Suttantapiṭake

Vimānavatthupāḷi

Namo tassa bhagavato arahato sammā sambuddhassa.

1. Pīṭhavaggo

1. 1
1. Pīṭhaṃ te sovaṇṇamayaṃ uḷāraṃ
Manojavaṃ gacchati yena kāmaṃ,
Alaṅkate mālyadhare1 suvatthe
Obhāsasi vijjurivabbhakūṭaṃ.

2. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

3. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve
Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ,
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

4. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,
Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

5. Ahaṃ manussesu manussabhūtā
Abbhāgatānāsanakaṃ2 adāsiṃ,
Abhivādayiṃ añjalikaṃ akāsiṃ
Yathānubhāvañca adāsi dānaṃ.

6. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

7. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ,
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Paṭhamapīṭhavimānaṃ.

1. 2
[PTS Page 002] [\q 2/]
8. Pīṭhaṃ te vephariyamayaṃ uḷāraṃ
Manojavaṃ gacchati yena kāmaṃ,
Alaṅkate mālyadhare suvatthe
Obhāsasi vijjurivabbhakūṭaṃ.

1. Malyadhare - sīmu.
2. Abbhāgatānaṃ āsanakaṃ - sīmu.

[BJT Page 4] [\x 4/]

9. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

10. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve
Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ,
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

11. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,
Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

12. Ahaṃ manussesu manussabhūtā
Abbhāgatānāsanakaṃ adāsiṃ,
Abhivādayiṃ añjalikaṃ akāsiṃ
Yathānubhāvañca adāsi dānaṃ.

13. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

14. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ,
Tenambhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Dutiyapīṭhavimānaṃ.

1. 3

15. Pīṭhaṃ te sovaṇṇamayaṃ uḷāraṃ
Manojavaṃ gacchati yena kāmaṃ,
Alaṅkate mālyadhare suvatthe
Obhāsasi vijjurivabbhakūṭaṃ

16. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

17. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve
Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ,
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

18. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,
Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

[BJT Page 6] [\x 6/]
[PTS Page 003] [\q 3/]
19. Appassa kammassa phalaṃ mamedaṃ1
Yenamhi2 evaṃ jalitānubhāvā,
Ahaṃ manussesu manussabhūtā
Purimāya jātiyā manussaloke

20. Addasaṃ virajaṃ bhikkhuṃ vippasannamanāvilaṃ,
Tassa adāsahaṃ piṭhaṃ pasannā sehi pāṇihi

21. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā

22. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ,
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbādisā pabhāsatīti.

Tatiyapīṭhavimānaṃ.

1. 4

23. Pīṭhaṃ te vephariyamayaṃ uḷāraṃ
Manojavaṃ gacchati yena kāmaṃ,
Alaṅkate mālyadhare suvatthe
Obhāsasi vijjurivabbhakūṭaṃ.

24. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

25. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve
Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ,
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

26. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,
Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

27. Appassa kammassa phalaṃ mamedaṃ
Yenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Ayaṃ manussesu manussabhūtā
Purimāya jātiyā manussaloke.

28. Addasaṃ virajaṃ bhikkhuṃ vippasannamanāvilaṃ,
Tassa adāsahaṃ pīṭhaṃ pasannā sehi pāṇāhi.

1. Mametaṃ - katthavi
2. Tenamhi - katthavi

[BJT Page 8] [\x 8/]

29. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

30. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ,
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Catutthapīṭhavimānaṃ.

1. 5
[PTS Page 004] [\q 4/]
31. Kuñjaro te varārogo nānā ratanakappano,
Ruciro thāmavā javasampanno1 ākāsamhi samīhati.

32. Padumī padumapattakkhī2 padumuppalajutindharo, 3
Padumacuṇṇābhikiṇṇaṅgo soṇṇapokkharamālavā4

33. Padumānusaṭaṃ maggaṃ padumapattavibhūsitaṃ,
Ṭhītaṃ vaggumanugghāti mitaṃ gacchati vāraṇo

34. Tassa pakkamamānassa soṇṇakaṃsā ratissarā,
Tesaṃ sūyyati nigghoso turiye pañcaṅgike yathā

35. Tassa nāgassa khandhasmiṃ sucivatthā alaṅkatā,
Mahantaṃ accharāsaṅghaṃ vaṇṇena atirocasi5

36. Dānassa te idaṃ phalaṃ atho sīlassa vā pana,
Atho añjalikammassa taṃ me akkhāhi pucchitāti.

37. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,
Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalanti.

38. Disvāna guṇasampannaṃ jhāyiṃ jhānarataṃ sataṃ,
Adāsiṃ pupphābhikiṇṇaṃ āsanaṃ dussasanthataṃ.

39. Upaḍḍhapadumamālāhaṃ āsanassa samantato,
Abbhokirissaṃ pattehi pasannā sehi pāṇīhi.

1. Thāmasampanno - katthavi
2. Padamapattakkhī - machasaṃ.
3. Padamuppalajutindharo - machasaṃ.
4. Soṇṇapokkharamālamā - machasaṃ.
5. Atirocati - katthacī

[BJT Page 10] [\x 10/]

40. Tassa kammassa kusalassa1 idaṃ me īdisaṃ phalaṃ,
Sakkāro garukāro ca devānaṃ apacitā ahaṃ.

41. Yo ce sammāvimuttānaṃ sattānaṃ brahmacārinaṃ,
Pasanno āsanaṃ dajjā evaṃ nando yathā ahaṃ.

42. Tasmāhi atthakāmena mahantambhikaṅkhatā,
Āsanaṃ dātabbaṃ hoti sarīranti madhārinanti.

Kuñjaravimānaṃ.

1. 6

43. Suvaṇṇacchadanaṃ nāvaṃ nārī āruyha tiṭṭhasi,
Ogāhasi pokkharaṇiṃ padumaṃ chindasi pāṇinā.

44. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

45. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve
Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ,
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti,

46. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,
Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalantī.

47. Ahaṃ manussesu manussabhūtā
Purimāya jātiyā manussaloke,
Disvāna bhikkhū tasite kilante
Uṭṭhāya pātuṃ udakaṃ adāsiṃ.

48. Yo ve kilantāna pipāsitānaṃ
Uṭṭhāya pātuṃ udakaṃ dadāti,
Sītodakā tassa bhavanti najjo
Pahūtamālyā bahupuṇḍarīkā.

49. Tamāpagā anupariyanti sabbadā
Sītodīkā vālukasanthatā nadī,
Ambā ca sālā tilakā ca jambuyo
Uddālakā pāṭaliyo ca phullā.

1. Kammakusalassa - machasaṃ.

[BJT Page 12] [\x 12/]

50. Taṃ bhūmibhāgehi upetarūpaṃ
Vimānaseṭṭhaṃ bhūsasobhamānaṃ,
Tassīdha1 kammassa ayaṃ vipāko
Etādisaṃ katapuññā2 labhanti.

51. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

52. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ,
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Paṭhamanāvāvimānaṃ.

1. 7

53. Suvaṇṇacchadanaṃ nāvaṃ nārī āruyha tiṭṭhasi,
Ogāhasi pokkharaṇiṃ padumaṃ chindasi pāṇinā.

54. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

55. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve
Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ,
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

56. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,
Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

57. Ahaṃ manussesu manussabhūtā
Purimāya jātiyā manussaloke,
Disvāna bhikkhuṃ tasitaṃ kilantaṃ
Uṭṭhāya pātuṃ udakaṃ adāsiṃ.

58. Yo ce kilantassa pipāsitassa
Uṭṭhāya pātuṃ udakaṃ dadāti,
Sītodakā tassa bhavanti najjo
Pahūtamālyā bahupuṇḍarīkā.

59. Tamāpagā anupariyanti sabbadā
Sītodakā vālukasanthatā nadī,
Ambā ca sālā tilakā ca jambuyo
Uddālakā pāṭaliyo ca phullā.

1. Tasseva - syā.
2. Puññakatā - machasaṃ.

[BJT Page 14] [\x 14/]

60. Taṃ bhūmibhāgehi upetarūpaṃ
Vimānaseṭṭhaṃ bhusasobhamānaṃ,
Tassīdha kammassa ayaṃ vipāko
Etādisaṃ katapuññā labhanti.

61. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

62. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ, *
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Dutiyanāvāvimānaṃ.

1. 8

63. Suvaṇṇacchadanaṃ nāvaṃ nārī āruyha tiṭṭhasi,
Ogāhasi pokkharaṇiṃ padumaṃ chindasi pāṇinā.

64. Kūṭāgārā nivesā te vibhattā bhāgaso mitā,
Daddallamānā ābhanti samantā caturo disā.

65. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

66. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve
Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ,
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.
[PTS Page 005] [\q 5/]
67. Sā devatā attamanā sambuddheneva pucchitā
Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalanti.
[PTS Page 007] [\q 7/]
68. Ahaṃmanussesu manussabhūtā
Purimāya jātiyā manussaloke,
Disvāna bhikkhū tasite kilante
Uṭṭhāya pātuṃ udakaṃ adāsiṃ.

69. Yo ve kilantāna pipāsitānaṃ
Uṭṭhāya pātuṃ udakaṃ dadāti,
Sītodakā tassa bhavanti najjo
Pahūtamālyā bahu puṇḍarīkā.

* Ettha dissate marammachaṭṭha saṅgīti potthake ''akkhāmi te buddha mahānubhāva manussabhūtā yamakāsi puññāpi pādantidvayaṃ.

[BJT Page 16] [\x 16/]

70. Tamāpagā anupariyanti sabbadā
Sītodakā vālukasanthatā nadī,
Ambā ca sālā tilakā ca jambuyo
Uddālakā pāṭaliyo ca phullā.

71. Taṃ bhūmibhāgehi upetarūpaṃ
Vimānaseṭṭhaṃ bhusasobhamānaṃ,
Tassīdha kammassa ayaṃ vipāko
Etādisaṃ katapuññā labhanti.

72. Kūṭāgārā nivesā me vibhattā bhāgaso mitā,
Daddallamānā ābhanti samantā caturo disā.

73. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

74. Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsati,
Etassa kammassa phalaṃ mamedaṃ
Atthāya buddho udakaṃ apāyīti1.

Tatiyanāvā vimānaṃ.

1. 9

75. Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,
Obhāsenti disā sabbā osadhī viya tārakā.

76. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

77. Kena tvaṃ vimalobhāsā atirocasi devate2,
Kena te sabbagattehi sabbā obhāsare3 disā.

78. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve
Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ,
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.
[PTS Page 006] [\q 6/]
79. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,
Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

1. Apāsīti - sī, syā, [PTS.]
2. Devatā - machasaṃ.
3. Obhāsate - machasaṃ.

[BJT Page 18] [\x 18/]

[PTS Page 008] [\q 8/]
80. Ahaṃ manussesu manussabhūtā
Pūrimāya jātiyā manussaloke,
Tamandhakāramhi timīsikāyaṃ
Padīpakālamhi adaṃ padīpaṃ1

81. Yo andhakāramhi timīsikāyaṃ
Padīpakālamhi dadāti dīpaṃ,
Uppajjati jotirasaṃ vimānaṃ
Pahūtamālyaṃ bahupuṇḍarīkaṃ.

82. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

83. Tenāhaṃ vimalobhāsā atirocāmi devatā,
Tena me sabbagattehi sabbā obhāsare disā.

84. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ,
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.
Dīpavimānaṃ.

1. 10

85. Abhikkannena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,
Obhāsentī disā sabbā osadhī viya tārakā.

86. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

87. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve
Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ,
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

88. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā.
Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

89. Ahaṃ manussesu manussabhūtā
Purimāya jātiyā manussaloke.
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ vippasannamanāvilaṃ

1. Adāya dīpaṃ - machasaṃ.

[BJT Page 20] [\x 20/]

90. Āsajja dānaṃ adāsiṃ akāmā tiladakkhiṇaṃ
Dakkhiṇeyyassa buddhassa pasannā sehi pāṇihi.

91. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

92. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ,
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.
[PTS Page 009] [\q 9/]
Tiladakkhiṇāvimānaṃ.

1. 11

93. Koñcā mayūrā diviyā ca haṃsā
Vaggussarā kokilā sampatanti,
Pupphābhikiṇṇaṃ rammamidaṃ vimānaṃ
Anekacittaṃ naranārisevitaṃ.

94. Tatthacchasi devi mahānubhāve
Iddhi1 vikubbantī anekarūpā,
Imā ca te accharāyo samantato
Naccanti gāyanti pamodayanti2.

95. Devidadhipattāsi mahānubhāve
Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ,
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

96. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,
Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

97. Ahaṃ manussesu manussabhūtā
Patibbatā nāññamanā3 ahosiṃ,
Mātāva puttaṃ anurakkhamānā
Kuddhapahaṃ4 nappharusaṃ avocaṃ.

98. Sacce ṭhitā mosavajjaṃ pahāya
Dāne ratā saṅgahitattabhāvā,
Annaṃ ca pānaṃ ca pasannacittā
Sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ.

1. Iddhiṃ - katthaci
2. Pamodayanti ca - machasaṃ.
3. Patibbatā naññamanā - machasaṃ.
4. Kuddhāpihaṃ - machasaṃ.

[BJT Page 22] [\x 22/]

99. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

100. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Patibbatāvimānaṃ.

1. 12

101. Vepharīyatthambhaṃ ruciraṃ pabhassaraṃ
Vimānamāruyha anekacittaṃ
Tatthacchasi devi mahānubhāve
Uccāvacā iddhivikubbamānā
Imā ca te accharāyo samantato
Naccanti gāyanti pamodayanti1
[PTS Page 010] [\q 10/]
102. Deviddhipattāsi mahānubhāve
Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti

103. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,
Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ

104. Ahaṃ manussesu manussabhūtā
Upāsikā cakkhumato abhosiṃ
Pāṇātipātā viratā ahosiṃ
Loke adinnaṃ parīvajjayissaṃ

105. Amajjapā no ca2 musā abhāsiṃ3
Sakena sāmināva4 ahosiṃ tuṭṭhā
Annañca pānañca pasannacittā
Sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ

106. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā

107. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti

Dutiya patibbatāvimānaṃ.

1. Pamodayanti ca - machasaṃ,
2. Nāpi - syā.
3. Abhāṇiṃ - machasaṃ.
4. Sāmitā - machasaṃ.

[BJT Page 24] [\x 24/]

01. 13

108. Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,
Obhāsentī disā sabbā osadhī viya tārakā.

109. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

110. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve
Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

111. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,
Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

112. Ahaṃ manussesu manussabhūtā
Suṇisā ahosiṃ sasurassa gehe1
Addasaṃ virajaṃ bhikkhuṃ vippasannamanāvilaṃ

113. Tassa adāsahaṃ pūvaṃ pasannā sehi pāṇihi
Bhāgaḍḍhabhāgaṃ datvāna modāmi nandane vane

[PTS Page 011] [\q 11/]
114. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

115. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Suṇisāvimānaṃ.

[BJT Page 24] [\x 24/]

1. 14

116. Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,
Obhāsentī disā sabbā osadhī viya tārakā.

117. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

1. Ghare, - syā.

[BJT Page 26] [\x 26/]

118. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve
Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

119. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,
Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

120. Ahaṃ manussesu manussabhūtā
Suṇisā ahosiṃ sasurassa gehe
Addasaṃ virajaṃ bhikkhuṃ vippasannamanāvilaṃ

121. Tassa adāsahaṃ pūvaṃ pasannā sehi pāṇihi
Bhāgaḍḍhabhāgaṃ datvāna modāmi nandane vane

122. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

123. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Dutiya suṇisāvimānaṃ.

1. 15

124. Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,
Obhāsentī disā sabbā osadhī viya tārakā.

125. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

126. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve
Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

127. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,
Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

[BJT Page 28] [\x 28/]

[PTS Page 012] [\q 12/]
128. Issā ca maccheramatho paḷāso,
Nāhosi mayhaṃ gharamāvasantiyā
Akkodhanā bhattuvasānuvattinī
Uposathe niccahamappamattā.

129. Cātuddasiṃ pañcadasiṃ yā ca pakkhassa aṭṭhamī,
Pāṭihāriyapakkhañca aṭṭhaṅgasusamāgataṃ

130. Uposathaṃ upavasissaṃ sadā sīlesu saṃvutā,
Saṃyamā saṃvibhāgā ca vimānaṃ āvasāmahaṃ1

131. Pāṇātipātā viratā musāvādā ca saññatā,
Theyyā ca aticārā ca majjapānā ca ārakā.

132. Pañca sikkhaṃ pade ratā ariyasaccāna kovidā,
Upāsikā cakkhumato gotamassa yasassino.

133. Sāhaṃ sakena sīlena yasasā ca yasassinī,
Anubhomi sakaṃ puññaṃ sukhitā camhi anāmayā.

134. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

135. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Mama ca bhante vacanena bhagavato pāde sirasā vandeyyāsi, uttarā nāma bhante upāsikā bhagavato pāde sirasā vandatīti anacchariyaṃ kho panetaṃ bhante yaṃ maṃ bhagavā aññatarasmiṃ sāmaññaphale vyākareyya. Taṃ bhagavā sakadāmiphale viyākāsīti.

Uttarāvimānaṃ.

1. 16

136. Yuttā ca te parama alaṅkatā hayā
Adhomukhā aghasigamā balī javā
Abhinimmitā pañcarathā satā ca te
Anventi taṃ sārathicoditā hayā.

137. Sā tiṭṭhasi rathavare alaṅkatā
Obhāsayaṃ jalamiva jotipāvako
Pucchāmi taṃ varatanu2 anomadassane
Kasmā nu kāyā anadhivaraṃ upāgamīti.

1. Āvasāmimaṃ - sī.
2. Varacāru - katthavi.

[BJT Page 30] [\x 30/]

138. Kāmaggapattānaṃ yamāhunuttaraṃ1
Nimmāya nimmāya ramanti devatā
Tasmā kāyā accharā kāmavaṇṇīnī
Idhāgatā anadhivaraṃ namassitunti.
[PTS Page 013] [\q 13/]
139. Kiṃ tvaṃ pure sucaritamācarīdha
Kenacchasi tvaṃ amitayasā sukhedhitā
Iddhī ca te anadhivarā vihaṅgamā
Vaṇṇo ca te dasadisā virocati.

140. Devehi taṃ parivutā sakkatā casi
Kuto cutā sugatigatāsi devate
Kassa vā tvaṃ vacanakarānusāsaniṃ
Ācikkha me tvaṃ yadi buddhasāvikāti.

141. Nagantare nagaravare sumāpite
Paricārikā rājavarassa sirīmato
Nacce gīte paramasusikkhitā ahuṃ
Sirimāti maṃ rājagahe avedisuṃ. 2

142. Buddho ca me isinisabho vināyako
Adesayī samuyadadukkhaniccataṃ
Asaṅkhataṃ dukkhanirodhasassataṃ
Maggañcimaṃ akuṭilamañjasaṃ sivaṃ.

143. Sutvānahaṃ amatapadaṃ asaṅkhataṃ
Tathāgatassanadhivarassa sāsanaṃ
Sīlesavahaṃ paramasusaṃvutā ahuṃ
Dhamme ṭhitā naravarabuddhabhāsite. 3

144. Ñatvānahaṃ virajapadaṃ asaṅkhataṃ
Tathāgatena nadhivarena desitaṃ
Tatthevahaṃ samathasamādhimāphusiṃ
Sā yeva me paramaniyāmatā ahu.

145. Laddhānahaṃ amatavaraṃ visesanaṃ
Ekaṃsikā abhisamaye visesiya
Asaṃsayā bahujanapūjitā ahaṃ
Khiḍḍhāratiṃ4 paccanubhomanappakaṃ.

146. Evaṃ ahaṃ amatadassamhi devatā
Tathāgatassanadhivarassa sāvikā
Dhammaddasā paṭhamaphale patiṭṭhitā
Sotāpannā na ca pana matthiduggati.

1. Yamāhunuttārā - syā.
2. Avediṃsu - sīmu. Pa.
3. Naravarabuddhadesite - machasaṃ.
4. Khiḍḍaṃratiṃ - syā.

[BJT Page 32] [\x 32/]

147. Sā vandituṃ anadhivaraṃ upāgamiṃ
Pāsādike kusalarathe ca bhikkhavo
Namassituṃ samaṇasamāgamaṃ sivaṃ
Sagāravā sirimato dhammarājino.
[PTS Page 014] [\q 14/]
148. Disvā muniṃ muditamanamhi pīṇitā
Tathāgataṃ naravaradammasārathiṃ
Taṇhacchidaṃ kusalarataṃ vināyakaṃ
Vandāmahaṃ parahitānukampakanti.

Sirimāvimānaṃ.

1. 17

149. Idaṃ vimānaṃ ruciraṃ pabhassaraṃ
Vephariyatthamhaṃ satataṃ sunimmitaṃ
Sovaṇṇarukkhehi1 samantamotthataṃ ṭhānaṃ mamaṃ kammavipākasambhavaṃ.

150. Patrūpapannā purimaccharā imā
Sataṃ sahassāni sakena kammunā
Tuvaṃsi ajjhapagatā yasassinī
Obhāsayaṃ tiṭṭhasi pubbadevatā.

151. Sasī adhiggayha yathā virocati
Nakkhattarājāriva tārakāgaṇaṃ
Tatheva tvaṃ accharāsaṅgamaṃ2 imaṃ
Daddallamānā yasasā virocasi.

152. Kuto nu āgamma anomadassane
Uppannā tvaṃ bhavanaṃ mamaṃ idaṃ
Brahmaṃva devā tidasā saindakā
Sabbe na tappāmase dassanena tanti. 3

153. Yametaṃ sakka anupucchase mamaṃ
Kuto vutā tvaṃ idha āgatāti4
Bārāṇasī nāma puratthi kāsinaṃ
Tattha pure ahosiṃ kesakārikā.

154. Buddhe ca dhamme ca pasannamānasā
Saṅgheca ekantagatā asaṃsayā
Akhaṇḍasikkhāpadā āgatapphalā
Sambodhidhamme niyatā anāmayāti.

1. Suvaṇṇarukkhehi - machasaṃ
2. Accharāsaṅganaṃ - machasaṃ
3. Dassanātanti - sī.
4. Āgatā tuvaṃ - syā.
Kuto vutāya āgatikava [PTS.]

[BJT Page 34] [\x 34/]

155. Tantyābhinandamase sāgatañca1 te
Dhammena ca tvaṃ yassā virocasi
Buddhe ca dhamme ca pasannamānase
Saṅghe ca ekantagate asaṃsaye
Akhaṇḍa sikkhāpade āgatapphale
Sambodhidhamme niyate anāmayeti.

Kesakārīvimānaṃ.

Pīṭhavaggo paṭhamo.

Tassuddānaṃ: -

Pañcapīṭhā tayo nāvā dīpatiladakkhiṇā duve
Pati dve suṇisā uttarā sirimā kesakārikā
Vaggo tena pavuccatīti.
[PTS Page 015] [\q 15/]
1. Svāgatañca - machasaṃ.

[BJT Page 36] [\x 36/]

2. Cittalatāvaggo

2. 1
[PTS Page 016. [\q 16/] ]
156. Api sakko'va devindo ramme cittalatā vane
Samantā anuppiyāsi nārīgaṇapurakkhatā
Obhāsentī disā sabbā osadhī viya tārakā.

157. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

158. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve
Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

159. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,
Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

160. Ahaṃ manussesu manussabhūtā dāsī ahosiṃ parapessiyā kule
Upāsikā cakkhumato gotamassa yasassino
Tassā me nikkhamo āsi sāsane tassa tādino.

161. Kāmaṃ bhijjatu'yaṃ kāyo neva atthettha santhanaṃ1
Sikkhāpadānaṃ pañcannaṃ maggo sovatthiko sivo.

162. Akaṇṭako agahano uju sabbhi pavedito
Nikkhamassa phalaṃ passa yathidaṃ pāpuṇitthikā.

163. Āmantanikā raññomhi sakkassa vasavattino
Saṭṭhituriyasahassāni paṭibodhaṃ karonti me.

164. Ālambo gaggaro2 bhīmo sādhuvādī ca saṃsayo,
Pokkharo ca suphasso ca vīṇāmokkhā ca nāriyo.

165. Nandā ceva sunandā ca soṇadinnā sucimbhitā3
Alambusā missakesī ca puṇḍarīkātidāruṇī.

166. Eṇiphassā suphassā ca subhaddā muduvādinī,
Etā caññā ca seyyasā4 accharānaṃ pabodhikā.

1. Saṇaṭhanaṃ - machasaṃ.
2. Gaggamo - syā.
3. Sucimbhikā - syā.
4. Seyyāse - sīmu. Pa.

[BJT Page 38] [\x 38/]

167. Kāmaṃ kālenupāgantvā abhibhāsanti devatā,
Handa naccāma gāyāma handa taṃ ramayāmase.

168. Nayidaṃ akatapuññānaṃ katapuññānamevidaṃ
Asokaṃ nandānaṃ rammaṃ tidasanaṃ mahāvanaṃ.

169. Sukhaṃ akatapuññātaṃ idha natthi parattha ca,
Sukhañce katapuññānaṃ idha ceva paratthe ca.

170. Tesaṃ sahavyakāmānaṃ kattabbaṃ kusalaṃ bahuṃ
Katapuññā hi modanti sagge bhosasamaṅginoti.

Dāsīvimānaṃ.

2. 2

171. Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,
Obhāsenti disā sabbā osadhī viya tārākā.

172. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

173. Pucchāmi taṃ mahānubhāve
Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

174. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,
Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

175. Kevaṭṭadvārā nikkhamma ahu mayhaṃ nivesanaṃ,
Tattha sañcaramānānaṃ sāvakānaṃ mahesinaṃ.

176. Odanaṃ kummāsaṃ sākaṃ1 loṇasovīrakañcahaṃ,
Adāsiṃ ujubhūtesu vippasannena cetaso.

177. Cātuddasiṃ pañcadasiṃ yā ca pakkhassa aṭṭhamī,
Pāṭihāriyapakkhañca aṭṭhaṅgasusamāgataṃ

178. Uposathaṃ upavasissaṃ sadā sīlesu saṃvutā,
Saññamā saṃvibhāgā ca vimānaṃ āvasāmahaṃ

1. Ḍākaṃ - machasaṃ.

[BJT Page 40] [\x 40/]

179. Pāṇātipātā vīratā musāvādā ca saññatā,
Theyyā ca aticārā ca majjapānā ca ārakā

180. Pañcasikkhāpade ratā ariyasaccāna kovidā,
Upāsikā cakkhumato gotamassa yasassino

181. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

182. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Mama ca bhante vacanena bhagavato pāde sirasā vandeyyāsi, lakhumā nāma bhante upāsikā bhagavato pāde sirasā vandatīti. Anacchariyaṃ kho panekaṃ bhante yaṃ maṃ bhagavā aññatarasmiṃ sāmaññaphale vyākareyya taṃ bhagavā sakadāgāmiphale vyākāsīti.

Lakhumāvimānaṃ.

2. 3

183. Piṇḍāya te carantassa tuṇhībhūtassa tiṭṭhato,
Daḷiddā kapaṇā nārī parāgāraṃ avassitā1

184. Yā te adāsi ācāmaṃ pasantā sehi pāṇihi,
Sā hitvā mānusaṃ dehaṃ kannu sā disataṃ gatā

185. Piṇḍāya me carantassa tuṇhībhūtassa tiṭṭhato,
Daḷiddā kapaṇā nārī parāgāraṃ avassitā

186. Yā me adāsi ācāmaṃ pasantā sehi pāṇihi,
Sā hitvā mānusaṃ dehaṃ vippamuttā ito cutā

187. Nimmāṇaratino nāma santi devā mahiddhikā,
Tattha sā sukhitā nārī modatācāmadāyikāti

188. Abho dānaṃ varākiyā kassape supatiṭṭhitaṃ,
Parābhatena dānena ijjhittha vata dakkhiṇā

189. Yā mahesittaṃ kāreyya cakkavattissa rājino
Nārī sabbaṅgakalyāṇī bhattu cānomadassikā
Etassācāmadānassa kalaṃ nāgghati soḷasiṃ.

1. Apassitā - machasaṃ

[BJT Page 42] [\x 42/]

190. Sataṃ nikkhā sataṃ assā sataṃ assatarīrathā
Sataṃ kaññā sahassāni āmuttamaṇīkuṇḍalā
Etassācāmadānassa kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ

191. Sataṃ hemavatā nāgā īsā dantā urūḷhavā
Suvaṇṇakacchā mātaṅgā hemakappanavāsasā1
Etassācāmadānassa kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ

192. Catunnampi2ca dīpānaṃ issaraṃ yodha kāraye,
Etassācāmadānassa kalaṃ nāgghati soḷasinti

Ācāmadāyikāvimānaṃ.

2. 4

193. Caṇḍālī vanda pādāni gotamassa yasassino,
Taveva3 anukampāya aṭṭhāsi isisattamo4

194. Abhippasādehi manaṃ arahattamhi tādinī5,
Khippaṃ pañjalikā vanda parittaṃ tava jīvitanti

195. Coditā bhāvitattena sarīrantimadhārinā,
Caṇḍālī vandi pādāni gotamassa yasassino

196. Tamenamavadhī gāvī caṇḍāliṃ pañjaliṃ ṭhitaṃ,
Namassamānaṃ sambuddhaṃ andhakāre pabhaṅkaranti

197. Khīṇāsavaṃ vigatarajaṃ anejaṃ
Ekaṃ araññamhi raho nisinnaṃ
Deviddhipattā upasaṅkamitvā
Vandāmi taṃ vīra mahānubhāvāti6

198. Suvaṇṇavaṇṇā jalitā mahāyasā
Vimānamoruyha anekacittā
Parivāritā accharānaṃ gaṇena7
Kā tvaṃ subhe devate vandase mamanti.

1. Hemakappanivāsasā - syā,
2. Catunnampi - machasaṃ.
3. Tameva - machasaṃ.
4. Isisuttamo - sīmu.
5. Tādine, - syā,
6. Mahānubhāvanti - machasaṃ, katthaci
7. Accharāsaṃgaṇena - machasaṃ.

[BJT Page 44] [\x 44/]

199. Ahaṃ bhadante1 caṇḍālī tayā vīrena pesitā,
Vandiṃ arahato pāde gotamassa yasassino

200. Sāhaṃ vanditva2 pādāni cutā caṇḍālayoniyā,
Vimānaṃ sabbato bhaddaṃ upapannambhi nandanaṃ3

201. Accharānaṃ satasahassaṃ purakkhatvāna4 tiṭṭhati,
Tāsāhaṃ pavarā seṭṭhā vaṇṇena yassa yutā.

202. Pahūtakatakalyāṇā sampajānā patissatā,
Muniṃ kāruṇikaṃ loke taṃ bhante vanditumāgatāti.

203. Idaṃ vatvāna caṇḍālī kataññū katavedinī,
Vanditvā arahato pāde tatthevantaradhāyathāti. 5

Caṇḍālīvimānaṃ.

2. 5

204. Nīlā pītā ca kāḷā ca mañjeṭṭhā6 atha lohitā,
Uccāvacānaṃ vaṇṇānaṃ kiñjakkhaparivāritā.

205. Mandāravānaṃ pupphānaṃ mālaṃ dhāresi muddhani,
Nayime aññesu kāyesu rukkhā santi sumedhase.

206. Kena kāyaṃ upapannā tāvatiṃsaṃ yasassinī,
Devate pucchitācikkha kissa kammassidaṃ phala'nti

207. Bhadditthiti7 maṃ aññiṃsu kimbilāyaṃ upāsikā,
Saddhā sīlena sampannā saṃvibhāgaratā sadā.

208. Acchādanañca bhattañca senāsanaṃ padīpiyaṃ,
Adāsiṃ ujubhūtesu vippasannena cetasā

209. Cātuddasiṃ pañcadasiṃ yā ca pakkhassa aṭṭhamī,
Pāṭihāriyapakkhañca aṭṭhaṅgasusamāgataṃ.

210. Uposathaṃ upavasissaṃ sadā sīlesu saṃvutā,
Saññamā saṃvibhāgā ca vimānaṃ āvasāmahaṃ.

1. Bhaddante - machasaṃ.
2. Vanditvā - machasaṃ.
3. Nandane - machasaṃ
4. Purakkhitvā - syā,
5. Tatthevantaradhāyatīti - syā,
6. Mañjiṭṭhā - machasaṃ
Mañjiṭṭhā - [PTS]
7. Bhadditthikāti maṃ aññasu - machasaṃ.

[BJT Page 46] [\x 46/]

211. Pāṇātipātā viratā musāvādā ca saññatā,
Theyyā ca aticārā ca majjapānā ca ārakā.

212. Pañca sikkhāpade ratā ariyasaccāna kovidā,
Upāsikā cakkhumato appamādavihāriṇī.

213. Bhikkhu cahaṃ paramahitānukampake
Abhojayaṃ tapassiyugaṃ mahāmuniṃ
Katāvāsā katakusalā tato cutā
Sayaṃpabhā anuvicarāmi nandanaṃ.

214. Aṭṭhaṅgikaṃ aparimitaṃ sukhāvahaṃ
Uposathaṃ sattamupāvasiṃ ahaṃ
Katāvāsā katakusalā tato cutā
Sayaṃpabhā anuvicarāmi nandananti.
[PTS Page 021] [\q 21/]
Bhadditthivimānaṃ.

2. 6

215. Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,
Obhāsentī disā sabbā osadhī viya tārakā.

216. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

217. Kena tvaṃ vimalobhāsā atirocasi devate,
Kena te sabbagattehi sabbā obhāsare disā.

218. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve
Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī'ti.

219. *Sā devatā attamanā moggallānena pucchatā,
Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassakammassidaṃ phalaṃ.

* Nāgatāpyayaṃ gāthā sīhalakkharavimānavatthumhi, tassaṃ aṭṭhakathāyaṃ āgatā, tasmā sā idha pakkhittā.

[BJT Page 48] [\x 48/]

220. Soṇadinnāti maṃ aññiṃsu1 nālandāyaṃ upāsikā,
Saddhā sīlena sampannā saṃvibhāgaratā sadā.

221. Acchādanañca bhattañca senāsanaṃ padīpiyaṃ,
Adāsiṃ ujubhūtesu vippasannena cetasā

222. Cātuddasiṃ pañcadusiṃ yā ca pakkhassa aṭṭhamī,
Pāṭihāriya pakkhañca aṭṭhaṅgasusamāgataṃ.

223. Uposathaṃ upavasissaṃ sadā sīlesu saṃvutā,
Saññamā saṃvibhāgā ca vimānaṃ āvasāmahaṃ.

224. Pāṇātipātā viratā musāvādā ca saññatā,
Theyyā ca aticārā ca majjapānā ca ārakā.

225. Pañcasikkhāpade ratā ariyasaccāna kovidā,
Upāsikā cakkhumato gotamassa yasassino.

226. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā

227. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī'ti.

