantarasmiṃ dassesi attaṃ sa narādhipassā'ti.
Atha mahāsatto attano avidūre ṭhitaṃ rakkhasaṃ addakkhi taṃ disvānāssa bhayaṃ vā chambhitattaṃ vā cittutrāsamattaṃ vā nāhosi kimatra cintesi apināma evarūpo'pi rakkhaso dhammaṃ jāneyya yannūnāhaṃ tassa santike dhammaṃ suṇissāmi. Tamme dīgharattaṃ hitāya sukhāya bhavissatī'ti cintesi. Cintetvā ca pana ajja mayā tamupasaṅkamma pucchituṃ vaṭṭatī'ti rakkhasena saddhiṃ sallapanto āha.
Asmiṃ vanasmiṃ tarusaṇḍamaṇḍite suphullitānekalatākulākule,
Adhiggahīto si mahānubhāva pucchāmi taṃ deva vadehi kaṅkhaṃ.
Dhammaṃ gavesaṃ vanamāgato'mhi pahāya rajjaṃ api ñātisaṅghaṃ,
Jānāsi ve samma vadehi mayhaṃ ekampi gāthaṃ sugatena desitaṃ.
Tato yakkho āha.
Dhammaṃ pajānāma hamekadesaṃ jinerituṃ sādhutaraṃ rasānaṃ,
Desemi ce'haṃ tava dhammamaggaṃ tuvaṃ hiṃ kiṃ kāhasi desakassā'ti.
Atha mahāsatto āha=
Rajje ṭhito assamahaṃ sace bho anapparūpaṃ pakaromi pūjaṃ
Idāni eko vanamajjhapatto karomi kiṃ dehamimaṃ ṭhapetvā,
Yadicchasi tvaṃ mama maṃsalohitaṃ karomahaṃ saṅgahamajja tena
Na catthi aññaṃ tava accanīyaṃ desehi dhammaṃ sugatappasatthaṃ'ti.
Tato yakkho āha=
Bhutvāna maṃsaṃ suhitova santo hantvā pipāsaṃ rudhiraṃ pivitvā, dhammaṃ kathetuṃ pabhavāmi tuyhaṃ vattuṃ na sakkomi khudāpareto'ti.
Atha mahāsatto āha-
Bhutvā tuvaṃ maṃ paṭhamaṃ hi yakkha pacchātu desessasi kassa dhammaṃ,
Dhammassa mayhaṃ tava maṃsalābhaṃ tvameva jānāhi yathā bhaveyyā'ti.
Evaṃ vutte sakko devānamindo sādhu mahārāja ahameva yuttaṃ jānāmī'ti vatvā tassāvidūre tigāvutubbedhaṃ añjanavaṇṇaṃ mahantaṃ pabbataṃ māpetvā mahārāja imamāruyha pabbatamuddhani
[SL Page 005] [\x 5/]
Ṭhito mama mukhe patatu ahaṃ patantassa te dhammaṃ desessāmi evaṃ sante tuyhaṃ dhammapaṭilābho mayhaṃ ca maṃsapaṭilābho bhavissatī ti-taṃ sutvā mahāsatto anamatagge saṃsāre saṃsarato me sīhavyaggacchamacchakacchapavibhaṅgādīnaṃ bhakkhabhūtassa jātīsu pamānaṃ natthi ajja mayā sambuddhassa dhammatthāya jīvitaṃ pariccajituṃ vaṭṭatī'ti cintetvā evamāha.
Saṃsāravaṭṭesu vivaṭṭamānā papponti dukkhaṃ janatā anekā,
Etaṃ hi bho attano vā parassa atthāya nāhosi ahosi tucchaṃ.
Tvamadinnahārī'ti ca pāradāriko pāṇātipātī'si musā abhāsi,
Tvamajjapāyī'ti akāsi dosaṃ paggayha dukkhaṃ bahuso dadanti.
Etaṃ hi bho attano vā parassa atthāya nāhosi ahositucchaṃ
Rukkhā papātā papatitva keci dubbandhiyā duggavisādanena.
Vyādhīhi nānā kharavedanāhi maranti sattā utuvedanāhi,
Etaṃ hi bho attano vā parassa atthāya nāhosi ahositucchaṃ.
Vyagghacchamacchoragakucchiyamhi matassa me natthi pamāṇasaṅkhā,
Etaṃ hi bho attano vā parassa atthāya nāhosi ahositucchaṃ.