Soṇadinnā vimānaṃ.

2. 7

228. Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,
Obhāsentī disā sabbā osadhī viya tārakā.

229. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

230. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve
Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī'ti.

231. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,
Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

1. Aññaṃsu, - machasaṃ.

[BJT Page 50] [\x 50/]

232. Uposathāti maṃ aññiṃsu sāketāyaṃ upāsikā,
Saddhā sīlena sampannā saṃvibhāgaratā sadā.

233. Acchādanaṃ ca bhattañca senāsanaṃ padīpiyaṃ,
Adāsiṃ ujubhūtesu vippasannena cetasā.
[PTS Page 021. [\q 21/] ]
234. Cātuddasiṃ pañcadasiṃ yā ca pakkhassa
Aṭṭhami, pāṭihāriyapakkhañca aṭṭhaṅgasusamāgataṃ.

235. Uposathaṃ upavasissaṃ sadā sīlesu saṃvutā,
Saññamā saṃvibhāgā ca vimānaṃ āvasāmahaṃ.

236. Pāṇātipātā viratā musāvādā ca saññatā,
Theyyā ca aticārā ca majjapānā ca ārakā.

237. Pañca sikkhāpade ratā ariyasaccāna kovidā,
Upāsikā cakkhumato gotamassa yasassino.

238. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

239. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

240. Abhikkhaṇaṃ nandanaṃ sutvā chando me udapajjatha1
Tattha cittaṃ paṇidhāya upapannamhi nandanaṃ.

241. Nākāsiṃ santhuvacanaṃ buddhassādiccabandhuno,
Hīne cittaṃ paṇidhāya sāmhi pacchānutāpinīti.

242. Kīva ciraṃ vimānasmiṃ idha vacchasuposathe,
Devate pucchitācikkha yadi jānāsi āyunoti.

243. Saṭṭhivassasahassāni tisso ca vassakoṭiyo
Idha ṭhatvā mahāmuni ito cutā gamissāmi
Manussānaṃ sahavyatanti.

244. Mā tvaṃ uposathe bhāyi sambuddhenāpi vyākatā
Sotāpannā visesayi pahīnā tava duggatīti.

Uposathā vimānaṃ.

1. Uppajjatha - sīmu, pa. Uppajjati - katthaci

[BJT Page 52] [\x 52/]

2. 8

245. Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,
Obhāsenti disā sabbā osadhī viya tārakā.

246. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

247. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve
Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

248. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,
Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

249. Saddhāti maṃ aññiṃsu rājagahasmiṃ upāsikā,
Saddhāsīlena sampannā saṃvibhāgaratā sadā.

250. Acchādanañca bhattañca senāsanaṃ padīpiyaṃ,
Adāsiṃ ujubhūtesu vippasannena cetasā.

251. Cātuddasiṃ pañcasiṃ yā ca pakkhassa aṭṭhami,
Pāṭihāriyapakkhañca aṭṭhaṅgasusamāgataṃ.

252. Uposathaṃ upavasissaṃ sadā sīlesu saṃvutā,
Saññamā saṃvibhāgā ca vimānaṃ āvasāmahaṃ.

253. Pāṇātipātā viratā musāvādā ca saññatā,
Theyyā ca aticārā ca majjapānā ca ārakā.

254. Pañca sikkhāpade ratā ariyasaccāna kovidā,
Upāsikā cakkhumato gotamassa yasassino.

255. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

256. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.
[PTS Page 022] [\q 22/]
Saddhāvimānaṃ. 1

1. Niddāvimānaṃ - machasaṃ.

[BJT Page 54] [\x 54/]

2. 9

257. Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,
Obhāsenti disā sabbā osadhī viya tārakā.

258. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

259. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve
Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

260. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,
Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

261. Sunandāti maṃ aññiṃsu1 rājagahasmiṃ upāsikā,
Saddhāsīlena sampannā saṃvibhāgaratā sadā.

262. Acchādanañca bhattañca senāsanaṃ padīpiyaṃ,
Adāsiṃ ujubhūtesu vippasannena cetasā.

263. Cātuddasiṃ pañcasiṃ yā ca pakkhassa aṭṭhami,
Pāṭihāriyapakkhañca aṭṭhaṅgasusamāgataṃ.

264. Uposathaṃ upavasissaṃ sadā sīlesu saṃvutā,
Saññamā saṃvibhāgā ca vimānaṃ āvasāmahaṃ.

265. Pāṇātipātā viratā musāvādā ca saññatā,
Theyyā ca aticārā ca majjapānā ca ārakā.

266. Pañca sikkhāpade ratā ariyasaccāna kovidā,
Upāsikā cakkhumato gotamassa yasassino.

267. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

268. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Sunandā vimānaṃ. 2

1. Suniddāti maṃ aññaṃsu - machasaṃ.
2. Suniddā vimānaṃ - machasaṃ.

[BJT Page 56] [\x 56/]

2. 10

269. Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,
Obhāsenti disā sabbā osadhī viya tārakā.

270. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

271. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve
Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

272. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,
Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

273. Ahaṃ manussesu manussabhūtā
Purimāya jātiyā manussaloke
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ vippasannamanāvilaṃ
Tassa adāsahaṃ bhikkhaṃ pasannā sehi pāṇihi

274. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

275. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.
[PTS Page 023] [\q 23/]
Bhikkhādāyikā vimānaṃ.

2. 11

276. Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,
Obhāsenti disā sabbā osadhī viya tārakā.

277. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

278. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve
Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

[BJT Page 58] [\x 58/]

279. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,
Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

280. Ahaṃ manussesu manussabhūtā
Purimāya jātiyā manussaloke
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ vippasannamanāvilaṃ
Tassa adāsahaṃ bhikkhaṃ pasannā sehi pāṇihi

281. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

282. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Dutiyabhikkhādāyikā vimānaṃ.

Cittalatāvaggo dutiyo

Tassuddānaṃ: -

Dāsī ceva lakhumā ca atha ācāmadāyikā
Caṇḍālī bhadditthi ceva1 soṇadinnā uposathā
Nandā ceva sunandā ca2 deva ca bhikkhāya dāyikā
Vaggo tena pavuccatīti.

Bhāṇavāraṃ paṭhamaṃ.

1. Bhadditthikā ca - syā
2. Niddāceva suniddā ca - machasaṃ.

[BJT Page 60] [\x 60/]

3. Pāricchattakavaggo

3. 1
[PTS Page 024] [\q 24/]
283. Uḷāro te yaso vaṇṇo sabbā obhāsate disā,
Nāriyo naccanti gāyanti devaputtā alaṅkatā.

284. Modenti parivārenti tava pūjāya devate,
Sovaṇṇāni vimānāni tavimāni sudassane.

285. Tuvaṃsi issarā tesaṃ sabbakāmasamiddhinī,
Abhijātā mahantāsi devakāye pamodasi,
Devate pucchitācikkha kissa kammassidaṃ phalanti.

286. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā

287. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve,
Manussaloke kimakāsi puññaṃ
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā,
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

288. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,
Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

289. Ayaṃ manussesu masussabhūtā
Purimāya jātiyā manussaloke
Dussīlakule suṇisā ahosiṃ
Assaddhesu kadariyesu ahaṃ.

290. Saddhā sīlena sampannā saṃvibhāgaratā sadā,
Piṇḍāya caramānassa apūvaṃ te adāsahaṃ.

291. Tadāhaṃ sassuyācikkhiṃ samaṇo āgato idha,
Tassa adāsahaṃ pūvaṃ pasannā sehi pāṇihi.

292. Iti sā sassu paribhāsi avinītā1 tuvaṃ vadhū,
Na maṃ sampucchituṃ icchi samaṇassa dadāmahaṃ.

293. Tato me sassu kupitā pahāsi musalena maṃ,
Kūṭaṅgacchi avadhi maṃ nāsakkhiṃ jīvituṃ ciraṃ

1. Avinītāsi tvaṃ - machasaṃ.

[BJT Page 62] [\x 62/]

294. Sā ahaṃ kāyassa bhedā vippamuttā tato cutā,
Devānaṃ tāvatiṃsānaṃ uppannā sahavyataṃ.

295. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

296. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Uḷāra vimānaṃ.

3. 2

297. Obhāsayitvā paṭhaviṃ sadevakaṃ
Atirocasi candimasūriyā viya
Siriyā ca vaṇṇena yasena tejasā
Brahmā ca deve tidase saindake. 1

298. Pucchāmi taṃ uppalamāladhāriṇī
Āveḷinī kañcanasannibhattave
Alaṅkate uttamavatthadhāriṇī
Kā tvaṃ suhe devate vandase mamaṃ.
[PTS Page 025] [\q 25/]
299. Kiṃ tvaṃ pure kammamakāsi attanā
Manussabhūtā purimāya jātiyā
Dānaṃ suciṇṇaṃ atha sīlasaññamaṃ
Kenūpapannā sugatiṃ yasassinī.
Devate pucchitācikkha kissa kammassidaṃ phalanti.

300. Idāni bhante imameva gāmaṃ2
Piṇḍāya amhāka gharaṃ upāgami
Tato te ucchussa adāsi khaṇḍikaṃ
Pasannacittā atulāya pītiyā.

301. Sassu ca pacchā anuyuñjate mamaṃ
Kahannu3 ucchuṃ vadhuke avākirī4
Nacchaḍḍhitaṃ na ca pana khāditaṃ5 mayā
Santassa bhikkhussa sayaṃ adāsahaṃ.

1. Sabhindake - machasaṃ.
2. Gāme - syā.
3. Kahaṃ me - [PTS]
4. Avākarī - syā,
5. No pana khāditaṃ - machasaṃ.

[BJT Page 64] [\x 64/]

302. Tuyhaṃ nacidaṃ1 issariyaṃ atho mama
Itissā sassū paribhāsate mamaṃ,
Pīṭhaṃ gahetvā pahāraṃ adāsi me
Tato cutā kālakatāmhi devatā.

303. Tadeva kammaṃ kusalaṃ kataṃ mayā
Sukhañca kammaṃ anubhomi attanā,
Devehi saddhiṃ paricārayāmahaṃ
Modāmahaṃ kāmaguṇehi pañcahi.

304. Tadeva kammaṃ kusalaṃ kataṃ mayā
Sukhañca kammaṃ anubhomi attanā
Devindaguttā tidasehi rakkhitā
Sampapitā kāmaguṇehi pañcahi.

305. Etādisaṃ puññaphalaṃ anappakaṃ
Mahāvipākā mama ucchudakkhiṇā,
Devehi saddhiṃ paricārayāmahaṃ
Modāmahaṃ kāmaguṇehi pañcahi.

306. Etādisaṃ puñcaphalaṃ anappakaṃ
Mahājutīkā mama ucchudakkhiṇā,
Devindaguttā tidasehi rakkhitā
Sahassanetto iva nandane vane.

307. Tuvañca bhante anukampakaṃ viduṃ
Upecca vandiṃ kusalañca pucchisaṃ
Tato te ucchussa adāsiṃ khaṇḍikaṃ
Pasannacittā atulāya pītiyāti.

Ucchudāyikāvimānaṃ.

3. 3
[PTS Page 026] [\q 26/]
308. Pallaṅkaseṭṭhe maṇisoṇṇacitte
Pupphābhikiṇṇe sayane uḷāre
Tatthacchasi devi mahānubhāve
Uccāvacā iddhi vikubbamānā.

309. Imā ca te accharāyo samannato
Naccanti gāyanti pamodayanti
Deviddhipattāsi mahānubhāve
Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

1. Tuyha nu idhaṃ - syā,

[BJT Page 66] [\x 66/]

310. Ahaṃ manussesu manussabhūtā
Aḍḍhe kule suṇisā ahosiṃ
Akkodhanā bhattuvasānuvattinī
Ahosiṃ appamattā uposathe.

311. Manussabhūtā daharāsa' pāpikā1
Pasannacittā patimābhirādhayiṃ
Divā ca ratto ca manāpacāriṇī
Ahaṃ pure sīlavatī ahosiṃ.

312. Pāṇātipātā viratā acorikā
Saṃsuddhakāyā sucibrahmacāriṇī
Amajjapā no ca musā abhāṇiṃ
Sikkhāpadesu paripūrakāriṇī.

313. Cātuddasiṃ pañcadasiṃ yā ca pakkhassa aṭṭhamī
Pāṭihāriyapakkhañca pasannamanasā ahaṃ
Aṭṭhaṅgupetaṃ anudhammacāriṇī
Uposathaṃ pītimanā upāvasiṃ.

314. Imañcāriyaṭṭhaṅgavarehupetaṃ2
Samādiyitvā kusalaṃ sukhudrayaṃ
Patimhi kalyāṇi vasānuvattinī
Ahosiṃ pubbe sugatassa sāvikā

315. Etādisaṃ kusalaṃ jīvaloke
Kammaṃ karitvāna visesabhāginī
Kāyassa bhedā abhisamparāyaṃ
Deviddhipattā sugatimhi āgatā.

316. Vimāna pāsādavare manorame
Parivāritā accharāsaṅgaṇena
Sayaṃpabhā devagaṇā ramenti maṃ
Dīghāyukiṃ devavimānamāgatanti.
[PTS Page 027] [\q 27/]
Pallaṅkavimānaṃ.

3. 4

317. Latā ca sajjā pavarā ca devatā
Accimukhī3 rājavarassa sirīmato
Sutā ca rañño vessavaṇassa dhītā
Rājīmatī dhammaguṇehi sobhatha.

318. Pañcettha nāriyo agamaṃsu nahāyituṃ
Sītodikaṃ uppaliniṃ sivaṃ nadiṃ
Tā tattha nahāyitva rametva devatā
Naccitva4 gāyitva5 sutā lataṃ bruvī.

1. Daharā apāpikā - machasaṃ.
2. Imañca ariyaṃ aṭṭhaṅga varehupetaṃ, - machasaṃ.
3. Accimatī - machasaṃ.
Acchimukhī - syā.
4. Naccitvā - machasaṃ.
5. Gāyitvā - machasaṃ.

[BJT Page 68] [\x 68/]

319. Pucchāmi taṃ uppalamāladhāriṇi
Āveḷinī kañcanasannibhattace
Timīratamabakkhi nabheva sobhane
Dīghāyukī kena kato yaso tava.

320. Kenāsi bhadde patino piyatarā
Visiṭṭhakalyāṇitarassu rūpato
Padakkhiṇā naccanagītavādite
Ācikkha ne tvaṃ naranāripucchitā ti.

321. Ahaṃ manussesu manussabhūtā
Uḷārabhoge kule suṇisā ahosiṃ
Akkodhānā bhattuvasānuvattinī
Uposathe appamattā ahosiṃ.

322. Manussabhūtā daharāsa'pāpikā
Pasannacittā patimābhirādhayiṃ
Sadevaraṃ sassasuraṃ sadāsakaṃ
Abhirādhayiṃ tamhi kato yaso mama.

323. Sāhaṃ tena kusalena kammunā
Catubbhi ṭhānehi visesamajjhagā
Āyuñca vaṇṇañca sukhaṃ balañca
Khiḍḍāratiṃ paccanubhomanappakaṃ.

324. Sutaṃ nu taṃ bhāsati yaṃ ayaṃ latā
Yaṃ no apucchimha akittayī no
Patino kiramhākaṃ visiṭṭhanārinaṃ
Gatī ca tāsaṃ pavarā ca devatā.

325. Patīsu dhammaṃ pacarāma sabbā
Patibbatā yattha bhavanti itthiyo
Patīsu dhammā pacarittha sabbā
Lacchāmase bhāsati yaṃ ayaṃ latā.
[PTS Page 028] [\q 28/]
326. Sīho yathā pabbatasānu gocaro
Mahindharaṃ pabbatamāvasitvā
Pasayha hanatvā itare catuppade
Khudde mige khādati maṃsabhojano.

327. Tatheva saddhā idha ariyasāvikā
Bhattāraṃ nissāyaṃ patiṃ anubbatā
Kodhaṃ vadhitvā abhibhuyha maccharaṃ
Saggamhi sā modati dhammacārinīti.

Latāvimānaṃ.

[BJT Page 70] [\x 70/]

3. 5

328. Sattatantiṃ sumadhuraṃ rāmaṇeyyaṃ avācayiṃ,
So maṃ raṅgamhi avheti saraṇaṃ me hoti kosiyāti.

329. Ahaṃ te saraṇaṃ homi ahamācariyapūjako,
Na taṃ jayissati sisso sissamācariya jessasīti.

330. Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,
Obhāsentī disā sabbā osadhī viya tārakā.

331. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

332. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve,
Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

333. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,
Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

334. Vatthuttamadāyikā nārī
Pavarā hoti naresu nārīsu
Evaṃ piyarūpadāyikā manāpaṃ
Dibbaṃ sā labhate upecca ṭhānaṃ.

335. Tassā me passa vimānaṃ
Accharā kāmavaṇṇinīhamasmi
Accharā sahassassāhaṃ1
Pavarā passa puññanaṃ2 vipākaṃ.

336. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

337. Akkhami te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

1. Accharāsahassāhaṃ pavarā - syā.
2. Puññassa - katthaci.

[BJT Page 72] [\x 72/]

[PTS Page 029] [\q 29/]
338. Abhikkannena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,
Obhāsentī disā sabbā osadhī viya tārakā.

339. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

340. Kena tvaṃ vimalobhāsā atirocasi devate,
Kena te sabbagattehi sabbā obhāsare disā.

341. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve
Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ,
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

. 0342. Pupphuttamadāyikā nārī
Pavarā hoti naresu nārīsu
Evaṃ piyarūpadāyikā manāpaṃ
Dibbaṃ sā labhate upecca ṭhānaṃ

343. Tassā me passa vimānaṃ
Accharā kāmavaṇṇinīhamasmi
Accharā sahassassāhaṃ
Pavarā passa puññānaṃ vipākaṃ.

344. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

345. Tenāhaṃ vimalobhāsā atirocāmi devatā,
Tena me sabbagattehi sabbā obhāsare disā.

346. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ,
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

347. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

348. Tenāhaṃ vimalobhāsā atirocāmi devatā,
Tena me sabbagattehi sabbā obhāsare disā.

349. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ,
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.
. 0
350. Gandhuttamadāyikā nārī
Pavarā hoti naresu nārīsu
Evaṃ piyarūpadāyikā manāpaṃ
Dibbaṃ sā labhate upecca ṭhānaṃ

351. Tassā me passa vimānaṃ
Accharā kāmavaṇṇinīhamasmi
Accharā sahassassāhaṃ
Pavarā passa puññānaṃ vipākaṃ.

352. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

353. Tenāhaṃ vimalobhāsā atirocāmi devatā,
Tena me sabbagattehi sabbā obhāsare disā.

354. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ,
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

355. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

356. Tenāhaṃ vimalobhāsā atirocāmi devatā,
Tena me sabbagattehi sabbā obhāsare disā.

357. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ,
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

358. Phaluttamadāyikā nārī
Pavarā hoti naresu nārīsu
Evaṃ piyarūpadāyikā manāpaṃ
Dibbaṃ sā labhate upecca ṭhānaṃ

359. Tassā me passa vimānaṃ
Accharā kāmavaṇṇinīhamasmi
Accharā sahassassāhaṃ
Pavarā passa puññānaṃ vipākaṃ.

360. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

361. Tenāhaṃ vimalobhāsā atirocāmi devatā,
Tena me sabbagattehi sabbā obhāsare disā.

362. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ,
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

363. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

364. Tenāhaṃ vimalobhāsā atirocāmi devatā,
Tena me sabbagattehi sabbā obhāsare disā.

365. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ,
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

366. Pupphuttamadāyikā nārī
Pavarā hoti naresu nārīsu
Evaṃ piyarūpadāyikā manāpaṃ
Dibbaṃ sā labhate upecca ṭhānaṃ

367. Tassā me passa vimānaṃ
Accharā kāmavaṇṇinīhamasmi
Accharā sahassassāhaṃ
Pavarā passa puññānaṃ vipākaṃ.

368. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

369. Tenāhaṃ vimalobhāsā atirocāmi devatā,
Tena me sabbagattehi sabbā obhāsare disā.

370. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ,
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

371. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

372. Tenāhaṃ vimalobhāsā atirocāmi devatā,
Tena me sabbagattehi sabbā obhāsare disā.

373. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ,
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

374-381. Gandhapañcaṅgulikaṃ ahamadāsiṃ
Kassapassa bhagavato thūpasmiṃ1 -pe-
Tassā mama passa vimānaṃ -pe-
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī'ti.

382-389. Bhikkhū cahaṃ bhikkhunīyo ca
Addāsāsiṃ panthapaṭipanne
Tesāhaṃ dhammaṃ sutvāna
Ekūposathaṃ upavasissaṃ
Tassā me passa vimānaṃ -pe-
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī'ti.
390-397. Udake ṭhitā udakamadāsiṃ
Bhikkhuno cittena vippasannena
Tassā me passa vimānaṃ -pe-
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī'ti.

398-405. Sassuñcā'haṃ sasurañca
Caṇḍike kodhane ca pharuse ca
Anussūyikā sūpaṭṭhāsiṃ appamattā sakena sīlena -pe
406-413. Parakammakarī2 āsiṃ
Atthenātanditā dāsī
Sakkodhanā anatimānī3
Saṃvibhāginī sakassa bhāgassa -pe-

1. Thūpamhi - machasaṃ.
2. Parakammakārī - sīmu. Parakammakārinī - syā. 3. Anatimāninī - machasaṃ.
[BJT Page 74] [\x 74/]

414-421. Khīrodanaṃ ahamadāsiṃ
Bhikkhuno piṇḍāya carantassa
Evaṃ karitvā kammaṃ
Sugatiṃ uppajja modāmi -pe-
[PTS Page 030] [\q 30/]
422-609. Phāṇitaṃ ahamadāsiṃ -pe-
Ucchukhaṇḍakaṃ ahamadāsiṃ -pe-
Timbarūsakaṃ ahamadāsiṃ -pe-
Kakkārikaṃ ahamadāsiṃ -pe-
Eḷālukaṃ ahamadāsiṃ -pe-
Vallīphalaṃ ahamadāsiṃ -pe-
Phārusakaṃ ahamadāsiṃ -pe-
Hatthappatāpakaṃ ahamadāsiṃ -pe-
Sākamuṭṭhiṃ ahamadāsiṃ -pe-
Pupphakamuṭṭhiṃ ahamadāsiṃ -pe-
Mūlakaṃ ahamadāsiṃ -pe-
Nimbamuṭṭhiṃ ahamadāsiṃ -pe-
Ambakañjikaṃ ahamadāsiṃ -pe-
Doṇinimmajjaniṃ ahamadāsiṃ -pe kāyabandhanaṃ ahamadāsiṃ -pe-
Aṃsamaṭṭakaṃ ahamadāsiṃ -pe-
Āyogapaṭṭaṃ ahamadāsiṃ -pe-
Vidhūpanaṃ ahamadāsiṃ -pe-
Tālavaṇṭaṃ ahamadāsiṃ -pe-
Morahatthaṃ ahamadāsiṃ -pe-
Chattaṃ ahamadāsiṃ -pe-
Upāhanaṃ ahamadāsiṃ -pe-
Pūvaṃ ahamadāsiṃ -pe-
Modakaṃ ahamadāsiṃ -pe-
610. Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,
Obhāsentī disā sabbā osadhī viya tārakā.

611. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

612. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve
Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.

613. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā
Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

614. Sakkhaliraṃ ahamadāsiṃ
Bhikkhuno piṇḍāya carantassa
Evaṃ karitvā kammaṃ
Sugatiṃ upapajja modāmi.

[BJT Page 76] [\x 76/]

615. Tassā me passa vimānaṃ
Accharā kāmavaṇṇinīyasmi
Accharā sahassassāhaṃ
Pavarā passa puññānaṃ vipākaṃ.

. 0616. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

617. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.
[PTS Page 031] [\q 31/]
618. Svāgataṃ vata me ajja suppabhātaṃ suvuṭṭhitaṃ1
Yaṃ addasaṃ2 devatāso accharā kāmavaṇṇiyo

619. Imāhaṃ3 dhammaṃ sutvā4 kāhāmi kusalaṃ bahuṃ
Dānena samacarīyāyaṃ saññamena damena svāhaṃ tattha gamissāmi5 yattha gantvā na socareti.

Guttila vimānaṃ pañcamaṃ.

3. 6

620. Daddallamānā vaṇṇena yassā ca yassasinī,
Sabbe deve tāvatiṃse vaṇṇena atirocasi.

621. Dassanaṃ nābhijānāmi idaṃ paṭhamadassanaṃ,
Kasmā kāyā nu āgamma nāmena bhāsase mamanti.

622. Ahaṃ bhadde subhaddasiṃ pubbe mānusake bhave,
Saha bhariyā ca te āsiṃ bhaginī ca kaṇiṭṭhikā.

623. Sā ahaṃ kāyassa bhedā vippamuttā tatocutā,
Nimmānaratīnaṃ devānaṃ upapannā sahavyatantī.

624. Pahūtakatakalyāṇā te deve yantī pāṇino,
Yesaṃ tvaṃ kittayissasi subhadde jātimattano.

625. Kathaṃ6 tvaṃ kena vaṇṇena kena vā anusāsitā,
Kīdiseneva dānena subbatena yasassinī.

626. Yasaṃ etādisaṃ pattā visesaṃ vipulamajjhagā,
Devate pucchitācikkha kissa kammassidaṃ phalanti.

1. Suhuṭṭhitaṃ - machasaṃ.
2. Addasāmi - machasaṃ.
Addasāsiṃ [PTS]
3. Tāsāhaṃ - syā.
4. Sutvāna - syā.
5. Tattheva gacchāmi - katthaci.
6. Atha - machasaṃ.

[BJT Page 78] [\x 78/]

627. Aṭṭheva piṇḍapātāni yaṃ dānaṃ addaṃ pure,
Dakkhiṇeyyassa saṅghassa pasannā sehi pāṇihi.

628. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

629. Akkhāmi te devi mahānubhāve
Manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

630. Ahaṃ tayā bahutare bhikkhū saññate brahmacārino1
Kappesiṃ annapānena pasannā sehi pāṇihi
Tayā bahutaraṃ datvā hīnakāyūpagā ahaṃ2

631. Kathaṃ tvaṃ appataraṃ datvā visesaṃ vipulamajjhagā,
Devate pucchitācikkha yassakammassidaṃ phalanti.

632. Manobhāvanīyo bhikkhu sandiṭṭho me pure ahu,
Tāhaṃ bhattena nimantesiṃ revataṃ attanaṭṭhamaṃ.

633. So me atthapurekkhāro anukampāya revato,
Saṅghe dehīti maṃ avoca3 tassāhaṃ vacanaṃ kariṃ.

634. Sā dakkhiṇā saṅghagatā appameyye patiṭṭhitā,
Puggalesu tayā dinnaṃ na taṃ tava pabhapphalanti.

635. Idānevāhaṃ jānāmi saṅghe dinnaṃ mahapphalaṃ
Sāhaṃ gantvā manussattaṃ vadaññū vītamaccharā
Saṅghe dānāni dassāmi4 appamattā punappunanti.
[PTS Page 032] [\q 32/]
636. Kā esā devatā bhadde tayā mantayate saha,
Sabbe deve tāvatiṃse vaṇṇena atirocatīti.

637. Manussabhūtā devinda pubbe mānusake bhave
Sahabhariyā ca me āsi bhaginī ca kaniṭṭhikā
Saṅghe dānāni datvāna katapuññā virocatīti.

1. Brahmacārayo - machasaṃ.
Brahmacāriye, - [PTS.]
2. Ahuṃ - katthaci,
3. Maṃvova - machasaṃ.
4. Dānaṃ dassāmihaṃ - syā,

[BJT Page 80] [\x 80/]

638. Dhammena pubbe bhaginī tayā bhadde virocati,
Yaṃ saṅghasmiṃ appameyye patiṭṭhāpesi dakkhiṇaṃ.

639. Pucchito hi mayā buddho gijjhakūṭamhi pabbate,
Vipākaṃ saṃvibhāgassa yattha dinnaṃ mahapphalaṃ.

640. Yajamānānaṃ manussānaṃ puññapekkhāna pāṇinaṃ,
Karotaṃ opadhikaṃ puññaṃ yattha dinnaṃ mahapphalaṃ.

641. Taṃ me buddho viyākāsi cattāro ca phale ṭhitā,
Vipākaṃ saṃvibhāgassa yattha dinnaṃ mahapphalaṃ.

642. Cattāro ca paṭipannā cattāro ca phale ṭhitā,
Esa saṅghe ujubhūto paññasīlasamāhito.

643. Yajamānānaṃ manussānaṃ puññapekkhāna pāṇinaṃ,
Karotaṃ opadhikaṃ puññaṃ saṅghe dinnaṃ mahapphalaṃ.

644. Eso hi saṅgho vipulo mahaggato
Esappameyyo uddhīva sāgaro
Etehi seṭṭhā naravīrasāvakā
Pabhaṅkarā dhammamudīrayanti1.

645. Tesaṃ sudinnaṃ suhutaṃ suyiṭṭhaṃ,
Ye saṅghamuddissa dadanti dānaṃ
Sā dakkhiṇā saṅghagatā patiṭṭhitā
Mahapphalā lokavidūhi vaṇṇitā.

646. Etādisaṃ yaññamanussarantā2
Ye vedajātā vicaranti loke
Vineyya maccheramalaṃ samūlaṃ
Aninditā saggamupentī ṭhānanti.

Daddalla vimānaṃ.

3. 7

647. Phalikarajatahemajālacchannaṃ
Vividhavicitratalamaddasaṃ surammaṃ
Vyamhaṃ sunimmitaṃ toraṇūpapannaṃ
Rucakupakiṇṇamidaṃ subhaṃ vimānaṃ.
[PTS Page 033] [\q 33/]
648. Bhāti ca dasasisā nabheva suriyo
Sarade tamonudo sahassaraṃsi
Tathā tapatimidaṃ tava vimānaṃ
Jalamiva dhūmasikho nise nabhagge.

1. Dhammakathaṃ udīrayanti - syā.
2. Puññamanussarantā - syā.

[BJT Page 82] [\x 82/]

649. Musatīva nayanaṃ sateratāva1
Ākāse ṭhapitamidaṃ manuññaṃ
Vīṇāmurajasammatālaghuṭṭhaṃ
Iddhaṃ indapuraṃ tathā tavedaṃ.

650. Paduma kumuduppala kuvalayaṃ
Yūdhika2 bandhukanojakā ca santi
Sālakusumuta pupphitā asokā
Vividha dumagga sugandha sevitamidaṃ.

651. Saḷala labuja bhujaka3 saññatā4
Kusakasuphullita latāvalambinīhi
Maṇijāla sadisā yasassinī
Rammā pokkharaṇī upaṭṭhitā te.

652. Udakaruhā ca yetthi pupphajātā
Thalajā ye ca santi rukkhajātā
Mānusakāmānusakā ca dibbā
Sabbe tuyhaṃ nivesanamhi jātā.

653. Kissa saṃyamadamassayaṃ5 vipāko
Kenāsi kammaphalenidhūpapannā
Yathā ca te adhigatamidaṃ vimānaṃ
Tadanupadaṃ avacāsu'ḷārapakhumeti. 6

654. Yathā ca me adhigatamidaṃ vimānaṃ
Koñcamayūracakora saṅghacaritaṃ
Dibbapilavahaṃsarājaciṇṇaṃ
Divijakāraṇḍava kokilābhinaditaṃ.

655. Nānā santānaka puppharukkhavividhā
Pāṭali jambu asoka rukkhavantaṃ
Yathā ca me adhigatamidaṃ vimānaṃ
Tante pavadissāmi7 suṇohi bhante.

656. Magadhavarapuratthimena
Nāḷakagāmo nāma atthi bhante
Tattha ahosiṃ pure suṇisā
Senasavatī8 tattha jāniṃsu mamaṃ.

1. Sateritā - syā.
2. Yodhika - machasaṃ.
Yothikā bhaṇḍikā nojakā - syā
3. Sujaka - si, syā,
4. Saṃyuttā - machasaṃ.
5. Simadamassayaṃ - sīmu.
6. Avacāsiḷārapamehāti - machasaṃ.
7. Pavedayāmi - machasaṃ.
8. Pevasatī iti - machasaṃ

[BJT Page 84] [\x 84/]

657. Sāhaṃ apacitatthadhammakusalaṃ
Devamanussapūjitaṃ mahantaṃ
Upatissaṃ nibbutaṃ appameyyaṃ
Mudītamanā kusumehi abbhokiriṃ1.
[PTS Page 034] [\q 34/]
658. Paramagatigatañca pūjayitvā
Antimadehadharaṃ isiṃ uḷāraṃ,
Pahāya mānusakaṃ samusasyaṃ
Tidasagatā idhamāvasāmi ṭhānanti.

Sesavatī vimānaṃ.

3. 8

659. Pītavatthe pītadhaje pītālaṅkārabhūsite,
Pītantarāhi vagguhi apiḷandhāva sohasi.

660. Kā kambukeyūradhare2 kañcanāveḷabhūsite,
Hemajālaka pacchanne3 nānāratanamālini.

661. Sovaṇṇamahā lohitaṅkamayā ca4
Muttāmayā vephariyamayā ca
Masāragallā saha lohitaṅkā
Pārāvatakkhīhi5 maṇīhi cittitā.

662. Koci koci ettha mayūrasussaro
Haṃsassarañño karavīkasussaro
Tesaṃ saro sūyati vaggurūpo
Pañcaṅgikaṃ turiyamivappavāditaṃ.

663. Ratho ca te suho vaggu nānāratanacittito6
Nānāvaṇṇābhi dhātūhi sucibhatto ca sobhati.

664. Tasmiṃ rathe kañcanabimbavaṇṇe
Yā tvaṃ ṭhitā7 bhāsasimaṃ padesaṃ
Devate pucchitācikkha kissa kammassidaṃ phalanti.

1. Abbhūkiriṃ - machasaṃ.
2. Kākambukāyūradhare - machasaṃ.
Kākambukāyūradhare - syā.
3. Hemajālakasañchanne - machasaṃ.
4. Lohitaggamayāca - machasaṃ.
5. Pārekakkhīhi - machasaṃ.
Pārāvaṭakkhīhi - aṭṭhakathā.
6. Nā nā ratana cittago - syā.
7. Yatthaṭṭhitā - sī.