Etajja me duccajamattadānaṃ na hoti devissariyādikassa,
Sabbaññubhāvaṃ pana pāpuṇitvā saṃsārato nittaraṇāyasatte.
Tvaṃ samma mayhaṃ bahusopakāri tasmā tavetaṃ vacanaṃkaromi,
Asaṃkito desaya mayha dhammaṃ samijjhatedāni manoratho te'ti.
Evaṃ ca pana vatvā mahāsatto pabbatamāruyha ṭhito āha ahamajjarajjena saddhiṃ jīvitaṃ ca sarīramaṃsaca saddhammatthāya dammī'ti somanassappatto hutvā samma dhammaṃ desehī'ti vatvā tena mahādāṭha mahāmukhaṃ vivaritvā ṭhito tassābhimukho upapati- atha sakko devā namindo somanasso acchariyappatto attabhāvaṃ vijahitvā alaṅkatadibbattabhāvaṃ māpetvā ākāse taruṇasuriyo viya obhāsamāno akāsato patantaṃ mahāsattaṃ ubhohi hatthe hi daḷhaṃ patigaṇhitvā devalokaṃnetvā paṇḍukambalasilāsane nisīdā petvā dibbamayehi gandhamālādīhi pūjāpetvā dhammaṃ sutvā pasanto pasannākāraṃ katvā kassapadasabalena desitaṃ aniccādi paridīpakaṃ.
"Aniccā vata saṅkhārā uppādavayadhammino
Uppajjitvā nirujjhanti tesaṃ vūpasamo sukho"ti.
Gāthāya dhammadesanena tassa manorathaṃ matthakaṃ pāpetvā devaloke mahantaṃ sirivibhavaṃ dassetvā ānetvā sakarajjeyeva patiṭṭhāpetvā appamatto hohi mahārājā'ti ovaditvā devalokameva agamāsī'ti.
[SL Page 006] [\x 6/]
Iti amitasiriṃ vā jīvitaṃ vā'pi santo
Na sumariya pasatthaṃ dhammamevācaranti
Tanutaravibhavānaṃ appamāyūnamamho
Iha kusala pamādo konu tumhādisānaṃ'ti.
Dhammasoṇḍaka vatthuṃ paṭhamaṃ.
-------------------
Mīgaḷuddakassa vatthūmhi ayamānupubbikathā.
Ito kira ekatiṃsatime kappe sikhīnāma sammāsambuddho samatiṃsapāramiyo pūretvā paramābhisambodhiṃ patvā sadevakaṃ lokaṃ saṃsārakantārā uttārento dhammaratana vassaṃ vassāpento dhammabheriṃ paharanto dhammaketuṃ ussāpento ekasmiṃ samaye vivekamanubrūhanto araññāyatanaṃ pāvisi. Pavisitvā ca pana supupphita nāgapunnāgādi nānātarusaṇḍamaṇḍite suphullasumanamālatippabhūti nānālatākule anekavidha dipada catuppada saṅghanisevite ramaṇīyasītalasilātale catugguṇaṃ saṅghāṭiṃ paññāpetvā nisīdi chabbaṇṇaraṃsīhi disaṃ purayanto-tadā tattha deva brahmanāga supaṇṇādayo sannipatitvā dibbamayehi gandhamālādīhi bhagavantaṃ pūjayamānā thomayamānā namassamānā aṭṭhaṃsu. Tasmiṃ pana samāgame bhagavā madhurassaraṃ nicchārento brahmaghosena catusacca paṭisaṃyuttaṃ dhammaṃ deseti. Amatavassaṃ vassento viya. Tadā eko migaḷuddako vanaṃ paviṭṭho migasūkare hantvā maṃsaṃ khādanto taṃ ṭhānaṃ patvā addasa bhagavantaṃ dhammaṃ desentaṃ. Disvā ekamantaṃ ṭhito dhammaṃ sutvā cittaṃ pasādetvā tatocuto devaloke nibbattitvā chasu kāmasaggesu manussesu ca aparāparaṃ issariyaṃ anubhavanto imasmiṃ buddhuppāde sāvatthiyaṃ kulagehe nibbattitvā viññūtaṃ patto bhagavato sāsane pabbajitvā eka divasaṃ dhammaṃ desentassa bhagavato catusaccapaṭisaṃyuttaṃ dhammakathaṃ sutvā catupaṭisambhidāhi arahattaṃ patvā ekadivasaṃ bhikkhusaṅgha majjhagato attano katakammappakāsanena pītivācamudāharī.