[BJT Page 86] [\x 86/]

665. Sovaṇṇajālaṃ maṇisoṇṇacittitaṃ1
Muttācitaṃ hemajālena channaṃ2
Parinibbute gotame appameyye
Pasannacittā ahamābhiropayiṃ.

666. Tāhaṃ kammaṃ karitvāna kusalaṃ buddhavaṇṇitaṃ,
Apetasokā sukhitā sampamodāmanāmayā'ti.

Mallikā vimānaṃ.

3. 9

667. Kā nāma tvaṃ visālakkhi ramme cittalatāvane,
Samantā anupariyāsi nārīgaṇapurakkhatā. 3

668. Yadā devā tāvatiṃsā pavisanti imaṃ vanaṃ,
Sayoggā sarathā sabbe citrā hontī idhāgatā.

[PTS Page 035] [\q 35/]
669. Tuyhañca idha pattāya uyyāne vicarantiyā,
Kāye na dissati cittaṃ kenarūpaṃ tavedisaṃ
Devate pucchitācikkha kissa kammassidaṃ phalanti.

670. Yena kammena devinda rūpaṃ mayhaṃ gatī ca me,
Iddhi ca anubhāvo ca taṃ suṇohi purīndada.

671. Ahaṃ rājagahe ramme sunandānāmupāsikā,
Saddhā sīlena sampannā saṃvibhāgaratā sadā.

672. Acchādanañca bhattañca senāsanaṃ padīpiyaṃ,
Adāsiṃ ujubhūtesu vippasannena cetasā.

673. Cātuddasiṃ pañcadasiṃ yāca pakkhassa aṭṭhamī,
Pāṭihāriya pakkhañca aṭṭhaṅgasusamāgataṃ.

674. Uposathaṃ upavasissaṃ sadā sīlesu saṃvutā,
Saññamā saṃvibhāgā ca vimānaṃ āvasāmahaṃ

675. Pāṇātipātā viratā musāvādā ca saññatā,
Theyyā ca aticārā ca majjapānā ca ārakā.

676. Pañcasikkhāpade ratā ariyasaccāna kovidā,
Upāsikā cakkhumato gotamassa yasassino.

677. Tassā me ñātikulā dāsī4 sadā mālābhihāratī,
Tāhaṃ bhagavato thūpe sabbamevābhiropayiṃ.

1. Maṇisoṇṇacittaṃ - sī, syā.
2. Bhemajālakasañjannaṃ - syā.
3. Purakkhitā - syā.
4. Ñātikulaṃ āsi - syā.

[BJT Page 88] [\x 88/]

678. Uposathe cahaṃ gantvā mālāgandhavilepanaṃ,
Thūpasmiṃ abhiropesiṃ pasannā sehi pāṇihi.

679. Tena kammena devinda rūpaṃ mayhaṃ gatī ca me,
Iddhi ca anubhāvo ca yaṃ mālaṃ abhiropayiṃ.

680. Yañca sīlavatī āsiṃ na taṃ tāva vipaccatī,
Āsā ca pana me devinda sakadāgāminī siyanti.

Visālakkhī vimānaṃ.

3. 10

681. Pāricchattake koviḷāre ramaṇīye manorame,
Dibbaṃ mālaṃ ganthamānā gāyantī sampamodasī.

682. Tassā te naccamānāya aṅgamaṅgehi sabbaso,
Dibbā saddā niccharanti savaṇīyā manoramā.

683. Tassā te naccamānāya aṅgamaṅgehi sabbaso,
Dibbā gandhā pavāyanti sucigandhā manoramā.

684. Vivattamānā kāyena yā veṇīsu piḷandhanā,
Tesaṃ sūyati nigghoso turiye pañcaṅgike yathā.

685. Vaṭaṃsakā vātadhūtā vātena sampakampitā,
Tesaṃ sūyati nigghoso turiye pañcaṅgike yathā.

686. Yāpi te sirasmiṃ mālā sucigandhā manoramā,
Vāti gandho disā sabbā rukkho mañjussako1 yathā.
[PTS Page 036] [\q 36/]
687. Ghāyase taṃ suciṃ gandhaṃ rūpaṃ passasi amānusaṃ,
Devate pucchiticikkha kissa kammassidaṃ phalanti.

688. Pabhassaraṃ accimantaṃ vaṇṇagandhena saññutaṃ2,
Asokapupphamālāhaṃ buddhassa upanāmayiṃ.

689. Tāhaṃ kammaṃ karitvāna kusalaṃ buddhavaṇṇitaṃ,
Apetasokā sukhitā sampamodāmanāmayāti.

Pāricchattaka vimānaṃ.

Pāricchattakavaggo tatiyo.

Tassuddānaṃ: -

Uḷāraṃ3 ucchupallaṅkaṃ4 latā ca guttilena ca
Daddalla sesavatī mallī5 visālakkhi pāricchattako
Vaggo tena pavuccatīti.

1. Mañjusako - machasaṃ.
2. Saṃyutaṃ - machasaṃ.
3. Uḷāro - machasaṃ.
4. Ucchupallaṅko - machasaṃ.
5. Sesmallikā - machasaṃ.

[BJT Page 90] [\x 90/]

4. 1
[PTS Page 037] [\q 37/]
690. Mañjeṭṭhake1 vimānasmiṃ soṇṇa vāluka santhate,
Pañcaṅgikena turiyena ramasi suppavādite.

691. Tasmā vimānā oruyha nimmitā ratanāmayā,
Ogāhasi sālavanaṃ pupphitaṃ sabbakālikaṃ

692. Yassa yasseva sālassa mūle tiṭṭhasi devate,
So so muñcati pupphāni onamitvā dumuttamo

693. Vāteritaṃ sālavanaṃ ādhūtaṃ dijasevitaṃ,
Vāti gandho disā sabbā rukkho mañajūsako yathā

694. Ghāyase taṃ suciṃ gandhaṃ rūpaṃ passasi amānusaṃ,
Devate pucchitācikkha kissa kammassidaṃ phalanti

695. Ahaṃ manussesu manussabhūtā dāsī ayirakule ahuṃ,
Buddhaṃ nisinnaṃ disvāna sālapupphehi okiriṃ

696. Vaṭaṃsakaṃ ca sukataṃ sālapupphamayaṃ ahaṃ,
Buddhassa upanāmesi pasannā sehi pāṇihi.

697. Tāhaṃ kammaṃ karitvāna kusalaṃ buddhavaṇṇitaṃ,
Apetasokā sukhitā sampamodāmanāmayāti.

Mañjeṭṭhaka vimānaṃ.

4. 2

698. Sabhassara varavaṇṇanibhe
Surattavattha nivāsane2
Mahiddhike candanaruciragatte
Kā tvaṃ subhe devate vandase mamaṃ

699. Pallaṅko ca te mahaggho
Nānāratanacittito ruciro
Yattha tvaṃ nisinnā virocasi
Devarājāriva3 nandane vane

700. Kiṃ tvaṃ pure sucaritamācari bhadde
Kissa kammassa vipākaṃ anubhosi devalokasmiṃ
Devate pucchitācikkha kissakammassidaṃ phalanti

1. Mañjiṭṭhake - machasaṃ.
2. Surattavatthavasane - machasaṃ.
3. Devarājāva - sī.

[BJT Page 92] [\x 92/]

701. Piṇḍāya te carantassa
Mālaṃ phāṇitañca addaṃ bhante
Tassa kammassidaṃ vipākaṃ
Anubhomi devalokasmiṃ
[PTS Page 038] [\q 38/]
702. Hoti ca me anutāpo
Aparaddhaṃ1 dukkatañca me bhante
Sāhaṃ dhammaṃ nāssosiṃ
Sudesitaṃ dhammarājena

703. Taṃ taṃ vadāmi bhaddante
Yassa me anukampiyo
Koci dhammesu taṃ samādapetha2
Sudesitaṃ dhammarājena

704. Yesaṃ atthi saddhā buddhe dhamme ca saṅgharatane ca,
Taṃ3 te maṃ ativirocanti āyunā yassā siriyā

705. Patāpena vaṇṇena uttarītarā
Aññe mahiddhikatarā mayā devāti

Pabhassara vimānaṃ.

4. 3

706. Alaṅkatā maṇikañcanācitaṃ
Suvaṇṇajāla cittaṃ4 mahantaṃ
Abhiruyha gajavaraṃ sukappitaṃ
Idhāgamā vehāsayaṃ5 antaḷikkhe

707. Nāgassa dantesu duvesu nimmitā
Acchodikā paduminiyo suphullā
Padumesu ca turiyagaṇā pabhijjare
Imā ca naccanti manoharāyo

708. Deviddhipattāsi mahānubhāve
Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti

1. Aparādhaṃ - syā.
2. Samādapettha - syā.
3. Taṃ itipadaṃ marammachaṭṭhaṅgītipiṭake na dīssate.
4. Sovaṇṇajālacitaṃ - machasaṃ.
5. Vehāyasaṃ machasaṃ.

[BJT Page 94] [\x 94/]

709. Bārāṇasiyaṃ upasaṅkamitvā
Buddhassahaṃ vatthayugaṃ adāsiṃ
Pādāni vanditva chamā nisīdiṃ
Cittā cahaṃ añjalikaṃ akāsiṃ

710. Buddho ca me kañcanasannibhattavo
Adesayī samudayadukkhaniccataṃ
Asaṅkhataṃ dukkhanirodhasassataṃ
Maggaṃ adesesi1 yato vijāniyaṃ

711. Appāyukī kālakatā tato cutā
Upapannā tidasagaṇaṃ yassasinī
Sakkassāhaṃ2 aññatarā pajāpatī
Yasuttarā nāma disāsu vissutā'ti.
[PTS Page 039] [\q 39/]
Nāga vimānaṃ.

4. 4

712. Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,
Obhāsentī disā sabbā osadhī viya tārakā

713. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā

714. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve
Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī'ti

715. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,
Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phala'nti

716. Ahaṃ ca bārāṇasiyaṃ buddhassādiccabandhuno,
Adāsiṃ sukkhakummāsaṃ pasannā sehi3 pāṇihi

717. Sukkhāya aloṇikāya ca passa phalaṃ kumāmāsapiṇḍiyā,
Alomaṃ sukhitaṃ disvā ko puññaṃ na karissati

1. Adesasī - machasaṃ.
2. Sakkassahaṃ - machasaṃ.
3. Sakehi - [PTS.]

[BJT Page 96] [\x 96/]

718. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

719. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāve
Manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.

Alomā vimānaṃ1.

[BJT Page 96] [\x 96/]

4. 5

. 0720. Abhikkannena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,
Obhāsenti disā sabbā osadhī viya tārakā

721. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā

722. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve
Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī'ti

723. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,
Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ
. 0
724. Ahaṃ andhakavindasmiṃ buddhassadiccabandhuno,
Adāsiṃ kolasampākaṃ kañjikaṃ2 teladhūpitaṃ

725. Pipphalyā lasunena ca missaṃ lāmañjakena ca,
Adāsiṃ ujubhūtasmiṃ3 vippasannena cetasā

726. Yā mahesittaṃ kāreyya cakkavattissa rājino
Nārī sabbaṅgakalyāṇī bhattucānomadassikā
Etassa kañjikadānassa kalaṃ nāgghati soḷasiṃ

727. Sataṃ nikkhā sataṃ assā sataṃ assatarī rathā
Sataṃ kaññāsahassāni āmuttamaṇikuṇḍalā
Etassa kañjikadānassa kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ

1. Aloma vimānaṃ - machasaṃ.
2. Kañjiyaṃ - katthaci
3. Ujubhūtesu - katthaci

[BJT Page 98] [\x 98/]

728. Sataṃ hemavatā nāgā īsā dantā urūḷhavā
Suvaṇṇakacchā mātaṅgā hemakappana vāsasā1
Etassa kañjikadānassa kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ

729. Catunnampi2 dīpānaṃ issaraṃ yodha kāraye,
Etassa kañjikadānassa kalaṃ nāgghati soḷasi'nti.
[PTS Page 040] [\q 40/]
Kañjikadāyikā vimānaṃ.