Ekatiṃse ito kappe loke uppajji nāyako,
Battiṃsalakkhaṇākiṇṇo sambuddho sa sikivhayo.
Jalanto dīparukkho'va surīyova nabhamuggato,
Meru rājāva sambuddho jane saggopatāpavā.
Pūretvā dhammanāvāya sanātho sakalaṃ pajaṃ,
Patiṭṭhapento saṃsārakantārā santibhūmiyaṃ.
[SL Page 007] [\x 7/]
Dhammaketuṃ samussento hananto dhammadundubhiṃ
Satte dukkhā pamocento vasī tattha jino vasī.
Ekasmiṃ samaye nātho lokapajjotako jino,
Vivekakāmo sambuddho surammaṃ kānanaṃ gato.
Punnāganāgapūgādī nānāpādapasaṃkulaṃ,
Latāliṅgitasākhāhi sāmodakusumāyutaṃ.
Kusumāmodasampatta chappadālinisevitaṃ,
Nānāmigagaṇākiṇṇaṃ mayūragaṇanaccitaṃ.
Sītalacchodikāsādhu supatittha jalāsayaṃ,
Asārasāradhārāhi nijjharāsatasaṃkulaṃ.
Gantvāna so mahāraññaṃ sītalaṃ sikatātalaṃ,
Silātale nisinno'si vissajjento cha raṃsiyo.
Devā tattha samāgantvā pūjesuṃ dīpaduttamaṃ,
Dibbehi gandhamālehi naccehi turiyehi ca.
Devadevo tadādevasaṅghamajjhe nisidiya,
Catusaccamadesesi niccharaṃ madhuraṃ giraṃ.
Tadāhaṃ luddako āsiṃ migasūkaramārako,
Migamaṃsena jīvāmi tena posemi dārake.*
Tadāhaṃ migavaṃ yāto sabāṇo sasarāsano,
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ devasaṅghapurakkhataṃ.
Candaṃva tārakā kiṇṇaṃ meruṃ vaṇṇaṃva majjhagaṃ,
Virocamāna māsīnaṃ catusaccappakāsakaṃ.
Ekapasse ṭhito tattha assosiṃ dhammamuttamaṃ,
Tattha cittaṃ pasādetvā somanassaṃ pavedayiṃ.
Ekatiṃse ito kappe yaṃ puññaṃ pasutaṃ mayā,
Tenāhaṃ puññakammena jātosiṃ devayoniyaṃ.
Sampattimanubhutvāna chakāmagge parāparaṃ,
Devasaṅghaparibbuḷho vimāne ratanāmaye.
Manussesu ca yaṃ aggaṃ tassa bhāgī bhavāmahaṃ,
Bhoge me ūnatā natthi saddhammasavaṇe phalaṃ.
Imasmiṃ bhaddake kappe sāvatthipura muttame,
Aḍḍhe mahaddhena sāle jāto'haṃ udite kule. ----------------------------------
* Katthaci "posento puttadārake."
[SL Page 008] [\x 8/]
Mahatā parivārena patto vuddhiṃ ca viññutaṃ,
Cārikaṃ caramāno'haṃ patto jetavanaṃ varaṃ.
Addasaṃ saha sissehi nisinnaṃ sugataṃ tadā,
Assosiṃ madhuraṃ dhammaṃ catusaccappakāsakaṃ.
Sutvāna madhuraṃ dhammaṃ pabbajitvāna sāsane,
Ajarāmaraṃ sītibhūtaṃ pattonibbāṇamuttamaṃ.
Sutaṃ ekamuhuttaṃ me tadā dhammaṃ sudesitaṃ,
Tenamhi caturopāye na jāto na kuto bhayaṃ.
Karamukkhippa vakkhāmi karothekagiraṃ mama,
Mamopamaṃ karitvāna dhammaṃ suṇatha sādhukaṃ'ti.
Evaṃ ca pana vatvā satte dhammasavaṇe niyojesī'ti,
Iti tanutarakālaṃ sādhu dhammaṃ sunitvā
Adhigatavibhavānaṃ ānubhāvaṃ suṇitvā,
Bhavavibhavasukhaṃbho patthayantā kusītaṃ
Jahatha suṇatha dhammaṃ dullabhaṃ dullabhassā'ti.
Migaḷuddakassa vatthuṃ dutiyaṃ
------------------
Tinnaṃ janānaṃ vatthumhi ayamānupubbikathā.
Jambudīpasmiṃ kira pubbe mahānidāgho ahosi. Tadā nidāghasuriyena sakiraṇākara vāpipokkharaṇīnadīgirikandaranijjharādisu udakaṃ nissesaṃ katvā pītamiva udake parikkhīṇe macchakacchapādayo yebhuyyena vināsaṃ pattā. Atha mahāraññabhūmiyaṃ rukkhatiṇalatādayo atīva milātā ahesuṃ. Migapakkhino'pi ghammāhitattā pipāsitā marīciṃ toyanti maññamānā itocito'va dhāvantā mahā dukkhappattā ahesuṃ. Tadā eko suvapotako pipāsito tattha tattha pānīyaṃ pariyesanto mahā raññe ekasmiṃ pūtipādape saṭṭhiratane narakāvāṭe pānīyagandhaṃ ghāyitvā lobhena pātuṃ otiṇṇo ati pātena bhāro tattheva patitvā uggantuṃ nāsakkhi. Athāparo'pi sappo ca manusso cā'ti dve janā tattheva patiṃsu. Sappā nāmavivekaṃ laddhāva attaṃ vijahanti tasmā yaṃ aladdhā vivekattaṃ uggantuṃ nāsakkhi anālambattā manusso pi te uggantuṃ asakkonto maraṇabhayabhītā aññamaññamaviheṭṭhento tattheva vasiṃsu. Athekho bārāṇasīvāsīko manusso vanaṃ paviṭṭho tatheva panīyaṃ pariyesamāno taṃ ṭhānaṃ patvā te tayo'pi disvā kampamānahadayo valliyā piṭakaṃ bandhitvā sikkāyapi ukkhipitvā otāretvā te tayo'pi uddhari athānena te amhākaṃ jīvitaṃ dinnanti somanassā tassevamāhaṃsu. Sāmi mayaṃ tumhe
[SL Page 009] [\x 9/]
Nissāya jīvitaṃ labhimha tumhe ito paṭṭhāya amhākaṃ sahāyo mayampi te sahāyā. Amhākaṃ vasanaṭṭhānāni āgantukāmāti vatvā tesu tāva suvapotako āha sāmi bārāṇasiyaṃ dakkhinadvāre mahā nigrodho atthi tatthāhaṃ vasāmi tava tathārūpe kicce sati mama santikamāgamma suvā 'tisaddaṃ karohī'ti vatvā mettiṃ thiraṃ katvā pakkāmi. Sappo'pi sammāhaṃ tasseva nigrodhassāvidure mahantaṃ vammikaṃ atthi tattha vasāmi tavatthe sati tattha gantvā dīghā'ti saddaṃ karohi'ti vatvā tatheva pakkāmi manusso'pi bārāṇasiyaṃ asukāya nāma vīthiyā asukagehe vasāmi tavatthe sati mama santikaṃ āgacchā'ti vatvā pakkāmi athāparabhāge so upakārako puriso attano kicce sañjāte mama sahāyānaṃ santikaṃ gamissāmī'ti saṅketānusārena gantvā nigrodhamūle ṭhito suvassa saddamakāsiṃ taṃ sutvā suvapotako vegenāgantvā tena saddhiṃ paṭisammoditvā samma cirenāgatosi āgatakāraṇaṃ me ācikkhāti āha sopāha sammāhaṃ jīvitumasakkonto puttadārake ñātīnaṃ paṭipādetvā tava santikamāgatomhi'ti-suvapotakopi sādhu samma tayā kataṃ mama santikamāgacchantena tayā mama jīvitaṃ dinnaṃ mayāpi tava jīvanūpāyaṃ kātuṃ vaṭṭati yāvāhaṃ āgacchāmi tāvettha thokaṃ vissamāti vatvā pakkāmi jīvanūpāyaṃ pariyesamāno tasmiṃ kira samaye bārāṇasīrājā nagarato nikkhamma susajjituyyānaṃ pavisitvā sapariso kīḷitvā majjhantikasamaye suphullitaṃ pañcapadumasañjannaṃ maṅgalapokkharaṇiṃ disvā nahāyituṃ otari tadā suvapotako taṃ ṭhānaṃ patto sākhantare nilino rājapurisānaṃ pamādaṃ disvā rañño muttāhāraṃ ḍasitvā ākāsaṃ pakkhanditvā vegenāgantvā attano sahāyassa datvā appamattomaṃ valaṃjehi sammāti vatvā adāsi. Tato so taṃ gahetvā imaṃ kuhĭ