4. 6

730. Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,
Obhāsentī3 disā sabbā osadhī viya tārakā

731. Tassā te naccamānāya aṅgamaṅgehi sabbaso,
Dibbā saddā niccharanti savaṇīyā manoramā

732. Tassa te naccamānāya aṅgamaṅgehi sabbaso,
Dibbā gandhā pavāyanti sucigandhā manoramā

733. Vivattamānā kāyena yā veṇīsu piḷandhanā,
Tesaṃ sūyati nigghoso turiye pañcaṅgike yathā

734. Vaṭaṃsakā vātadhūtā vātena sampakampitā,
Tesaṃ sūyati nigghoso turiye pañcaṅgike yathā

735. Yāpi te sirasmiṃ mālā sucigandhā manoramā,
Vāti gandho disā sabbā rukkho mañjusako yathā

736. Ghāyase taṃ suciṃ gandhaṃ rūpaṃ passasi amānusaṃ,
Devate pucchitācikkha kissa kammassidaṃ phala'nti

737. Sāvatthiyaṃ mayhaṃ sakhī bhadante
Saṅghassa kāresi mahāvihāraṃ
Tatthappasannā ahamanumodiṃ
Disvā agārañca piyañca metaṃ

738. Tāyeva me suddhanumodanāya
Laddhaṃ vimānaṃ abbhutaṃ dassaneyyaṃ
Samantato soḷasa yojanāni
Vehāsayaṃ gacchati iddhiyā mama

739. Kūṭāgārā nivesā me vibhattā bhāgaso mitā,
Daddallamānā ābhanti samantā satayojanaṃ

1. Hemakappa nivāsasā - [PTS]
2. Catunnampi ca - katthaci.

[BJT Page 100] [\x 100/]

740. Pokkharañño ca me ettha puthulomanisevitā,
Acchodikā vippasannā soṇṇavālukasanthatā

741. Nānāpadumasañchannā puṇḍarīkasamotatā,
Surabhī sampavāyantī manuññā māphateritā

742. Jambuyo panasā tālā nāḷikeravanāni ca,
Anto nivesane jātā nānā rukkhā aropimā

743. Nānā turiyasaṅghuṭṭhaṃ accharāgaṇaghositaṃ,
Yo'pi maṃ supine passe so'pi citto siyā naro

744. Etādisaṃ abbhutaṃ dassanīyaṃ1 vimānaṃ sabbato pabhaṃ,
Mama kammehi nibbattaṃ alaṃ puññāni kātaveti
[PTS Page 041] [\q 41/]
745. Tāyeva te suddhanumodanāya
Laddhaṃ vimānaṃ abbhutaṃ dassanīyaṃ
Yā ceva sā dānamadāsi nārī
Tassā gatiṃ brūhi kuhiṃ upapannā sā ti

746. Yā sā ahu mayhaṃ sakhī bhadante
Saṅghassa kāresi mahāvihāraṃ
Viññātadhammā sā adāsi dānaṃ
Uppannā2 nimmāṇaratīsu devesu

747. Pajāpatī tassa sunimmitassa
Acintiyo kammavipāko tassā
Yametaṃ pucchasi kuhiṃ upapannā sā'ti
Taṃ te viyākāsiṃ anaññathā ahaṃ

748. Tenahi aññepi3 samādapetha
Saṅghassa dānāni dadātha vittā
Dhammañca suṇātha pasannamānasā
Sudullabho laddho manussalābho

749. Yaṃ maggaṃ maggādhipantyadesayī4
Brahmassaro kañcana sannibhattavo
Saṅghassa dānāni dadātha vittā
Mahapphalā yattha bhavanti dakkhīṇā

1. Abbhūta dassaneyyaṃ - machasaṃ.
2. Uppannā - sīmu
3. Tenahaññepi - machasaṃ.
4. Maggādhipatī adesayī - machasaṃ.

[BJT Page 102] [\x 102/]

750. Ye puggalā aṭṭha sataṃ pasatthā
Cattāri etāni yugāni honti
Te dakkhiṇeyyā sugatassa sāvakā
Etesu dinnāni mahapphalāni

751. Cattaro ca paṭipannā cattāro ca phale ṭhitā,
Esa saṅgho ujubhūto paññāsīlasamāhito

752. Yajamānānaṃ manussānaṃ puññapekkhāna pāṇinaṃ,
Karotaṃ opadhikaṃ puññaṃ saṅghe dinnaṃ mahapphalaṃ

753. Eso hi saṅgho vipulo mahaggato
Esappameyyo uddhīva sāgaro
Etehi seṭṭhā naravīrasāvakā
Pahaṅkarā dhammamudīrayanti

754. Tesaṃ sudinnaṃ suhutaṃ suyiṭṭhaṃ
Ye saṅghamuddissa dadanti dānaṃ
Sā dakkhīṇā saṅghagatā patiṭṭhitā
Pahapphalā lokavidūna vaṇṇitā

755. Etādisaṃ yaññamanussarannā
Ye vedajātā vicaranti loke
Vineyya maccheramalaṃ samūlaṃ
Aninditā saggamupenti ṭhānanti
[PTS Page 042] [\q 42/]
Vihāravimānaṃ.

Bhāṇavāraṃ dutiyaṃ.

4. 7

756. Abhikkannena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,
Obhāsenti disā sabbā osadhī viya tārakā

757. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā

758. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve
Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī'ti

[BJT Page 104] [\x 104/]

759. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,
Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ

760. Indīvarānaṃ hatthakaṃ ahamadāsiṃ
Bhikkhuno piṇḍāya carantassa
Esikānaṃ unnatasmiṃ
Nagaravare paṇṇakate ramme

761. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

762. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ,
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti. (Indīvaradāyikā)

763. Abhikkannena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,
Obhāsenti disā sabbā osadhī viya tārakā

763. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā

764. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve
Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī'ti

766. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,
Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ

767. Nīluppalahatthakaṃ ahamadāsiṃ
Bhikkhuno piṇḍāya carantassa
Esikānaṃ unnatasmiṃ
Nagaravare paṇṇakate ramme

768. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

769. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī'ti. (Nīlluppaladāyikā)

770. Abhikkannena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,
Obhāsenti disā sabbā osadhī viya tārakā

[BJT Page 106] [\x 106/]

771. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā

772. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve
Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī'ti

773. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,
Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ

774. Odātamūlakaṃ haritapattaṃ
Udakasmiṃ sare jātaṃ ahamadāsiṃ
Bhikkhuno piṇḍāya carantassa
Esikānaṃ unnatasmiṃ
Nagaravare paṇṇakate ramme

775. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

776. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūtā yamakāsi puññaṃ
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī'ti.
[PTS Page 043] [\q 43/]
(odātamūladāyikā)

777. Abhikkannena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate,
Obhāsenti disā sabbā osadhī viya tārakā

778. Kena te tādiso vaṇṇo kena te idhamijjhati,
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā

779. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve
Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī'ti

780. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,
Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phala'nti

781. Ahaṃ sumanā sumanassa sumanamakuḷāni
Dantavaṇṇāni ahamadāsiṃ
Bhikkhuno piṇḍāya carantassa
Esikānaṃ unnatasmiṃ
Nagaravare paṇṇakate ramme
[BJT Page 108] [\x 108/]
782. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā

783. Akkhāmi te bhikakhu mahānubhāva
Manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī'ti (suvanamakuḷadāyikā)

Caturitthivimānaṃ.

4. 8

784. Dibbaṃte ambavanaṃ rammaṃ pāsādettha mahallako,
Nānā turiyasaṅghuṭṭho accharāgaṇa ghosito

785. Padīpo cettha jalati niccaṃ sovaṇṇamayo mahā,
Dussaphalehi rukkhehi samantā parivārito

786. Kena te tādiso vaṇṇo te idhamijjhati,
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā

787. Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve
Manussabhūtā kimakāsi puññaṃ
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī'ti

788. Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā,
Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phala'nti

789. Ahaṃ manussesu manussabhūtā
Purīmāya jātiyā manussaloke vihāraṃ saṅghassa kāresiṃ ambehi parivāritaṃ

790. Pariyosite vihāre kārente niṭṭhīte mahe,
Ambe acchādayitvāna1 katvā dussamaye phale

792. Tena me ambavanaṃ rammaṃ pāsādettha mahallako,
Nānāturiya saṅghuṭṭho accharāgaṇa ghosito

1. Ambehi chadayitvāna - machasaṃ.

[BJT Page 110] [\x 110/]

793. Padīpo cettha jalati niccaṃ sovaṇṇamayo mayhaṃ,
Dussaphalehi rukkhehi samantā parivārito

794. Tena me tādiso vaṇṇo tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā

795. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūtā yamahaṃ akāsiṃ
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī'ti

Ambavimānaṃ.

4. 9
[PTS Page 044] [\q 44/]
796. Pītavatthe pītadhaje pītālaṅkārabhūsite,
Pītacandanalittaṅge pītauppalamālini1

797. Pītapāsādasayane pītāsane pītabhājane,
Pītachatte pītarathe pītasse pītavījane.

798. Kiṃ kammamakarī bhadde pubbe mānusake bhave,
Devate pucchitācikkhi kissa kammassidaṃ phala'nti.

799. Kosātakī nāma latatthi bhante kittitā anabhijjhitā, 2
Tassā cattāri pupphāni thūpaṃ abhihariṃ ahaṃ.

800. Satthu sarīramuddissa vippasannena cetasā,
Nāssa maggaṃ avekkhissaṃ tadaggamanasā3 sati.

801. Tato maṃ avadhī gāvī thūpaṃ appattamānasaṃ,
Tañcāhaṃ abhisañceyyaṃ bhīyo nūna ito siyā.

802. Tena kammena devinda maghavā devakuñjara,
Pabhāya mānusaṃ dehaṃ tava sahavyatamāgatā, ti4

803. Idaṃ sutvā tidasādhipati maghavā devakuñjaro,
Tāvatiṃse pasādento mātaliṃ etadabravī, ti.

1. Pītuppalamadhārinī, - syā,
Pītuppalamālinī - [PTS.]
2. Titthikā anabhivacchitā - machasaṃ.
3. Tataggamanasā - ma cha saṃ.
Tadaṅgamanasā - syā,
4. Sahabyamāgatāni - machasaṃ.

[BJT Page 112] [\x 112/]

804. Passa mātali accheraṃ cittaṃ kammaphalaṃ idaṃ,
Appakampi kataṃ deyyaṃ puññaṃ hoti mahapphalaṃ

805. Natthi citte pasannamhi appikā1nāma dakkhiṇā,
Tathāgate vā sambuddhe athavā tassa sāvake.

806. Ehi mātali amhepi bhiyyo bhiyyo mahemase,
Tathāgatassa dhātuyo sukho puññānamuccayo.

807. Tiṭṭhante nibbute cāpi same citte samaṃ phalaṃ,
Cetopaṇidhihetūhi sattā gacchanti suggatiṃ.

808. Bahunnaṃ2 vata atthāya uppajjanti tathāgatā,
Yattha kāraṃ karitvāna saggaṃ gacchanti dāyakā, ti.

Pīta vimānaṃ.

4. 10

809. Obhāsayitvā paṭhaviṃ sad